2 Bijlage 1 Laadvisie Haarlem 2025-2035
Tekst van het document
Uitgangspunt van kennisplatform CROW is om alleen laadvoorzieningen te plaatsen bij parkeervakken aangezien het voorzieningen zijn voor voertuigen. Dus moet het ook van de ruimte uitgaan die is gereserveerd voor voertuigen. Stoepparkeerplaatsen vallen daar dan niet onder. Ook worden de locatiecriteria van Laadwerk opgenomen. Deze vormen immers de standaard waaraan elk laadpunt minimaal moet voldoen. Voor particulier laden in de openbare ruimte komen duidelijke criteria waarbij het commercieel aanbieden wordt uitgesloten, omdat dit haaks staat op de afspraken binnen de concessie van Laadwerk. Dit zal ook gehandhaafd worden. De locatiecriteria zullen verder worden uitgewerkt als onderdeel van de uitvoeringsagenda en worden vastgesteld door het college.
4.12. Gebruiksregels Om de capaciteit zo goed mogelijk te benutten zijn er gebruiksregels van toepassing. Die zijn erop gericht de laadpalen zoveel mogelijk effectief te laten laden en overlast te beperken. Er wordt al gewerkt met een set van eisen en richtlijnen voor het bepalen van de gebruiksregels en deze zal verder worden uitgewerkt aan de hand van onderliggende laadvisie. De eisen hebben betrekking op onder andere: het gebruik van laadkabels (voorkomen struikelen door voetgangers) zowel voor privaat als publiek laden. De richtlijnen hebben betrekking op onder andere: tijdsduur bezet houden van parkeerplaats zonder te laden. Deze gebruiksregels zijn voor een belangrijk deel niet afdwingbaar, maar gebruikers kunnen er wel op aangesproken worden. De gebruiksregels zullen verder worden uitgewerkt als onderdeel van de uitvoeringsagenda en worden vastgesteld door het college. De gemeente wil het publieke laadnetwerk zo efficiënt inzetten. Dat betekent dat er geen auto’s bij een laadpaal blijven staan (kleven), terwijl de auto al is volgeladen. De komende jaren heeft Haarlem echter te maken met netcongestie. In de praktijk betekent dat dat de laadsessies zo gestuurd worden, zodat er geladen wordt op momenten die voor het balanceren van het net gunstig zijn of dat laden in uiterste gevallen voor een korte periode niet mogelijk is.
Daarmee wordt het sturen op laadpaalkleven onmogelijk, omdat laadsessies langer duren. Zodra de problemen met netcongestie verholpen zijn zal de gemeente opnieuw gaan kijken naar een oplossing voor laadpaalkleven. Sommige commerciële laadpaalexploitanten passen wel al blokkeertarieven toe (hoger tarief als je blijft staan terwijl de auto is volgeladen). Daar is ook veel kritiek op, omdat deze kosten snel op kunnen lopen.
4.13. Financiën 20
In de vorige paragraaf wordt voorgesteld het plaatsingsproces (projectmanagement) voor Haarlem en Zandvoort zoveel als mogelijk gezamenlijk te gaan aansturen mede gericht op het verkrijgen van kostenefficiency. Voor de uitvoering van het beleid (nu: beleidsregels, straks: laadvisie) is bij de Kadernota 2026 van Haarlem extra budget opgenomen. Dit budget is bedoeld voor de continuering van het plaatsen van laadpalen en voor de uitvoering van lopende projecten, zoals het plaatsen van snelladers en het plaatsen van laadpalen in de gemeentelijke parkeergarages. Er is in de Haarlemse Kadernota 2026 voor het jaar 2026 € 350.000 voor het exploitatieprogramma opgenomen. Aan een nieuw bestuur zal via de Programmabegroting 2027 een voorstel voorgelegd worden voor de jaren 2027 tot 2030.
21
5. Bijlagen 5.1. Verklarende woordenlijst en afkortingen CROW CROW (Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en de Verkeerstechniek) is het nationaal kennisplatform voor infrastructuur, openbare ruimte, verkeer en vervoer, en mobiliteitsbeleid, dat richtlijnen, normen, handboeken en praktijkgerichte kennis ontwikkelt en verspreidt voor professionals in de publieke en private sector. HIOR Handboek Inrichting Openbare Ruimte is een systematische aanpak en set van eisen en richtlijnen die helpt bij het inrichten, beheren en onderhouden van de openbare ruimte op een integrale, samenhangende en doelmatige manier, met oog voor gebruikskwaliteit, beheerkosten en duurzaamheid. Laadpaal Fysiek object met meestal één of twee laadpunten. Laadpaalkleven Het onnodig bezet houden van een elektrisch laadpunt door een elektrische auto, omdat er niet (meer) gebruik wordt gemaakt van de laadpaal. Laadplein Een laadplein bestaat uit meer dan twee laadpunten voor elektrische voertuigen die een gedeelde netaansluiting hebben (bij publieke laadpalen) of die op een gedeelde groep achter de meter zitten. Laadpunt De elektrische aansluiting op een laadpaal waar de stekker wordt aangesloten. Reguliere laadpalen beschikken meestal over twee laadpunten. Een laadpunt kan ook verwerkt zijn in bijvoorbeeld een muurbox of lichtmast.
Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) Dit programma is een samenwerking tussen het Rijk, netbeheerders, provincies, gemeenten en andere partijen, met als doel de aanpak van netcongestie in Nederland te versnellen en beter te coördineren. In het LAN worden acties en beleidslijnen uitgezet die partijen zoals TenneT volgen bij het oplossen van knelpunten in het elektriciteitsnet, onder andere rond het laden van elektrische voertuigen. Nationale Agenda Laadinfrastructuur (NAL) De Nationale Agenda Laadinfrastructuur is een integraal onderdeel van het Klimaatakkoord en omvat een breed gedragen meerjarige beleidsagenda met de ambities en acties voor laadinfrastructuur in Nederland. Voor het realiseren van de laadinfrastructuur is in het kader van de NAL een regionale aanpak overeengekomen. Er zijn zes samenwerkingsregio’s gevormd waarvan de NAL-regio Noordwest (regio Laadwerk) er een is. Netcongestie Belemmerende factor in de aanvraag van nieuwe of zwaardere netaansluiting waarbij de achterliggende infrastructuur eerst uitgebreid moet worden om de gevraagde vermogens te kunnen leveren. SEB Met het programma Schoon en Emissieloos Bouwen (SEB) werkt de gehele bouwsector samen aan één aanpak om bouw-, onderhouds- en sloopprojecten schoner uit te voeren. Het kabinet heeft doelen en ambities opgesteld op het gebied van stikstof, CO₂ en fijnstof.
Ook voor bouwmaterieel dat wordt ingezet 22
in de bouwsector. Het programma SEB geeft, met diverse instrumenten, invulling en richting aan het tijdig behalen hiervan. SEB richt zich op het volgende bouwmaterieel: mobiele werktuigen, voertuigen en vaartuigen. Snellader Laadpaal met de mogelijkheid te laden met een vermogen van 50 kW of hoger. Deze laadpalen worden vaak geplaatst op plekken waar het laden kan worden gecombineerd met een andere activiteit, zoals winkelen, lunchen of vergaderen. Uitgaande van een laadduur van 30-60 minuten. Slim laden Brede term, die wordt gebruikt om aan te duiden dat slimme technieken de laadtransactie op afstand kunnen aansturen. Minimaal betekent dit dat het opladen van elektrische auto’s op het meest optimale moment gebeurt, wanneer de kosten laag zijn en het aanbod van (duurzame) energie hoog. STOMP-principe Met het STOMP-ordeningsprincipe wordt prioriteit gegeven aan meer duurzame vormen van mobiliteit (lopen, fietsen en ov) en minder prioriteit aan minder duurzame mobiliteitsvormen (zoals de auto). Waarbij tevens wordt zorggedragen voor een bereikbare en leefbare stad en dorp.
Het STOMP-principe wordt ingezet in elke fase van planvorming en ontwerp waarbij telkens vijf opeenvolgende stappen (en bijbehorende vragen) worden doorlopen: Stappen: hoe zorgen we voor een gebied met voorzieningen op loopafstand? En hoe zorgen we voor aantrekkelijke looproutes en verblijfsruimtes voor verschillende doelgroepen? Trappen: hoe zorgen we ervoor dat voorzieningen bereikbaar zijn met de fiets? Hoe zorgen we voor directe en comfortabele fietsroutes? Openbaar vervoer: hoe sluiten we het nieuwe gebied aan op het ov-netwerk? Kunnen we ovvoorzieningen en gebiedsfuncties combineren? Mobility as a Service: welke mobiliteitsdiensten bieden we aan? Komen er hubs, en waar? Welke vormen bieden we aan? Privéauto: moet het gebied bereikbaar zijn voor privéauto's? En op welke manier? Wat betekent dat voor parkeervoorzieningen? Tennet TenneT is de beheerder van het hoogspanningsnet in Nederland en een deel van Duitsland. Het bedrijf zorgt voor het transport van elektriciteit en houdt het evenwicht tussen vraag en aanbod op het net. TenneT speelt een sleutelrol in de overstap naar duurzame energie, onder meer door verbindingen met windparken op zee. Vehicle-to-Grid (V2G) V2G, of voertuig-naar-net is een systeem waarmee de accu van een elektrisch voertuig energie kan terug leveren aan het elektriciteitsnet.
Andere toepassingen kunnen ook bestaan uit het terug leveren aan een stroompunt, woning, of een ander voertuig. Met de verwachting dat er in 2030 wereldwijd ongeveer 200 miljoen elektrische voertuigen zijn, en deze opgeslagen energie kan worden terug geleverd aan het net, kunnen hierdoor dure investeringen voor het bouwen van een elektriciteitsnetwerk worden vermeden. Zone-floating Een wijze van parkeren voor deelauto’s. Dit houdt in dat de deelauto binnen een bepaalde zone (of deelzone, vaak ter grootte van een buurt) teruggezet kan worden. Dit is het alternatief voor deelauto’s met een vaste standplaats.
5.2. Uitvoeringsagenda In de uitvoeringsagenda zijn de geprogrammeerde projecten en acties voor de komende vier jaar opgenomen. De eerste twee jaar gedetailleerd en de twee vervolgjaren globaal. De uitvoeringsagenda 23
wordt elke twee jaar geactualiseerd. De volgende onderwerpen worden uitgewerkt in de eerste uitvoeringsagenda 2026-2027: Behaalde resultaten en evaluatie (mede op basis van data Laadwerk) • Overzicht laadnetwerk • Aantallen elektrische voertuigen • Aantal geplaatste laadpalen ten opzichte van gepland • Gebruikscijfers laadpalen • Gewenste uitbreiding laadnetwerk komende periode • Knelpunten • Samenwerkingen • Genomen en te nemen stappen in de ladder van plaatsen Relevante nieuwe ontwikkelingen (eventuele bijstellingen van laadvisie) • Landelijk beleid • Wet- en regelgeving • Belastingen • Technologie • Netcongestie • Laadwerk • Andere vergelijkbare gemeenten Planning plaatsingsprojecten (laadpalen in de openbare ruimte, laadpalen in parkeergarages en snelladers). • Onderhanden projecten (aantallen, locaties, budgetten en tijdslijnen) • Nieuw op te starten projecten (aantallen, locaties, budgetten en tijdslijnen) Stimuleringsmaatregelen • Privaat laden op eigen terrein • Publiek laden op privaat terrein – parkeergarages • Publiek laden op privaat terrein – snelladers bij tankstations Uitwerking plaatsingsregels (enkel in eerste uitvoeringsagenda) Uitwerking gebruiksregels (enkel in eerste uitvoeringsagenda)
5.3. Brondocumenten Onderstaande opsomming geeft de bronnen weer van de laadvisie van Haarlem en Zandvoort. Dit is gedaan op basis van het uitgangspunt dat de overlap in beide visies wordt benut gericht op de (kosten)efficiency, doelmatigheid en het vergroten van de professionaliteit. • Collegebesluit Beleidsregel plaatsen van laadpalen in Haarlem, besproken in de commissie Beheer op 13 december 2018, 2018/492923 • Collegebesluit pilot laadgoten, gemeente Zandvoort 2024/1445925 • Dashboard platform Elaad, link • Gemeentelijk verkeers- en vervoerplan (GVVP) Zandvoort 2025 – 2040, gemeente Zandvoort link • Initiatiefvoorstel Laden met de eigen kabel, besproken in de commissie beheer op 14 december 2024, 2023/1079050 • Handboek Inrichting Openbare Ruimte, 20 oktober 2023, gemeente Haarlem, link • Integrale Laadvisie Laadwerklektrisch 2024, link
24
• Informatienota ‘Naar een routekaart Haarlem uitstootvrij’, besproken in de commissie beheer op 21 november 2024, 2024/1685932 • Maatregelenpakket afnamecongestie Noord-Holland, Tennet, 16 juni 2025, link • Motie een stabiel wijknet zorgt voor een net hoofdnet, besproken in de raad op 8 juli 2021, link • Nota Deelmobiliteit, door delen ruimte creëren voor een leefbare stad, besproken in de commissie beheer op 6 juli 2023, 2023/820212 • Nota Openbare Ruimte deel B1, gemeente Zandvoort, 2017, link • Omgevingsvisie 2045, gemeente Haarlem, link • Omgevingsvisie Zandvoort 2040 365 dagen aantrekkelijk, gemeente Zandvoort, link • SEB-website, link
25
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem 18 november 2025 Tekst: BBOR Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl
26