2 Bijlage 1 Gemeente Haarlem Social Return rapport 2024

1. SROI-Rapport 2024 Jaarrapportage Resultaten Social Return On Investment Haarlem 2024 1 oktober 2025 Mark Kievit Werk & Inkomen

Inhoudsopgave 1.

SROI Return Rapport 2024

1

2.

Voorwoord

3

2.1

SROI-beleid en werkwijze 2024

3

2.2

Regionale schaalvergroting

4

2.3

Krapte op de arbeidsmarkt

4

3.

Overzichten Resultaten SROI

5

4.

Resultaten In Beeld

6

4.1

Aantal geplaatste SROI kandidaten per jaar

6

4.2

SROI resultaten per sector

6

4.3

Aantal kandidaten naar plaatsing

7

4.4

Banen

9

4.5

Leerbanen, Stages en Werkervaringsplekken

10

4.6

Inkoop bij SW-bedrijf / Sociaal Ondernemer

10

4.7

Overige inzet

10

4.8

De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO)

11

5.

Begrippenlijst

12

2

2. Voorwoord Voor u ligt de jaarrapportage met de resultaten van de regeling Social Return On Investment (SROI) van de gemeente Haarlem in 2024. Social Return On Investment (SROI) is een beleidsinstrument waarbij opdrachtnemers bij aanbestedingen worden gestimuleerd om mensen uit kwetsbare doelgroepen in te zetten, bijvoorbeeld via werk, stage of leerwerktrajecten. De resultaten zijn gebaseerd op de door contractpartners ingediende jaarlijkse SROI verantwoordingen. De resultaten worden uitgedrukt in een aantal meetbare indicatoren zoals het aantal geplaatste kandidaten, het aantal banen, stage en werkervaringsplekken en de waarde van de opdracht en de SROI-eis in euro’s. De maatschappelijke effecten en opbrengsten van SROI zijn breder dan de bovengenoemde indicatoren. Denk hierbij aan minder uitkeringen, minder gebruik van gezondheidszorg en/of maatschappelijke voorzieningen en extra belastinginkomsten. Deze opbrengsten en de verschillende vormen van maatschappelijke initiatieven maken echter geen deel uit van dit rapport.

2.1 Social Return beleid en werkwijze 2024 Conform haar beleid: ‘Beleidsregels Social Return On Investment (SROI) 2021" (2021/27408) past Haarlem SROI toe bij aanbestedingen vanaf € 200.000, subsidies vanaf € 500.000 en complexe verkopen van vastgoed. Contractpartners zijn dan verplicht om 5% van de opdrachtwaarde of het loondeel van de subsidie in te zetten ten behoeve van het vergroten van de arbeidsparticipatie van mensen met afstand tot de arbeidsmarkt: mensen die de laatste drie maanden geen inkomsten uit arbeid hebben gehad. Bij voorkeur komen deze mensen uit Haarlem of de regio Zuid-Kennemerland en IJmond, anders kunnen deze mensen uit het hele land komen. Bij het toepassen van SROI wordt er rekening gehouden met het proportionaliteitbeginsel. Dat wil zeggen dat de SROI-eis in redelijke verhouding staat tot de opdracht. Zo kan in dit verband bij een aanbesteding een lager of hoger percentage geëist of helemaal geen SROI worden toegepast. Op hoofdlijn zijn vier soorten SROI-invulling: 1- een baan bieden; 2- een leerbaan, stage of werkervaringsplek bieden; 3- inkopen van diensten of producten van een SW-bedrijf of Sociaal Ondernemer; 4- alternatieve/innovatieve activiteiten die bijdragen aan een maatschappelijke doelstelling van de gemeente. Contractpartner kan één of meer soorten kiezen om invulling te geven aan zijn SROI-eis.

Voor elke SROIinvulling wordt in euro's een waarde bepaald. Sinds 2016 Hanteert Haarlem de bouwblokken methode voor transparante waardering van de SROI-invulling. Conform deze methode worden de verschillende soorten SROI-invulling verdeeld in blokken en wordt hieraan een waarde toegekend. De waarde van de SROI-invulling is gebaseerd op de afstand tot de arbeidsmarkt van de geplaatste kandidaat. De waarde is hoger naarmate de afstand tot de arbeidsmarkt groter is. De waarde van een kandidaat uit de WW bijvoorbeeld, is € 15.000 voor voltijdbaan voor één jaar. Voor een kandidaat uit de participatiewet is de waarde € 35.000. Met deze methode kan de plaatsing van groepen met een grotere afstand tot de arbeidsmarkt gestimuleerd worden door hieraan een relatief hogere SROI-waarde toe te kennen.

Naast de bovengenoemde vier soorten kan een contractpartner deels of volledig aan de SROI-eis voldoen, middels het aantonen van een certificaat voor Sociaal Ondernemen, zoals De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO), De Code Sociale Ondernemingen (CSO) of gelijkwaardige certificering.

3

Voor de invulling van SROI bestaat geen kant en klaar recept. Voor elke werkgever zijn maatwerkoplossingen nodig. Dialoog, flexibiliteit, advisering en ondersteuning zijn onmisbaar om van SROI een succes te maken. Tijdens de uitvoering van de opdracht komt SROI aan bod in de voortgangsgesprekken met de Contractmanager. Hiernaast vinden in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland en IJmond (ZK&IJ) gesprekken plaats met de SROI-coördinator en re-integratiepartners van Haarlem. De reintegratiepartners kunnen de werkgevers/ contractpartners ondersteunen bij het vinden van geschikte kandidaten. Contractpartners kunnen natuurlijk ook zelf kandidaten vinden. Voor de monitoring en verantwoording van SROI, wordt sinds 2018 gebruik gemaakt van een digitaal registratie systeem. Dat biedt de mogelijkheid om accuraat meer gedetailleerde resultaten in kaart te brengen.

2.2 Regionale schaalvergroting Zorgaanbieders in de regio Zuid-Kennemerland en IJmond (ZK&IJ) hebben vanaf 2017 hun SROIverantwoording ingediend op regionale basis. Cijfermatig zijn voor de zorgaanbieders met regionale contracten zowel de regionale opdrachtwaarde als de regionale SROI-resultaten meegenomen in de SROI-resultaten vanaf 2017. Dat was voorheen niet het geval. De resultaten van vorige jaren hadden enkel betrekking op de Haarlemse opdrachten.

2.3 Krapte op de arbeidsmarkt Tussen 2014 en 2019 kende de Nederlandse economie een periode van sterke groei, wat resulteerde in een aanzienlijke toename van de werkgelegenheid. Vanaf eind 2017 ontstond er sprake van arbeidsmarktkrapte: het aantal openstaande vacatures overtrof het aantal beschikbare werkzoekenden. Deze situatie bood kansen om meer mensen te betrekken bij het arbeidsproces, waaronder personen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De krapte stimuleerde werkgevers om hun wervingsstrategieën te verbreden en meer inclusief te werk te gaan. Hoewel de coronapandemie in 2020 tijdelijk leidde tot een afname van de economische activiteit en een stijging van de werkloosheid, bleek de krapte op de arbeidsmarkt structureel van aard. In de jaren daarna herstelde de economie snel en bleef de vraag naar personeel onverminderd hoog. Deze ontwikkeling weerspiegelt zich in de SROI-resultaten van de gemeente Haarlem over het jaar 2024. SROI richt zich op het creëren van maatschappelijke waarde door het inzetten van mensen uit kwetsbare doelgroepen bij aanbestedingen en projecten. Door de aanhoudende personeelstekorten zijn bedrijven actiever gaan zoeken naar alternatieve wervingsstrategieën en staan zij meer open voor inclusieve werkgelegenheid.

Dit heeft geleid tot hogere SROI-prestaties: meer samenwerking met sociale werkbedrijven, intensievere re-integratie en een grotere inzet van langdurig werklozen en andere doelgroepen. De economische context en aanhoudende arbeidsmarktkrapte hebben niet alleen geleid tot een herziening van wervingsstrategieën, maar ook tot een versnelling in het realiseren van sociale doelstellingen. In Haarlem zien we hoe economische noodzaak en maatschappelijke verantwoordelijkheid elkaar niet alleen aanvullen, maar ook versterken: bedrijven worden gedreven door personeelsbehoefte én gestimuleerd om inclusiever te ondernemen, wat resulteert in duurzame kansen voor kwetsbare doelgroepen én een veerkrachtigere arbeidsmarkt.

4

3. Overzichten Resultaten SROI 1. Overzicht SROI-waardes 2024 (Bedragen x 1.000) Percentage gerealiseerd 201%

Sector & SBI indeling

Aantal contracten

SROI-eis

Totaal

157

€ 17.583

Gerealiseerd aan SROI € 35.346

Overheid, onderwijs en zorg

84

€ 10.947

€ 27.914

255%

Nijverheid en energie

20

€ 2.171

€ 3.334

154%

Cultuur, recreatie, overige diensten

14

€ 3.607

€ 2.285

63%

Zakelijke dienstverlening

23

€ 503

€ 1.383

275%

Vervoer, informatie en Communicatie 10

€ 191

€ 255

134%

Landbouw, bosbouw en visserij

4

€ 26

€ 151

579%

Handel en horeca

2

€ 138

€ 23

17%

2. Aantal kandidaten naar plaatsing

Totaal

Baan

Leerbaan/BBL

Stage en werkervaringsplek

750

205

538

7

3. Aantal kandidaten naar doelgroep Totaal

P-wet

WIA

Banenafspraak Baan

WW

BBL/BOL

Werkstages

750

48

22

59

76

538

7

4. Gerealiseerde Social Return waarde naar soort SROI-invulling Gerealiseerde Waarde SROI € 35.345.995

Baan en Stage € 17.908.748

Sociaal Inkopen/ SWbedrijf € 2.980.932

Overig € 686.924 + € 13.769.391

5

4. Resultaten In Beeld In 2024 waren er 157 contracten en subsidies met een totale SROI-eis van € 17.582.955. Voor de SROIverantwoordingen is hier een gerealiseerde SROI-waarde van € 35.345.995 ingediend. Hiermee is aan 201% van de totale SROI-eis voldaan. Dit percentage is het hoogst behaalde SROIpercentage van de laatste jaren. Er is een stijging te zien in de gerealiseerde SROI-waarde middels invullingsmogelijkheden: banen en stages, overige maatschappelijk verantwoorde activiteiten en in Sociaal Inkopen.

4.1 Aantal geplaatste SROI-kandidaten per jaar In 2024 zijn er 750 mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt voor langere of kortere periode op werk geplaatst, gebleven of dichter bij werk gebracht. Van dit totaal komen er 203 kandidaten uit Haarlem.

4.2 SROI-resultaten per sector Jaar 2024

Totale SROI-is € 17.582.955

Gerealiseerd aan Percentage SROI voltooid € 35.345.995 201%

Baan en Stage € 17.908.748

Sociaal Inkopen € 2.980.932

Overig € 686.924 + € 13.769.391

2025

Aantal contracten per sector 14, 9% 23, 15% Overheid, onderwijs en zorg

20, 13%

Nijverheid en energie

10, 6% 4, 3% 2, 1%

Cultuur, recreatie, overige diensten Zakelijke dienstverlening Vervoer, informatie en communicatie Landbouw, bosbouw en visserij Handel en horeca

84, 53%

6

Met ingang van 2024 is in de rapportage SROI ook rekening gehouden met de SBI-indeling en zo wordt er breder dan in eerdere rapportages gekeken welke resultaten per welke sector zijn gerealiseerd. De SBI-indeling staat voor Standaard Bedrijfsindeling en is een classificatiesysteem dat in Nederland wordt gebruikt om bedrijven en organisaties in te delen op basis van hun economische activiteiten. Wat is de SBI-indeling? De SBI-indeling is ontwikkeld door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Elke onderneming die zich inschrijft bij de Kamer van Koophandel (KvK) krijgt één of meerdere SBI-codes toegewezen. Deze codes geven aan wat een bedrijf doet — bijvoorbeeld of het een bakkerij, adviesbureau of transportbedrijf is. De SBI-indeling wordt gebruikt voor statistieken, beleid, vergunningen, subsidies, verzekeringen en meer.

4.3 Aantal kandidaten naar plaatsing Geplaatste kandidaten SROI

105, 14%

105, 14%

540, 72%

Jongeren

Gemeente

UWV

7

Toelichting geplaatste kandidaten SROI: Doelgroepen onder verantwoordelijkheid van de gemeente: - Banenafspraak Baan (BAB, voorheen Garantiebaan) Personen die vallen onder de banenafspraak zijn mensen met een arbeidsbeperking. Werkgevers kunnen hiervoor aantrekkelijke ondersteuning krijgen. - Participatiewet-gerechtigden Dit is inclusief statushouders, die grotendeels onder deze wet vallen. Hierin zijn ook inzet P-instrumenten mogelijk zoals: Jobcoaching, tijdelijke loonkostensubsidie - Werkstage Gericht op re-integratie van de gemeente doelgroepen. - Werkzoekenden zonder uitkering (nuggers) Jongeren (ook onder verantwoordelijkheid van de gemeente, maar specifiek uitgewerkt, omdat er voor jongeren toch andere aanpak nodig is): - Vroegtijdige schoolverlaters - BBL-leerwerkplekken (onder en boven 28 jaar) - BOL-stages en overige stagevormen - Stages voor VSO, Praktijkonderwijs en Pro-leerlingen (VSO/PRO leerlingen krijgen altijd indicatie Banenafspraak) Doelgroepen onder verantwoordelijkheid van het UWV: - WW (Werkloosheidswet) - WIA/WAO (arbeidsongeschiktheid) - Ziektewet

8

4.4 Banen Aantal banen per doelgroep

250 200

Haarlem Beverwijk

150

Bloemendaal

Velsen W

W

er ks t

P-

w

et W

Ga ra n

BB L/

W

0

IA

Heemstede

ag e

50

tie ba an

Heemskerk

BO L

100

Zandvoort Overig

9

4.5 Leerbanen, Stages en Werkervaringsplekken Eén van de doelen van SROI is aansluiten bij de beleidsdoelen van onderwijs/arbeidsmarkt en bijdragen aan het terugdringen vroegtijdige school uitval. In de praktijk wordt hier invulling aan gegeven in de vorm van stage, Beroepsopleidende leerweg (BOL) en Beroepsbegeleidende leerweg (BBL). De BBL, ook leerbaan genoemd, is heel geschikt voor jonge kandidaten die dreigen hun weg kwijt te raken. Het biedt hen de kans om werkend te leren en uiteindelijk een diploma te halen. Tijdens hun opleiding krijgen ze een salaris uitbetaald. Dat maakt het leertraject aantrekkelijk voor hen, het draagt bij aan meer stabiliteit in hun leven en vergroot hun kansen voor de toekomst. BBL trajecten bieden ook een oplossing voor bedrijven die kampen met vergrijzing van hun (gespecialiseerd) personeel. Mede daardoor komen de meeste BBL-ers in dienst van het bedrijf na het afronden van de opleiding.

4.6 Inkoop bij SW-bedrijf / Sociale Onderneming Sociaal inkopen en het organiseren van MVO-activiteiten zijn ook manieren om invulling te geven aan SROI. We maken daarbij graag gebruik van de kracht van sociale ondernemers, die we actief ondersteunen vanuit het Actieprogramma Impact Ondernemen (APIO) en met behulp van onder andere het Kennemer Inkoop Platform (KIP). Vanuit het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI), het Inkoopbeleid en het Actieplan MVOI zijn en worden er verder ook aanvullende acties en activiteiten ondernomen. Op basis van de ingeleverde SROI-verantwoordingen in 2024 is voor € 2.980.932 ingekocht bij SWbedrijven en Sociale Ondernemingen. De waarde van sociale inkopen en MVO-activiteiten is in 2024 flink toegenomen. Het aandeel sociale inkopen groeide sterker dan dat van MVO-activiteiten. Dat sluit mooi aan bij onze inzet om lokale sociale ondernemers te versterken. Onder impactondernemingen vallen bedrijven die zijn aangesloten bij onder andere Social Enterprise of de Code Sociaal Ondernemen. Ook bedrijven met een PSO-trede 3-30+ certificaat horen hierbij. Met inkoop PSO bedoelen we inkopen bij bedrijven met een PSO-trede 1, 2 of 3.

Overige Inkoop Een van de actielijnen van het Actieprogramma Impact Ondernemen (2022/364777) is gericht op het stimuleren van handel voor impact ondernemers. De SROI is daar een van de instrumenten in. Naast de hierboven beschreven mogelijkheden kunnen bedrijven met een SROI-verplichting, ook goederen of diensten inkopen bij gecertificeerde ondernemers die aantoonbaar impact maken. Het Kennemer Inkoop Platform biedt een overzicht van deze gecertificeerde bedrijven. Naast arbeid, kunnen dit ook bedrijven zijn die impact maken op de onderwerpen circulariteit, duurzaamheid en gezonde levensstijl.

4.7 Overige inzet In deze categorie vallen alle andere alternatieve vormen van de SROI-invulling waarmee de afstand tot de arbeidsmarkt van de kandidaten kleiner wordt gemaakt. Hier valt te denken aan de begeleiding van kandidaten of vrijwilligers, het organiseren van cursussen of trainingen en activiteiten die een maatschappelijke bijdrage leveren aan de doelgroep of de samenleving. De ‘overige’ inzet vertegenwoordigt in 2024 een waarde van € 686.924. Maatschappelijke (MVO) activiteiten: Indien een opdrachtnemer niet volledig invulling kan geven aan de SROI-verplichting via arbeidsparticipatie of sociale inkoop, kan men door het uitvoeren van maatschappelijke activiteiten invulling geven aan de SROI-verplichting. Voorwaarde is dat deze activiteit een relatie heeft met de arbeidsmarkt, het bevorderen van vakmanschap en/of het onderwijs. De maatschappelijke activiteiten

10

moeten naar ‘werk’ terug te leiden zijn. Het gaat hier in eerste instantie om inzet in natura en niet in geld. Voorbeelden: - gastles over bedrijf, branche of sector; - bedrijfsbezoek; - train-de-trainer: opdrachtnemer begeleidt een docent in bedrijfs-, branche- en sectorontwikkelingen. - sponsoring van een beroepsgerichte opleiding van iemand uit de doelgroep. Als opdrachtnemer (een deel van) de SROI-verplichting door een maatschappelijke activiteit wil invullen, dan dient hij daartoe een onderbouwd voorstel met urenspecificatie in bij de SROI-Coördinator. In samenspraak met de SROI-Coördinator wordt vervolgens het bedrag bepaald voor de activiteit. De kosten voor de uitgevoerde maatschappelijke activiteit worden in mindering gebracht op de SROI verplichting.

4.8 De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) De Prestatieladder Socialer Ondernemen (PSO) is een landelijk meetinstrument, ontwikkeld door TNO in samenwerking met bedrijven van verschillende sectoren, en is uitgegroeid tot een landelijke norm voor socialer ondernemen. Het meet de bijdrage(n) van bedrijven aan werkgelegenheid voor mensen met een kwetsbare arbeidsmarktpositie, door te controleren of personen met een afstand tot de arbeidsmarkt duurzaam en op een kwalitatief goede wijze integreren binnen het bedrijf. Het toepassen van PSO kan de duurzame investering in de doelgroep van SROI stimuleren. Sinds 2016 is het mogelijk voor contractpartners van Haarlem om (deels) aan de SROI-eis te voldoen door het aantonen van een geldig PSO-keurmerk of gelijkwaardige certificering. Totaal zijn er in de regio nu 11 contractpartners, die middels een PSO-certificaat aan SROI-waarde van € 13.769.391 hebben voldaan.

11

5. Begrippenlijst BBL / Leerbaan Beroepsbegeleidende leerweg Een opleidingsvorm binnen het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) waarbij studenten leren en werken combineren.

BOL Beroepsopleidende leerweg Een voltijdse opleidingsvorm binnen het mbo waarbij studenten voornamelijk onderwijs volgen op school, aangevuld met één of meerdere stages (beroepspraktijkvorming). De BOL is vooral bedoeld voor jongeren zonder werkervaring die zich voorbereiden op instroom in de arbeidsmarkt of vervolgonderwijs.

Doelgroep Banenafspraak Groep mensen met een arbeidsbeperking die onder de banenafspraak valt. Werkgevers (publiek en privaat) hebben de taak om extra banen te creëren voor deze doelgroep. De Participatiewet in balans versterkt de inzet op deze afspraak door betere ondersteuning en monitoring.

Doelgroepregister Een register dat wordt beheerd door het UWV waarin mensen staan die vallen onder de banenafspraak. Werkgevers kunnen dit register gebruiken om te zien of een werknemer meetelt voor de banenafspraak.

Indicatie Banenafspraak Een officiële vaststelling door het UWV dat iemand behoort tot de Doelgroep van de banenafspraak. Dit is nodig om opgenomen te worden in het Doelgroepregister.

Indicatie beschut werk Een indicatie die aangeeft dat iemand alleen onder aangepaste omstandigheden kan werken. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor het organiseren van beschut werk. De Participatiewet in balans stimuleert gemeenten om dit aanbod toegankelijker te maken.

Jobcoaching Begeleiding op de werkvloer voor mensen met een arbeidsbeperking. Jobcoaches helpen bij het inwerken, het behouden van werk en het oplossen van knelpunten. Gemeenten en UWV kunnen deze ondersteuning inzetten.

12

Loondispensatie Een regeling binnen de Wajong waarbij een werkgever minder loon mag betalen aan een werknemer met een verminderde loonwaarde. Het UWV vult dit aan tot het sociaal minimum. Deze regeling is relevant voor jonggehandicapten die onder de Participatiewet vallen.

Loonkostensubsidie Een subsidie die gemeenten kunnen verstrekken aan werkgevers die iemand uit de doelgroep van de Participatiewet in dienst nemen. De subsidie compenseert het verschil tussen de loonwaarde van de werknemer en het wettelijk minimumloon.

Loonkostenvoordeel Een fiscale regeling waarbij werkgevers via de Belastingdienst een tegemoetkoming krijgen als zij mensen uit bepaalde doelgroepen in dienst nemen, zoals mensen met een arbeidsbeperking.

MVO-activiteiten Activiteiten die invulling geven aan maatschappelijk verantwoord ondernemen Indien een opdrachtnemer niet volledig invulling kan geven aan de Social Return verplichting via arbeidsparticipatie of sociale inkoop, kan hij door het uitvoeren van maatschappelijke activiteiten invulling geven aan de Social Return verplichting.

MVOI Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen Het is een verbreding van het begrip MVI (Maatschappelijk Verantwoord Inkopen), waarbij niet alleen de inkoper maar ook de opdrachtgever een centrale rol speelt in het realiseren van maatschappelijke doelen via inkoopbeleid. Overheden en publieke instellingen kopen jaarlijks voor tientallen miljarden euro’s aan producten, diensten en werken in. MVOI is een manier om deze inkoopkracht in te zetten voor maatschappelijke impact. Het gaat daarbij niet alleen om prijs, maar ook om: - Milieu en biodiversiteit - Klimaat - Circulaire economie (inclusief biobased producten) - Internationale sociale voorwaarden (ketenverantwoordelijkheid) - Diversiteit en inclusie - Social return (bijv. werkgelegenheid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt).

NUGGER Niet-uitkeringsgerechtigde werkzoekende Personen die geen uitkering ontvangen, maar wel actief op zoek zijn naar werk. Hoewel zij geen financieel beroep doen op de gemeente, kunnen gemeenten hen onder de Participatiewet ondersteunen met voorzieningen gericht op arbeidsinschakeling of maatschappelijke participatie.

13

Participatiewet De Participatiewet is sinds 2015 de vangnetwet voor mensen die kunnen werken maar daarbij ondersteuning nodig hebben. Personen die niet over voldoende middelen beschikken om in hun levensonderhoud te voorzien, kunnen een bijstandsuitkering ontvangen op grond van de Participatiewet. Bijstandsgerechtigden worden gestimuleerd en ondersteund om, naar vermogen, (weer) deel te nemen aan de arbeidsmarkt of maatschappelijk te participeren. Per 30 september 2025 is de wet aangepast via het programma Participatiewet in balans, met als doel een betere balans tussen bestaanszekerheid, re-integratie en handhaving. De "Participatiewet in Balans" is een wetsvoorstel dat de bestaande Participatiewet aanpast en vereenvoudigt. Het doel is om meer balans te creëren tussen bestaanszekerheid, participatie en handhaving, met de menselijke maat centraal. Belangrijke aanpassingen zijn onder andere meer vertrouwen in plaats van strikte controle, eenvoudigere regels en meer maatwerk en ondersteuning voor bijstandsgerechtigden.

PSO Prestatieladder Socialer Ondernemen Dit is een keurmerk en meetinstrument dat inzicht geeft in de mate waarin organisaties bijdragen aan de arbeidsparticipatie van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. De PSO: - Meet en certificeert hoe sociaal een organisatie onderneemt. - Stimuleert inclusief werkgeverschap door werk te bieden aan kwetsbare groepen. - Helpt bij aanbestedingen, bijvoorbeeld als bewijs voor het voldoen aan Social Return-verplichtingen. - Is ontwikkeld door TNO en wordt beheerd door PSO Nederland.

SBI Standaard Bedrijfsindeling Dit is een classificatiesysteem dat in Nederland wordt gebruikt om bedrijven en organisaties in te delen op basis van hun economische activiteiten.

SDG De SDG-doelen (Sustainable Development Goals) zijn de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen die in 2015 zijn vastgesteld door de Verenigde Naties. Ze vormen een wereldwijde agenda voor een betere, eerlijkere en duurzamere wereld in 2030.

SROI (Social Return on Investment) en Social Return De termen SROI (Social Return on Investment) en Social Return worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze hebben subtiele verschillen in betekenis en toepassing. Hier is een overzicht van de overeenkomsten en verschillen: Overeenkomsten: Doelstelling: Beide zijn gericht op het creëren van maatschappelijke waarde, zoals werkgelegenheid voor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, sociale inclusie, duurzaamheid, en lokale impact. Toepassing in aanbestedingen: Zowel SROI als Social Return worden vaak als voorwaarden of gunningscriteria opgenomen in publieke aanbestedingen, bijvoorbeeld bij gemeenten of zorginkoopplatformen zoals het Kennemer Inkoop Platform.

14

Focus op impact: Beide benaderingen willen aantonen dat investeringen (financieel of anderszins) leiden tot positieve maatschappelijke effecten. Verschillen: Kenmerk

SROI

Social Return

Definitie

Een meetmethode om maatschappelijke waarde in geld uit te drukken.

Een beleidsterm die verwijst naar het teruggeven van maatschappelijke waarde, vaak via werkgelegenheid.

Gebruik

Wordt gebruikt voor impactmeting en evaluatie van projecten.

Wordt gebruikt in aanbestedingen en contracten als verplichting of doelstelling.

Kwantitatief: vertaalt sociale impact naar een Meer kwalitatief of kwantitatief, maar Meetbaarheid financiële waarde (bijv. €1 investering levert niet altijd omgerekend naar geld. €3 maatschappelijke waarde op). Toepassing

Breder: ook in non-profit, zorg, duurzaamheid, welzijn.

Gebruikt methodieken zoals Theory of Instrumenten Change, stakeholderanalyse, en impactcalculaties.

Specifieker: vaak gericht op arbeidsparticipatie van kwetsbare groepen. Gebruikt afspraken zoals 5% van de opdrachtwaarde inzetten voor Social Return.

Statushouders Vluchtelingen die in Nederland een verblijfsvergunning asiel hebben verkregen, worden aangeduid als statushouders. Zij hebben recht op huisvesting en inkomensondersteuning conform de geldende weten regelgeving. De gemeenten dragen verantwoordelijkheid voor de huisvesting, maatschappelijke begeleiding en inburgering van statushouders. Deze taken vloeien voort uit de Wet inburgering en aanvullende afspraken tussen het Rijk en gemeenten. Indien statushouders nog niet beschikken over inkomsten uit arbeid of andere bronnen, komen zij in aanmerking voor een bijstandsuitkering op grond van de Participatiewet. Deze uitkering voorziet in het noodzakelijke bestaansminimum en wordt verstrekt zolang er geen sprake is van financiële zelfstandigheid.

VSO Voortgezet Speciaal Onderwijs Onderwijs voor jongeren van 12 tot circa 20 jaar met een beperking, ontwikkelingsstoornis of gedragsproblematiek. Dit type onderwijs is bedoeld voor jongeren van ongeveer 12 tot 20 jaar die vanwege een beperking, stoornis of langdurige ziekte intensieve en specialistische begeleiding nodig hebben die het reguliere voortgezet onderwijs niet kan bieden.

Wajong Wet Werk en Arbeidsondersteuning jonggehandicapten De Wajong-regeling is bedoeld voor jongeren die door een ziekte of handicap duurzaam niet in staat zijn om te werken. In de loop der jaren zijn er verschillende versies van de Wajong ontstaan, met elk hun eigen voorwaarden en gevolgen.

15

WIA/WAO Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen / Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering Mensen die langdurig ziek of arbeidsongeschikt zijn geworden.

WW Werkloosheidswet Personen die onvrijwillig werkloos zijn geworden en voldoen aan de voorwaarden van de Werkloosheidswet (WW)

16

Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 1 oktober 2025

Tekst: Mark Kievit

________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 17