2 Bijlage 1 Fase 3 Uitwerking BRT Haarlem-SchipholAmsterdam

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

BRT OP HET RITME VAN DE METROPOOLREGIO

BRT

SAMENGEVAT

HAARLEM AMSTERDAM

OPGAVEN EN AMBITIES VOOR METROPOOLREGIO AMSTERDAM

ONTWIKKELING HOV-CORRIDOR HAARLEM-SCHIPHOL/AMSTERDAM

De regio staat voor grote opgaven zoals de verstedelijking, het bereikbaar houden van de regio en deze te verduurzamen. De ontwikkelingen in de regio zorgen voor een toenemende druk op het OV(en het bredere mobiliteits)systeem, met potentiële (capaciteit- en/of transfer)knelpunten tot gevolg. Daarnaast zijn er in de regio ambities om de stad en metropool leefbaar te houden, door verstedelijking te faciliteren, goed bereikbaar te zijn, mede door middel van een mobiliteitstransitie. Ook het verbeteren van de leefkwaliteit en het creëren van kansen voor mensen (inclusieve samenleving) staan daarbij centraal.

Om invulling te geven aan deze opgaven en ambities en tegelijkertijd de bereikbaarheid van de regio te behouden/verbeteren, blijkt BRT een passend vervoersysteem voor de corridor Haarlem-Schiphol/ Amsterdam. In dit document is uitgewerkt hoe een dergelijk BRT-netwerk voor deze corridor eruit kan zien en tot stand kan komen.

2

BRT

SAMENGEVAT

HAARLEM AMSTERDAM

FASE 3: UITWERKING BRT HAARLEM—SCHIPHOL/AMSTERDAM De bereikbaarheid tussen Amsterdam, Haarlem en omgeving staat onder druk. Uit Fase 1 en 2 van deze studie blijkt Bus Rapid Transit (BRT) de meest kansrijke oplossing om de bereikbaarheid in de westkant van de MRA te verbeteren. En om zo het groeiende aantal reizigers op de HOV-corridor Haarlem—Schiphol/Amsterdam snel, rechtstreeks en comfortabel van A naar B te brengen. BRT kenmerkt zich door snel, rechtstreeks en comfortabel vervoer, en wordt ook wel als “metrobus” gezien. De kracht van BRT is dat het stapsgewijs kan worden gerealiseerd. Daarmee kunnen reizigers morgen al profijt hebben van de eerste verbeteringen die, ongeacht de toekomstige ontwikkelingen, ten goede komen aan de kwaliteit van het openbaar vervoer in de regio.

Om te kunnen bepalen wat nodig is om dit concept op de corridor Haarlem-Amsterdam uit te rollen, is de vraag hoe het “ideale lijnennet” in 2040 er uitziet, en welke invulling van het BRT-concept op deze corridor leidt tot de grootste vervoerwaarde. Om zo vanuit dit toekomstige ideaalbeeld de benodigde stappen te identificeren die nodig zijn om dit concept hier stapsgewijs te introduceren. En wat we daar nu (anno 2023) al voor kunnen doen… In deze studiefase (fase 3) is dan ook een verdiepend onderzoek uitgevoerd naar Bus Rapid Transit (BRT) op de corridor. Met als doel dit BRT-concept verder vorm te geven voor zowel het kerntraject Haarlem—Schiphol/Amsterdam als voor de uitwaaieringen vanaf de knopen Amsterdam Zuidas en Haarlem Nieuw-Zuid. Daarbij zijn ook de impact, haalbaarheid, toekomstvastheid en toegevoegde waarde onderzocht, evenals kansen en eventuele beperkingen. De belangrijkste bevindingen uit deze studie (fase 3) worden hier samengevat.

3

BRT

SAMENGEVAT

HAARLEM AMSTERDAM

LIJNENNETVISIE BRT VOOR CORRIDOR HAARLEM-AMSTERDAM Om het BRT-netwerk verder uit te werken en de (on)mogelijkheden in kaart te brengen zijn meerdere netwerken onderzocht. Deze varieerden in frequenties, snelheden, routes, maar ook in haltes en lijnvoeringen. Met de resultaten is vervolgens uitgewerkt hoe het het BRT-netwerk het meest optimaal invulling kan geven aan de opgaven en ambities.

R1a Haarlem Noord

R1a

Uit de resultaten blijkt dat: — BRT een effectieve invulling kan geven aan het vervoer op de corridor Haarlem-Amsterdam en bijbehorende opgaven en ambities. Een dergelijk hoogwaardig netwerk met hoge snelheden en frequenties maakt het OV aantrekkelijk(er) en zorgt voor meer reizigers, een modal shift van auto naar OV, een betere bereikbaarheid van de regio. — Het serviceniveau (frequenties en snelheid) grote invloed heeft op het functioneren van het BRT-netwerk. Een serviceniveau volgens de gouden BRT-standaard versterkt het functioneren van het systeem en faciliteert aanzienlijk meer reizigers dan bij lagere serviceniveaus. Ofwel, investeren in serviceniveau (en daarmee kwaliteit voor de reiziger) loont! — Uitwaaieringen in stedelijk gebied van toegevoegde waarde zijn. Dit leidt lokaal tot een betere bereikbaarheid van arbeidsplaatsen en inwoners, wat bijdraagt aan inclusiviteit en kansen voor mensen. — Vrije ligging van infrastructuur voor BRT zorgt voor betrouwbaarheid, capaciteit en robuustheid van het mobiliteitsnetwerk. Deze betrouwbaarheid (sturen op regelmaat) is cruciaal voor het functioneren van het BRT-netwerk met hoge frequenties. — Het BRT-netwerk een naadloze overstap tussen reismogelijkheden faciliteert. Hubs als multimodale overstaplocatie met bijbehorende voorzieningen versterken het mobiliteitsnetwerk als geheel.

— BRT past bij de ambitie voor een schaalsprong in het mobiliteitsnetwerk. Met behulp van een adaptief stappenplan kan stapsgewijs worden toegewerkt naar het BRT-systeem met dit kwaliteitsniveau.

4

BRT

SAMENGEVAT

HAARLEM AMSTERDAM

IMPACT VAN BRT IN DE REGIO De introductie van BRT heeft grote impact op (het gebruik van) mobiliteit in de regio. — BRT zorgt voor kortere reistijden en comfortabel vervoer. Heel veel mensen zijn sneller op hun bestemming, wat in het totale netwerk een reistijdwinst oplevert van ca. 25.000 uur per etmaal. Daarmee wordt de reistijd per OV meer concurrerend ten opzichte van de auto. — BRT faciliteert meer reizigers. Op de kerncorridor neemt het aantal verplaatsingen met ca. + 160-200% toe. In totaal zien we 2-5% extra OV-verplaatsingen in het mobiliteitsnetwerk. — BRT leidt tot een modal shift van auto naar OV (en bijbehorende ketenreis). Regiobreed in de MRA is de modal shift ca. 1%. Dit lijkt wellicht een klein percentage, maar is op regionaal niveau een significant effect. Bovendien leidt BRT op individuele reisrelaties tot aanzienlijke modal shift effecten, zie hiernaast. — En biedt BRT toegevoegde waarde voor de ketenmobiliteit in de regio. BRThubs/ stations bieden een naadloze aansluiting op het bredere mobiliteitsnetwerk, zoals de fiets als voor- en natransport, maar ook het onderliggend OV-netwerk of juist het spoor- en/of wegennet. Bijbehorende hoogwaardige voorzieningen (zoals fietsfaciliteiten, P+R etc.) versterken deze samenhang. Derhalve draagt BRT bij aan de benodigde en geambieerde mobiliteitstransitie.

INPASSING BRT-INFRA VRAAGT OM KEUZES EN BIEDT KANSEN De introductie van BRT biedt niet alleen verbetermogelijkheden voor de regionale mobiliteit, maar heeft ook impact op de omgeving. Zo zijn infrastructurele aanpassingen nodig om de benodigde kwaliteit en betrouwbaarheid te garanderen. Echter de beschikbare openbare ruimte vormt hierbij een beperking. Het realiseren van vrijliggende infrastructuur is daarbij dan ook de voornaamste uitdaging en vraagt om investeringen en keuzes in ruimtegebruik. Het uitgangspunt bij het aanpassen/realiseren van infrastructuur is het STOMP-principe. Oftewel, te aller tijden ruimte voor voetganger en fiets behouden. Om ruimte te maken voor BRT blijken veel locaties te smal om alle bestaande functies (parkeren, weggebruik voor auto etc.) te kunnen behouden. Hierbij zijn afwegingen nodig in het ruimtegebruik: kunnen specifieke deeltrajecten autoluw worden? Is het mogelijk om parkeerruimte en/of groen compenseren op alternatieve locaties? Naast keuzes en afwegingen in ruimtegebruik biedt de introductie van BRT echter ook kansen en mogelijkheden om de fysieke inpassing van maatregelen te combineren met (reeds geplande) stedelijke (her) ontwikkeling en het verbeteren leefbaarheid.

–25.000

UUR PER ETMAAL

+20.000

VERPLAATSINGEN PER ETMAAL R3c

R3c

Bijlmer Arena

R3c

Bijlmer Arena

R2c

R3c

Bijlmer Arena

R3c

CIRCA

10-15% 5% 4%

IJmuiden e.o. — Ams Zuid/Nw-West Haarlem — Ams Zuid/Nw-West Schiphol — Zandvoort/IJmuiden

5

BRT

SAMENGEVAT

HAARLEM AMSTERDAM

STAPSGEWIJS GROEIEN NAAR EEN TOEKOMSTVAST NETWERK — Het voorgestelde ambitiebeeld (“het optimale netwerk”) geeft richting aan wat de betrokken partijen stapsgewijs kunnen opbouwen richting 2040. Een “adaptief groeipad” is hierbij het sleutelbegrip: het netwerk in stappen realiseren, in nauwe afstemming met de ontwikkelingen in, en het groeitempo van de omliggende omgeving. Zo past het netwerk zich steeds aan op basis van de actuele behoeftes. Bijkomend voordeel van een adaptief groeipad is dat reizigers daarmee morgen al profijt hebben van de eerste (no regret) maatregelen, die ongeacht de toekomstige ontwikkelingen ten goede komen aan het openbaar vervoer in de regio. Oftewel, het BRT-systeem ontwikkelen op het ritme van de regio, waarbij iedere stap meerwaarde heeft. — Bovendien blijft de invulling van het netwerk flexibel richting de toekomst, zodat op elk moment kan worden bijgestuurd op basis van actuele ontwikkelingen. Dit draagt bij aan de toekomstvastheid van het stapsgewijs te ontwikkelen BRT-systeem. Bovendien heeft het systeem daarbij voldoende restcapaciteit om ook in de verdere toekomst mee te kunnen groeien met de ontwikkelingen in de regio.

— Aandachtspunt is de doorlooptijd voor het realiseren van maatregelen: sommige maatregelen kunnen direct worden gerealiseerd, terwijl andere maatregelen een langere aanloop of andere uitdagingen (bekostiging, inpassing etc.) kennen. Het is dan ook van belang vooruit te blijven kijken en tijdig met de voorbereidingen te beginnen.

GROEIPAD EN HANDELINGSPERSPECTIEF: MORGEN BEGINNEN! Om de realisatie in gang te zetten is de eerste stap om een startbesluit te nemen, waarbij de betrokken partijen gezamenlijk besluiten stapsgewijs invulling te geven aan het BRT-netwerk tussen Haarlem en Amsterdam. Waarop vervolgens per deelregio maatregelen in nader detail kunnen worden uitgewerkt. Met deze eigenschappen en invulling geeft het BRT-netwerk invulling aan de verstedelijkings- en bereikbaarheids- en verduurzamingsopgaven. Evenals de ambities voor leefbare stad/metropool met kansen voor mensen. Daarmee kan BRT een deel van de oplossing zijn voor onder meer de woningbouwopgave met bijbehorende bereikbaarheid, de klimaatcrisis en het streven naar een brede vorm van welvaart.

INPASSING IN SAMENHANG MET REGIONALE ONTWIKKELINGEN In de regio zijn reeds grootschalige (her) ontwikkelingen in voorbereiding/uitvoering. Denk aan de ontwikkeling van de nieuwe hub Haarlem Nieuw-Zuid, de ontwikkelingen rondom Zuidasdok en herontwikkeling van stations Amsterdam Lelylaan, -Zuid en -Bijlmer ArenA. Deze ontwikkelingen en de inpassing van het BRT-netwerk dienen in samenhang te worden bezien, onderlinge afstemming tussen deze ontwikkelingen is dan ook van belang.

De ontwikkeling van de regio is een continue proces, waarbij het ontwikkeltempo afhangt van meerdere (externe) invloeden en wederzijdse afhankelijkheden. Daarbij is het van belang adaptief mee te bewegen met het ritme van de ontwikkelingen van de (metropool)regio. De groei-opgaven en -ambities krijgen dan ook stap voor stap vorm richting de toekomst.

6

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

BRT OP HET RITME VAN DE METROPOOLREGIO

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

URGENTIES EN AMBITIES

AANTREKKELIJKE EN GEZONDE LEEFOMGEVING

DUURZAME MOBILITEIT

De regio staat voor grote opgaven, zoals brede verstedelijking en daarbij de regio bereikbaar te houden en te verduurzamen. Daarnaast zijn er ambities om stad en metropool leefbaar te houden, door verstedelijking te faciliteren en goed bereikbaar te zijn, mede door middel van een mobiliteitstransitie. Ook het verbeteren van de leefkwaliteit en het creëren van kansen voor mensen (inclusieve samenleving) staan daarbij als ambitie centraal. Ofwel, zoals het in het Multimodaal Toekomstbeeld MRA (programma SBAB) in vijf doelen wordt samengevat: De ontwikkeling van de regio is een continue proces, waarbij het ontwikkeltempo afhangt van meerdere (externe) invloeden en wederzijdse afhankelijkheden. Daarbij is het van belang adaptief mee te bewegen met het ritme van de ontwikkelingen van de (metropool)regio. De groeiopgaven en -ambities krijgen dan ook stap voor stap vorm richting de toekomst.

R3c

MOBILITEITSSYSTEEM VOOR IEDEREEN

VITALE ECONOMIE EN VERSTEDELIJKING

Bijlmer Arena

R3c

BEREIKBARE REGIO 8

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

AMBITIEBEELD BRT 2040

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

SNEL, RECHTSTREEKS, BETROUWBAAR, COMFORTABEL, VOLGT HET RITME VAN DE REIZIGER

R1a

Onderzocht is op welke manier BRT tussen Haarlem en Amsterdam richting de toekomst invulling kan geven aan de opgaven en ambities in de regio. Hieruit volgt dit ambitiebeeld voor 2040, waarbij het BRT-netwerk is gerealiseerd passend bij de ontwikkelingen in de regio en zo maximale toegevoegde waarde biedt. Hieronder verstaan we het BRT-netwerk dat: — enerzijds het beste aansluit bij het borgen/verbeteren van de bereikbaarheid voor de reiziger. — vanuit vervoerkundig perspectief: op de beste manier aansluiten bij de vervoervraag en verplaatsingspatronen, en zo veel als mogelijk het vervoerpotentieel benutten. — vanuit urgentie rondom de bereikbaarheidsproblematiek: knelpunten oplossen en mobiliteitssysteem als geheel versterken. — anderzijds het beste bijdraagt aan de ambitie voor een leefbare stad/metropool (bereikbaarheid borgen, faciliteren verstedelijking, verbeteren leefkwaliteit en kansen voor ontplooiing van mensen, door middel van mobiliteitstransitie). Deze studie is een verdiepend onderzoek naar BRT op de corridor Haarlem-Schiphol/Amsterdam met uitwaaiering aan beide kanten van de corridor. Hierbij brengen we in kaart wat er nodig is om dit BRT-concept stapsgewijs te introduceren. De belangrijkste eigenschappen zijn:

hoogwaarde serviceniveau meerdere rechtstreekse routes vrijliggende infrastructuur toegankelijke stations/ hubs+voorzieningen in/uit-checken op de halte 9

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

VOLWAARDIG BRT OP CORRIDOR HAARLEM-AMSTERDAM OM INVULLING TE GEVEN AAN OPGAVEN EN AMBITIES. Het BRT-ambitiebeeld op de corridor Haarlem-Amsterdam draagt niet alleen bij aan het oplossen van opgaven, maar ook aan het waarmaken van de ambities van stad en regio. Met als toegevoegde waarde:

Hoogwaardig serviceniveau: rechtstreekse verbindingen met hoge frequenties en snelheden vormen samen een goed functionerend BRT-systeem. Hoe hoger het serviceniveau, hoe aantrekkelijker het reisproduct en hoe meer toegevoegde waarde voor de reiziger.

Vrije ligging van infrastructuur “dedicated” voor BRT, zorgt voor betrouwbaarheid, capaciteit en robuustheid van het mobiliteitsnetwerk. Deze betrouwbaarheid (sturen op regelmaat) is cruciaal voor het functioneren van het BRT-netwerk met hoge frequenties.

Uitwaaieringen in stedelijk gebied zijn van toegevoegde waarde: dit leidt lokaal tot een betere bereikbaarheid van arbeidsplaatsen en inwoners, wat bijdraagt aan gelijke kansen voor mensen (inclusiviteit).

Betere bereikbaarheid arbeidsplaatsen/inwoners rechtstreekse en snelle(re) BRT-verbindingen die een groter gebied bedienen zorgen ervoor dat meer arbeidsplaatsen/inwoners bereikt kunnen worden binnen 45 minuten.

LIJN

R3c

Bijlmer Arena

R3c

R1a

BESTEMMING Haarlem Noord

BRT biedt een aantrekkelijk reisalternatief voor en concurrerende reistijd ten opzichte van de auto. Dit leidt tot een modal shift van auto naar OV (en bijbehorende ketenreis).

Het BRT-netwerk faciliteert een naadloze overstap tussen reismogelijkheden. Hubs als multimodale overstaplocaties met bijbehorende voorzieningen versterken het mobiliteitsnetwerk als geheel.

MIN. 1 3

R1c

Heemstede-Aerdenhout

17

Centraal Station

369

Schiphol Plaza

3

R1b

Haarlem Station

4

63

Osdorp De Aker

4 5

3

17

Dijkgraafplein

63

Lelylaan

7

369

Sloterdijk

8

Volwaardig BRT past bij ambitie schaalsprong 10

BRT ALS NIEUWE SCHAKEL IN HET METROPOLITAAN NETWERK Illustratie van het mogelijke netwerk in 2040. BRT vormt een hoogwaardige en volwaardige aanvulling op het metropolitane netwerk van de toekomst.

11

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

POTENTIËLE EFFECTEN VAN BRT HAARLEMAMSTERDAM IN DE REGIO

BRT tussen Haarlem en Amsterdam heeft grote impact op de mobiliteit in de regio. Het biedt kortere reistijd, trekt daarmee meer reizigers aan en leidt tot een modal shift van auto naar OV. BRT-hubs/stations bieden daarbij een naadloze aansluiting op het bredere mobiliteitsnetwerk, zoals de fiets als voor- en transport, maar ook het onderliggend OV-netwerk of juist het metro-, spoor- en/of wegennet. Bijbehorende hoogwaardige voorzieningen (zoals fietsfaciliteiten, P+R etc.) versterken deze samenhang in de ketenmobiliteit. BRT draagt dus bij aan benodigde en geambieerde mobiliteitstransitie.

KORTERE REISTIJD, COMFORTABEL VERVOER Concurrerende reistijd OV t.o.v. auto maakt OV aantrekkelijker alternatief. Daarbij zijn veel reizigers sneller op hun bestemming, wat optelt tot een totale reistijdwinst van ca. 25.000 uur per etmaal

–25.000

UUR PER ETMAAL

FACILITEERT MEER REIZIGERS Kerncorridor richting Haarlem—Lijnden +160-200% Totaal: 2-5% extra OV-verplaatsingen

LIJN

R2a

Amsterdam Zuid

R2a

BESTEMMING

R1a

Haarlem Noord

R1c

Heemstede-Aerdenhout

17

Centraal Station

+20.000

MIN. 1 3 3

369

Schiphol Plaza

3

R1b

Haarlem Station

4

63

Osdorp De Aker

4 5

17

Dijkgraafplein

63

Lelylaan

7

369

Sloterdijk

8

VERPLAATSINGEN PER ETMAAL

Zowel bestaande reizigers die met BRT een snellere en meer aantrekkelijke reismogelijkheid hebben, als nieuwe reizigers die voorheen niet reisden en/of geen toegang hadden tot vervoer (vervoerarmoede)

MODAL SHIFT VAN AUTO NAAR OV (EN FIETS)

R3c

Bijlmer Arena

R1b

MRA-regiobreed en op individuele relaties

BRT DRAAGT BIJ AAN INCLUSIVITEIT EN DE BENODIGDE MOBILITEITSTRANSITIE

R3c

Bijlmer Arena

R3c

IJmuiden e.o. — Ams Zuid/Nw-West Haarlem — Ams Zuid/Nw-West Schiphol — Zandvoort/IJmuiden

CIRCA

10-15% 5% 4% 12

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

EEN BELANGRIJK KENMERK VAN BRT IS VRIJLIGGENDE INFRASTRUCTUUR. DIT HANGT NAUW SAMEN MET DE INRICHTING VAN DE OPENBARE RUIMTE Voor een snelle en betrouwbare verbinding maakt BRT gebruik van vrijliggende BRT-infrastructuur. In het optimale BRT-netwerk (ambitiebeeld) betekent dat zowel vrijliggende BRT-banen op de kerncorridor tussen Haarlem en Amsterdam als op de uitwaaierroutes. Dit hangt nauw samen met de inrichting van de openbare ruimte.

R3c

Bijlmer Arena

R3c

Vooral binnenstedelijk gebied, waar op veel locaties de beschikbare ruimte schaars is om alle bestaande functies (voor voetganger, fietser, OV, auto) te kunnen behouden. Dit vraagt (lokaal) om afwegingen in ruimtegebruik, bijvoorbeeld door de keuze voor autoluwe zones op deeltrajecten, of parkeerruimte en/of groen te compenseren op alternatieve locaties. BRT heeft daarmee een structurerende werking voor de ruimtelijke omgeving en biedt daarmee tevens kansen. Kansen om werk-met-werk te maken voor reeds bestaande plannen en om de leefbaarheid van de stad te verbeteren.

13

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

NU BEGINNEN: BRT STAPSGEWIJS EN ADAPTIEF REALISEREN OP HET RITME VAN DE REGIO

De betrokken partijen kunnen het geambieerde BRT-netwerk stapsgewijs en adaptief realiseren richting 2040. Een “adaptief groeipad” is hierbij het sleutelbegrip: het netwerk in stappen realiseren, in nauwe afstemming met de ontwikkelingen in, en het groeitempo van de omliggende omgeving. Zo past het netwerk zich steeds aan op basis van de actuele behoeftes, voorkomen we grootschalige investeringen die later niet meer nodig blijken, en hebben reizigers morgen al profijt van de eerste no-regret maatregelen (maatregelen die zich, ongeacht andere ontwikkelingen, altijd goed verhouden tot BRT). Bijkomend voordeel van een adaptief groeipad is dat de nu te realiseren no-regret maatregelen, ongeacht de toekomstige ontwikkelingen, ten goede komen aan het openbaar vervoer in de regio. Oftewel, het BRT-systeem ontwikkelen op het ritme van de regio, waarbij iedere stap meerwaarde heeft.

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

TIJD 14

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

bestaand bestaand vrijliggende infra HAARLEM STATION

te nemen stap

VERBINDING HAARLEM — LELYLAAN

2025 LELYLAAN

ZUID

HOOFDDORP STATION SCHIPHOL

BESTAANDE VRIJLIGGENDE INFRASTRUCTUUR

BIJLMER ARENA

BESTAANDE LIJN OVER A9

Deze pagina toont samen met de hierop volgende pagina’s hoe het geambieerde eindbeeld in stappen (zichttermijnen van 5 jaar) gerealiseerd kan worden. Een logische eerste stap (tot 2025) is om de nieuwe verbinding tussen Haarlem en Amsterdam Nieuw-West te introduceren, en zo een nieuwe rechtstreekse reismogelijkheid te bieden voor een nieuwe groep reizigers. Ook kunnen op korte termijn enkele kleinschalige (no-regret) maatregelen worden getroffen, zoals het verbeteren van de binnenstedelijke door-stroming van het verkeer. 15

BRT

HAARLEM AMSTERDAM IJMUIDEN

bestaand

EXPRESLIJN IJMUIDEN— AMSTERDAMZUID

bestaand vrijliggende infra te nemen stap

HUB LIJNDEN

hub

VRIJLIGGENDE INFRA

HUB HAARLEM NIEUW ZUID

expreslijn

LIJNDEN

2030 VRIJLIGGENDE INFRA

2 03

0

LANCERING BRT–SYSTEEM

In de periode 2025-2030 wordt toegewerkt naar de lancering van het BRTsysteem. Drager van het BRT systeem is de vrijliggende infrastructuur tussen Haarlem Nieuw-Zuid en Hub Lijnden en Amsterdam Nieuw-West. Vanuit die basis kan het systeem stapje voor stapje verder worden uitgebreid richting het ambitiebeeld. 16

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

IJMUIDEN

bestaand

VRIJLIGGENDE INFRA

bestaand vrijliggende infra te nemen stap

ZANDVOORT

hub HEEMSTEDEAERDENHOUT

N/Z-lijn naar Hoofddorp

VRIJLIGGENDE INFRA HUB LELYLAAN

HUB ZUID NOORD/ZUIDLIJN NAAR HOOFDDORP

2 03

5

BRTNETWERK MET NOORD/ZUIDLIJN

ZUIDASDOK HUB BIJLMERARENA

2035+ In de periode 2030-2035+ kan ook op de uitwaaieringen vrijliggende infrastructuur worden geïntroduceerd. Ook versterken het BRT-systeem en de verlengde Noord/ Zuidlijn tot aan Hoofddorp elkaar en vormen zo een nog hoogwaardiger regionaal mobiliteitssysteem. 17

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

BRT BRT op vrijliggende infra hub

N/Z-lijn naar Hoofddorp

bestaand bestaand vrijliggende infra R1a Haarlem Noord

R1a

te nemen stap

Ambitiebeeld hub

2040

N/Z-lijn naar Hoofddorp

R1a Haarlem Noord

R1a

hoogwaarde serviceniveau meerdere rechtstreekse routes vrijliggende infrastructuur toegankelijke stations/ hubs+voorzieningen in/uit-checken op de halte 18

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

STAPSGEWIJS NAAR BRT, MAAR HOE? Om stapsgewijs invulling te geven aan het ambitiebeeld kunnen morgen dus al de eerste stappen worden gezet. Maar wat moet wanneer gebeuren en wie doet wat? Het groeipad en handelingsperspectief geven in meer detail invulling aan de benodigde acties in de tijd.

Let op: het groeipad vormt een advies om het optimale netwerk stapsgewijs te kunnen realiseren. Dit staat los van de politieke (on)mogelijkheden van vandaag de dag. De maatregelen liggen dus niet vast, aan dit groeipad zijn dus geen rechten/plichten verbonden

KEUZEMOGELIJKHEDEN EN ACTIES IN DE TIJD GROEIPAD Wat moet wanneer gebeuren? Lijnvoering Ruimtelijke ordening Infrastructuur Branding/communicatie

UITGANGSPUNTEN De reiziger op de 1e plaats Volwaardig BRT als ambitieniveau Aansluiten bij logische ijkpunten Nieuwe concessies: oplevering hub Haarlem Nieuw-Zuid; opening doorgetrokken N/Z-lijn etc. R3c

Bijlmer Arena

R3c

HANDELINGSPERSPECTIEF Wie doet wat wanneer?

LEIDENDE PRINCIPES BIJ OPSTELLEN GROEIPAD Starten met aanvullingen in lijnvoering (hier en nu) No regrets: ‘kleine’ verbetermaatregelen Voorbereiden en uitvoeren grootschalige(re) verbetermaatregelen

19

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

GROEIPAD+HANDELINGSPERSPECTIEF OP HOOFDLIJNEN 2027 Einde concessie Haarlem– IJmond

ijkpunt beslismoment

2030 Opening Hub Haarlem Nieuw-Zuid

2032 Einde concessie AmstellandMeerlanden

Dit groeipad en handelingsperspectief geeft op hoofdlijnen weer welke besluiten en maatregelen wanneer kunnen worden genomen, afgestemd op logische momenten in de tijd. NB: Dit is daarmee een eerste aanzet voor de logisch te ondernemen stappen, geen vastgestelde letterlijke dag-tot-dag planning. De realisatie van het ambitiebeeld begint met het verankeren van de keuze voor BRT op deze corridor op bestuurlijk niveau. Dit kan met een startbesluit (bij voorkeur in 2023), waarbij door de opdrachtgevende partijen de bestuurlijke beslissing nemen om gezamenlijk het BRT-systeem uit te rollen als toekomstig hoogwaardig vervoerssysteem op deze corridor (incl. uitwaaieringen). Het startbesluit vormt dan ook het startpunt voor eerste acties, zoals de aanvullingen in lijnvoering en no-regret maatregelen. Vervolgens dient te worden beslist over grootschalige infrastructurele maatregelen en de inbedding in één of meerdere concessies. Daarnaast kunnen stapsgewijs de eerste maatregelen worden getroffen.

2036 Opening doorgetrokken Noord/Zuidlijn

STARTBESLUIT

INFRABESLUIT CONCESSIEBESLUIT

VOORBEREIDEN BRT IN CONCESSIE DOORSTROMINGSMAATREGELEN

NIEUWE LIJN HAARLEM – A’DAM NIEUW-WEST

AANKOOP BRT-MATERIEEL

LANCERING BRT–SYSTEEM

NIEUWE LIJN HAARLEM/ IJMOND – AMSTERDAM

BRTNETWERK MET NOORD/ ZUIDLIJN

ONTWIKKELING BRT-INFRASTRUCTUUR AMSTERDAM ONTWIKKELING BRT-INFSTR. NIEUW-WEST

ONTWIKKELING BRT INFRASTRUCTUUR HAARLEM-NOORD

MOGELIJKE TYPE MAATREGELEN LIJNVOERING Aanpassingen in lijnennet en/of concessie(s) RUIMTELIJK Aanpassingen in haltevoorzieningen en hubs INFRASTRUCTUUR Aanpassingen in infrastructuur t.b.v. (doorstroming) BRT

ONTWIKKELING BRT-INFRASTRUCTUUR KERNCORRIDOR ONTWIKKELING BRT INFRASTRUCTUUR ZANDVOORT ONTWIKKELING BRT INFRASTRUCTUUR ZANDVOORT

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

R1a Haarlem Noord

2035

2036

2037

2038

2039

R1a

2040

20

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

GROEIPAD+HANDELINGSPERSPECTIEF HAARLEM E.O. kosten 2030

CA. €60 MIO

kosten 2040 (incl. 2030)

CA. €250 MIO

2027 Einde concessie Haarlem– IJmond

LIJNVOERING

VOORB.

ijkpunt

no-regret

investering (€ 10 mio)

beslismoment

2030 Opening Hub Haarlem Nieuw-Zuid

2032 Einde concessie AmstellandMeerlanden

2036 Opening doorgetrokken Noord/Zuidlijn

LANCERING BRT–SYSTEEM

RECHTSTREEKSE LIJN HAARLEM – AMSTERDAM NIEUW-WEST

quick win

BRTNETWERK MET NOORD/ZUIDLIJN

RECHTSTREEKSE LIJN AMSTERDAM – HAARLEM NOORD/ IJMUIDEN

VOORB.

AANSLUITING BRT OP N/Z-LIJN

VOORBEREIDING STAPSGEWIJS VERHOGEN FREQUENTIE LIJN NAAR BIJLMER ARENA.

RUIMTELIJK

KNOOP HOUTPLEIN/ TEMPELIERSTR €1,5 MIO

REALISATIE

OMBOUW R-NET NAAR BRT-HALTES

VOORBEREIDING

BRT ONTSLUITING WONINGBOUW IJMUIDEN ONTWIKKELING WONINGBOUW CENTRUM ONTWIKKELING WONINGBOUW HEEMSTEDE ONTWIKKELING WONINGBOUW HAARLEM-NOORD

REALIS.

BRT HALTELOCATIES IJMUIDEN

REALISATIE

BRT-BAAN NZ-TEMPELIERSSTR (KOSTEN ONDERDEEL VAN BRT LEIDSEVAART/ CENTRUM)

INFRASTRUCTUUR

STUDIE

ONTWERP

STUDIE BUS DOORSTROMING CENTRUM (LOGISCHE ROUTES VOORRANGSROUTE)

2020

2021

2022

2023

ONTWERP

REALISATIE

STUDIE BUS DOORSTROMING RICHTING ZANDVOORT

2024

2025

2026

2027

BRT CENTRUM (ÓF WILHELMINASTR ÓF GOG) € 27 – 33 MIO

ONTWERP

REALISATIE

STUDIE

ONTWERP

STUDIE

2028

2029

2030

2031

BRT-BAAN LEIDSEVAART (GEKOPPELD AAN WONINGBOUW) €31 MIO REALISATIE

ONTWERP

2032

BRT-BAAN ZANDVOORT €57 MIO

BRT BAAN HAARLEM NOORD €128 MIO

REALISATIE

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

Om toe te werken naar het BRTsysteem van de toekomst kunnen we morgen al aan de slag. Mogelijke maatregelen op korte termijn zijn bijvoorbeeld het aanpassen van het lijnennet, kleinschalige infrastructurele maatregelen (al dan niet bij reeds geplande reconstructies), doorstromingsmaatregelen of het verbeteren van haltevoorzieningen. Logische eerste stappen zijn hier: LIJNVOERING Het introduceren van een nieuwe verbinding tussen Haarlem en Amsterdam Nieuw-West. Deze verbinding speelt in op de in Fase 1+2 geconstateerde vervoervraag en biedt daarmee een directere reis voor een nieuwe groep reizigers. Deze verbinding kan vervolgens stapsgewijs verder worden verbeterd tot BRT-kwaliteit. INFRASTRUCTUUR Om in binnenstedelijk gebied op korte termijn al de bedieningskwaliteit van het busvervoer te verbeteren is een logische eerste stap om doorstromingsmaatregelen te treffen. Bijvoorbeeld door aanpassingen in voorrangsregelingen en in VRI’s. Deze quick-wins komen zo ten goede aan zowel het huidige als toekomstige busvervoer. Het starten van een voorbereidende studie naar een busbaan tussen nieuw te ontwikkelen knoop Nieuw-Zuid en de Tempelierstraat, inclusief een nieuwe knoop Houtplein/Tempelierstraat voor directere verbinding met het centrum. 21

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

GROEIPAD+HANDELINGSPERSPECTIEF KERNCORRIDOR E.O. kosten 2030

CA. €150–340 MIO

kosten 2040 (incl. 2030)

CA. €292-581 MIO

2027 Einde concessie Haarlem– IJmond

LIJNVOERING

VOORB.

ijkpunt

no-regret

investering (€ 10 mio)

beslismoment

2030 Opening Hub Haarlem Nieuw-Zuid

2032 Einde concessie AmstellandMeerlanden

2036 Opening doorgetrokken Noord/Zuidlijn

LANCERING BRT–SYSTEEM

RECHTSTREEKSE LIJN HAARLEM – AMSTERDAM NIEUW-WEST

quick win

VOORB.

RECHTSTREEKSE LIJN AMSTERDAM – HAARLEM NOORD/ IJMUIDEN

VOORB.

EXPRESSLIJN IJMUIDEN-AMSTERDAM

BRTNETWERK MET NOORD/ZUIDLIJN

VOORBEREIDING

AANSLUITING BRT OP N/Z-LIJN

REALISATIE

OMBOUW BRT-HALTE STATION HOOFDDORP VOOR N/Z-LIJN €1,5 MIO

STAPSGEWIJS VERHOGEN FREQUENTIE LIJN NAAR BIJLMER ARENA.

RUIMTELIJK

OMBOUW R-NET NAAR BRT-HALTES

REALISATIE

ONTWERP

REALISATIE

HUB BRTBADHOEVEDORP WEST / LIJNDEN €1,5 MIO

ONTWIKKELING WONINGBOUW HOOFDDORP ONTWIKKELING WONINGBOUW BADHOEVEDORP

INFRASTRUCTUUR

STUDIE

ONTWERP

VRIJLIGGENDE BUSBAAN HAARLEM BADHOEVEDORP €113– 337 MIO

REALISATIE

STUDIE

ONTWERP

VRIJLIGGENDE BUSBAAN BADHOEVEDORP – AMSTERDAM ZUID €176 – 241 MIO

REALISATIE

Werkzaamheden De Nieuwe Meer – S108 (Schinkelbrug)

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

Logische eerste stappen zijn hier: LIJNVOERING Het introduceren van een nieuwe verbinding tussen Haarlem en Amsterdam NieuwWest. Deze verbinding speelt in op de in Fase 1+2 geconstateerde vervoervraag en biedt daarmee een directere reis voor een nieuwe groep reizigers. Deze verbinding kan vervolgens stapsgewijs verder worden verbeterd tot BRT-kwaliteit. RUIMTELIJK Het starten van een voorbereidende studie naar een nieuwe hub bij Badhoevedorp/ Lijnden. Deze hub met P+R dient om station Lelylaan bereikbaar te maken vanaf de snelweg (afvangen van verkeer buiten de stad), en waarbij de bediening met BRT stapsgewijs volgt. INFRASTRUCTUUR Het starten van een voorbereidende studie naar vrijliggende infrastructuur tussen Haarlem en Badhoevedorp. Een snelle start is hier wenselijk, gezien de betrouwbaarheid van de busdienstregeling op dit trajectdeel onder druk staat vanwege files. Gezien hier zeer veel bussen rijden draagt aanpak van dit stuk bij aan de snelheid en betrouwbaarheid van het OV. Aandachtspunt is daarbij om de integraliteit te borgen tussen BRT en N/Z-lijn door de infrastructuurstudies voor de busbaan naar Amsterdam-Zuid en N/Z-lijn/Zuidasdok op elkaar aan te sluiten. 22

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

GROEIPAD+HANDELINGSPERSPECTIEF AMSTERDAM E.O. kosten 2030

CA. €110 MIO

kosten 2040 (incl. 2030)

CA. €125 MIO

2027 Einde concessie Haarlem– IJmond

LIJNVOERING

ONTWERP

ONTWERP

REALISATIE

HUB BRT SURINAMEPLEIN/ LELYLAAN €1,5 MIO

REALISATIE

HUB BRT BIJLMER ARENA €1,5 MIO

ONTW.

TIJDELIJKE BRT-HALTE (VOORZ.) ZUID €0,5 MIO

REALIS.

VRIJLIGGENDE BUSBAAN S106 €83 MIO

INFRASTRUCTUUR ONTWERP

BRTNETWERK MET NOORD/ZUIDLIJN

REALISATIE

STUDIE+PARTIC. GEMEENTEN

ONTWERP

VOORBEREIDING

AANSLUITING BRT OP N/Z-LIJN

REALISATIE

BRT-HALTE AMSTELVEENSEWEG €1,5 MIO

REALISATIE

DEFINITIEVE BRT-HALTE ZUID €1 MIO

OMBOUW R-NET NAAR BRT-HALTES

REALISATIE

ONTWERP

STUDIE

2036 Opening doorgetrokken Noord/Zuidlijn

EXPRESSLIJN IJMUIDEN-AMSTERDAM

HUB BRTBADHOEVEDORP WEST / LIJNDEN €1,5 MIO

REALISATIE

investering (€ 10 mio)

RECHTSTREEKSE LIJN AMSTERDAM – HAARLEM NOORD/ IJMUIDEN

STAPSGEWIJS VERHOGEN FREQUENTIE LIJN NAAR BIJLMER ARENA.

ONTWIKKELING WONINGBOUW AMSTERDAM

2032 Einde concessie AmstellandMeerlanden

LANCERING BRT–SYSTEEM

VOORB.

RUIMTELIJK

ijkpunt

no-regret beslismoment

2030 Opening Hub Haarlem Nieuw-Zuid

RECHTSTREEKSE LIJN HAARLEM – AMSTERDAM VOORB. NIEUW-WEST

VOORB.

quick win

ONTWERP

ONTWERP

BUSBAAN UITBOUWEN AMSTELVEEN – BIJLMER €25 MIO

REALISATIE

Werkzaamheden Zuidasdok (o.a. station Zuid) Werkzaamheden De Nieuwe Meer – S108 (Schinkelbrug)

Logische eerste stappen zijn hier: LIJNVOERING Het introduceren van een nieuwe verbinding tussen Haarlem en Amsterdam NieuwWest. Deze verbinding speelt in op de in Fase 1+2 geconstateerde vervoervraag en biedt daarmee een directere reis voor een nieuwe groep reizigers. Deze verbinding kan vervolgens stapsgewijs verder worden verbeterd tot BRTkwaliteit. RUIMTELIJK Het starten van een voorbereidende studie naar een nieuwe hub bij Badhoevedorp/ Lijnden. Deze hub met P+R dient om station Lelylaan bereikbaar te maken vanaf de snelweg (afvangen van verkeer buiten de stad), en waarbij de bediening met BRT stapsgewijs volgt. INFRASTRUCTUUR Het starten van een voorbereidende studie naar vrijliggende infrastructuur tussen Haarlem en Badhoevedorp. Een snelle start is hier wenselijk, gezien de betrouwbaarheid van de busdienstregeling op dit trajectdeel onder druk staat vanwege files. Gezien hier zeer veel bussen rijden draagt aanpak van dit stuk bij aan de snelheid en betrouwbaarheid van het OV.

Werkzaamheden De Boelelaan - Midden (GOW30)

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

2029

2030

2031

2032

2033

2034

2035

2036

2037

2038

2039

2040

23

AMBITIEBEELD BRT HAARLEM– AMSTERDAM 2040

SAMENGEVAT — Bereikbaarheid onder druk (vanuit diverse opgaven) — Ambities voor duurzame verstedelijking en mobiliteit — BRT als facilitator toekomstbestendige leefbare metropool/stad BRT

BRT

HAARLEM AMSTERDAM

HAARLEM AMSTERDAM R1a Haarlem Noord

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a

kan stapsgewijs én adaptief aan het ritme van de metropoolregio worden gerealiseerd en biedt: R1a Haarlem Noord

1

Modal shift auto naar fiets/OV

2

Kortere reistijd, rechtstreeks en comfortabel vervoer voor méér reizigers

3

Betere bereikbaarheid en ontsluiting inwoners en arbeidsplaatsen

4

Doorgroeimogelijkheden voor toekomstige vervoersvraag

5

Structurerende werking voor ruimtelijke omgeving

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a

R1a Haarlem Noord

R1a Haarlem Noord

R1a

R1a

BRT BRT op vrijliggende infra hub

N/Z-lijn naar Hoofddorp

24