2. Bijlage 1: Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027
Tekst van het document
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 Toekomstbestendige binnenstad: vitaal, leefbaar en duurzaam
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 2
Inhoudsopgave Voorwoord 3 Inleiding 4 Werkwijze 5 Leeswijzer 6 1
Economisch sterke binnenstad 8
2
Duurzame binnenstad 11
3
Aantrekkelijke binnenstad 14
4
Bereikbare binnenstad 17
5
Promotie van de binnenstad
20
6
Organisatie van de binnenstad
23
Ondertekening 25
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 3
Voorwoord Hierbij bied ik u het Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 aan. Het convenant heeft als subtitel meegekregen: Een toekomstbestendige binnenstad: vitaal, leefbaar en duurzaam. De gemeente en de private partijen in de binnenstad hebben zich voor de vijfde keer op rij gevonden in een pakket afspraken om de binnenstad van Haarlem zo sterk en toekomstbestendig mogelijk te houden. Dit uitgebreide pakket afspraken is een teken van vertrouwen en wil tot samenwerking van de actieve partners in de binnenstad van Haarlem. Haarlem heeft het voor de ondertekenaars! Met haar fantastische aanbod van detailhandel, horeca en culturele instellingen in de setting van een monumentale binnenstad is Haarlem nog steeds heel aantrekkelijk voor bezoekers uit eigen stad, uit de regio en daarbuiten. En die aantrekkelijkheid moet gekoesterd worden. In de loop van de tijd worden er wel andere accenten gelegd. Haarlem wil een duurzame, vitale en toekomstbestendige binnenstad zijn voor haar inwoners, ondernemers en bezoekers. Dat brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. De binnenstad staat de komende jaren voor een transitie naar circulaire economie, klimaat adaptatie, verduurzaming van panden en een mobiliteitsomslag. Dit is nodig om de toekomstbestendigheid van de Haarlemse binnenstad te waarborgen. In dit convenant staan de ambities, afspraken en concrete acties voor uitvoer.
Door de ondertekening geven de partijen aan dat zij commitment hebben met de binnenstad van Haarlem.
Dick Hulsebosch Voorzitter Centrum Management Groep Haarlem
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 4
Inleiding Haarlem is een stad om in te wonen, werken, ondernemen en ontspannen. Om de binnenstad vitaal, sociaal, leefbaar en duurzaam te houden voor al haar gebruikers en bezoekers van Haarlem werken de economische partijen in de binnenstad en de gemeente Haarlem nauw samen. In 2023 wordt met dit doel voor de 5e keer het Convenant Binnenstad Haarlem ondertekend. De diverse binnenstadverenigingen en de gemeente werken al 20 jaar samen om de binnenstad aantrekkelijk te houden. We willen balans houden tussen wonen, werken, winkelen en het bezoeken van horecagelegenheden en culturele instellingen. Het vraagt van alle partijen inzet om deze prachtige veelzijdigheid in het kleinschalig centrum te behouden. De binnenstad van Haarlem heeft een sterke aantrekkingskracht op bewoners uit Haarlem zelf en de regio, maar ook nationaal en internationaal is Haarlem geliefd. En die aandacht groeit nog steeds. Maar het behoud van deze concurrerende positie gaat niet vanzelf. Alle partijen in de binnenstad moeten vanuit hun eigen rol een bijdrage blijven leveren om die positie te handhaven. Als er consequenties zijn voor bewoners vragen we de wijkraden om mee te denken. Covid-19 heeft stevig huisgehouden. Digitaal aankopen komt steeds vaker voor en concurreert met fysiek winkelen. De reserves van de ondernemers zijn fors afgenomen.
En veel steden doen grote inspanningen om meer bezoekers naar hun stad te halen. Er komt een steeds grotere uitdaging bij. Economische groei heeft voordelen maar ook nadelen. Wij gaan slordig om met onze aarde met veel verspilling. Dit geldt ook voor de binnenstad. Het duurzaam en circulair maken van de binnenstad is een noodzaak voor de huidige en de volgende generatie(s). Het nieuwe Haarlemse college zet zwaar in op duurzame toekomstbestendigheid.
Convenant l r a a H d a t s n e Binn 27
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 5
Werkwijze In de Haarlemse binnenstad wordt al lang en goed samengewerkt binnen de Centrum Management Groep (CMG). Voor de activiteiten van de CMG en de door haar aangestelde centrummanager is het convenant binnenstad de leidraad. Het convenant geeft aan waar de publieke en private partijen het over eens zijn om aan te werken in de komende 5 jaar. Het is nadrukkelijk geen overzicht van de persoonlijke wensen van alle partijen, maar een overzicht van de gezamenlijke afspraken op hoofdlijnen. De afspraken zijn niet vrijblijvend. De partijen die ondertekenen beloven zich in te spannen om de afspraken te realiseren in de convenantperiode. Om dit wat dringender te maken zijn aan de afspraken concrete actiepunten toegevoegd. De convenant partners hebben op wisselende momenten een rol als meedenker, leverancier, uitvoerder en handhaver. In het voorbereidingsjaar 2022 is er een nieuw college en coalitieakkoord gekomen, waarbij duurzaamheid een grote rol speelt. Daarnaast is er in 2022 een Adviesrapport vitaliteit binnenstad opgesteld, waarbij samen met de partners acties geprioriteerd zijn voor de versterking van de binnenstad. Deze stukken zijn meegenomen in het opstellen van dit convenant. Op basis van het convenant wordt per jaar een werkplan gemaakt door de CMG en haar centrummanager. Hierin worden de activiteiten voor dat jaar geconcretiseerd.
Indien nodig worden actuele ontwikkelingen daar ook in opgenomen.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 6
Leeswijzer Wij starten met een beknopt overzicht van de 7 prioriteiten en werken die vervolgens uit in zes hoofdgroepen. Daarin verwoorden we eerst de ambitie, waarna de afspraken met gewenste acties worden weergegeven. Deze afspraken en acties zijn een mix van nog lopende afspraken en nieuwe afspraken die passen bij de uitdagingen voor de komende convenant periode. De acties gemarkeerd met een * zijn onder voorbehoud van nog aan te vragen extra middelen van de gemeente. Waarbij voor sommige van deze acties ook de cofinanciering wordt onderzocht door de partners. Hierbij is gekozen om de focus te leggen op die gemeenschappelijke delers die de binnenstad motiveren en binden tot samenwerken en uitvoeren.
Onze focus in samenwerking en uitvoer is gericht op de volgende prioriteiten:
Prioriteiten
1
Prikkelende binnenstad: Diverse locaties worden verder ontwikkeld tot hotspots: De Nieuwe Groenmarkt/Krocht; verbindingsroute Koepel; Egelantier/ museumkwartier; Grote Markt; Omgeving Bibliotheek; Klokhuisplein; Stationsplein.
2
Integrale leegstandsaanpak: We bundelen de krachten om leegstand integraal aan te pakken. Doelen: bestaande langdurige leegstand doorbreken; toekomstig leegstand sneller invullen; pro-actief acquireren van passende nieuwe (winkel)
formules; pop-up invulling en plek geven aan functies die publiek trekken, anders dan winkels en horeca.
3
Impact ondernemen: We willen de groeiende vraag naar bewust aanbod in Haarlem bedienen. Door het vergroten van het podium en ruimte voor innovatief, sociaal, duurzaam, impactvol ondernemen. En het versterken van de samenwerking en kennisdeling in circulair ondernemen.
4
besparen en te voldoen aan vereiste wettelijke verplichtingen, middels energie-
scans en ondersteuning bij de uitvoering van energiebesparende maatregelen.
5
6 7
Energieverbruik/isolatie panden: We trekken samen op om energiekosten te
Vergroening: We bundelen de krachten en doen actief mee aan initiatieven die de binnenstad groener maken: meer groene daken; meer verticaal en horizontaal groen in (winkel)straten; wijken ontstenen.
Mobiliteit in en naar de binnenstad: We trekken samen op om de stadsdistributie (Green deal ZES) slimmer, collectiever en CO2 neutraler te krijgen. We willen goed fietsgebruik stimuleren en goede fiets parkeervoorzieningen realiseren. Professionalisering van samenwerking: Om de prioriteiten goed uit te voeren maken we een professionaliseringsslag in onze samenwerkingsverbanden en uitvoer: met duidelijke rollen en verantwoordelijkheden van alle partijen en een gezamenlijk gedragen financiering.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 7
Prikkelende binnenstad Diverse locaties worden verder ontwikkeld tot hotspots: De Nieuwe Groenmarkt/Krocht; verbindingsroute Koepel; Egelantier/ museumkwartier; Grote Markt; Omgeving Bibliotheek; Klokhuisplein; Stationsplein.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 8
1
Economisch sterke binnenstad Ambitie De binnenstad is een van de sterkste economische clusters en een belangrijke bron van werkgelegenheid in Haarlem. Dat willen we behouden. De monumentale binnenstad van Haarlem heeft boeiende verscheidenheid aan (unieke) detailhandel, horeca in vele gedaanten en aansprekende culturele instellingen. Door de toevoeging van vernieuwende concepten kunnen we deze aantrekkingskracht behouden. We zijn tot nu toe vooral gericht op de wat oudere (cultuur) bezoeker, er moet ook aandacht en aanbod komen voor jongeren. Daarbij zijn het niet alleen meer winkels, horeca en cultuur waarnaar gekeken wordt. Diverse andere publieksgerichte functies kunnen ook een plaats krijgen in de binnenstad. Net als in enkele andere historische binnensteden is er een verschuiving gaande van een binnenstad met winkels (place to buy) naar een binnenstad met verblijfsfunctie en beleving (place to be). Winkels, cultuur en horeca hebben namelijk naast economische waarde ook steeds meer een sociale waarde. Het sterk houden van de economie van de binnenstad doen we in samenhang met de verduurzaming en het circulair maken. We willen daarbij graag producten en diensten aanbieden die impact hebben op het werken aan brede welvaart.
Afspraken
Acties a. We zoeken de samenwerking tussen team
1. Prikkelende binnenstad: Diverse deelgebieden
leegstandsverordening, de Centrum Manager
moeten zich gaan ontwikkelen tot (nog meer)
en de VEBH. Daarbij wordt gewezen op
aantrekkelijke en prikkelende hotspots. In deze
alternatieve mogelijkheden van invulling (bijv.
convenant periode gaan we in publiek-private
wonen/werken boven winkels). De VEBH wil
samenwerking impuls geven aan o.a. de Nieuwe
een actieve rol spelen in de gesprekken met
Groenmarkt, Omgeving Bibliotheek, het
individuele eigenaren bij leegstand.
Egelantier/ museumkwartier, Stationsplein
b. * We zien de noodzaak voor een doorbraak-
en de verbinding met de Koepel.
team om (de meest zichtbare) leegstands-
Acties
gevallen op te lossen. We willen dit team
a. Voor de herinrichting Nieuwe Groenmarkt
bijeen brengen vanuit: gemeente,
is een co-creatie proces gestart.
centrummanager en de VEBH. Hierbij
b. Het Stationsplein krijgt een transformatie
onderzoeken we de mogelijkheid om samen
tot aantrekkelijker binnenstad entree.
te investeren in een acquisiteursfunctie. Deze bemiddelt bij leegstand en koppelt
2. Integrale Leegstandsaanpak: De leegstands-
voor Haarlem kansrijke (winkel)concepten of
verordening is van kracht. De leegstand in
startende/impact ondernemers aan (tijdelijke)
de binnenstad wordt bijgehouden in een CRM-systeem door de Centrum Manager.
invullingsmogelijkheden. c. De VEBH gaat zich inzetten en neemt het
Leegstand wordt zoveel mogelijk voorkomen
initatief voor het realiseren van wonen en
door in gesprek te gaan met eigenaren van
werken boven winkels. De gemeente omarmt
(langdurige) leegstaande panden en proactief
het initatief en zal waar mogelijk medewerking
in te spelen op te verwachten leegstand. We zoeken zo veel mogelijk de samenwerking
verlenen. d. De pilot tijdelijke bestemmingen in
op i.p.v. het sturen op handhaven en verstrekken van boetes.
winkelstraten wordt doorgezet. →
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 9
e. Bij langdurige leegstand onderzoeken we de kaders voor het pand, zodat het courant gemaakt kan worden en het pand aansluit bij de behoeftes van de ondernemers en/of
5. De verbinding tussen zelfstandige ondernemers en het filiaal- en grootwinkelbedrijf wordt nadrukkelijk opgezocht om te zorgen dat er diversiteit in de binnenstad blijft.
eigenaren. Bijvoorbeeld het opsplitsen van
Actie
of minder diep maken van winkelpanden.
Het filiaal- en grootwinkelbedrijf wordt nog meer betrokken in de CMG en de lokale store
3. Impact ondernemen: We willen een
managers krijgen een plek in Haarlem Centraal.
spannende binnenstad met onderscheidende winkel- en horecaformules die (nieuwe)
6. Krimp van het winkelgebied is te verwachten,
bezoekers herhaaldelijk verleiden om naar
waardoor de binnenstad compacter zal worden.
Haarlem te komen. Daarbij ligt de focus op
Belangrijk blijft het overzichtelijke karakter
nieuwe interessante formules en innovatieve
zonder veel versnippering.
startende ondernemers. Sociaal én duurzaam
Actie
(impact) ondernemen wordt daarbij steeds
Eigenaren en gemeente gaan in overleg over de
belangrijker. We gaan kijken naar nieuwe
grenzen en wensen m.b.t. het kernwinkelgebied,
samenwerkingsvormen en andere
aanloop- en dwaalgebieden.
businessmodellen om ‘impact ondernemen’ handen en voeten te geven. Nieuwe (deel) economieën, passend bij het karakter van de binnenstad, worden ook verkend.
7. De lokale lasten voor de ondernemers moeten op een concurrerend niveau ten opzichte van andere binnensteden blijven.
Acties
Actie
a. Het actieprogramma ‘impact ondernemen’
De lokale lasten in vergelijkbare binnensteden
voor heel Haarlem is opgesteld. De vertaling
worden gemonitord door de Centrum Manager
voor samenwerking in de binnenstad volgt
en indien nodig geagendeerd in de CMG.
hieruit. Innovatieve en toekomstbestendige concepten worden gestimuleerd. b. Er wordt een Actieplan MKB vriendelijke stad
8. De balans tussen wonen, werken en recreëren moet voor alle binnenstadspartijen aanvaardbaar
opgesteld en uitgevoerd. Onderdeel hiervan
blijven bij economische versterkingen en
is begeleiden van nieuwe ondernemers van
vernieuwingen. De leefbaarheid wordt altijd
plan naar pand. Daarbij worden startende- en
meegewogen bij beslissingen over nieuwe
impact ondernemers nadrukkelijk
concepten; bij uitbreiding terrassen; particuliere
meegenomen in pop-up mogelijkheden. Zo
vakantieverhuur en verruiming opening- en
versterken we de kansen voor innovatieve
sluitingstijden.
aanpak en verduurzaming van het
Actie
winkelaanbod.
We verkennen per casus de mogelijkheden voor bijvoorbeeld: vrije openingstijden horeca (pilot
4. De waardevolle mix van detailhandel, horeca,
in 2023); uitbreiding terrassen, short-stay.
evenementen en cultuur en de monumentale
Daarbij worden de consequenties voor
omgeving wordt gekoesterd en waar mogelijk
leefbaarheid in brede zin als afwegingscriterium
versterkt.
meegenomen.
Actie a. Waar gewenst zoeken we de mogelijke ruimte in het bestemmingsplan om vernieuwende concepten te laten landen. b. Het detailhandelsbeleid wordt geactualiseerd; nieuw horecabeleid vastgesteld en verankerd in bestemmingsplan om vernieuwende concepten te laten landen en om ongewenste ontwikkelingen te weren.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 10
Impact ondernemen We willen de groeiende vraag naar bewust aanbod in Haarlem bedienen. Door het vergroten van het podium en ruimte voor innovatief, sociaal, duurzaam, impactvol ondernemen. En het versterken van de samenwerking en kennisdeling in circulair ondernemen.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 11
2
Duurzame binnenstad
Ambitie Het besef dat de wereld op korte termijn moet gaan veranderen dringt bij steeds meer mensen door. Onze samenleving en economie is nu nog gericht op oneindige groei. Dit is niet houdbaar. Als er meer grondstoffen worden gebruikt dan de natuur produceert, heeft dit uiteindelijk ook impact op de economie, klimaat en ons welzijn. De transitie naar een circulaire economie is daarom volop gaande. Haarlem heeft de doelstelling om in 2040 een circulaire en aardgasvrije stad te zijn. Een belangrijke opgave. De consument vraagt er meer om en ook het bedrijfsleven gaat er steeds meer in mee. Bijvoorbeeld in koplopergroepen circulaire restaurants en circulair textiel, die zich richten op het verduurzamen van de keten. De overgang naar circulariteit kost niet alleen moeite, het biedt ook vele kansen. De meerwaarde van een duurzame binnenstad zal zich gaan bewijzen in de komende periode. We zetten in op energie besparen (isolatie offensief en energieopwekking), vergroening, duurzame mobiliteit (OV, Green deal ZES, uitstootvrije stadsdistributie) en afvalscheiding. Hiervoor worden door de gemeentemiddelen beschikbaar gesteld.
Afspraken
2. Energieverbruik/isolatie panden: Het energieverbruik in de panden van de
1. Impact ondernemen: De innovatieve
binnenstad moet flink verlaagd worden.
mogelijkheden van de circulaire economie
Acties
worden zoveel mogelijk benut. Doelstelling is
a. We zetten de uitvoering van energiescans
dat ten minste 50% van de ondernemers uit
voort, om zo de ondernemers inzicht te
deze branches voor 2024 op de hoogte is van
bieden in mogelijkheden van energie-
de mogelijkheden van circulaire bedrijfsvoering.
besparing. Na de scan wordt per locatie
Acties
de ondernemer nog een jaar begeleid in
De voordelen van circulaire bedrijfsvoering
het uitvoeren van energiebesparende
worden onder de aandacht gebracht middels campagnes, samenwerkingsinitiatieven,
maatregelen. b. Er is een monumentenloket verduurzaming
kennisdeling en netwerken. Voorbeelden van
beschikbaar. Voor 2024 willen we dat 50%+
netwerken zijn de koplopers groepen circulaire
van de monumenteigenaren advies heeft
restaurants (met aandacht o.a. korte ketens, afvalreductie en gezamenlijke lokale inkoop) en circulaire textiel.
opgehaald. c. We stimuleren de vervanging van ‘terrasheaters’ door warmtekussens. Een subsidieronde warmtekussens is in aanvraag.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 12
3. Vergroening: Er is komende 5 jaar budget voor extra horizontale en verticale vergroening. Voor succesvolle vergroening is samenwerking essentieel. Acties a. We vergroenen tussen 2023 en 2027 jaarlijks 1-2 straten, in samenwerking met bewoners en ondernemers. b. * We onderzoeken de financiële mogelijkheid om samen met ondernemers en pandeigenaren 2-3 extra winkelstraten per jaar te vergroenen en te onderhouden. c. We zorgen dat ondernemers, eigenaren en bewoners proactief gewezen worden op de in dat jaar beschikbare mogelijkheden voor vergroening, zodat ze er tijdig op in kunnen gaan. In 2023 bijvoorbeeld subsidie groene daken en pilots ‘versteende buurten aanpakken’.
4. Mobiliteit in en naar de binnenstad: Het aantal auto’s en CO2 gerelateerde vervoerbewegingen in de binnenstad wordt verder teruggedrongen. Het autoluwe gebied wordt vergroot. De benenwagen, de fiets en het OV worden de primaire mobiliteitsvormen in de binnenstad. Brom- en snorfietsen worden emissievrij. De ambitie is dat brom- en
Acties
snorfietsen emissievrij worden
a. Er wordt een strategische visie laadinfra-
Acties
structuur gemaakt waarbij de waarde van een
a. De milieuzone in het centrum (voor vracht)
hub in de Waarderpolder wordt onderzocht.
mag ingereden worden met emissie klasse 6
b. De bevoorrading en het ophalen van
of hoger en wordt op termijn uitgebreid naar
leveringen (‘Last Mile’) wordt verduurzaamd
een nul-emissie-zone voor stadslogistiek
door o.a. extra pakket ophaalpunten en kleine
(vracht- én bestelwagens).
elektrische (fiets) bezorgdiensten.
b. Er wordt geïnvesteerd in nul-emissie zone vracht/stadslogistiek en in de nul-emissie
c. De venstertijden voor laden en lossen worden gerespecteerd.
zone brom en snorfietsen. De ondernemers
d. De vanzelfsprekendheid dat elk pakketje aan
van de binnenstad gaan hierover in overleg
de deur wordt afgeleverd, wordt losgelaten.
met hun leveranciers.
Collectieve afhaalpunten worden daarvoor
c. De ondernemers van de binnenstad worden
opgezet.
tijdig bij alle maatregelen betrokken die noodzakelijk zijn om de klimaatdoelstelling 2030 (Green deal ZES) te behalen.
6. Ondernemers en de gemeente (Spaarnelanden) trekken gemeenschappelijk op om het hele winkelgebied schoon te maken en te houden.
5. Mobiliteit in en naar de binnenstad: De routekaart nul-emissie zone wordt opgesteld
Acties a. De afvalstromen worden gebundeld via Green-
samen met de stakeholders rondom stedelijke
collect. We stimuleren de ondernemers om
distributie. Stadsdistributie (Green deal ZES)
hier tegen 2025 allemaal gebruik van te maken.
wordt slimmer aangepakt, collectiever en CO2
b. De gemeente onderzoekt regelmatig de
neutraler. Rekening houdend met de leefbaar-
beeldkwaliteit en de schoon-beleving.
heid. Hierbij is het wenselijk dat er opnieuw
Op basis van de onderzoeksresultaten worden
(kwartaal bijeenkomsten) komen van een
verbeteringsacties gestart in de samenwerking.
werkgroep stedelijke distributie. →
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 13
Vergroening We bundelen de krachten en doen actief mee aan initiatieven die de binnenstad groener maken: meer groene daken; meer verticaal en horizontaal groen in (winkel)straten; wijken ontstenen.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 14
3 Aantrekkelijke binnenstad Ambitie Het bezoek aan een binnenstad wordt steeds meer bepaald door de aantrekkelijkheid. “The place to be” is het leidende bezoekmotief. Dan moet het voor de voetganger aantrekkelijk zijn om door de binnenstad te bewegen. Fietsen is heel aantrekkelijk voor het bezoek aan de binnenstad, maar de nadelen van het toegenomen en meer geëlektrificeerde fietsverkeer vormen nieuwe uitdagingen. Verwaarloosde openbare ruimte, niet goed onderhouden panden en weinig groen bevorderen de aantrekkelijkheid niet. Gelukkig is het verblijfsklimaat in de binnenstad op vele plekken schoon, heel en veilig, maar het kan nog wel een impuls gebruiken. Met name het stenige karakter van de binnenstad is voor verbetering vatbaar.
Afspraken 4. De Haarlemse nachtcultuur krijgt een impuls om 1. De verschillende entrees van de binnenstad zijn belangrijk en moeten een gastvrije(re) uitstraling krijgen. Daarover starten de binnenstad partners de dialoog.
weer tot bloei te komen. Actie Er wordt gekeken naar het verruimen van mogelijkheden voor nachtcultuur (o.a. pilot vrije
Actie
openingstijden), het stimuleren van initiatieven
De noordelijke entree vanaf het station (de Rode
van nachtcultuur en het positief beïnvloeden van
Loper) wordt verder verbeterd o.a. door
het gedrag van uitgaanspubliek.
herontwikkeling Stationsplein. De zuidelijke entree van de parkeergarages Houtplein en
5. Het aanlichten van bijzondere objecten wordt
Provinciehuis en het te ontwikkelen ov-
in samenwerking met Haarlem Lichtstad
knooppunt, moeten een meer uitnodigende
voortgezet. Vernieuwende vormen om
uitstraling krijgen. De oostelijke entree, vanaf
bijzondere objecten in de kijker te spelen
de Koepel en de Spaarnwouderstraat, moet nog ontwikkeld worden.
krijgen ook aandacht. Actie Haarlem Lichtstad onderzoekt de nog aan te
2. Binnen de regels en rekening houdend met de
lichten objecten en de totale vervanging naar
balans tussen leefbaarheid en overlast wordt
‘warm’ LED licht. In het kader van duurzaamheid
onderzocht waar mogelijk bestaande terrassen
wordt onderzocht welke vernieuwende vormen
uitgebreid mogen worden.
het beste passen om objecten in de kijker
Actie
te spelen.
Dialoog over mogelijke uitbreiding van (individuele) terrassen, binnen de grenzen van
6. Groene wandel- en fietsroutes maken de
de leefbaarheid en toegankelijkheid voor
binnenstad aantrekkelijk. De kansen voor het
(mindervalide) voetgangers.
Spaarne (watertoerisme, zwemplek, terrassen aan de waterkant) voor de aantrekkelijkheid
3. De monumentale uitstraling van de binnenstad Haarlem wordt onderhouden en verbeterd. Actie a. Elk jaar kunnen pandeigenaren subsidie aanvragen om historisch herstel van winkel/ horeca gevels te realiseren. b. * We onderzoeken de financiële mogelijkheid om ook blinde plinten te verfraaien.
van de binnenstad worden onderzocht. Actie De gebiedsvisie wordt gebruikt als leidraad om de specifieke potentiële locaties voor water en groen in kaart te brengen.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 15
7. De Grote Markt moet een uniforme uitstraling krijgen en het visitekaartje van Haarlem worden.
11. De (geluids)overlast voor de bewoners in en rond de uitgaansgebieden wordt zo veel mogelijk
Actie
binnen aanvaardbare normen gehouden. Deze
De binnenstad partners starten de dialoog met
normen zijn nog niet gedefinieerd. Vanuit de
de gemeente over het huidige functioneren en
wijkraden is gevraagd definities op te nemen in
verbeter mogelijkheden van de Grote Markt.
het evenementen beleid. De overlast door rokers die niet meer binnen mogen staan, heeft
8. Uitbreiding openbare zitmogelijkheden is wenselijk. Actie De haalbaarheid en specifieke locaties voor
aandacht nodig. Acties a. In de pilot vrije openingstijden horeca die in 2023 start, wordt de overlast in beeld
extra zitmogelijkheden (bijv. in combinatie met
gebracht en metde deelnemers van de pilot
vergroening zoals in Grote Houtstraat) worden
naar oplossingen gezocht.
onderzocht.
b. We onderzoeken de mogelijkheid om SUS teams in samenwerking te herintroduceren.
9. We willen een optimale oplossing vinden voor toiletgebruik door bezoekers in de binnenstad.
c. Alternatieven voor het roken op straat worden onderzocht.
Actie We entameren het gebruik van de ‘hoge
12. De openbare ruimte in de binnenstad moet
nood app’, gaan het gesprek aan over de
schoon en overzichtelijk zijn.
toegankelijkheid bij de horeca en onderzoeken
Actie
de mogelijkheden voor extra toiletten,
De uitstallingen en de gevelreclames worden
bijv. bij fiets- of auto parkeergarages.
door de binnenstads partners kritisch bekeken bij afloop van de contracten. Indien gewenst wordt
10. De veiligheid moet overal op een hoog niveau blijven. Waar mogelijk en toegestaan wordt in goede samenwerking tussen gemeente en ondernemers meer (camera)toezicht georganiseerd. Dit geldt in het bijzonder voor de avonduren en in de uitgaansgebieden. Actie Uitbreiding van cameratoezicht wordt in kaart gebracht.
er gezamenlijk actie ondernomen.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 16
Energieverbruik/ isolatie panden We trekken samen op om energiekosten te besparen en te voldoen aan vereiste wettelijke verplichtingen. Middels energiescans en ondersteuning bij de uitvoering van energiebesparende maatregelen.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 17
4
Bereikbare binnenstad
Ambitie De binnenstad moet goed bereikbaar blijven. De binnenstad moet voor elke bezoeker, ongeacht zijn keuze voor vervoermiddel, bereikbaar zijn. Wel is er een verschil tot hoever men de binnenstad in mag komen. Autoverkeer wordt opgevangen aan de rand van de binnenstad in gebouwde parkeervoorzieningen. De bezoekers worden wél gestimuleerd om – in het kader van mobiliteitstransitie - met schonere manieren van vervoer te komen zoals het OV of de fiets, om zo een forse vermindering van CO2 uitstoot te realiseren. Fietsverkeer wordt gestimuleerd, maar niet overal. We zoeken naar oplossingen om de overlast van (te hard) rijdend fietsverkeer door de binnenstad terug te dringen. De huidige inrichting van de binnenstad met straatprofiel voor vooral auto’s, moet ge-update worden naar de nieuwe autoloze(re) situatie. Daarbij moet ook gezorgd worden dat de openbare ruimte niet dicht slibt met geparkeerde fietsen van bezoekers, bewoners en medewerkers.
Afspraken 1. Mobiliteit in en naar de binnenstad: Er wordt ingezet op mobiliteitstransitie door voorrang te geven aan schone vormen van vervoer en distributie. De vermindering en verandering van mobiliteit heeft als uiteindelijk doel de CO2-reductie. Acties a. Er wordt toegewerkt naar 22 % CO2 reductie van de totale mobiliteit in 2030. b. De gemeente benoemt een stadsadviseur mobiliteitstransitie.
2. Mobiliteit in en naar de binnenstad: In het nieuwe fietsbeleid bevorderen we gezamenlijk het gebruik (en indien nodig uitbreiding) van de inpandige fietsvoorzieningen voor zowel bezoekers; bewoners als medewerkers, zodat het aantal in de openbare ruimte geparkeerde fietsen wordt teruggedrongen. Er komen aantrekkelijke fietsroutes rond het centrum zodat er minder doorgaand fietsverkeer door de binnenstad gaat. Acties a. De promotie van de inpandige fietsstallingen is een inspanning van ondernemers, culturele instellingen én de gemeente. De strategie hiertoe wordt gezamenlijk gestart. b. In de openbare ruimte wordt de verwijzing naar fietsvoorzieningen ter plekke verbeterd. →
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 18
c. Gesprek over eventuele fietsparkeerverboden in de openbare ruimte wordt gestart. d. De dialoog wordt opnieuw opgestart over
b. De tarieven voor parkeergarages worden gedifferentieerd. c. De concurrerende positie t.o.v. andere
beperken fietsgebruik of zelfs afsluiten voor
vergelijkbare binnensteden wordt gemonitord
fietsgebruik van bepaalde winkelstraten, zoals
door de CMG.
de Gierstaat en de Koningsstraat, met name op zaterdag. e. Er komen maatregelen om te ‘sturen op logisch gedrag’ voor het bevorderen van gebruik van de beoogde fietsroutes om het centrum heen. f. Extra fietsparkeergelegenheid wordt onderzocht. g. De binnenstadpartners willen de huidige
6. Het nieuwe OV-knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid geeft nieuwe kansen voor de autoluwere binnenstad. Acties a. Het nieuwe ov-knooppunt Haarlem Zuid wordt gebouwd. b. De mogelijkheid voor een transferium aldaar
fietssnelheid in de binnenstad evalueren
is een waardevolle optie die de binnenstad
en aanpassingen voorstellen.
partners willen aankaarten.
3. De doorstroom van de toegangswegen vanaf de A9 tot Haarlem centrum (Schipholweg en Oudeweg) is belangrijk voor de binnenstad. Actie Dialoog over deze toegangswegen moet plaats vinden in de convenant periode. Bij de Oudeweg
7. Er wordt ingespeeld op de komst van elektrische auto’s en fietsen. Actie Er wordt gekeken naar mogelijkheden en specifieke locaties om het aantal laadpalen gefaseerd toe te laten nemen
is dat in overleg met de Industrie Kring Haarlem.
8. Voor de culturele instellingen en het toeristisch 4. De auto’s van bezoekers worden aan de rand van
bezoek worden steeds meer touringcars
de binnenstad opgevangen in parkeergarages,
gebruikt en zijn betere afzetplaatsen nodig.
zodat de binnenstad autoluwer wordt.
Actie
Acties a. De gemeente komt met een uitvoeringsplan voor uitbreiding van de autoluwe binnenstad.
De partners in de binnenstad gaan onderzoeken waar afzetplaatsen gewenst zijn en gerealiseerd kunnen worden.
Daarbij wordt onder andere onderzocht hoe de westkant van het Spaarne tussen de
9. Toeristisch vervoer en deelmobiliteit (deelfietsen,
Damstraat en de Gedempte Oude Gracht
steps) in binnensteden zijn een trend, waar een
meer autoluw kan worden gemaakt.
antwoord op gegeven moet worden.
b. De mogelijkheid van een extra parkeergarage aan de oostzijde wordt onderzocht. c. De bewegwijzering naar- en promotie van
Actie Er wordt onderzocht of toeristisch (deel) vervoer gestimuleerd moet worden.
de gebouwde parkeervoorzieningen wordt verbeterd. d. in de auto- en fietsparkeergarages kunnen
10. Handhaving van de verkeers- en parkeerregels wordt door de gebruikers van de binnenstad als
meer services ontwikkeld worden (toiletten,
essentieel beschouwd. Het is deels een landelijk
pakket servicepunt, e.d.).
vraagstuk, maar wij zoeken wel naar lokaal maatwerk.
5. De parkeertarieven blijven in lijn met die van concurrerende binnensteden.
Actie Lokale oplossingen voor handhaving van de
Acties
verkeers- en parkeerregels worden door alle
a. De tarieven voor auto parkeren voor
binnenstad partners binnen hun mogelijkheden
bezoekers in zone B worden verhoogd om zo
onderzocht.
het bezoeken van de binnenstad met andere middelen van vervoer te stimuleren. →
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 19
Mobiliteit in en naar de binnenstad We trekken samen op om de stadsdistributie (Green deal ZES) slimmer, collectiever en CO2 neutraler te krijgen. We willen goed fietsgebruik stimuleren en goede fiets parkeervoorzieningen realiseren.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 20
5
Promotie van de binnenstad
Ambitie De binnenstad van Haarlem onderscheidt zich door veelzijdigheid, cultuur en historie. Het heeft de goede menselijke maat, met oog voor duurzaamheid. Bezoekers zien ook deze kwaliteit van de binnenstad. Het is de kunst om de regiobezoeker en nationale bezoeker te binden. Haarlem Marketing heeft hiertoe op basis van leefstijl onderzoek drie bezoekersprofielen geïdentificeerd die Haarlem herhaaldelijk bezoeken. In deze bezoekersprofielen wordt gekeken naar de wijze van leven en specifieke interessegebieden, dwars door de leeftijdsgroepen heen. Haarlem Marketing richt zich op ‘de avontuurzoeker’, ‘de stijlzoeker’ en ‘de inzichtzoeker. Voor de internationale bezoekers uit de direct omliggende landen zijn uit het Mentality model van Motivaction de profielen ‘upperclass’ en ‘postmodern’ geselecteerd. Hierop wordt gerichte marketing uitgevoerd. Voor de internationale bezoekers uit de verder gelegen landen, is gekozen voor de profielen ‘independent explorer’ en ‘quality seeker’. Hierbij is de zakelijke bezoeker een groeiende doelgroep voor Haarlem, omdat zij vaak langer en doordeweeks in de stad blijven. De bezoekers zijn voor Haarlem een belangrijke bron van inkomsten. Echter ligt de nadruk op de juiste bezoeker op het juiste moment op de juiste plek om de balans te waarborgen tussen bezoekers en bewoners. Wij moeten bewaken dat de binnenstad leefbaar blijft.
Afspraken
3. Haarlem Marketing verzorgt gerichte marketing en activiteiten om bezoekers te spreiden en
1. Haarlem Marketing verzorgt de overkoepelende
meer bezoekers in de midweek en buiten het
marketing van het product binnenstad Haarlem
piekseizoen aan te trekken. Daarbij wordt ook
aan alle doelgroepen, die de kwaliteit, ligging,
ingezet op de bewerking van de zakelijke
cultuur en kleinschaligheid van Haarlem
(congres)markt omdat zij de stad meestal
waarderen.
doordeweeks bezoekt en geïnspireerd kan
Actie Vanaf 2023 wordt samengewerkt aan versterken van ‘het verhaal van Haarlem’.
raken om privé terug te keren. Acties a. Haarlem Marketing, de hotel branche en de culturele instellingen werken samen aan de
2. De promotie richt zich op het inspireren van de bewoners om van de stad te genieten; de
bewerking van de zakelijke bezoekersmarkt. b. * We verkennen de financiële mogelijkheid om
regiobewoners te verleiden de binnenstad
concepten te ontwikkelen die spreiding van
herhaaldelijk te bezoeken; en de binnen- en
bezoekers naar de randen van het centrum
buitenlandse bezoekers te enthousiasmeren
bevorderen en onontdekte hotspots in het
om de stad te bezoeken.
licht zetten. De verbindingsroute centrum-
Actie Nieuwe en bewezen succesvolle promotie concepten worden ontwikkeld die het merk Haarlem versterken. Lokale ondernemers en lokale ambachten krijgen een centrale plek. Bijvoorbeeld via de lokale fietsroute en de ambachtelijke winkelroute.
Koepel is hier een voorbeeld van.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 21
4. De ondernemersverenigingen en hun leden hebben de lead bij acties in de promotionele sfeer, zoals Shopping Night, op lokaal en regionaal niveau. Actie De ondernemersverenigingen en hun leden brainstormen proactief om per jaar ten minste een keer een beeldbepalend en merkversterkend binnenstad evenement te organiseren.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 22
Integrale Leegstandsaanpak De leegstandsverordening wordt van kracht. De leegstand in de binnenstad wordt bijgehouden in een CRM-systeem door de Centrum Manager. Leegstand wordt zoveel mogelijk voorkomen door in gesprek te gaan met eigenaren van (langdurige) leegstaande panden en proactief in te spelen op te verwachten leegstand. We zoeken zo veel mogelijk de samenwerking op i.p.v. het sturen op handhaven en verstrekken van boetes.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 23
6
Organisatie van de binnenstad
Ambitie Er wordt al 20 jaar goed samengewerkt door de binnenstad partners. Hierop zetten we ook weer in voor de komende 5 jaar. Belangrijke impuls was de oprichting van een BIZ-binnenstad op 1 januari 2019. Dit geeft meer armslag voor de financiering van het centrum-management en de ondersteuning van diverse ondernemersactiviteiten. De verlenging van de BIZ per 1 januari 2024 is een absolute noodzaak om het werk van de CMG voort te zetten. De komende convenantperiode versterken we de uitvoeringskracht om de gezamenlijke ambities te realiseren.
Afspraken 1. Professionalisering van samenwerking: De uitvoeringskracht (zowel aan gemeente kant als van de private partijen) wordt vergroot. Acties a. We starten een onderzoek naar het vergroten van de uitvoeringskracht van de CMG partners. Zowel professionalisering (vastleggen van de gewenste manier van signaleren en structureren) als extra uitvoeringskracht middels cofinanciering zijn hier een onderdeel van. b. Het DB CMG en de Centrum Manager nemen een actieve rol in het signaleren van korte termijn praktische behoeftes en het boven water krijgen van onderliggende langere termijn problemen en drijfveren. c. Er worden in de CMG regelmatig sessies georganiseerd om de profielen; rollen; beslissingsbevoegd-heden en verantwoordelijkheden te herijken vanwege de dynamiek van de binnensteden. d. De private partners worden opgeroepen om hun verantwoordelijkheid te nemen via het jaarwerkplan. e. * De gemeente en pandeigenaren gaan werken aan mogelijkheden om de doorstroming van complexere aanvragen te versnellen. Daarbij is vanuit eigenaren behoefte aan een virtuele rode loper tussen gemeente en pandeigenaren: 1 aanspreekpunt.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 24
2. Het convenant wordt uitgevoerd onder regie van de Centrum Management Groep Haarlem. Actie De stichting CMG Haarlem is verantwoordelijk voor de aansturing van de centrummanager.
6. We willen meer gebruik maken van de nieuwe mogelijkheden die geboden worden rondom online verkoopkanalen en omni-channel verkoopkanalen. Actie De deelname aan- en gebruik van de
3. De BIZ functioneert als financieringsbron vanuit de private partijen goed. Het proces
mogelijkheden van onder andere de coöperatie haarlemsewinkels.nl wordt bevorderd.
om te komen tot een nieuwe BIZ termijn 2024-2028 moet in 2023 gestart worden. Actie De draagvlakmeting voor de nieuwe BIZ moet in 2023 uitgevoerd worden.
7. We monitoren de economische ontwikkelingen in de binnenstad door een nieuw CRM-systeem. Actie Het CRM-systeem wordt verder geïmplementeerd. De ontwikkelingen in het
4. De gemeente en de private partners dragen
winkelbestand worden hierin bijgehouden. Als
via de BIZ in gelijkwaardigheid bij aan de
uit het CRM-systeem negatieve ontwikkelingen
kosten van de CMG.
zichtbaar worden, dan wordt in overleg met de
Actie
CMG-partners actie ondernomen.
De huidige financieringsconstructie voor de kosten van het CMG wordt in principe doorgezet.
8. De gemeente heeft voor de ondersteuning van het MKB verschillende supportmogelijkheden
5. Omdat de eigenaren steeds meer aangesproken worden op hun verantwoordelijkheden, is het
beschikbaar. We zorgen ervoor dat de mogelijkheden bij alle ondernemers bekend zijn.
onderzoeken van de mogelijkheid van een
Acties
eigenaren BIZ wenselijk.
We zorgen dat iedere (startende) ondernemer
Actie
bekend is met het ondersteunende aanbod voor
De kansen voor een eigenaren-BIZ worden
(impact) ondernemers. Hiertoe bepalen we de
in 2023 onderzocht.
juiste communicatie aanpak: de juiste communicatiekanalen en de gewenste frequentie van communicatie naar de ondernemers. Voorbeelden van ondersteunend aanbod zijn: a. De verbinding met studentengroepen van Inholland en Nova college. b. De verbinding met Cupola-XS: hulp in het digitaliseren van bedrijfsvoering, tools en vaardigheden via digitaliseringslabs. c. Kennisdeling/kruisbestuiving met ondernemers van het C-Disctrict. d. De verbinding met de innovatie hub duurzaamheid en impact ondernemers ‘Oceans Haarlem’.
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 26
Convenant Binnenstad Haarlem 2023-2027 Toekomstbestendige binnenstad: vitaal, sociaal, leefbaar en duurzaam
Colofon Auteurs: Dick Hulsebosch, Leonie Stekelenburg Vormgeving: Buro Ik Foto’s: Michel Campfens, Milo Dinkelaar, Jur Engelchor, Chris Hoefsmit, Jurriaan Hoefsmit en Beeldbank gemeente Haarlem
1 Februari 2023