2. Bijlage 1: Brief Zienswijze Waterschapsverordening (Getekend)

4*

Gemeente Haarlem

Hoogheemraadschap van Rijnland T.a.v. Dijkgraaf en hoogheemraden Postbus 156 2300 AD Leiden

Ons kenmerk 2023/274697 Datum 21 maart 2023 Afdeling BBOR Contact Telefoon E-mail Bijlage(n)

post@rijnland.net

G. Barendregt

023-5114910 gbarendregt@haarlem.nl

2

Uw kenmerk geen

Onderwerp: Zienswijze Waterschapsverordening Rijnland

Geacht college van dijkgraaf en hoogheemraden,

De gemeente Haarlem heeft kennisgenomen van het Ontwerp Waterschapsverordening Rijnland, Ontwerp Onderhoudsverordening Rijnland en Ontwerp Delegatiebesluit Rijnland, gepubliceerd in het Waterschapsblad van 8 februari 2023. De gemeente Haarlem dient een zienswijze in met de volgende punten:

1.

Waterschapsverordening:

Algemeen

We vinden het van belang, dat grote beleidsontwikkelingen zoals deze in een vroegtijdig stadium met elkaar worden gedeeld en dat er hierin wederzijds kan worden geparticipeerd. Daarom betreurt het college van burgemeester en wethouders dat de gemeente niet in het ontwerpproces van deze verordeningen is betrokken en bovendien pas vlak voor de terinzagelegging op het vastgestelde ontwerp is geattendeerd. Alleen een zienswijze is, in de ogen van de gemeente, een te beperkte manier om invloed uit te oefenen op beleidstukken zoals deze.

Samenwerkende overheden We delen de zorg dat:

er een grotere kans (artikel 1.6) is op wateroverlast (neerslag/grondwater), (grondwater)waterschaarste of een tekort aan zoet (grond)water; en

de chemische en ecologische kwaliteit van het oppervlaktewater slechter wordt en er een toename van verzilting is.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie. [Kies adres]

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

1/8

Om dit soort problemen op een doelmatige en effectieve manier op te lossen pleiten we ervoor dat Rijnland en de gemeente meer gaan werken vanuit de gedachte dat we werken voor één en dezelfde klant (namelijk inwoners en ondernemers in Haarlem), in wederzijdse afhankelijkheid van eikaars taken en bevoegdheden, aan een samenhangend watersysteem. De ambtelijke gesprekken die er sinds kort zijn over een gezamenlijke waterbergingseis zijn een goed begin en we pleiten ervoor om deze lijn voort te zetten. Afwegingskader toevoegen De nieuwe Waterschapsverordening stelt eisen aan een reeks van wateraspecten die op zichzelf allemaal te begrijpen zijn. Zo moet er opvang worden gerealiseerd bij nieuwbouw, mag de chemische en de ecologische waterkwaliteit van het oppervlaktewater en de kwaliteit van de waterbodem niet verslechteren, geen extra kwel ontstaan enzovoort.

De gemeente vraagt zich echter af in hoeverre het realistisch is dat aan alle eisen tegelijk kan worden voldaan bij een bepaalde activiteit. Het lijkt logisch dat compenserende maatregelen vanuit een aspect om te voldoen aan de vergunning bijten met een ander aspect en zullen er altijd ergens nadelige gevolgen zijn die zou kunnen leiden tot het niet verstrekken van de vergunning. De gemeente stelt daarom voor om een afwegingskader te maken waarbij op een zo hoog mogelijk aantal aspecten de gewenste verbetering optreedt, maar voor een aantal niet omdat het conflicteert met een of meerdere andere eisen.

Omvang en handhaafbaarheid van de verordening De omvang (meer dan 100 pagina's) en de onoverzichtelijkheid van deze verordeningen maakt het stuk zeer moeilijk te doorgronden en te begrijpen. We maken ons daarom zorgen over de

uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid van de verordeningen mede gezien de vele regels met daarop eveneens weer vele uitzonderingen. De gemeente vraagt zich ook af op basis van welke indicatoren er wordt beoordeeld en gehandhaafd en/of daar voldoende capaciteit voor is, bij zowel Rijnland als de gemeente. Graag zien wij een verordening die beknopt en leesbaar is met name ook in de uitvoering makkelijk te doorgronden is en na te leven. Definities Graag zien wij de volgende definitiebeschrijvingen al volgt verandert:

Bodemonderzoek Een geotechnisch en/of milieukundig onderzoek van de bodem. Hierbij worden boringen en/of sonderingen gebruikt;

Chemische kwaliteit van het water De chemische kwaliteit van het water wordt bepaald door in het laboratorium te meten welke stoffen in het water aanwezig zijn.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

2/8

Waterkwaliteit oppervlaktewater (artikel 3.15, 3.16)

In de verordening wordt gesteld dat bij een activiteit geen omgevingsvergunning kan worden verleend indien de chemische- en ecologische waterkwaliteit van het betreffende oppervlaktewaterlichaam niet voldoet aan de omgevingswaarden of dat er een verslechtering van de waterkwaliteit optreedt. Ook bij activiteiten op zogenoemd overig water moeten we rekening houden met de effecten daarvan op waterlichamen. Omdat bekend is dat zowel de Nederlandse oppervlaktewateren alsmede de Haarlemse wateren al sinds 2000 niet voldoen aan de Europese Kader Richtlijn Water en dit in de nabije toekomst ook niet zal veranderen (zie bijlage 1), zullen vooral activiteiten zoals lozingen op oppervlaktewater (bv. hemelwater, grondwater en overstorten) niet meer mogelijk zijn als deze regel wordt nageleefd. Dit terwijl de gemeenten veel emissiebeperkende maatregelen heeft genomen zoals de aanleg van bergbezinkvoorzieningen, het aansluiten van woonboten op de riolering, het niet gebruiken van onkruidbestrijdingsmiddelen, voerverbod vogels en de aanleg van natuurvriendelijke oevers. Er moet echter meer gebeuren en daarvoor is Rijnland verantwoordelijk. Gezien het belang van een goede waterkwaliteit ook voor het hele gebied van Rijnland speelt, verzoeken we u om in het oplossen van deze problematiek een leidende rol te pakken.

Wij verzoeken u ook om artikel 3.15 en 3.16 in werking te laten treden pas als de Kaderrichtlijn Water doelen van Rijnland zijn gehaald en daarover in gesprek te gaan met het Rijk om stagnatie in de toekomstige activiteiten in Haarlem te voorkomen.

Grondwater- en bodemkwaliteit Algemeen We merken op dat de verordening geen rekening houdt met eventuele grondwater- en bodemverontreiniging als gevolg van een handeling in, of in de nabijheid van een waterlichaam of waterstaatkundig werk. Wij zien graag een aanpassing van de verordening waarin duidelijk wordt gemaakt dat de verspreiding van grondwaterverontreiniging moet worden voorkomen (artikel 12.43, Negatieve gevolgen voorkomen), en dat de kwaliteit van de grond bij een demping van oppervlaktewater niet tot een bodemverontreiniging mag leiden (Hoofdstuk 16, Dempen van oppervlaktewater en Hoofdstuk 18, Ophogen maaiveld). Grondwaterkwaliteit (artikel 3.27) In de verordening wordt gesteld dat bij een activiteit geen omgevingsvergunning kan worden verleend indien de chemische kwaliteit betreffende grondwaterlichaam niet voldoet aan de omgevingswaarden of als er een verslechtering optreedt.

Het grondwaterlichaam Duin Rijn-West, dat zich deels onder Haarlem bevindt, is in een slechte toestand, vanwege een te hoog fosfaatgehalte. De provincie Noord-Holland wil vanuit het regionale waterprogramma Noord-Holland 2022-2027 en samen met de provincie Zuid-Holland de mogelijke oorzaken daarvan en eventuele maatregelen onderzoeken.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

3/8

Gemeente Haarlem wil onder andere via infiltratie van afgekoppeld hemelwater het stedelijk watersysteem ontlasten (riolering en oppervlaktewater) en de stad daarmee klimaatbestendiger maken. Hemelwater is niet helemaal schoon en bevat lichte verontreiniging afkomstig uit de lucht en van vuil op straat waar het langsloopt richting de infiltratievoorziening. Dit zijn de opgeloste en onopgeloste stoffen zoals metalen, minerale oliën, PAK's, maar ook de nutriënten fosfaat en nitraat. We vragen ons af wat de gevolgen zijn van het niet voldoen voor gemeente Haarlem en ook wat dit voor onze huidige en nieuwe infiltratievoorzieningen betekent. Gezien de vragen die wij hebben, verzoeken wij u hierover met ons en de provincie Noord-Holland in overleg te treden over hoe we met deze problematiek moeten omgaan.

Tekort aan zoetwater

Onderdeel van het gemeentelijk beleid is om te proberen het grondwater op peil te houden. Zo kan in droge perioden met lage grondwaterstanden oppervlaktewater vanuit de boezem worden ingelaten in ons drainagestelsel, waarop eventueel particuliere drainage kan worden aangesloten. Het is bekend dat de kans op een tekort aan zoet water groter wordt en daarmee ook de beschikbaarheid van de hoeveelheid zoetwater uit de boezem verandert. Een zoetwatertekort is daarom van grote invloed op de haalbaarheid van een dergelijke grondwatermaatregel. We vragen u hierin gezamenlijk op te trekken, met als doel de ontwikkeling van gemeenschappelijke kennisopbouw in zoetwaterbehoefte en strategische keuzes over zoetwaterbeschikbaarheid voor en toepassing van genoemde grondwatermaatregel, zodat we ons beleid daarop kunnen enten.

Klimaatbergingseisen Bodemberging (artikel X2a lid 2): "De initiatiefnemer vangt, als het redelijkerwijs mogelijk is, minimaal 20 millimeter van de 90 millimeter neerslag uit"..." op in de bodem".

We begrijpen dat dit artikel gaat over nieuwbouw. Zou willen toelichten wat u bedoelt met "redelijkerwijs mogelijk"? Uit onderzoek blijkt dat voor Haarlem maar voor een beperkt deel bodemberging mogelijk is vanwege hoge grondwaterstanden en vanwege de doorlatendheid van de ondergrond (zie bijlage 2). Hieruit blijkt dat bodemberging zich in Haarlem beperkt tot de groene gebieden (zonder drainage) en de gele gebieden mét drainage. Dat is wat volgens ons in Haarlem redelijkerwijs mogelijk is.

De gemeente begrijpt uit telefonisch overleg met Rijnland dat deze bodemberging niet in 24 uur leeg hoeft. Zou u dat willen toevoegen aan de tekst van dit artikel?

Alternatieve waterberging Uit de kaart bij artikel 2.18 begrijpen we dat in de meeste polders buiten Rijnlands boezem, alternatieve berging niet is toegestaan (zoals Romolen-, Veen-, Poel- en Hekslootpolder en de Verenigde Grote en Kleine polder). Wij denken gezien onze gezamenlijk met Rijnland uitgevoerde watersysteemanalyses dat alternatieve waterberging wel degelijk kansrijk is en zorgt voor extra

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

4/8

4* waterberging en daarmee ontlasting van het watersysteem. Graag zien wij dat de verordening zodanig wordt aangepast dat alternatieve waterberging in de gebieden buiten de boezem ook mogelijk wordt gemaakt.

Vrijstellingen (deel 3 hoofdstuk 3 afdeling 3.4 vrijstellingen, artikel 3.30) Het valt ons op dat dat Rijnland eigen activiteiten soms vrijstellen van deze Waterschapsverordening. We krijgen daarmee de indruk dat Rijnland niet aan zijn eigen verordening hoeft te voldoen. Over welke activiteiten gaat dit specifiek? Daarop zouden wij graag meer toelichting willen.

Overgangsrecht Uit het in artikel Y.l gestelde overgangsrecht maken wij op dat veel ontwikkelingen die in een langjarig ontwerpproces zitten te maken krijgen met nieuwe regels als zij worden geconfronteerd met het overgangsrecht in artikel Y.l. Dit kan ertoe leiden dat deze (ontwerp)processen weer volledig opnieuw moeten worden doorlopen, wat tot onredelijke hogere projectkosten en vertraging leidt.

We vragen u het overgangsrecht te herzien rekening houdend met langlopende ontwikkelingen die niet binnen 1 jaar kunnen worden afgerond.

2.

Onderhoudsverordening

Gezien uw klimaatbestendigheidsregels in uw verordening zien we het voor ons om ook alternatieve waterberging op te nemen als onderhoudbaar onderdeel van het watersysteem. Graag zien wij dit aangepast in de onderhoudsverordening.

Graag worden wij nader geïnformeerd over de afdoening van onze zienswijze en het vervolg van de vaststellingsprocedure van de Waterschapverordening, Onderhoudsverordening en Delegatiebesluit.

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester.

mr. C.M. Lenstra

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

drs. J. Wienen

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

5/8

bijlage 1: Chemische- en ecologische toestand Waterlichamen voor Haarlem:

Bron: Factsheet Oppervlaktewater (overheidsbestanden.nl)

Samengevat situatie: Chemie/wordt doelbereik in 2027 gehaald?

Ecologie/ wordt doelbereik in 2027 gehaald?

voldoet niet/Geen uitspraak

voldoet niet (op specifiek verontreinigende

Ringvaartsysteem

voldoet,zeker

voldoet niet (op specifiek verontreinigende stoffen)/onzeker

Trekvaartsysteem

voldoet niet/onzeker

voldoet niet (op specifiek verontreinigende stoffen)/onzeker

mooie Nel en Liede

stoffen)/ Onzeker

Meer in detail

wordt doelbereik in 2027 gehaald?

Totaal

Ringvaart­ systeem

Mooie Nel en Liede

SooaftekaMrooramgarda stotter «•O» norm.

ToMteMt

DMfcwW.202?

=iiï

TCMU-M

Dooiborom 202?

. stotlao

ÖEEöi

■LZUI

■

jZegdatoomeuwl,

|[

2021

b«OT(g1» Jperyie**’

Doolboroik 202?

NM-u

-

Trekvaartsysteem

SpMrfiak» MTC 20OT

Tom tand ----------------2015 2021 2022 Dooiboro.k 202? onzeket

-da* M norm ov

ammorvum carbendaam ester, vateraat

UOrf)ua»iro Motton Sw--. ^aqufare u Oooltwro.k 002?

EDI

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

6/8

Legenda:

5

Biologie en Algemeen

Chemie en Specifieke

fysische chemie

verontreinigende stoffen

Blauw

Zeer goed 1)

Voldoet

Groen

Goed

Geel

Mat'g

Oranje

Ontoereikend

Rood

Slecht

Voldoet niet

11’ Wordt met geöruÉrt indien status sterk veranderd of kunstmalug tndren een oordeel ontbree kt is de betreffende cel niet gekleurd De aar.auöing X geeft aan dat hel betreffende toesSandsoorifeel niet atftennstog ts urt Aqui>kft De aafxJutótang A geeft aan dat sprake is van een achteruiigang van 'de boesnaird oen ap.ac.tite van 2015.

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

7/8

Bijlage 2: Infiltratiepotentiekaart

Graag ons kenmerk vermelden bij uw reactie.

Kenmerk: 2023/274697 Telefoonnummer: 14 023 | www.haarlem.nl

8/8