CConstaterende datHaarlem
Koppel je AI →
Document · PDF

2 Bijlage 1 BP Skaeve Huse - Vergierdeweg Toelichting

commissie Ontwikkeling 18 april 2024, gemeente HaarlemBij agendapunt: 20.30 uur Bestemmingsplan Skaeve Huse - Vergierdeweg vaststellen (FR)23.123 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 3

Skaeve Huse - Vergierdeweg

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

2

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Inhoudsopgave

Toelichting Hoofdstuk 1 1.1 1.2 1.3 1.4 1.5 1.6 1.7

Hoofdstuk 2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 2.7 2.8 2.9

Hoofdstuk 3 3.1 3.2 3.3 3.4

Hoofdstuk 4 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6 4.7 4.8 4.9 4.10 4.11 4.12 4.13 4.14

Hoofdstuk 5 5.1 5.2

Hoofdstuk 6 6.1 6.2 6.3

5 INLEIDING

7

Bestemmingsplan Begrenzing van het plangebied Aanleiding tot actualisering van het bestemmingsplan Doel van het bestemmingsplan Geldende planologische regelingen Bestemmingsplanprocedure Leeswijzer plantoelichting

BESCHRIJVING PLAN Korte historische schets Ruimtelijke structuur Functionele structuur Cultuurhistorische waarden Beschrijving ontwikkeling Locatiekeuze Ruimtelijke inpassing Verkeer en parkeren Participatie

9 9 10 10 10 11 11

13 13 15 16 16 17 20 20 21 23

BELEIDSKADER

25

Rijksbeleid Provinciaal beleid Regionaal beleid Gemeentelijk beleid

25 28 35 36

MILIEU- EN OMGEVINGSASPECTEN

47

Bedrijven en milieuzonering Bodemparagraaf Externe veiligheid Geluid Luchtkwaliteit Archeologie Duurzaamheid en energie Groenparagraaf Kabels, leidingen, straalpaden en andere belemmeringen Natuurwaarden Vliegverkeer Waterparagraaf Niet gesprongen explosieven MER-beoordeling

47 50 51 52 53 54 56 56 57 57 60 61 68 68

JURIDISCHE ASPECTEN Inleiding Juridische planopzet

71 71 71

UITVOERBAARHEID Economische uitvoerbaarheid Maatschappelijke uitvoerbaarheid Handhaving

77 77 77 78

3

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

4

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Toelichting

5

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

6

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Hoofdstuk 1

INLEIDING

Volgens de Wet Maatschappelijke Ondersteuning zijn gemeenten verantwoordelijk voor de opvang van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. In januari 2022 heeft de Haarlemse gemeenteraad het regionaal beleidskader Opvang, Wonen en Herstel 2022 tot en met 2027 vastgesteld om invulling te geven aan deze taakstelling. Om te voldoen aan de taakstelling met betrekking tot de opvang van mensen die in het verleden aangetoond hebben niet in de gangbare woonomgeving te kunnen wonen wil de gemeente skaeve huse realiseren aan de Vergierdeweg. Daarnaast wil de gemeente ervoor zorgen dat de monumentale en vervallen boerderij Noord-Akendam, gelegen op het naastgelegen perceel, gerestaureerd wordt. Tevens krijgt de boerderij inclusief het agrarisch ensemble waartoe het behoort, een herbestemming met een functie voor de stad en omgeving.

7

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Afbeelding: Ligging van het bestemmingsplangebied, indicatief met een rood kader aangegeven

8

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

1.1

Bestemmingsplan Het bestemmingsplan Skaeve Huse - Vergierdeweg bestaat uit een verbeelding, regels en een toelichting. De regels bevatten juridische regels over het gebruik van de ruimte. Deze regels geven aan of, en zo ja, hoe ruimte bebouwd mag worden en welke functies (bestemmingen) zijn toegestaan. De verbeelding geeft de exacte plaats van de bestemmingen aan, en verwijst naar de regels. De toelichting, tenslotte, is de onderbouwing van regels en verbeelding. Hierin staan het doel van het bestemmingsplan en de toekomstige ontwikkeling van het gebied. De toelichting gaat in op onderwerpen die voor die ontwikkeling van belang zijn, zoals de stedenbouwkundige structuur, de haalbaarheid van het plan en milieuaspecten.

1.2

Begrenzing van het plangebied Het plangebied van bestemmingsplan Skaeve Huse - Vergierdeweg ligt ten noordoosten van de binnenstad van Haarlem en beslaat een oppervlakte van 1,5 ha. Het plangebied wordt aan de westzijde begrensd door de Vergierdeweg, aan de noordzijde door crematorium Sterrenheuvel, aan de oostzijde door de Hekslootpolder en aan de zuidzijde door agrarische gronden (zie voorgaande en navolgende afbeelding).

Afbeelding: Plangebied

9

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

1.3

Aanleiding tot actualisering van het bestemmingsplan Voor het plangebied Skaeve Huse - Vergierdeweg is het voornemen om skaeve huse met een beheersderskantoor te realiseren tot een omvang van 280 m2 bvo. Op de reden om voor deze planlocatie te kiezen wordt later ingegaan. Daarnaast krijgt de boerderij Noord Akendam een nieuwe bestemming. Het vigerende bestemmingsplan is niet afgestemd op deze ontwikkeling en daarom dient een nieuw planologisch-juridisch regime te worden vastgesteld. Dit is het voorliggende bestemmingsplan.

1.4

Doel van het bestemmingsplan Hoofddoel van het nieuwe bestemmingsplan Skaeve Huse - Vergierdeweg is het opstellen van een actueel juridisch kader, waarbinnen de nieuwe ontwikkeling juist wordt geregeld, zowel wat betreft gebruik als wat betreft bebouwingsmogelijkheden. Daar waar dit mogelijk en verantwoord is, wordt een bestemmings- of bouwverruiming toegepast.

1.5

Geldende planologische regelingen Binnen het plangebied Skaeve Huse - Vergierdeweg gelden de volgende bestemmingsplannen:

IMRO-nummer Naam van het plan NL.IMRO.0392.BP7120005-va01 Hekslootgebied / Spaarndam NL.IMRO.0392.BP0120001-va01 Parapluplan parkeernormen Haarlem 2018 NL.IMRO.0392.BP0120003-va01 Reparatieplan B Haarlem 2019 NL.IMRO.0392.BP0120005-va01 Reparatieplan C Haarlem 2020

Vastgesteld 9-11-2009 17-5-2018 21-11-2019 22-4-2021

Tabel: Geldende bestemmingsplannen op moment van opstellen bestemmingsplan.

Bij het van kracht worden van het bestemmingsplan Skaeve Huse Vergierdeweg zullen de in tabel 1 genoemde plannen, voor het deel dat ligt binnen het plangebied, hun rechtskracht verliezen.

10

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

1.6

Bestemmingsplanprocedure Het bestemmingsplan Skaeve Huse - Vergierdeweg doorloopt de wettelijke procedure. Het conceptontwerpbestemmingsplan wordt op basis van het wettelijk vooroverleg ex artikel 3.1.1 Besluit ruimtelijke ordening (Bro) toegestuurd aan de verschillende (semi)overheden en belangenorganisaties. Ook is in het kader van participatie vooraf overleg gevoerd met opgerichte werkgroepen: de werkgroep herbestemming Noord Akendam en de werkgroep veiligheid Skaeve Huse. De reacties op basis van het wettelijke vooroverleg, kunnen leiden tot aanpassing van het conceptontwerpbestemmingsplan Skaeve Huse - Vergierdeweg. Vervolgens geeft het college van burgemeester en wethouders na bespreking in de commissie Ontwikkeling het ontwerpbestemmingsplan vrij voor tervisielegging volgens artikel 3.8 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Na publicatie wordt het ontwerp gedurende zes weken ter inzage gelegd. In die tijd kunnen door eenieder zowel mondeling als schriftelijk zienswijzen worden ingediend bij de gemeenteraad. De gemeente organiseert in deze periode een informatiebijeenkomst waarin het bestemmingsplan wordt toegelicht. Na verwerking van de zienswijzen en mogelijke ambtelijke aanpassingen besluit de gemeenteraad over de vaststelling van het bestemmingsplan.

Na aanpassing van het bestemmingsplan met inachtneming van de door de raad aangebrachte wijzigingen wordt het vastgestelde bestemmingsplan weer zes weken ter inzage gelegd (aanvang beroepstermijn). Eenieder die een zienswijze bij de gemeenteraad hebben ingediend en belanghebbenden kunnen beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

1.7

Leeswijzer plantoelichting Dit hoofdstuk van de toelichting is de inleiding van het bestemmingsplan. Vervolgens gaat hoofdstuk 2 in op de bestaande ruimtelijk-functionele structuur van het plangebied. De ontstaansgeschiedenis van het gebied verklaart namelijk de huidige verschijningsvorm voor een belangrijk deel. Hoofdstuk 3 behandelt het voor het plangebied relevante beleid. Hoofdstuk 4 bevat een inventarisatie van de verschillende milieu- en omgevingsaspecten en de resultaten van de verschillende onderzoeken. Het gaat hierbij om alle zaken die kunnen leiden tot ruimtelijke beperkingen. Het uitvoeren van onderzoeken en het maken van analyses van het plangebied is nodig op basis van artikel 3.1.6 van het Besluit ruimtelijke ordening. Hoofdstuk 5 beschrijft de visie op het plangebied en gaat in op ontwikkelingen die nu of mogelijk in de toekomst in het plangebied spelen. Hoofdstuk 6 gaat in op de juridische aspecten en licht de planregels, milieuzoneringslijst, waarderingskaart, verbeelding en de regeling voor bebouwing toe. Het laatste hoofdstuk beschrijft de financieel-economische uitvoerbaarheid en licht de uitkomsten van het gevoerde vooroverleg toe. Bij de toelichting hoort ook een aantal bijlagen. Daarmee sluit de toelichting af.

11

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

12

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Hoofdstuk 2

BESCHRIJVINGPLAN

In dit hoofdstuk wordt een historische schets van het bestemmingsplangebied gegeven. Ook komt in dit hoofdstuk aan de orde wat de huidige situatie is van de ruimtelijke en functionele structuur.

2.1

Korte historische schets Ontginning Het voorliggende plangebied ligt aan de westzijde van de Hekslootpolder. Dit gebied is gelegen in de overgangszone van de strandwal, waarop Haarlem voor het grootste deel is gelegen, naar het veengebied ten oosten daarvan. Voor het grootste gedeelte bestond het gebied van oorsprong uit veenmoeras. In de periode van de 9de tot de 12de eeuw werd het gebied ontgonnen. Hierbij werd de bodem ontwaterd door middel van evenwijdige sloten die in zuidoostelijke richting naar het veenriviertje het Spaarne zijn gegraven. Deze sloten verdeelden het gebied in langwerpige kavels. Dergelijke strokenverkavelingen zijn typisch voor de veenontginningen die in deze periode in de Lage Landen plaatsvonden. De boerderijen stonden vanouds net ten westen van de westelijke rand van het gebied, in het voormalige dorp Schoten (waar sinds het tweede kwart van de 20ste eeuw Haarlem-Noord ligt) en langs de Vergierdeweg. Aanvankelijk werd in het gebied aan akkerbouw gedaan (o.a. rogge en gerst). Doordat de veenbodem in het oostelijke deel van het gebied inklonk ten gevolge van de ontwatering, kwam het grondwater echter te hoog te staan voor dit gebruik. Daarom is er vanaf de 15de eeuw in toenemende mate sprake van gebruik als grasland ten bate van de veeteelt.

Op een gegeven moment was de bodem in het oostelijk deel van het gebied zo ver gezakt dat de ontwatering hier kunstmatig moest worden geregeld. Hiertoe werd de Oude Spaarndammer Polder, vroeger Het Sparenlant genoemd, in waterstaatkundige zin afgescheiden van de westelijke rest van het gebied. Dit westelijke gedeelte wordt tegenwoordig Hekslootgebied genoemd, naar de wetering langs de westkant van de kade die de polders scheidt. Slaperdijk In verband met de vele overstromingen vanuit het westelijke IJ werd in 1612 besloten een nieuwe dijk in het gebied aan te leggen. Dit werd de Slaperdijk, die een stuk achter de oude Velserdijk werd aangelegd. De Slaperdijk kwam iets ten zuiden van de Westlaan te liggen. De Slaperdijk is gelegen op 250 meter ten noorden van voorliggend plangebied. Deze laan was een oude weg die de grens vormde tussen de polders Noord-Akendam en Velserbroek. Tegenwoordig vormt dit dijkje nog de gemeentegrens. De strook grond tussen de Westlaan en de nieuwe dijk werd gebruikt om klei voor de dijk te winnen en wordt daarom vanouds Verdolven Landen genoemd. De Slaperdijk was feitelijk een zeedijk langs het IJ, die heel midden-Holland moest beschermen tegen hoog water. In 1806 is de dijk verhoogd en in 1823 werd er een straatweg over aangelegd. 13

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Stelling van Amsterdam Direct ten westen van Spaarndam is een deel van het landschap in de 19de en 20ste eeuw sterk gewijzigd door de aanleg van diverse objecten en structuren als onderdeel van een militaire verdedigingslinie. Voor de linie mocht in een zone van een kilometer breed niet worden gebouwd, teneinde een vrij schootsveld te hebben. Het is hieraan te danken dat de bebouwing van Haarlem-Noord, die tot stand kwam na de annexatie van de gemeenten Schoten en Spaarndam in 1927, niet verder is opgerukt in de richting van Spaarndam. De begrenzing van de woonwijk, in de vorm van de Vondelweg, werd aangelegd als een boog op een kilometer afstand van het Fort Bezuiden Spaarndam. In 1960 werd de status van "verboden kring" opgeheven. De voorliggende planlocatie is gelegen op circa 700 meter ten westen van deStelling van Amsterdam en ligt buiten de voormalige verboden kring. Op de navolgende afbeelding is te zien hoe het plangebied en de omgeving zich hebben ontwikkeld in 1850, 1900, 1960 tot nu. Te zien is dat de boerderij Noord Akendam al vanaf 1850 op kaarten was terug te zien.

14

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Afbeelding: ontwikkeling plangebied en omgeving vanaf 1850 (linksboven) tot nu (rechtsonder) (bron: Topotijdreis.nl)

2.2

Ruimtelijke structuur Het plangebied is gelegen aan de westkant van de Hekslootpolder en is enigzins verscholen door de begroeiing van het ensemble van de boerderij Noord Akendam. De boerderij is gelegen op 150 meter van de Vergierdeweg. Het plangebied sluit aan aan het groen behorende bij de begraafplaats St. Jozef en het crematorium Sterrenheuvel. In tegenstelling tot de meer oostelijk gelegen agrarische gronden is op en rond het plangebied geen sprake meer van langwerpige kavels tussen sloten die in noordwest-zuidoost-richting lopen. De ontsluiting van het plangebied vindt plaats op en via de Vergierdeweg.

15

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Afbeelding: aanzicht plangebied vanaf de Vergierdeweg

2.3

Functionele structuur Het Hekslootgebied functioneert als openbaar stedelijk recreatiegebied en kent een viervoudige functie van natuur, recreatief, agrarisch en cultureel. De polder maakt deel uit van het Bijzonder Provinciaal Landschap 'Spaarnwoude en omgeving'. Het grenst aan het NNN-gebied ‘Heksloot, Westbroekplas en omgeving’. Hier is aangepaste agrarische bedrijfsvoering om natuur- en landschapswaarden te behouden of te creëren verplicht. Het provinciale beleid gaat uit van het duurzame behoud van de aanwezige waarden. De recreatieve functie van de polder is voor een groot deel passief. Verblijfsplekken met voorzieningen zijn niet aanwezig en wandelpaden door het gebied ontbreken. Binnen het plangebied is sprake van een recreatieve bestemming waar volkstuinen mogelijk zijn. Dit betreft het deel waar de Skaeve Huse moeten komen. Het gebied rondom de boerderij Noord Akendam is ingericht als tuin ten behoeve van de boerderij waar wonen is toegestaan. Een kleiner deel is gericht op agrarische aciviteiten met behoud van natuurwaarden.

2.4

Cultuurhistorische waarden Het voorliggende plangebied bevat zoals aangegeven ook het boerderij-ensemble. Dit ensemble heeft cultuurhistorische waarden die hierna worden beschreven. Landschappelijke, stedenbouwkundige en situationele waarden Het boerderij-ensemble is een karakteristiek onderdeel van de invulling aan de oostzijde van de Vergierdeweg, langs de uiterste noordzijde van Haarlem. Door zijn verschijningsvorm als een uit diverse bouwdelen bestaand agrarisch complex neemt Vergierdeweg 452-454 een zeer beeldbepalende positie in. De situeringswaarde wordt versterkt doordat het complex is gelegen op een ruim bijbehorend terrein dat wordt bepaald door een erf met siertuin, diverse forse groenelementen en enkele bijgebouwtjes. De smalle, slingerende, half-verharde

16

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

erftoegangsweg heeft nog wel een hoge zeggingskracht. De meeste watergangen rond de weilanden die vroeger bij de boerderij hoorden (voor zover ze in de 'Hekslootpolder' liggen) zijn nog intact. Tezamen met deze elementen maakt het object deel uit van een waardevol en schilderachtig boerderij-ensemble, dat een eenheid vormt met het grotendeels nog door een landschappelijke aanleg bepaalde buitengebied van Haarlem. De landschappelijke geschiedenis is afleesbaar aan de verhoogde ligging op de strandwal, de grotendeels intacte polderstructuur tussen Vergierdeweg en Spaarne en de ten noorden van het plangebied gelegen 17e eeuwse Slaperdijk. De boerderij ligt van oudsher als een groen eiland te midden van deze structuren. Aan de zuid-, west- en oostzijde is de oorspronkelijk vrije ligging van de boerderij in het landschap nog intact. Het boerderij-ensemble heeft algemene historische waarde als voorbeeld van een in de loop van de tijd gegroeid boerderijcomplex dat qua oorsprong dateert uit de 17e eeuw. In de opzet met kenmerken van de stolpboerderij en het kop-hals-romptype weerspiegelen zich de ideeën omtrent de uitvoering van een boerderij zoals die bestonden in de bouwtijd. Kenmerkend is de ligging op ruime afstand van de doorgaande weg met een eigen onverharde toegangsweg. Deze ideeën zijn afleesbaar aan het inwendige van de betreffende bouwdelen en de bouwhistorische waarden.

De verdere historische ontwikkeling van dit agrarische bedrijf is voorts afleesbaar aan de erfindeling, de verschillende bijgebouwen, de aanleg van de siertuin en moestuin, de forse groenstructuren en de windvang rondom het erf en de onverharde toegangsweg. Kenmerkend is ook de aanwezigheid van een enkele bomenrij langs de randen van het erf (zuid en west) in combinatie met de meer compacte begroeiing direct rond de gebouwen. Architectuur-, bouw- en/of kunsthistorische waarde Vergierdeweg 452-454 vormt binnen de gemeente Haarlem een op redelijk gave wijze bewaard gebleven voorbeeld van een in oorsprong 17e eeuws boerderijcomplex waaraan in de loop van de tijd diverse bouwdelen op het erf werden toegevoegd. (Zie voor een uitgebreide bouwhistorische waardestelling het rapport van MAB uit 2003.)

2.5

Beschrijving ontwikkeling Skaeve huse In Haarlem wonen mensen uit alle verschillende lagen van de bevolking en verschillende groepen, van startende gezinnen tot ouderen en van studenten tot statushouders. Het overgrote deel van de bevolking past in de bestaande of geplande woningvoorraad. Echter, er zijn mensen die niet in de reguliere woningvoorraad passen omdat zij extreme overlast veroorzaken voor de overige bewoners. Soms is er ook sprake van verslavingsproblematiek of psychische problemen. Om deze overlast tegen te gaan is het mogelijk skaeve huse te realiseren in een relatief minder dichtbevolkte omgeving. Skaeve huse is een

17

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

bijzonder woonvorm bedoeld voor inwoners van Haarlem die zich niet aanpassen aan een gewone woonomgeving (denk aan geluidsoverlast, stankoverlast, onaangepast gedrag etc). Hier wonen zij onder begeleiding in een rustige omgeving. Woonoverlast wordt hierdoor tegengegaan, de rust in de wijken waar zij momenteel verblijven keert daardoor terug. De toekomstige bewoners zijn doorgaans mannen en ouder dan 18 jaar. Huisvesting in skaeve huse is in de meeste gevallen een laatste redmiddel om niet permanent op straat te belanden. Slechts in een enkel geval zal een bewoner op termijn kunnen terugkeren naar een reguliere woning. Voorwaarde voor plaatsing in een skaeve huse is dat dit alleen is toegestaan na toewijzing door een plaatsingscommissie. Regulier wonen is in de Skaeve Huse niet toegestaan. Dit plan voor skaeve huse bestaat uit losstaande en identieke woonunits. Elke unit heeft een oppervlakte van maximaal 40 m2 bvo en is enkellaags. Daarnaast wordt er één werkunit voor een beheerder gerealiseerd. Het maximum bruto vloeroppervlak dat wordt mogelijk gemaakt bedraagt 280 m2, inclusief de werkunit voor de beheerder. De units die geplaatst worden tussen het groen en bomen zijn nauwelijks zichtbaar vanuit het weidevogelgebied van de Hekslootpolder. De units worden onopvallend vormgegeven en ingetogen uitgevoerd qua materiaal- en kleurgebruik.

Uitgangspunt voor het groen en de bomen is om deze te behouden en aan te vullen. Ook dienen de ontwikkelingen aan te sluiten bij het karakter van het omliggende landschap. Het verhardingsoppervlak wordt geminimaliseerd. Indien bomen gekapt moeten worden, wordt dit op hetzelfde terrein gecompenseerd. Hetzelfde geldt voor het groen dat moet wijken voor de woonunits zelf. Vanaf de Vergierdeweg zal skaeve huse zal worden ontsloten door een eigen halfverhard toegangspad vanaf de Vergierdeweg. Dit pad sluit aan bij het landelijke en groene karakter van de omgeving. Op het terrein komen twee parkeerplaatsen voor auto's en er komen rekken voor fietsen. Bewoners bezitten geen auto, bezoekers (zoals zorgverleners en begeleiders) kunnen parkeren op eigen terrein. De locatie wordt uiteraard wel toegankelijk voor hulpdiensten. Overige noodzakelijke inpassingen zoals brievenbussen of een trafostation zullen geclusterd worden aan de Vergierdeweg. Boerderij Noord Akendam Behalve het realiseren van de skaeve huse is het restaureren, verduurzamen en herbestemmen van de oude, vervallen boerderij integraal onderdeel van dit plan. Het betreft hier een oude stolpboerderij, de enige die nog in de omgeving staat, met een bijzonder hoge cultuurhistorische waarde. De boerderij stamt in zijn oudste onderdelen uit de 17e eeuw en wordt nog altijd bewoond.

Een groot deel van het boerderijcomplex is extreem vervallen en moet met spoed worden gerestaureerd. De boerderij is recent met subsidie wind- en waterdicht gemaakt om verder verval tot stilstand te brengen. Niet enkel de boerderij in zichzelf is bijzonder. De boerderij behoort tot een agrarisch ensemble bestaand uit hoofdgebouw, opstallen, erf en omliggend terrein dat eveneens een hoge cultuurhistorische waarde vertegenwoordigt en onder de monumentale bescherming valt. Ook de ligging in landelijk gebied is speciaal en mede daardoor het behouden waard. In de bestaande situatie rust er een

18

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

woonbestemming op de gehele boerderij. Onderdeel van de planvorming is herbestemmen van deze locatie. Er is gezocht naar een kansrijke bestemming die passend is in het landschap en ook goed samengaat met de skaeve huse. De nieuwe functie van de boerderij is nog niet bekend. Er wordt gedacht aan een initiatief in de maatschappelijke richting, mogelijk een welzijnsinstelling gecombineerd met ruimte voor dagbesteding en een functie voor de wijk. Dit kan binnen deze categorie nog veel kanten op gaan. Om deze reden is een gemengde bestemming opgenomen waarbinnen naast het behoud van de ene bestaande woning ook enkele maatschappelijke functies en een culturele functie zijn toegestaan. De gronden tussen het toegangspad naar de boerderij en het terrein van de skaeve huse behoud de agrarische bestemming. In de toekomst bestaat de mogelijkheid dat deze gronden een functie krijgen als volkstuinen / stadslandbouw. Concreet Samenvattend maakt voorliggend bestemmingsplan de volgende ontwikkelingen mogelijk: I.

Het realiseren van skaeve huse plus een unit voor een beheerder/begeleider tot een bruto vloeroppervlak van 280 m2. II. Restauratie van het monumentale boerderijensemble Noord-Akendam inclusief herbestemming naar een duurzame functie voor de toekomst. Het bovenstaande wordt vormgegeven door het opnemen van een bestemmingsvlak Maatschappelijk voor de skaeve huse en beheerderskantoor. De boerderij Noord Akendam inclusief omliggende bebouwing krijgt een gemengde bestemming. De gronden rond de boerderij krijgen een tuinbestemming zodat deze gronden kunnen worden gebruikt ten behoeve van de gemengde en maatschappelijke bestemming.

19

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

2.6

Locatiekeuze De doelgroep van skaeve huse heeft behoefte aan de rustige omgeving waar zij anderen niet of nauwelijks tot last zijn. Op de voorliggende locatie zijn geen omwonenden en kan een woonomgeving in het groen worden gerealiseerd die rustig en prikkelarm is. Het was geen eenvoudige opgave om een locatie te vinden voor deze voorziening. In 2020 zijn door de gemeente potentieel kansrijke locaties onderzocht en aan inwoners van Haarlem is gevraagd hierover mee te denken. Samen met de gemeentelijke organisatie zijn alle suggesties beoordeeld op basis van door de gemeenteraad vastgestelde criteria.Voorafgaand aan het locatieonderzoek heeft de gemeenteraad locatiecriteria vastgesteld die passen bij de behoefte van de cliënt en voldoen aan normen en eisen die door de beroepsgroep of in het vakgebied algemeen zijn aanvaard. Een belangrijk criterium was dat de locatie zich op minimaal 100 meter afstand moest bevinden van bestaande woningen en kwetsbare bestemmingen. Van de 60 voorgestelde locaties zijn er uiteindelijk 4 overgebleven die kansrijk waren en waarover bewoners, instellingen en bedrijven uit de omgeving is gevraagd om hun inbreng. Op basis van alle inbreng is een weloverwogen keuze gemaakt voor de meest geschikte locatie voor Skaeve Huse.

Op 22 april 2021 heeft de gemeenteraad de Vergierdeweg aangewezen als meest geschikte locatie voor de realisatie van de Skaeve Huse. Net als bij alle potentiele locaties zijn er ook bij deze locatie bedenkingen geuit door bewoners van Haarlem Noord. De locatie is gelegen in nabijheid van een begraafplaats en crematorium. Met plaatsing en inrichting van het perceel voor de skaeve huse moet daarom ook rekening worden gehouden met deze functies en de mogelijke overlast worden beperkt tot een minimum. Er zal daarom ook een beheerder permanent op de locatie aanwezig zijn, in ieder geval in de eerste periode van bewoning. Voor wat betreft de inpassing in relatie tot functies in de omgeving is aandacht besteed aan het beperken van overlast. Er is gekozen voor een groene inpassing met een geluidsreducerende afscheiding rondom de locatie voor de skaeve huse. Door het aanwijzen van de locatie voor Skaeve Huse is ook de herbestemming en restauratie van de boerderij urgent geworden. Een zorginstelling in de boerderij (zorg en/of dagbesteding) kan mogelijk ook de begeleiding van de bewoners van Skaeve Huse verzorgen. Door het herstel en herbestemmen van de boerderij wordt een cultuurhistorisch waardevol object toekomstbestendig gemaakt. Dit heeft een positief effect op de omgeving.

2.7

Ruimtelijke inpassing Hoofduitgangspunt voor de ruimtelijke inpassing van de Skaeve Huse en het boerderijensemble is dat de nieuwbouw een geringe ruimtelijke impact heeft en dat bestaande bomen en struiken zoveel mogelijk behouden blijven. Er zijn beeldkwaliteitseisen waaraan de ontwikkeling moet voldoen. Bebouwing

20

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

De beeldkwaliteitseisen voor de Skaeve Huse kunnen als volgt worden samengevat: De woonunits, die de uitstraling van een (moderne) boshut hebben, zijn verscholen in het groen, tussen de bomen en struiken. Deze units zijn voor de fietser en voetganger bereikbaar via een eigen entree en toegangspad vanaf de Vergierdeweg Op het terrein zijn voldoende plekken voor het stallen van fietsen aanwezig. De bewoners bezitten geen auto. Eventuele bezoekers en de beheerders parkeren de auto in de omgeving. Het terrein is goed toegankelijk voor hulpdiensten zoals brandweer, ziekenwagen en politie. De skaeve huse en beheerderskantoor zijn losstaand en dus niet geschakeld. Het beheerderskantoor heeft een identieke uitstraling aan de woningen. De hoofdvorm sluit aan bij het archetype 'boshut': kapvorm met lage nok. Onopvallende huisjes die passen in de natuurlijke omgeving; ingetogen met materiaal en kleurgebruik. De units staan permanent; het materiaalgebruik en detaillering dient daarop worden afgestemd. Buitenruimte De Hekslootpolder is een agrarisch vogelweidegebied met een open en groen karakter. Het plangebied bevindt zich in en aan de rand van deze Hekslootpolder. De huidige groenstructuur en groeninrichting in het plangebied is gevormd door de agrarische functie van de historische boerderij Noord-Akendam.

Het is een bomenrijke erfinrichting met windsingel ( omsloten bomenrij ) en boomgaard met daarnaast de grasvlaktes van het agrarische land. Een deel van de windsingel bevindt zich tussen het plangebied en het terrein van Sterrenheuvel en St Joseph vanaf de Vergierdeweg tot aan Noord Akendam. Uitgangspunt is om de nieuwe inrichting van het plangebied aan te sluiten bij het cultureel historische agrarische karakter. Het cultureel historisch ensemble van de boerderij Noord-Akendam. Enkele eisen: Het groene en biodiverse karakter wordt versterkt, zowel kwantitatief als kwalitatief. Te verwijderen bomen worden gecompenseerd. Het verhardingsoppervlak wordt geminimaliseerd tot het strikt noodzakelijke. Om de zichtbaarheid van de woonunits te minimaliseren worden bomen bijgeplant en wordt een groene afscheiding gerealiseerd van inheemse struiken met een variabele hoogte tussen 2 meter en 4 meter.

2.8

Verkeer en parkeren Zowel de skaeve huse als de boerderij krijgen een eigen toegang. De toegang naar de boerderij is bestaand en onderdeel van het beschermde ensemble. Nabij beide ingangen is een bushalte aanwezig voor lijn 12, welke rijdt tussen Spaarndam en Haarlem. Skaeve huse Omdat er geen autobezit is onder de bewoners van de skaeve huse, behoeft 21

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

niet te worden voorzien in autoparkeerplaatsen voor bewoners. Er komen twee parkeerplaatsen op eigen terrein voor bezoekers, zoals hulpverleners en begeleiders. Ook wordt het terrein van de skaeve huse toegankelijk voor nooden huldiensten en is een opstelplaats voor de brandweer nabij de huisjes vereist. Deze kan ook worden gebruikt voor verhuizen. Op het terrein komt een overdekte fietsenstalling voor de bewoners en een andere overdekte plek waar medewerkers hun fietsen kunnen stallen. Voor bezoekers worden fietsnieten (zonder afdak) geplaatst aan het begin van de toegangsweg. Boerderij Voor Noord Akendam geldt dat er in totaal zes parkeerplekken op het terrein gerealiseerd mag worden. Er is er nu reeds één t.b.v. de huidige bewoner, die beschikbaar blijft voor deze functie. Daarnaast wordt de mogelijkheid geboden om vijf extra parkeerplaatsen te realiseren voor de functie voor de buurt, zodat de parkeerbehoefte niet wordt afgewenteld op de openbare ruimte. Via het bestaande pad is het terrein voldoende toegankelijk voor nood- en hulpdiensten. De boerderij krijgt een functie voor de buurt en daardoor is de verwachting dat de verkeersgeneratie en daarmee ook de parkeerbehoefte laag is. Planologisch gezien is er in de bestaande situatie geen beperking van het aantal woningen binnen de boerderij. Met voorliggend bestemmingsplan wordt het aantal woningen beperkt tot één.

Daar tegenover staat de toevoeging van de functie voor de buurt met een lage parkeerbehoefte. Desalniettemin wordt de mogelijkheid geboden voor voldoende parkeergelegenheid. Op het terrein komt een overdekte fietsenstalling voor de medewerkers en/of bewoners en/of vaste gebruikers. Beoordeling De locatie is goed bereikbaar, zowel met de auto, met de fiets/wandelend als met het openbaar vervoer. De bewoners van de skaeve huse hebben geen auto in hun bezit en de functiemogelijkheden in de boerderij hebben geen grote verkeersaantrekkende werking. De effecten op de verkeersafwikkeling op de omgeving zijn daarom klein. Hierdoor blijft de invloed van parkeren op het beeld en de inpassing van de skaeve huse en de boerderij beperkt.

22

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

2.9

Participatie Het vinden van een geschikte locatie voor Skaeve Huse verliep moeizaam en ook het ontwerpen en voorbereiden van het bestemmingsplan is geen gemakkelijk proces vanwege weerstand in de omgeving. Sommige buurtbewoners zijn namelijk bang voor overlast door de toekomstige cliënten. Het is daarom belangrijk dat, naast de gemeente, ook de toekomstige zorgaanbieder een rol speelt in het zorgen voor begrip en acceptatie in de buurt, zodat zowel de bewoners van de Skaeve Huse als de buurtbewoners en sporters en recreanten in de omgeving zich prettig voelen in de omgeving van de Skaeve Huse. Het informeren en betrekken van buurtbewoners in een vroeg stadium is daarbij cruciaal. Om begrip, acceptatie en wederkerigheid te bevorderen, is er een werkgroep opgericht met betrokken Haarlemmers uit de omgeving van de Vergierdeweg, die voorafgaande aan het opstellen van het bestemmingsplan, hebben meegedacht over de inrichting van het terrein en over de herbestemming van de boerderij Noord-Akendam.

23

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

24

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Hoofdstuk 3

BELEIDSKADER

In dit hoofdstuk worden de beleidskaders belicht voor zover dat leidend is voor het bestemmingsplan. Eerst wordt kort ingegaan op de relevante (ruimtelijke) beleidskaders van het Rijk, de provincie en de gemeente. Het rijks- en provinciaal beleid voor archeologie wordt beschreven in de paragraaf Archeologie van hoofdstuk 4. Het rijks- en provinciaal beleid over water en het beleid van het Hoogheemraadschap van Rijnland wordt samen met het gemeentelijk beleid beschreven in de paragraaf Water van hoofdstuk 4.

3.1

Rijksbeleid

3.1.1 Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Gemeenten, waterschappen, provincies en het Rijk zijn samen verantwoordelijk voor de fysieke leefomgeving. Sommige belangen en opgaven overstijgen het lokale, regionale en provinciale niveau en vragen om nationale aandacht. Dit noemen we 'nationale belangen'. Het Rijk heeft voor alle nationale belangen een zogenaamde systeem-verantwoordelijkheid. Voor een aantal belangen is het Rijk zelf eindverantwoordelijk. Maar voor een groot aantal nationale belangen zijn dat de medeoverheden. De NOVI richt zich op die ontwikkelingen waarin meerdere nationale belangen bij elkaar komen, en keuzes in samenhang moeten worden gemaakt tussen die nationale belangen. Voorbeelden van nationale belangen zijn: Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving. Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving. Zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoefte. Waarborgen en realiseren van een veilig, robuust en duurzaam mobiliteitssysteem. Zorgdragen voor nationale veiligheid en ruimte bieden voor militaire activiteiten. Waarborgen van een goede waterkwaliteit, duurzame drinkwatervoorziening en voldoende beschikbaarheid van zoetwater. Verbeteren en beschermen van biodiversiteit.

Behouden en versterken van cultureel erfgoed en landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van (inter)nationaal belang. De belangrijkste keuzes die worden gemaakt richten zich op het volgende. De opwekking van duurzame energie moet worden ingepast met oog op omgevingskwaliteit. Iedereen krijgt de komende jaren te maken met de overstap naar duurzame energie. Daarvoor zijn bijvoorbeeld meer windmolens en zonnepanelen nodig. Clustering is daarbij van belang en zonnepanelen worden in eerste instantie op en aan gebouwen gerealiseerd. Ook moet er ruimte zijn voor een overgang naar een circulaire economie. Hergebruiken van grondstoffenen materialen en benutten van duurzame energiebronnen wordt steeds belangrijker. De inrichting van de leefomgeving

25

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

moet een aantrekkelijk vestigingsklimaat zoveel mogelijk bevorderen. Een aantrekkelijke omgevingskwaliteit vraagt goede inpassing van bedrijven, logistieke functies en datacentra. Tot 2030 moeten er ongeveer 1 miljoen woningen gebouwd worden. Er wordt zoveel mogelijk gebouwd binnen bestaand stedelijk gebied, zodat open ruimtes en groen tussen steden behouden blijft. De nieuwe woningen moeten betaalbaar en goed bereikbaar zijn. Bewoners moeten tevens een prettige, gezonde en veilige leefomgeving ervaren. Dat vergt grote investeringen in openbaar vervoer, veilige fiets en wandelpaden, meer groen, ontmoetingsruimte en wateropvang in de stad, en goede verbindingen met recreatiegebieden in de nabijheid van de stad. Het landgebruik moet in balans zijn met natuurlijke systemen. Bijvoorbeeld door kringlooplandbouw. Zo wordt een goede bodem- en waterkwaliteit en biodiversiteit bevorderd. Om te kunnen blijven genieten van het landschap moet behoud van de kwaliteit van het landschap sterker meewegen in de keuzes die worden gemaakt. Planspecifiek Het voorliggende plan zorgt voor de toevoeging van woningen voor een specifieke doelgroep, waarmee een bijdrage wordt geleverd aan een nationaal belang. Bovendien hangt daarmee samen het bevorderen van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving.

Het opknappen en functioneel verbreden van de boerderij zorgt voor het behoud en de versterking van dit cultureel erfgoed. Het bestemmingsplan is in lijn met de NOVI. 3.1.2 Ladder voor duurzame verstedelijking Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) geeft regels waar concrete ruimtelijke projecten aan moeten voldoen. Zo is in het Bro de ladder voor duurzame verstedelijking verankerd. Deze ladder is gericht op vraaggericht programmeren en het zorgvuldig benutten van ruimte. Op 1 juli 2017 is het Bro gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. In artikel 3.1.6, lid 2 Bro is voorgeschreven dat indien bij een bestemmingsplan 'een nieuwe stedelijke ontwikkeling' mogelijk wordt gemaakt, de toelichting van het bestemmingsplan een beschrijving van de behoefte bevat en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling buiten het bestaand stedelijk gebied (BSG) mogelijk maakt, een motivering is opgenomen waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. Planspecifiek Uit jurisprudentie blijkt dat bij de ontwikkeling van meer dan 11 woningen sprake is van een 'nieuwe stedelijke ontwikkeling'. Voor wat betreft de ontwikkeling van de skaeve huse is hierdoor geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. De voorliggende woningen zijn echter geen reguliere woningen, maar betreffen een bijzondere maatschappelijke woonvorm.

Als dus geen sprake is van wonen, kan de ontwikkeling worden gezien als een andere stedelijke voorziening. Uit jurisprudentie volgt dat dat wanneer een 26

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

bestemmingsplan voorziet in een terrein met een ruimtebeslag van meer dan 500 m² of in een gebouw met een bruto-vloeroppervlakte groter dan 500 m², deze ontwikkeling in beginsel als een stedelijke ontwikkeling dient te worden aangemerkt. De oppervlakte aan bebouwing (en verharding) ten behoeve van de skaeve huse betreft minder dan 500 m2. De bestaande recreatiewoning (die gebruikt wordt voor opslag en een oppervlakte heeft van circa 50 m2) wordt gesloopt. Het boerderijensemble betreft een bestaand samenstel van bebouwing waarvoor een functiewijziging plaatsvindt. De bestaande bebouwing is planologisch toegestaan, er komt op het terrein van de boerderij geen bebouwing bij. Uit jurisprudentie blijkt dat wanneer enkel sprake is van een planologische functiewijziging, in beginsel geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Dit is anders wanneer sprake is van een functiewijziging van zodanige aard en omvang dat toch moet worden gesproken van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In voorliggend geval wordt de bestaande woonbestemming (waarin het aantal woningen niet is beperkt) teruggebracht tot 1 woning en uitgebreid met een sociaal-maatschappelijke functie. Deze wijziging is niet van dien aard en omvang dat gesproken moet worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling.

Mocht worden vastgesteld dat de skaeve huse een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreffen, dan schrijft de ladder van duurzame verstedelijking voor dat de ontwikkeling in beginsel binnen BSG moet plaatsvinden. Omdat er ook gronden met een agrarische functie worden gewijzigd van bestemming is geen sprake van BSG. Het betreft hier echter gronden aan de oostzijde van het plangebied die feitelijk behoren bij de boerderij en als zodanig in gebruik zijn. Hier zijn moestuinen aanwezig. Bovendien zijn de gronden aangewezen als wijzigingsgebied ten behoeve van een sauna. De volgende stap is het beantwoorden van de vraag waarom de functie niet binnen BSG kan worden gerealiseerd. Zoals uit paragraaf 2.6 blijkt is voorliggende locatie overgebleven aan de hand van een grootschalige locatieafweging. Hieruit blijkt ook dat de functie niet binnen BSG kan worden gerealiseerd vanwege de afstandseis van 100 meter. Daarbij komt het voordeel dat als gevolg van de ontwikkeling van de skaeve huse op deze plek, ook de boerderij Noord Akendam zal worden hersteld. Voor wat betreft het moeten voldoen aan een behoefte kan het volgende worden gesteld. Zoals uit paragraaf 2.5 blijkt is vanuit maatschappelijk oogpunt grote behoefte aan woningen voor mensen die niet kunnen wonen in de reguliere woonbuurten. Dit verklaart ook de keuze voor de voorliggende locatie.

Het belang van het behoud van de boerderij Noord Akendam hangt deels samen met de skaeve huse, maar het belang komt vooral ook uit cultuurhistorische hoek. De boerderij is sterk vervallen en mede door het verbreden van de functie kan er toekomst worden gegeven aan het ensemble. Geconcludeerd kan worden dat wordt voldaan aan de ladder voor duurzame verstedelijking en dat er sprake is van een behoefte waarin met voorliggend bestemmingsplan wordt voorzien.

27

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

3.2

Provinciaal beleid

3.2.1 Omgevingsvisie NH2050 Op 19 november 2018 heeft de provincie Noord-Holland de “Omgevingsvisie NH2050 – Balans tussen economische groei en leefbaarheid” vastgesteld. Deze Omgevingsvisie vervangt de Structuurvisie Noord-Holland 2014. De provincie wil balans tussen economische groei en leefbaarheid. Dit betekent dat in heel Noord-Holland een basiskwaliteit van de leefomgeving wordt gegarandeerd. De provincie ontwikkelt zoveel mogelijk natuurinclusief en met behoud van (karakteristieke) landschappen, clustert ruimtelijke economische ontwikkelingen rond infrastructuur en houdt rekening met de ondergrond. Ambities Noord-Holland heeft een relatief hoog welvaarts- en welzijnsniveau. Om deze ook voor de toekomst vast te kunnen houden, richt de provincie zich op een goede balans tussen economische groei en leefbaarheid. Zodanig dat bij veranderingen in het gebruik van de fysieke leefomgeving de doelen voor een gezonde en veilige leefomgeving overeind blijven. Dit is de hoofdambitie. Als subambities zijn er een aantal opgenomen: I.

Leefomgeving a. Klimaatverandering Noord Holland moet voorbereid zijn op klimaatverandering en waterrobuust worden ingericht. b. Gezondheid en veiligheid De ambitie is het behouden en waar mogelijk verbeteren van de kwaliteit van bodem-, water- en lucht, externe veiligheid, geluidbelasting en (ontwikkelingen in) de ondergrond. Gestreefd wordt naar een gezonde leefomgeving, wat inhoudt: een woon-werkomgeving waar je zo min mogelijk wordt blootgesteld aan ongezonde stoffen en veiligheidsrisico's en die een gezonde levensstijl ondersteunt. c. Biodiversiteit en natuur De ambitie is om de biodiversiteit in Noord-Holland te vergroten, ook omdat daarmee andere ambities/doelen kunnen worden bereikt. Dit betekent dat ontwikkelingen zoveel mogelijk natuurinclusief zullen zijn. II. Gebruik van de leefomgeving a. Economische transitie De ambitie is een duurzame economie, met innovatie als belangrijke motor. Economische ontwikkelingen dienen qua aard, omvang en vorm aan te sluiten bij de regio of plek. b. Wonen en werken De ambitie is dat vraag en aanbod van woon- en werklocaties (kwantitatief en kwalitatief) beter met elkaar in overeenstemming zijn. c. Mobiliteit De ambitie is dat de inwoners en bedrijven van Noord-Holland zichzelf of

28

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

producten effectief, veilig en efficiënt kunnen verplaatsen, waarbij de negatieve gevolgen van de mobiliteit op klimaat, gezondheid, natuur en landschap steeds nadrukkelijk meegewogen worden. Clustering van functies is een belangrijk duurzaamheidsprincipe. d. Landschap De ambitie is het benoemen, behouden en versterken van de unieke kwaliteiten van de diverse landschappen en de cultuurhistorie. III. Energietransitie De ambitie is dat Noord-Holland als samenleving in 2050 volledig klimaatneutraal en gebaseerd is op (een maximale inzet op opwekking van) hernieuwbare energie. Sturingsfilosofie In de aanpak om de ambities waar te maken geldt het principe 'lokaal wat kan, regionaal wat moet' als sturingsfilosofie. Daarbij staat de opgave altijd centraal. Deze bepaalt het schaalniveau, de samenstelling van samenwerkende partijen en de tijdspanne. Vanuit een gedeelde visie op de (bestaande en toekomstige) kwaliteiten van een gebied. Vijf bewegingen Vanuit de ambities zijn een vijftal bewegingen opgesteld die laten zien hoe Noord-Holland wil omgaan met de opgaven die op onze samenleving afkomen en die de provincie wil faciliteren. a. Dynamisch schiereiland: Benutten van de unieke ligging, waarbij de kustverdediging voorop staat, waar toeristische- en recreatieve kansen worden benut en waar natuurwaarden worden toegevoegd. b.

Metropool in ontwikkeling: De Metropoolregio Amsterdam gaat steeds meer als één stad functioneren en de reikwijdte wordt groter. c. Sterke kernen, sterke regio's: deze beweging gaat over de ontwikkeling van centrumgemeenten die daarmee het voorzieningenniveau in de gehele regio waarin ze liggen vitaal houden en de kernen hun herkenbare identiteit behouden. d. Nieuwe energie: het benutten van de economische kansen van de energietransitie en circulaire economie. e. Natuurlijk- en vitaal landelijke omgeving: het ontwikkelen van natuurwaarden in combinatie met het versterken van de (duurzame) agrifoodsector. Planspecifiek Voorliggende ontwikkeling komt tegemoet aan de vraag naar een maatschappelijke woonvorm die niet in de bestaande woonstructuur kan worden gerealiseerd. Op de voorliggende locatie vindt dat de combinatie met een cultuurhistorisch waardevol element, waarbij inpassing plaatsvindt met het oog op de gevoelige omgeving. Dit draagt bij aan het hoge welzijnsniveau dat wordt nagestreefd in Noord-Holland, aan de ambitie met betrekking tot wonen en aan die van landschappen. 29

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Er is geen strijd met de Omgevingsvisie NH2050. 3.2.2 Omgevingsverordening Op 16 november 2020 is de Omgevingsverordening NH2020 in werking getreden. Hierin zijn 21 provinciale verordeningen samengevoegd, waaronder ook de Provinciale Ruimtelijke Verordening (PRV). De provincie wil met de omgevingsverordening ontwikkelingen, zoals woningbouw en de energietransitie, mogelijk maken en zet in op het beschermen van mooie en bijzondere gebieden in Noord-Holland. Gezocht is naar een evenwichtige balans tussen economische groei en leefbaarheid. De belangrijkste ambities voor Noord-Holland, zoals omschreven in de Omgevingsvisie, zijn verankerd in de Omgevingsverordening NH2020. In de verordening zijn werkingsgebieden vastgelegd. Bij ruimtelijke ontwikkelingen dient rekening te worden gehouden met de regels die aan deze werkingsgebieden verbonden zijn. Hierna wordt per relevant werkingsgebied ingegaan op de regels. Landelijk gebied / MRA - Landelijk gebied Artikel 6.9 van de omgevingsverordening NH2020 geeft aan dat een ruimtelijk plan binnen het werkingsgebied MRA- landelijk gebied niet kan voorzien in een kleinschalige woningbouwontwikkeling. Het betreft hier niet de realisatie van woningen, maar van een maatschappelijke functie. Er wordt weliswaar gewoond, maar dit betreft een bijzondere woonvorm waarbij begeleiding wordt gegeven. Bovendien kan niet iedereen in de skaeve huse wonen.

Een plaatstingscommissie bestaande uit gemeente, politie, GGD en zorgverlener, moet ervoor zorgen dat alleen overlastgevers met de juiste achtergrond worden geplaatst. Met de client wordt een woonbegeleidingsovereenkomst gesloten die onslosmakelijk is verbonden aan de huurovereenkomst. De huurder/cliënt is verplicht behandeling en begeleiding te accepteren. Het betreft dus geen kleinschalige woningbouwontwikkeling. De skaeve huse worden wel gezien als kleinschalige ontwikkeling. Artikel 6.4 geeft aan dat een kleinschalige ontwikkeling mogelijk is indien: a. de ontwikkeling plaatsvindt op een locatie waar een stedelijke functie is toegestaan; b. het toegestane bebouwd oppervlak niet wordt vergroot; en c. het aantal burgerwoningen niet toeneemt. De voorliggende ontwikkeling van de skaeve huse voldoet niet aan deze voorwaarden. Omdat het niet voldoet aan artikel 6.4 wordt hierna getoetst aan afdeling 6.5 dat gaat over nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het landelijk gebied. Als het daaraan voldoet kan het plan alsnog in overeenstemming met de Omgevingsverordening worden gerealiseerd. De functiewijziging van de boerderij voldoet wel aan de voorwaarden van artikel 6.4.

30

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

Ruimtelijke inpassing in landelijk gebied Afdeling 6.5 gaat over de ruimtelijke inpassing in landelijk gebied. Artikel 6.59 geeft aan dat bij de inpassing van nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen in het werkingsgebied 'landelijk gebied' wordt rekening gehouden met de 'Leidraad Landschap en Cultuurhistorie', op de volgende wijze: a. rekening wordt gehouden met: de ambities en ontwikkelprincipes van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren; b. bij de inpassing wordt betrokken: de kansen zoals beschreven bij de ambities en ontwikkelprincipes; en c. bij de inpassing wordt betrokken: de ontstaansgeschiedenis en de kernwaarden van het toepasselijke ensemble en van de toepasselijke provinciale structuren. Zuid-Kennemerland Voorliggend plangebied is onderdeel van het ensemble Zuid-Kennemerland. Het landschap heeft een noordzuidgerichte opbouw evenwijdig aan de kust en kent daardoor een grote diversiteit van oost naar west. Achter de brede duinzone van het jonge duinlandschap bevindt zich het strandwallen en -vlaktenlandschap. Het duinlandschap is uitgestrekt en heeft een grote maat. Het landschap is open tot matig open. Op de toppen van de duinen kun je ver weg kijken. De duinzoom, de overgangszone met bos en landgoederen, is zeer gesloten van karakter. Aan de voet van de duinzoom liggen langgerekte open ruimten van de strandvlaktes.

Veel buitenplaatsen kijken vanuit de duinzoom uit over de strandvlaktes (zichtlijnen). De strandwal van Haarlem-Heemstede is verstedelijkt en verdicht. Enkele smalle, diffuse half-verdichte zones scheiden de kernen van elkaar. De aanwezigheid van de Stelling van Amsterdam (met forten, schootvelden en inundatiegebieden) heeft ervoor gezorgd dat het landschap aan de noordoostzijde van Haarlem open is gebleven. De duinzoom en de noordzuidgerichte strandwallen vormen de belangrijkste dragers in het ensemble. Bebouwing ontwikkelde zich langs de duinzoom (Herenweg) en de wegen op de strandwallen (Rijksstraatweg, Heemsteedse Dreef). De Stelling van Amsterdam valt vrijwel samen met de loop van de Liede en zuidelijker de ringvaart van de Haarlemmermeer en vormt de drager aan de oostkant van Haarlem. De Stelling vormt een verbinding tussen diverse grote groene ruimten en recreatieve voorzieningen van Spaarnwoude tot en met het Floriadegebied in de Haarlemmermeer. De relevante ambities en ontwikkelprincipes voor het ensemble zijn als volgt: I.

De lineaire opbouw van het landschap, evenwijdig aan de kust, is structurerend. De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: a. In noordzuidrichting zijn de continuïteit en herkenbaarheid van de verschillende landschapskarakteristieken belangrijk. Houd in oostwestrichting de overgangen contrastrijk en versterk de beleving van deze afwisseling van verschillende landschapstypen. b. de grote maat van het duinlandschap (openheid, schijnbare oneindigheid). 31

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

II. In de duinzoom zijn bebouwing en landschap verweven. Behoud ‘parels’ zoals villaparken, buitenplaatsen en open ruimten. De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: a. het behoud van open ruimten. b. behoud van het bosrijke karakter van villaparken en historische complexen: wonen in het groen (niet: groen tussen het wonen). III. Aan de oostzijde van Haarlem vormen het water en de aanwezigheid van de Stelling van Amsterdam belangrijke kwaliteiten. De ruimtelijke kwaliteit is gebaat bij: a. Behoud de openheid tussen het water en de stedelijke randen van Haarlem. b. Gebruik ruimtelijke ontwikkelingen om de zichtbaarheid van De Stelling van Amsterdam en zijn onderdelen te versterken. Behoud het kleinschalige karakter van het cultuurlandschap grenzend aan de Stelling. De voorliggende ontwikkeling wijzigt niets aan het bestaande begroeide ensemble van de boerderij Noord Akendam. Deze boerderij is op ruime afstand van de Vergierdeweg gelegen. De locatie van de skaeve huse grenst aan de bestaande structuur van de noordelijk gelegen begraafplaats en ligt ten westen van het boerderijensemble. Hierdoor wordt er geen bestaande zichtlijn op de Stelling van Amsterdam weggenomen en is er sprake van het behoud van openheid. De oostwestelijk aanwezige overgang is hierdoor blijvend contrastrijk.

Door de groene inpassing wordt er aangesloten aan het bosrijke karakter van het historische complex Noord Akendam. Geconcludeerd wordt dat er sprake is van een inpassing die in overeenstemming is met de Leidraad Landschap en Cultuurhistorie. Hiermee wordt voldaan aan de ruimtelijke kwaliteitseis uit artikel 6.5 en op dit punt aan de Omgevingsverordening NH2020. Erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde Artikel 6.49 gaat over de bescherming van erfgoederen van uitzonderlijke universele waarde. Een ruimtelijk plan ter plaatse van dit werkingsgebied bevat regels ter bescherming en versterking van de kernkwaliteiten van het erfgoed. De stelling van Amsterdam is een dergelijk erfgoed. De kernkwaliteiten zijn als volgt: I.

Het unieke, samenhangende en goed bewaard gebleven, laat negentiende-eeuwse en vroeg twintigste-eeuwse hydrologische en militair-landschappelijke geheel, bestaande uit: a. een doorgaand stelsel van liniedijken in een grote ring om Amsterdam; b. sluizen en voor- en achterkanalen; c. de forten, liggend op regelmatige afstand, voornamelijk langs dijken; d. inundatiegebieden; e. voormalige schootsvelden (visueel open) en verboden kringen (merendeels onbebouwd gebied); f. de landschappelijke inpassing en slechte zichtbaarheid van de voormalige militaire objecten; II. Relatief grote openheid;

32

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

III. Groene en relatief stille ring rond Amsterdam. De voorliggende planontwikkeling tast de kernkwaliteiten niet aan. De skaeve huse worden geplaatst juist buiten het schootsveld (1.000 meter vanaf fort) van het Fort Benoorden Spaarndam, zoals te zien is op de navolgende afbeelding. Door de aanwezigheid van de boerderij Noord Akendam en de bijbehorende groene inrichting met veel bestaande bomen is er hier geen sprake van een nog open landschap en zorgt de invulling met skaeve huse niet voor een aantasting van de relatief grote openheid. De planontwikkeling is daarmee niet in strijd met artikel 6.49 van de Omgevingsverordening NH2020.

Afbeelding: schootsvelden, locatie aangegeven met gele pijl (bron: Leidraad Landschap en Cultuurhistorie)

Bijzonder Provinciaal Landschap Artikel 6.46 regelt de bescherming van Bijzonder Provinciaal Landschap (BPL). Voorliggend plangebied is onderdeel van BPL 'Spaarnwoude en omgeving'. De kernkwaliteiten behorende bij het BPL dienen te worden beschermd. Een nieuwe stedelijke ontwikkeling die de kernkwaliteiten aantast is mogelijk indien er sprake is van een groot openbaar belang, er geen reële alternatieven zijn en de aantasting zoveel mogelijk wordt beperkt en gecompenseerd. Spaarnwoude en omgeving De kernkwaliteiten van het BPL zijn als volgt: I.

De aardkundige waarde ter plaatse is de onregelmatige en regelmatige 33

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

strokenverkaveling van de veenweideplder. II. De open ruimte met vergezichten in veenpolders en droogmakerijen. III. Habitat voor weidevogels. De voorliggende planontwikkeling zorgt niet voor het dempen van sloten of het wijzigen van het verkavelingspatroon. De de bestaande beslotenheid zorgt de voorliggende groene inpassing van de skaeve huse niet voor een aantasting van de openheid. De openheid is aanwezig ten oosten van voorliggende planlocatie en wordt niet aangetast. Op het aspect weidevogels wordt ingegaan in paragraaf 4.10. Geconcludeerd wordt dat geen strijd is met artikel 6.46. Conclusie Uit het voorgaande volgt dat er geen strijd is met de Omgevingsverordening NH2020. 3.2.3 Woonagenda 2020-2025 In de Woonagenda 2020 - 2025 heeft de provincie bepaald dat er voldoende betaalbare, duurzame en toekomstbestendige woningen voor alle doelgroepen moeten komen. De woningbouwproductie moet omhoog, waarbij binnenstedelijk bouwen de voorkeur heeft. Buitenstedelijk zijn er ook mogelijkheden, maar dient er wel sprake te zijn van zorgvuldig ruimtegebruik. De afstemming binnen de regio gebeurt via op te stellen 'woonakkoorden' tussen provincie en gemeenten. Gemeenten zijn verantwoordelijk voor wonen en zorg. In het woonbeleid van de provincie worden daarom geen kaders voor dit onderwerp meegegeven.

De provincie constateert dat gemeenten en corporaties op dit terrein voor een belangrijke taak staan. Toekomstbestendig bouwen betekent aandacht voor de sociale infrastructuur, zeker bij een bepaalde omvang aan woningen. Mensen die zorg en ondersteuning nodig hebben, willen en kunnen steeds langer zelfstandig wonen. Planspecifiek Met voorliggende realisatie van een bijzondere woonvorm wordt invulling gegeven aan de ruimte die er is vanuit het provinciale woonbeleid op het gebied van wonen en zorg.

34

bestemmingsplan "Skaeve Huse - Vergierdeweg" (vastgesteld)

3.3

Regionaal beleid

3.3.1 Woonakkoord Zuid-Kennemerland / IJmond 2021-2025 De regio Zuid-Kennemerland/IJmond bestaat uit de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Velsen en Zandvoort en werkt in deze samenstelling al acht jaar samen. Sinds 2012 heeft deze regio afspraken gemaakt over wonen in een Regionaal Actieprogramma (RAP) Wonen. Eerst in het RAP 2012-2015. Daarna in het RAP 2016-2020 'De regio Zuid-Kennemerland/IJmond geeft thuis!', dat door het voorliggende woonakkoord is vervangen. De opgaven die in het RAP 2016-2020 zijn beschreven, gelden grosso modo nog steeds. Het Woonakkoord is dan ook in veel opzichten een voortzetting van de lijnen uit het RAP. Dit geldt bijvoorbeeld voor het woningbouwprogramma, waarbij de geactualiseerde RAP-afspraken uit 20191 worden voortgezet. Het Woonakkoord legt wel een aantal nieuwe accenten. Zo is duurzaamheid een belangrijker onderwerp geworden en vraagt ook de huisvestingssituatie van diverse doelgroepen meer aandacht. Het woonakkoord bestaat uit een meerjarig bestuursakkoord en een uitvoeringsagenda met concrete acties en afspraken gericht op de uitvoering. De hoofdstad van de provincie is een prettige woonstad met bedrijvigheid en cultuur. Het is de relatief jongste gemeente in de regio, door de instroom van jonge huishoudens. De woningvoorraad groeit binnenstedelijk door nieuwbouw, herstructurering en transformaties.

Er vinden dan ook tal van verhuizingen plaats binnen de regio, zowel binnen deelregio’s als tussen deelregio’s waarbij Haarlem een centrale functie vervult. Ook blijkt hieruit de sterke samenhang met de MRA: er verhuizen meer huishoudens vanuit Amsterdam naar de regio Zuid-Kennemerland/ IJmond dan andersom. Met name Haarlem is in trek. De relevante opgaven kunnen als volgt worden samengevat: I.

Er worden versneld voldoende woningen toegevoegd om te voorzien in de verwachte groei van de woningbehoefte en om het huidige woningtekort te verminderen. In elk segment wordt van Haarlem een toevoeging verwacht. Aandacht is nodig voor de vraag naar grondgebonden woningen. II. Er wordt zoveel mogelijk binnenstedelijk gebouwd en bij OV-knooppunten. III. Elke gemeente realiseert in de woningbouwproductie 30% sociale huur. IV. Elke gemeente voegt middensegment toe. V. Huisvesting van kwetsbare doelgroepen krijgt aandacht. VI. Er wordt meer klimaatadaptief en natuurinclusief gebouwd. Door extramuralisering en decentralisatie van de zorg gaan allerlei doelgroepen die extra ondersteuning nodig hebben weer meer in reguliere woningen en wijken wonen. Dit is een grote opgave en een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor alle gemeenten, corporaties en zorgpartijen in de regio. De opgave aan zelfstandig wonen wordt in het Pact voor uitstroom voorlopig geraamd op 178 woningen per jaar. Deze opgave is naar rato verdeeld over de gemeenten in de regio. Voor Haarlem is het aantal woningen geraamd op 79. De toegenomen vraag naar zelfstandig wonen door 35

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/14023695/1