2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2025

Hiernaast wordt in het Regionaal Expertise Team vastgelopen zorg en complexe casuïstiek besproken met de zorgaanbieders. In Haarlem zijn de pilot gezinsadvocaat en het scheidingsadviesteam gestart. Hier kunnen professionals gezinnen aanmelden en bespreken waar echtscheidingsproblematiek speelt en onveiligheid is. Samen met de partners uit onderwijs, jongerenwerk en politie heeft de gemeente regelmatig een VIOS-overleg (Veilig in en om School) om samen trends en thema’s rond schoolveiligheid te bespreken. Het overleg vindt vooral plaats op uitvoerend niveau met de veiligheidscoördinatoren of andere professionals met deze taak op scholen voor voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs, waarbij actuele thema’s als overlast, sociale media en veiligheid veelvuldig aan

25

bod komen. Er is sprake van toenemende betrokkenheid van scholen en partners, de VOdirecteuren hebben aangegeven in de toekomst structureel betrokken te willen worden bij het VIOSoverleg, mede vanwege het belang van goede informatie-uitwisseling en afstemming. 2.3 Opvang, wonen en herstel 1 Haarlemmers zijn veilig in hun huis a Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. veilig zijn in eigen huis

2 Indien er geen sprake is van een (veilig) thuis, is er opvang

a Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. opvang

Bestuursrapportage 2025

Op basis van de voortgang in de prestaties wordt dit doel naar verwachting grotendeels gerealiseerd. Het aantal meldingen en adviezen bij Veilig Thuis (VT) wordt door de regio samen met VT gemonitord om wachtlijsten zoveel als mogelijk te voorkomen. Helaas lukt dit niet altijd. VT maakt onderdeel uit van het samenwerkingsnetwerk binnen het Sociaal Domein dat erg onder druk staat, door wachtlijsten bij met name de jeugdhulp. Spoedmeldingen worden altijd tijdig opgepakt door VT. In aansluiting op de actiepunten uit het coalitieakkoord over het herkennen en erkennen van huiselijk geweld voert de Stichting Somaliërs Haarlem & Omgeving (SSHO) met subsidie van de gemeente het project “huiselijke vrede” uit. Doel is om huiselijk geweld bespreekbaar te maken in de gemeenschappen en drempels naar de hulpverlening te verlagen. Eind 2024 werd door VT, Blijf Groep, politie, Reclassering Nederland en de gemeente het plan van aanpak Femicide staat nooit op zichzelf uitgewerkt. De aflopen maanden werkten de kernpartners samen aan de uitvoering en uitwerking van de zes concrete acties uit dit plan voor 2025. Om femicide te voorkomen is immers betere samenwerking, regievoering en communicatie nodig tussen de verschillende organisaties uit de verschillende sectoren en domein, zoals zorg en straf, sociaal en veiligheid.

De eerste actie, een bewustwordingscampagne, wordt gerealiseerd in het derde kwartaal van 2025. Op de andere vijf acties worden ook stappen gezet en zal de raad over de voortgang geïnformeerd worden. Begin 2025 is de intentieovereenkomst voor de komst van een nieuwbouwlocatie voor vrouwenopvang op het Sonneborn terrein getekend door de Blijf Groep en Pre Wonen. In de regio Haarlem zijn voldoende maatschappelijke opvangplekken beschikbaar. De druk op de maatschappelijke opvang blijft echter hoog en de wens bestaat om de uitstroom te verbeteren. Met de zorgaanbieders, regiogemeentes en woningcorporaties wordt met het Regionaal Actieplan Dakloosheid (RAD) ingezet op de beweging van maatschappelijke opvang naar wonen eerst. In 2023-2027 wordt daarnaast lokaal het actieprogramma Housing first/Wonen eerst uitgevoerd. Ook wordt gewerkt aan het verbeteren van de toegang, het eerder in beeld brengen van het uitstroomperspectief en wordt met de MO- en BWaanbieders samen gewerkt aan het verbeteren van de ondersteuning aan dak- en thuisloze inwoners. Dak- en/of thuisloze inwoners krijgen begeleiding gericht op herstel en een passend uitstroomperspectief. Alle inwoners die gebruikmaken van de opvang krijgen trajectbegeleiding. Voor cliënten met een Beschermd Wonen-indicatie, die daar nog niet kunnen verblijven, wordt ter overbrugging Beschermd Thuis ingezet.

Dak- en thuisloze inwoners die buiten de MO verblijven worden verwezen naar het wijkteam of aangemeld bij één van de OGGZ partijen, zoals de GGD. Met de corporaties en zorgaanbieders wordt actief samengewerkt aan het optimaliseren van het Pact voor Uitstroom, zodat cliënten tijdig kunnen uitstromen naar een eigen woonruimte met passende begeleiding en er sprake is van een zachte landing in de wijk.

26

Programma 3 Werk, inkomen en schulden Omschrijving

Begroting 2025

Budgettaire wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Verlaging loonkosten beleidsvelden inkomen en schulddienstverlening

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-363 v

v

v

v

v

-560 v

v

v

v

v

Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen begroting opvang Oekraïense L vluchtelingen 2025 Opvoeren begroting Kinderopvangtoeslagaffaire B

-30 v

v

v

v

v

-656 v

v

v

v

v

Opvoeren begroting Kinderopvangtoeslagaffaire

L

656 n

v

v

n

v

L

-67 v

v

v

v

v

L

67 n

v

v

n

v

Meicirculaire 2025 Motie 19: Gelijke ondersteuning voor kinderen ook via Stichting Leergeld Vergoeden kosten inhuur vanuit de reserve Kinderopvangtoeslagaffaire

3.131 n

v

v

n

v

29 n

v

v

n

v

160 n

v

v

n

v

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

2.367 n

0 n

0 n

0 n

0 n

0 n

0 n

0 n

0 n

Verwerken reeds genomen besluit taakstelling en formatiebesluit Verwerken reeds genomen besluit taakstelling, reëler begroten: vrij laten vallen vacatureruimte Wijzigingen met een effect op reserves

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Motie 19: Gelijke ondersteuning voor kinderen ook via Stichting Leergeld Onttrekking Minimagelden Vergoeden kosten inhuur vanuit de reserve Kinderopvangtoeslagaffaire Onttrekking KOT Kinderopvangtoeslag affaire

-160 v

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

2.178 n

-29 v

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Verwezen wordt naar de toelichting over dit onderwerp in programma 7. Verlaging loonkosten beleidsvelden inkomen en schulddienstverlening De eindejaarsverwachting op de bruto salarissen ligt lager dan begroot. De oorzaak is een lagere bezetting op de formatie als gevolg van een krappe arbeidsmarkt. Voorgesteld wordt om de niet noodzakelijke loonkosten van € 560.000 incidenteel vrij te laten vallen ten gunste van de Algemene middelen.

Bestuursrapportage 2025

27

Neutrale wijzigingen Bijstellen begroting opvang Oekraïense vluchtelingen 2025 In de Voortgangsrapportage 2025 zijn de lasten en baten voor de opvang van Oekraïense ontheemden over 2025 begroot. Er is circa € 24,8 miljoen aan lasten voor 2025 geraamd en - in afwachting van de Rijksbijdrage en de inning van de eigen bijdragen - is hetzelfde bedrag als baat opgenomen. Uit de huidige verwachting - op basis van de facturen over de eerste maanden van 2025 - is er tot het einde van het jaar circa € 1,5 miljoen minder nodig om de kosten voor de Oekraïense vluchtelingen te dekken. Dit bedrag wordt gedekt vanuit de bijdrage vanuit het Rijk en de ontvangen eigen bijdragen en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal zowel aan de lasten- als batenkant voor aangepast. Het betreft:  Verlaging subsidies voor ondersteuning particuliere initiatieven (circa € 50.000 ten laste van programma 1);  Verlaging geraamde opvang-gerelateerde kosten (circa € 1,5 miljoen) in programma 2;  Verlaging van de geraamde kosten voor leefgeld in de gemeentelijke opvanglocaties en particuliere opvang (circa € 30.000) in programma 3. Opvoeren begroting Kinderopvangtoeslagaffaire Voor de uitvoering van de specifieke uitkering kinderopvangtoeslagaffaire worden uitgaven gedaan om de gedupeerden te compenseren en te ondersteunen.

Dit omvat onder andere financiële compensatie, hulp bij het oplossen van schulden en ondersteuning bij het vinden van werk of huisvesting. Ook de ambtelijke uitvoeringskosten worden hieruit gefinancierd. De kosten hiervan worden voor 2025 begroot op € 656.000, hier staan inkomsten van het Rijk tegenover voor hetzelfde bedrag. Verwerken reeds genomen besluit taakstelling en formatiebesluit Bij de Kadernota 2025 is, in het kader van reëel en offensiever ramen besloten tot verschillende taakstellingen onder voorwaarde van extra inzet. Met dit besluit worden diverse taakstellingen en formatieve inzet verwerkt. Verwerken reeds genomen besluit taakstelling, reëler begroten: Vrij laten vallen vacatureruimte Bij de Kadernota 2025 is, in het kader van reëel en offensiever ramen, besloten vacatureruimte vrij te laten vallen. Met dit besluit wordt het formatiebudget naar beneden bijgesteld. Reservemutaties Meicirculaire 2025 Verwezen wordt naar de toelichting over de Meicirculaire 2025 in programma 7. Motie 19: Gelijke ondersteuning voor kinderen ook via Stichting Leergeld Ter uitvoering van motie 'Gelijke ondersteuning voor kinderen ook via Stichting Leergeld' (Kadernota 2026), wordt de inkomensgrens van de regeling van Stichting Leergeld verhoogd naar 150% van het sociaal minimum. De hogere lasten (€ 29.000) worden gedekt uit de reserve Minima.

De hogere lasten voor jaar 2026 worden verwerkt in de Programmabegroting 2026-2030. Vergoeden kosten inhuur vanuit de reserve Kinderopvangtoeslagaffaire De kosten voor inhuur kunnen niet direct via de specifieke uitkering kinderopvangstoeslagaffaire worden vergoed, daarom wordt hierbij voorgesteld om de kosten van inhuur van € 160.000 ten laste van de reserve Kinderopvangtoeslag te brengen.

Bestuursrapportage 2025

28

Beleidsrealisatie 3 Werk inkomen en schulden

Toelichting

3.1 Werk 1 Uitkeringsgerechtigden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt vinden betaald werk

a Het ondersteunen, werk-fit maken en bemiddelen van uitkeringsgerechtigden naar betaald werk

2 Uitkeringsgerechtigden met onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt participeren naar vermogen

a Stimulering en toeleiding naar participatie in de samenleving of bieden van benodigde ondersteuning t.b.v. deze doelgroep

3 Mensen met een arbeidsbeperking hebben betaald werk

a Behouden van bestaande werkplekken voor medewerkers in sociale werkvoorziening Spaarne Werkt b Creëren banen nieuw beschut werk

c

Voldoen aan opgave voor de invulling van aantal Banenafspraak-banen ZKIJ

Bestuursrapportage 2025

In de eerste maanden van dit jaar stroomden 56 inwoners uit naar betaald werk. Dat ligt onder de streefwaarde van heel 2025 (200). Het totaal aantal Haarlemse uitkeringsgerechtigden is relatief laag en blijft de laatste jaren min of meer constant. Dit in tegenstelling tot de landelijke ontwikkeling die een lichte stijging van het aantal bijstandsgerechtigden laat zien. De groep die nu nog in de bijstand zit heeft een relatief grote afstand tot de arbeidsmarkt. Door ruimhartige inzet van loonkostensubsidie en de praktijkroute en het stimuleren van sociaal ondernemerschap blijft Haarlem zich inzetten om ook deze groep naar betaald werk te begeleiden. 96% van de Haarlemmers met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt zit in een re-integratietraject. Dat is in lijn met de streefwaarde. Haarlem blijft kijken naar nieuwe manieren om inwoners de stap naar betaald werk te laten maken. In 2025 is gestart met de pilot Meerwijk Werkt om met een groepsgerichte aanpak inwoners naar betaald werk te begeleiden. Bijna 90% van de uitkeringsgerechtigden zit in een traject. In samenwerking met Buurts en andere partners in de stad wordt gezorgd voor participatie op maat. In overleg met de inwoner wordt een passende plek voor meedoen gezocht, zoals vrijwilligerswerk (sociale basis) of arbeidsmatige dagbesteding (waardevol werk).

De samenwerking tussen de waardevol werk coaches van Buurts en de klantmanagers wordt verder geïntensiveerd om de inwoner nog beter te kunnen ondersteunen bij het meedoen. Daarnaast wordt intensief samengewerkt met zelforganisaties in de stad zoals bij de Meerwijk-aanpak. Spaarne Werkt zit in een transitie waarbij het werksoorten stapsgewijs afbouwt. Daarmee komt de bedrijfsvoering meer in balans met de relatief lage instroom van inwoners met een indicatie beschut werk. De transitie zorgt ervoor dat Spaarne Werkt nu en op termijn passend werk kan bieden aan inwoners die de stap naar een reguliere werkgever (nog) niet kunnen maken. Alle medewerkers die vallen onder de sociale werkvoorziening hebben een werkplek bij of via Spaarne Werkt. Haarlem zit met 115 inwoners boven de streefwaarde van 102. Inwoners met een indicatie beschut werk die kunnen werken, hebben allemaal een plek binnen Spaarne Werkt. In het vierde kwartaal 2024 is een toename van 41 banen ten opzichte van het derde kwartaal 2024 in de arbeidsmarktregio gerealiseerd. Vorig kwartaal was een toename van 26 banen, daarmee neemt het aantal banen de afgelopen periode sneller toe. In 2024 is 77% van de regionale doelstelling gerealiseerd, namelijk 1.498 van de 1.941 extra banen. Lokaal neemt het aantal inwoners met indicatie banenafspraak dat met loonkostensubsidie aan het werk gaat nog steeds toe.

29

3.2 Inkomen 1 Het bieden van meer kans op bestaanszekerheid voor financieel kwetsbare Haarlemmers

In totaal zijn er 3.193 hoofd-uitkeringsgerechtigden. Dat is net boven de streefwaarde.

a Tijdig helpen van Haarlemmers met aanvragen inkomensondersteuning

Vastgesteld is dat er een omissie in het systeem van de afhandeltermijnen bijzondere bijstand en minimaregelingen zit. De verwachting is dat dit voor het jaarverslag 2025 is opgelost.

b HaarlemPashouders maken gebruik van inkomens

Door deze inkomensondersteuning worden de financiële redzaamheid en participatie vergroot. HaarlemPashouders vragen onverminderd de minimaregelingen aan. Met 2.891 aanvragen ligt de realisatie dicht bij de streefwaarde in de eerste zes maanden van 2025. Door samenwerking met zelforganisaties en de Haarlemse alliantie tegen kinderarmoede (HATKA) wordt ingezet om ook Haarlemmers te bereiken die eerder geen gebruik maakten van het minimabeleid. Verder wordt gewerkt aan het vereenvoudigen van aanvragen van minimaregelingen alsmede de mogelijkheid van ambtshalve toekenning daarvan.

ondersteunende voorzieningen

2 Haarlemmers met een laag inkomen en/of geldzorgen doen mee a HaarlemPashouders zijn tevreden over de dienstverlening

Om het jaar wordt het klanttevredenheidsonderzoek gehouden over de dienstverlening van de minimavoorzieningen. De uitslag van 2025 wordt later in het jaar bekend gemaakt. Daarnaast blijkt de tevredenheid ook uit de telefonische contacten door het jaar heen en uit de wekelijkse contacten o.a. met de gemeente op de Buurtplaatsen waar inwoners op een laagdrempelige en eenvoudige manier hulp kunnen krijgen.

3 Kinderen uit minimagezinnen groeien op zonder geldzorgen a Kinderen uit minimagezinnen maken gebruik van de regelingen

In 2024 is het A-dossier Aanpak kinderarmoede afgerond. Uit het A-dossier is een selectie van maatregelen ten behoeve van kinderen door de raad gekozen. De maatregelen zijn uitgewerkt in de Integrale beleidsvisie Armoede en schulden 20252028. Het bereik en gebruik van de regelingen is over de hele linie gestegen. Ook is een stijging te zien in het aantal kinderen dat gebruik maakt van o.a. het Jeugdfonds Sport en Cultuur, Stichting Leergeld en van de gemeentepolis.

3.3 Schulden 1 Haarlemmers met geldzorgen of schulden zijn snel schuldenzorgvrij

a Snel verhelpen van betalingsachterstanden Haarlemmers

Bestuursrapportage 2025

Ondanks landelijke berichten ziet Haarlem geen stijging in het aantal inwoners dat gemeentelijke ondersteuning vraagt bij geldzorgen of schulden. Inwoners die zich melden zijn met informatie en advies, hulp bij het treffen van betalingsregelingen en/of budgetcoaching wel eerder te helpen. Wel ziet Haarlem een stijging in het aantal ondernemers en/of ZZP’ers dat zich meldt met geldzorgen. Het aantal gestarte intakes en het aantal gestarte schulddienstregelingen voor ZZP-ers is halverwege het jaar reeds gelijk aan heel 2024. In de eerste helft van 2025 zijn er iets minder meldingen Vroegsignalering als over dezelfde periode in 2024. In 2025 is de aanpak met klantcontactcentrum Certin gecontinueerd. Certin legt telefonisch contact met inwoners en sinds juli 2025 zoeken zij ook contact door het sturen van een sms. Het team van de gemeente en Buurts legt contact met inwoners met een huurachterstand en/of waarbij het vermoeden bestaat dat er meerdere achterstanden zijn op de overige vaste lasten. Ook deze aanpak is gecontinueerd. Er is met 1.116 inwoners contact geweest over een betalingsachterstand.

30

b Snel starten met schuldregeling van Haarlemmers met problematische schulden

2 Haarlemmers die problematische schulden hadden, zijn schuldenvrij

a Leveren van adequate begeleiding gedurende schuldregelingstraject

3 Haarlemmers met een schone lei maken geen nieuwe schulden

a Het geven van nazorg

Bestuursrapportage 2025

In het eerste half jaar zijn 54 inwoners gestart met een schuldregeling (saneringskrediet, schuldbemiddeling en jongeren in NewFuture). De tijd tussen een intake en de start van de schuldregeling duurde 90 dagen in de eerste helft van 2025, dit was 96 dagen in 2024. Dit is ruim binnen de door de branchevereniging NVVK gestelde termijn van 120 dagen. Een verkorting van de termijn komt onder andere doordat er landelijk steeds meer convenanten met schuldeisers worden afgesloten. Hierdoor verloopt de onderhandeling met schuldeisers makkelijker en sneller. Wettelijk is de aflossingstermijn van een schuldregeling sinds 1 juli 2023 gehalveerd naar 18 maanden. Op dit moment stromen de laatste inwoners uit met een regeling van voor die tijd, dus met een regeling van 36 maanden. De komende periode gaan er meer inwoners uitstromen die een 18 maanden durende regeling hebben doorlopen. Dit zorgt voor meer stabiliteit op de succesvolle uitstroom van eind 2025. Om het jaar wordt het klanttevredenheidsonderzoek gehouden over de begeleiding op het gebied van schulddienstverlening. De uitkomsten hiervan volgen later in het jaar. Ook wordt de tevredenheid over individuele contacten door het jaar heen gemeten. Schuldenvrij zijn en dus een schone lei hebben, is een mijlpaal. Maar in de begeleiding van inwoners met problematische schulden is alles er op gericht om schuldenvrij te blijven.

Het percentage recidive is nog altijd laag. Eerdere obstakels in wet-en regelgeving die herhaalde aanmelding in de weg stonden zijn weggenomen. Alle inwoners in een schuldregeling krijgen nazorg aangeboden. Dit gebeurt door budgetondersteuning op maat of budgetbeheer en coaching. Het gaat er in deze begeleiding om met elkaar zeker te zijn dat de betrokkene ook schuldenvrij blijft. Door gebruik van de Plinkr-app worden Haarlemmers met een schone lei zelfstandiger gemaakt.

31

Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad Omschrijving

Begroting 2025

Budgettaire wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Afboeken voorbereidingskosten centrale afstandsbediening beweegbare bruggen

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-598 v

v

v

v

v

575 n

v

v

n

v

Duurzame initiatieven versterken beleidsveld 4.4

-25 v

Duurzame initiatieven versterken beleidsveld 4.5

25 n

Exploitatielasten aan- en verkopen gemeentelijk vastgoed Kosten C2000 netwerk

-27 v

v

v

v

v

100 n

v

v

n

v

Planning Handhaving

100 n

v

v

n

v

Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en L Gebiedsmanagement Afhandeling herstel en verzekering brandschades B

70 n

v

v

n

v

-1.500 v

v

v

v

v

Afhandeling herstel en verzekering brandschades

L

1.500 n

v

v

n

v

Formatie afdeling Programma- en Gebiedsmanagement

L

-37 v

v

v

v

v

L

100 n

v

v

n

v

L

-69 v

v

v

v

v

Bijstelling inzet reserve Leefomgeving Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Bijstelling wijkaanpakken Transvaal, Delftwijk en Meerwijk

-3.786 v

v

v

v

v

-240 v

v

v

v

v

155 n

v

v

n

v

MPG Kadernota 2026 Voorschotten subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem

-1.191 v

v

v

v

v

4.900 n

v

v

n

v

Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8

-900 v

900 n

0 n

0 n

0 n

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

-847 v

900 n

0 n

0 n

0 n

900 n

-900 v

Inzet stewards fietsparkeergarage Houtplein Wijziging uitvoerende afdeling programma Broedplaatsen Wijzigingen met een effect op reserves

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Bijstelling inzet reserve Leefomgeving Dotatie

Kapitaallasten maatschappelijk nut

Onttrekking Leefomgeving Dotatie Leefomgeving Bijstelling wijkaanpakken Transvaal, Delftwijk en Meerwijk Onttrekking Leefomgeving Meicirculaire 2025 Dotatie

Budgetoverheveling

Bestuursrapportage 2025

-25 v 303 n 3.507 n

-155 v 505 n 32

MPG Kadernota 2026 Dotatie

Grondexploitatie

1.191 n

Voorschotten subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem Onttrekking Grondexploitatie Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

-4.900 v 479 n

0 n

0 n

0 n

0 n

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Verwezen wordt naar de toelichting over dit onderwerp in programma 7. Afboeken voorbereidingskosten centrale afstandsbediening beweegbare bruggen In besluit ‘Voorkeursvariant centrale afstandsbediening beweegbare bruggen' (2025/485625) is besloten om voor de afstandsbediening gebruik te maken van de bediencentrale van de provincie. Omdat de gemeente geen eigen bediencentrale gaat maken, mogen de voorbereidingskosten om te komen tot een eigen bediencentrale niet meerjarig worden afgeschreven (geactiveerd), maar dienen deze inééns te worden afgeboekt ten laste van de exploitatie. Dit geeft een incidenteel nadeel van € 575.000 in 2025. Duurzame initiatieven versterken Het initiatiefvoorstel ‘Duurzame Initiatieven Versterken’ is door de raad aangenomen. Duurzame initiatieven in Haarlem leveren op allerlei manieren een bijdrage aan het halen van de duurzaamheidsdoelen. Deze circulaire en duurzame initiatieven hebben vaak ook een sociale kant. Zij vormen de voedingsbodem voor het realiseren van een donuteconomie waarin lokale bedrijvigheid, duurzaamheidsdoelen en sociale cohesie met elkaar vervlochten zijn en elkaar steeds verder versterken.

Om het potentieel uit duurzame initiatieven te realiseren wordt in 2025 budget gereserveerd, waarvan € 25.000 als taakstelling wordt opgenomen omdat hiervoor prioritering plaats moet vinden binnen bestaande budgetten. Exploitatielasten aan- en verkopen gemeentelijk vastgoed Door recente aan- en verkopen veranderen de lasten van gemeentelijk vastgoed. Zoals aangekondigd in de Kadernota 2026 worden voor De Greiner de exploitatielasten en -bijdragen uitgewerkt. Het is vooralsnog niet mogelijk gebleken om de in 2025 noodzakelijke kosten voor de nutsvoorzieningen (gas, water, elektra) en het gebouwbeheer volledig door te berekenen aan de huurder, omdat de lopende contracten daar niet op aangepast kunnen worden. In 2025 ontstaat daarom een nadeel van € 105.000. Dit wordt opgevangen door het voordeel dat ontstaat door de verkoop van Oudeweg 91-95 (en omzetting naar erfpachtconstructie) en de afrekening van servicekosten over de afgelopen jaren. Door deze twee mutaties ontstaat een voordeel van per saldo € 27.000. Kosten C2000 netwerk Handhaving werkt met de portofoons en de meldcentrale met de politie samen via het C2000 netwerk. Deze kosten stijgen elk jaar en zijn niet begroot. De kosten werden eerder uit financiële meevallers van de afdeling betaald. Deze ruimte is er niet meer en deze structurele kosten blijven doorlopen. De kosten bedragen € 100.000 per jaar.

In lijn met de afspraken over de verdeling van gemeenschappelijke kosten betaalt de gemeente Zandvoort 10% van de kosten (baten in programma 7). Bestuursrapportage 2025

33

Planning Handhaving De afdeling Veiligheid & Handhaving is gegroeid de afgelopen jaren. Dit betekent dat het planningsproces gemoderniseerd moet worden. De huidige bezetting van 1 fte is te weinig gebleken om de planning van de afdeling op orde te krijgen. Er moest een nieuw roosterbeleid gemaakt worden en de processen moeten worden aangepast. Dat vergt twee planners extra. Gezien de krappe arbeidsmarkt, heeft de organisatie geen planners kunnen werven en wordt er een bureau ingehuurd voor coördinatie en planning. De kosten hiervan bedragen in 2025 € 100.000. Dit budget wordt zo lang er geen planners zijn, ingezet voor de inhuur van het bureau. In lijn met de afspraken over de verdeling van gemeenschappelijke kosten betaalt de gemeente Zandvoort 10% van de kosten (baten in programma 7). Neutrale wijzigingen Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en Gebiedsmanagement Afdeling Programma- en Gebiedsmanagement voert zeer uiteenlopende werkzaamheden uit met diverse en wisselende dekkingsbronnen. De formatie van de afdeling is nog niet bijgesteld naar de huidige werkzaamheden en dekking. Nu worden enkele budgetneutrale wijzigingen in de formatie doorgevoerd. Het betreft € 10.000 nadelig binnen programma 1, € 37.000 voordelig binnen programma 4 en € 27.000 nadelig binnen programma 7.

Afhandeling herstel en verzekering brandschades In 2025 is bij een drietal objecten gemeentelijk vastgoed brand uitgebroken. De gemeente is hiervoor verzekerd, maar er is sprake van een eigen jaarrisico van € 300.000 plus € 2.500 eigen risico per gebeurtenis. De totale herstelkosten worden geschat op € 1,5 miljoen waarvan € 1,3 miljoen door de verzekering wordt gedekt. Voorstel is het eigen jaarrisico van € 300.000 ten laste te brengen van de stelpost Onvoorzien. Het eigen risico per gebeurtenis wordt met bestaande middelen opgevangen. In alle casussen wordt goed afgestemd met uitvoerders en verzekeraar. Daarom is de verwachting dat alle kosten worden vergoed door de verzekering. Een eventuele afwijking tussen de nu geraamde kosten en de werkelijke kosten wordt toegelicht bij de jaarrekening. De schades betreffen de volgende objecten: - Vergierdeweg, de grond en de schuur bij Boerderij Noord-Akendam zijn gemeentelijk bezit. De brand heeft gewoed in de schuur en daarom komen de kosten voor rekening van gemeente. De kosten worden geschat op € 40.000 voor het opruimen van de schade. - Zijlvest 45, de Parkeergarage Raaks. De opruimwerkzaamheden worden nu uitgevoerd en deze kosten worden geschat op € 1 miljoen. Hierna volgt nog het herstel aan verlichting, installaties, laadpalen e.d., waarvoor rekening wordt gehouden met € 300.000. De inkomstenderving ad.

€ 100.000 wordt ook door de verzekering gedekt. - Stresemannlaan 60A, buurthuis. De kosten worden geschat op € 160.000 voor het opruimen van de schade en de gedeeltelijke sloop. Formatie afdeling Programma- en Gebiedsmanagement Afdeling Programma- en Gebiedsmanagement voert zeer uiteenlopende werkzaamheden uit met diverse en wisselende dekkingsbronnen. De formatie van de afdeling is nog niet bijgesteld naar de huidige werkzaamheden en dekking. Nu worden enkele budgetneutrale wijzigingen in de formatie doorgevoerd. Inzet stewards fietsparkeergarage Houtplein In mei 2025 is de fietsenstalling aan het Houtplein geopend, waarbij het van belang is dat het plaatsen van fietsen in de openbare ruimte niet langer gewenst is. Omdat het team handhavers nog niet voldoende capaciteit heeft, wordt de lichtere variant in de vorm van fietsstewards ingezet. In deze periode wordt gewerkt met een mix van tijdelijke extra inzet van handhaving en fietsstewards. Bestuursrapportage 2025

34

Dit betekent voor 2025 dat er voor € 100.000 aan fietsstewards wordt ingezet en voor € 100.000 aan handhaving. Wijziging uitvoerende afdeling programma Broedplaatsen Om uitvoering te geven aan de gemeentelijke ambitie om meer broedplaatsen te realiseren, is in de Kadernota 2026 besloten om voor 2,5 jaar een programmamanager aan te stellen. De programmamanager komt onder een andere afdeling te vallen, als gevolg waarvan de begroting wordt aangepast. Het betreft een budgetneutrale wijziging. Reservemutaties Bijstelling inzet reserve Leefomgeving Met middelen uit de reserve Leefomgeving wordt aan diverse projecten een bijdrage geleverd. Op basis van de laatste prognoses worden de geraamde onttrekkingen aan de reserve Leefomgeving bijgesteld: - Voor Zuidstrook blok 6 t/m 8 wordt in 2025 € 400.000 geïnvesteerd in de openbare ruimte. Hiervan wordt 20%, of € 80.000, gedekt door de Reserve Leefomgeving, deze dekking was nog niet geraamd; - Door de storting in de Reserve Ontwikkelzones voor de zone Molenwijk Noord, vastgesteld in de Kadernota 2026, kan de begrootte dekking van € 450.000 plankosten uit de reserve Leefomgeving worden teruggedraaid; - Voor project Aart van der Leeuwstraat wordt de dekking uit de reserve Leefomgeving met € 158.000 verlaagd in verband met ontvangen bijdragen van derden.

Het project verloopt binnen budget en planning: fase 1 van de buitenruimte is afgerond en fase 2 wordt voorbereid; - Met Nova Dreef B.V is in 2024 een verkoopovereenkomst gesloten (2024/754841) voor het parkeerterrein aan het Prinses Beatrixplein. Naar verwachting kan de grond in 2025 worden geleverd. De (netto)opbrengst van € 3,5 miljoen wordt conform het raadsbesluit toegevoegd aan de reserve Leefomgeving om het verkoopresultaat beschikbaar te houden voor de gebiedsontwikkeling. Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Met dit voorstel worden de regionale budgetten op het beleidsveld Opvang, Wonen en Herstel bijgesteld. Dit betreft voornamelijk een onttrekking van € 3,8 miljoen uit de reserve Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen (GO BW) ter dekking van het resterende exploitatietekort op de Maatschappelijke Opvang, conform de Ontwerpbegroting GO BW 20262029. Dit is hoger dan verwacht, onder andere door hogere kosten voor de beschikbaarheidsfinanciering als gevolg van de aanbesteding en hogere kosten voor de trajectbegeleiding. Hier staat € 240.000 aan middelen uit programma 5 tegenover. In de Kadernota 2024 is jaarlijks € 240.000 voor de periode 2023-2026 overgeheveld van programma 2 naar programma 5 voor het verschil tussen de aanhuur en verhuur van de Wilhelminastraat 10-12.

Voor 2025 en 2026 zijn deze middelen in programma 5 niet langer nodig, omdat er vanuit de aanbesteding in 2024 afgesproken is dat er kostprijsdekkende huur in rekening wordt gebracht bij de zorg-aanbieders vanuit programma 5, welke wordt gesubsidieerd vanuit programma 2. Tegelijkertijd liggen de verwachte netto kosten (eg. het saldo van de verwachte zorg geleverd in natura of via een PGB) voor beschermd wonen in 2025 circa € 3,6 miljoen lager dan begroot, voornamelijk door een lager aantal cliënten. Dit komt onder andere door een opschoningsactie als gevolg van de nieuwe productstructuur welke voortvloeit uit de aanbesteding, uitstroom naar WLZ en aangescherpte criteria uit de nieuwe verordening van Haarlem voor het toekennen van een PGB. In de prognose is rekening gehouden met ruim € 1,9 miljoen aan innovatie uitgaven. Tot slot wordt er circa € 900.000 onttrokken vanuit de reserve Regio Aanpak Huiselijk Geweld/Vrouwenopvang door het hogere niveau van de structurele kosten voor onder andere vrouwenopvang versus de inkomsten uit de decentralisatie-uitkering vrouwenopvang. Per saldo leidt dit tot een onttrekking van € 181.000 uit de Bestuursrapportage 2025

35

reserve GO-BW (€ 3,8 miljoen onttrekking exploitatietekort MO en € 3,6 miljoen dotatie door lagere kosten BW). Bijstelling wijkaanpakken Transvaal, Delftwijk en Meerwijk De afgelopen jaren is het voor de wijkaanpakken beschikbare budget in de Reserve Leefomgeving niet volledig ingezet maar sinds ongeveer een jaar komen de wijkaanpakken goed op stoom. Voor de wijkaanpakken Transvaal, Delftwijk en Meerwijk wordt voorgesteld dit jaar € 155.000 extra middelen uit de reserve Leefomgeving te onttrekken om activiteiten die in voorgaande jaren niet zijn verricht alsnog tot uitvoering te brengen. Er wordt daarbij niet meer aanvullend onttrokken dan in voorgaande jaren onderbesteed is. MPG Kadernota 2026 Betreft de uitwerking van het Meerjarenperspectief grondexploitaties (MPG) vastgesteld bij de Kadernota 2026. Voorschotten subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem Begin 2025 is de tweede tranche subsidies van de subsidieregeling toegekend. Net als bij de eerste tranche is aan de ontvangers de mogelijkheid geboden om een voorschot aan te vragen, voor 75% van de verleende subsidie. Het voorschot wordt uitbetaald na start bouw en alleen op verzoek van de ontvanger. Op basis van de verwachte startmomenten en oplevering van woningen kan in 2025 € 4,9 miljoen aan voorschotten worden verstrekt.

Deze voorschotten worden conform afspraak (2024/213236) gedekt uit een onttrekking aan de reserve Grondexploitaties en worden daarom opgenomen in de begroting.

Bestuursrapportage 2025

36

Beleidsrealisatie 4 Aantrekkelijke woon-werkstad

Toelichting

4.1 Wonen en woningbouw 1 Meer woningen

a Woningbouw mogelijk maken

b Afspraken maken met woningcorporaties, private partijen en omringende gemeenten over woningbouwprogramma

In 2025 worden volgens de Rapportage Woningbouw naar verwachting circa 534 woningen toegevoegd aan de Haarlemse voorraad. Hiermee ligt de realisatie in 2025 onder de gewenste gemiddelde groei van 1.100 woningen per jaar tot 2030. In 2023 (1.434 woningen) en 2024 (996 woningen) was de realisatie hoger. De verwachting in de Monitor Plancapaciteit is wel dat vanaf 2026 het gerealiseerde woningaantal weer zal stijgen, met circa 2.100 woningen per jaar zelfs bovengemiddeld en daarmee de lagere productie van 2025 compenseert. Op basis hiervan kan de verwachting worden uitgesproken dat de groeiambitie uit het coalitieakkoord van 10.000 woningen tot eind 2030 nog steeds reëel is (voor de periode 2022 t/m 2030 is de optelling van gerealiseerd en geprognosticeerd 14.247). De Plancapaciteit tot en met 2030 in Haarlem is in theorie voldoende om de gemaakte afspraken m.b.t. woningbouwaantallen uit de Woondeal en het coalitieprogramma te behalen. De realisatie is echter afhankelijk van een groot aantal randvoorwaarden. Netcongestie, stikstof, langlopende bezwaarprocedures, financiële haalbaarheid, gestegen bouwkosten, personeelstekorten en stapelingen van beleidsambities zijn allen vertragende factoren die de stap van planvorming naar uitvoering bemoeilijken. Het mogelijk maken van woningbouw is prioriteit in de gemeente Haarlem, maar zij is daarin ook grotendeels afhankelijk van partners.

Belangrijk blijft daarbij wel dat ook het Rijk en de Provincie hun aandeel nemen in het creëren van de juiste randvoorwaarden om de realisatie van deze aantallen mogelijk te maken. Op basis van afspraken met lokale en regionale stakeholders wordt doorlopend gewerkt aan het Haarlemse woningbouwprogramma. Zo zijn de prestatieafspraken met de drie Haarlemse corporaties in 2025 verlengd en worden deze in 2026 opnieuw vastgesteld op basis van het Volkshuisvestingsprogramma. In regionaal verband wordt uitvoering gegeven aan de Woondeal (MRA) en zijn afspraken gemaakt over het bouwen buiten stedelijk gebied (Zuid-Kennemerland/IJmond). Als laatste wordt er uitvoering gegeven aan het regionale Woonakkoord en wordt deze in de loop van 2026 geüpdatet.

2 Een betere woningvoorraad a Sturen op realisatie van het woningbouwprogramma (40/40/20)

b Zorg voor betere verdeling over de stad van betaalbare woningen o.a. sociale huurwoningen

Bestuursrapportage 2025

Op basis van de Rapportage Woningbouw kan gesteld worden dat de verhouding 40/40/20 steeds beter toegepast wordt in de toekomstige woningbouwplannen. Voor de periode 2025-2030 zien de verhoudingen er als volgt uit: 46/36/18. Het is zaak om ervoor te zorgen dat ook woningen in het middensegment worden geprogrammeerd. Voor initiatiefnemers kan de woningbouwprogrammering de financiële haalbaarheid bemoeilijken, maar voor de gemeente is het prioriteit om te sturen op betaalbaarheid. Om een gelijkere verdeling van betaalbare woningen over de stad te behalen zijn spelregels afgesproken ten aanzien van realisatie over de stad. Ten westen van het Spaarne verdeling 50% sociaal, 50% vrij (met inspanningsverplichting om ook 30% middelduur te realiseren).

37

c

Zorg voor evenwichtige toewijzing sociale huurwoningvoorraad

d Sturen op voldoende woningaanbod voor diverse doelgroep (bijv. ouderen)

De evenwichtige toewijzing van de sociale huurwoningvoorraad loopt conform de gemaakte afspraken, zoals opgenomen in de prestatieafspraken met corporaties en in lijn met de Haarlemse Huisvestingsverordening. Hierin wordt doorlopend gewerkt aan een goede balans tussen reguliere en urgente toewijzing. Ook wordt er uitvoering gegeven aan het Pact voor Uitstroom en zijn er verbeterafspraken gemaakt om dit in de toekomst nóg beter te organiseren. De gemeente Haarlem stuurt op voldoende woningaanbod voor diverse doelgroepen door onder andere uitvoering te geven aan het Actieprogramma Wonen & Zorg (t.b.v. ouderen). Daarnaast wordt actief gezocht naar nieuwe woonwagenstandplaatsen en worden de verbeterplannen op bestaande locaties uitgevoerd. Inzet op de doelgroepen arbeidsmigranten en studenten worden nader uitgewerkt in het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma. Daarnaast is de pilot voor voorrang voor vitale beroepen met succes afgerond. In het kader van gemengd wonen werken we momenteel aan een tweetal nieuwe locaties in de stad.

4.2 Economie, toerisme en cultuur 1 Economische ontwikkeling in balans met wonen en leefbaarheid

a Intensieve werkfunctie mogelijk maken

b Stimuleren kwaliteitstoerisme

Haarlem had tot 2015 een dalend aantal banen ten opzichte van het inwonertal. In de Economische visie is daarom een ondergrens van de zogeheten woonwerkratio (het aantal banen per inwoner) bepaald op 0,43. In de Economische visie wordt als uitgangspunt het totaal aantal inwoners genomen. In de afgelopen jaren neemt het aantal banen relatief gezien sneller toe dan het aantal inwoners. Ook in 2024 zet de stijging van de woon-werkratio door tot 0,48. Een vertekend beeld geeft de groeiende trend van ZZP’ers die in deze banen zijn meegenomen. Wanneer de trend van de groei van ZZP’ers wordt verrekend is er echter nog steeds sprake van een groei van de woonwerkratio, zij het minder sterk. Begin 2025 is gestart met het proces om te komen tot een ambitiedocument Zuidstrook, waarin wordt vastgelegd of en zo ja op welke wijze in de toekomst kennisintensieve bedrijvigheid kan worden toegevoegd in de Waarderpolder. Haarlem Marketing stimuleert het bezoek op doordeweekse dagen en buiten het hoogseizoen o.a. door het publiceren van de Uitagenda en door focus op zakelijk bezoek. Voor de tweede helft van 2025 wordt als pilot een samenwerking met de partners in de binnenstad voorzien rond een culturele tentoonstelling, met de bedoeling om een aantrekkelijk aanbod op doordeweekse dagen te organiseren en onder de aandacht te brengen.

Ook wordt aandacht besteed aan spreiding in ruimte door meer onbekende plekken uit te lichten via social media. Het aantal Nederlandse dagbezoeken is in 2024 licht gestegen, maar nog duidelijk onder het niveau van 2018/2019.

2 Een voor iedereen aantrekkelijk aanbod van culturele voorzieningen a Ondersteunen culturele infrastructuur.

Bestuursrapportage 2025

De gesubsidieerde culturele infrastructuur is behouden en wordt versterkt. De uitbreiding van de Schuur en de nieuwe bibliotheek in Schalkwijk worden voorbereid. De uitkomsten van het onderzoek naar verbeterde huisvesting voor het Frans Hals Museum worden in het najaar van 2025 aan de raad voorgelegd. Op basis van het nieuwe evenementenbeleid kunnen (culturele) evenementen voor 20262028 weer subsidie aanvragen.

38

b Stimuleren broedplaatsen

De gemeenteraad heeft het eerste Strategisch Huisvestingsplan Cultuur vastgesteld, inclusief broedplaatsenbeleid. De komende jaren worden drie broedplaatsen gerealiseerd op de Rijksstraatweg (Noord), Fie Carelsenplein (Schalkwijk) en de huidige locatie van de Pletterij. In de Kadernota 2026 staan voor drie jaar (2025-2026-2027) middelen opgenomen om uitvoering te geven aan een programma broedplaatsen waarvan het realiseren van meer broedplaatsen onderdeel is.

4.3 Aantrekkelijke leefomgeving 1 De leefomgeving heeft het afgesproken kwaliteitsniveau

a Uitvoeren dagelijks onderhoud openbare ruimte

2 Goede fietsparkeer-voorzieningen

a Realiseren extra fietsparkeerplekken

3 Haarlem is groen en biodivers a Verminderen verharding en aanbrengen groen

b Versterken ecologische structuur en biodiversiteit

De beeldkwaliteit is over het algemeen gezien op orde. Echter bij groen komt deze onder druk te staan, omdat ecologisch beheer zorgt voor een andere beeldkwaliteit dan vastgesteld. Er is bewust gekozen voor ecologisch (maai)beheer, maar er is nog geen beeldmeetlat voor ecologisch beheerd groen aan de contracten gekoppeld. Deze beeldmeetlat moet nog ontwikkeld worden. Bij de verhardingen is er sprake van veel achterstallig onderhoud, dat is met dagelijks beheer niet op niveau te krijgen en moet door middel van groot onderhoud aangepakt worden. Voor gesloten verhardingen heeft vorig jaar het uitgevoerde klein en groot onderhoud er niet toe geleid dat het aantal wegvakken binnen het ambitieniveau gelijk is gebleven of is verbeterd. Dit is een paar procent achteruitgegaan. Door de kostenstijgingen in de civiele wereld staan de contracten met taakstellende budgetten onder druk. Niet alles kan meer gedaan worden voor het geld dat hiervoor beschikbaar wordt gesteld. De druk op de uitvoering is groter geworden. De komende tijd zal er in samenspraak met de partners gekeken moeten worden naar wat verantwoord is om niet te doen. Het uitvoeringsplan Fietsparkeren is besproken in de commissie Beheer. De eerste resultaten hiervan, zoals de inzet van fietsstewards en efficiëntere controle op fout parkeren, zijn inmiddels op straat te zien. De fietsenstalling Houtplein is geopend.

Dit levert 400 extra plekken voor fietsen op. De planvorming voor de Kruisstraatstalling en de stalling onder de voormalige V&D is afgerond. De bouw van deze stallingen vindt volgens de huidige planning in 2026 plaats. Het groenareaal en het bomenareaal in Haarlem groeit naar verwachting. Het groenareaal in Haarlem neemt zichtbaar toe. Zowel met grote herinrichtingsprojecten als door inwoners wordt verharding op veel plekken omgevormd naar groen. Er wordt een slag gemaakt om het meer diervriendelijk en ecologisch beheer uit te breiden. Vooral vanuit de Aanpak Anders Maaien worden hier stappen in gezet. De werkwijze waarop dit gebeurt sluit op dit moment echter nog niet goed aan bij de definitie die wordt gehanteerd om het ecologisch beheer mee te duiden binnen het Haarlemse groen areaal.

4 Toename actieve en duurzame manieren van verplaatsing

Bestuursrapportage 2025

39

a Verbeteren loop en fietsroutes

b Versterken ov-knooppunten

c

Uitbreiden regionaal fietsnetwerk

d Realiseren van het tien minutennetwerk

e Uitbreiden grootstedelijke milieuzone naar nulemissiezone voor stadslogistiek

Bestuursrapportage 2025

Een deel van de looproutes wordt toegankelijker gemaakt vanuit de uitvoeringsagenda toegankelijkheid. Tevens wordt het belang van looproutes meer benadrukt in projecten en worden looproutes aan elkaar gekoppeld. Naar verwachting doen er dit jaar vijf nieuwe scholen mee voor het Veilig Verkeer Nederland project Veilige loop- en fietsroute. De fietsroutes worden tijdens verbeterprojecten aangepakt en verbeterd. Dit gaat minder snel dan gewenst. Wel is dit jaar een mooie verbetering tot stand gekomen met de realisatie van de Zuid-Schalkwijkerweg, die onderdeel uitmaakt van het fietsnetwerk (plusnetwerk). Het terugbrengen van de snelheid van 50 km/u naar 30 km/u gaat naar verwachting een verbetering geven voor fietsers. Via het project regionaal openbaar vervoer knooppunt Haarlem Nieuw-Zuid ontstaat een nieuw busknooppunt voor de hele regio Zuid-Kennemerland en Haarlem. Tevens biedt dit de mogelijkheid om tot meer spreiding van busvervoer door de binnenstad te komen. De realisatie van het OV knooppunt komt in uitvoering. De aanbestedingsprocedure loopt op dit moment. Een aantal tracés in het regionale doorfietsnetwerk is inmiddels (bijna) gerealiseerd: langs de noordzijde van de Boerhaavelaan tussen Amerikaweg en de gemeentegrens ligt een nieuw tweerichtingsfietspad richting Badhoevedorp, Schiphol en Amstelveen (F232).

Ook de Spaarndamseweg (gedeelte buiten de bebouwde kom, tussen Haarlem en Spaarndam (F104) is als fietsstraat klaar. De fietsstraat Lodewijk van Deijssellaan is bijna klaar (deel F208) en de doorfietsroute over de Slaperdijkweg volgt binnenkort. Voor de fietsring is de planvorming bezig voor de Gedempte Oostersingelgracht en voor de Wilhelminastraat-Raamvest. De studie naar de realisatie van de F205 (Velsen- Hoofddorp) is afgerond; nu wordt (door de vervoerregio Amsterdam en Haarlemmermeer) een ontwerp gemaakt voor een fietsbrug over de ringvaart, die in Haarlem aanlandt. In het samenwerkingsverband Zuid-Kennemerland zijn samen met de provincie alle doorfietsroutes bekeken en geprioriteerd, ook van belang voor de verdeling van de provinciale doorfietssubsidie tot en met 2027. Het voetgangers- en fietsnetwerk in Haarlem is zo fijnmazig dat je het met recht al een tien minutennetwerk kunt noemen. De kwaliteit is nog lang niet overal wat het moet zijn. Niet alles kan tegelijk worden uitgevoerd en gefinancierd. Omdat verbeterprojecten in de regel samen moeten gaan met groot onderhoud (‘werk met werk maken’), gaat dit minder snel dan gewenst. Door het terugbrengen van de snelheid van autoverkeer van 50 km/u naar 30 km/u wordt een verbetering voor fietsers verwacht. Een mooie verbetering aan het fietsnetwerk (plusnet) is de realisatie van de Zuid-Schalkwijkerweg als fietsstraat.

Vanaf volgend jaar zal het voetgangersnetwerk worden vastgesteld, door deze realisatie zal er meer aandacht uitgaan naar het faciliteren van de voetganger. De zone is sinds 1 juni 2025 van kracht. Tot 1 december 2025 worden waarschuwingsbrieven verstuurd. Het komende halfjaar worden de nieuwe landelijke afspraken geëffectueerd.

40

5 Betere verkeersveiligheid

a Uitbreiden veilige verkeersroutes naar belangrijke voorzieningen

b Verkeerseducatie op scholen en meedoen met landelijke verkeersveiligheidscampagnes

Ondanks alle inspanningen ter verbetering van de verkeersveiligheid stijgt het aantal ongevallen met fietsers in Haarlem. In Haarlem vallen absoluut gezien de meeste verkeersslachtoffers onder 16- en 17jarigen. Tussen 2023 en 2024 is een grote stijging te zien in het aantal slachtoffers van 12 t/m 15 jaar. De meeste geregistreerde Haarlemse verkeersslachtoffers zijn fietsers, in het merendeel van de gevallen gaat het om een aanrijding tussen fiets en personenauto. Maar ook aanrijdingen tussen personenauto’s en brom-/snorfietsers en personenauto’s onderling hebben een groot aandeel in het totaal aantal slachtoffers. Tot slot is de groep slachtoffers als gevolg van eenzijdige fietsongevallen groot. Met de invoering van een maximumsnelheid van 30km/u wordt het veiliger voor voetgangers en fietsers. Op 1 oktober wordt op een groot deel van het Haarlems wegennet een maximumsnelheid van 30km/u ingevoerd, gecombineerd met een communicatiecampagne om inwoners te laten wennen aan deze nieuwe norm. Er is een breed aanbod voor scholen aan (gratis) verkeerseducatie voor zowel basis- als middelbaar onderwijs via de provincie Noord-Holland verkrijgbaar. Aanbieders zijn bijvoorbeeld VVN, Team Alert en GoSafe. Deze aanbieders benaderen de scholen rechtstreeks. Tijdens contacten met de scholen en schoolbesturen promoot Haarlem dit aanbod ook.

In 2025 starten naar verwachting weer vijf basisscholen met het project veilige-schoolomgeving. Daarnaast worden diverse maatregelen rond scholen uitgevoerd om de loop- en fietsroutes veiliger te maken. De verkeersveiligheidscampagnekalender bestaat jaarlijks uit achtereenvolgens WinterBOB, MONO, Snelheid, ZomerBOB, Scholen zijn weer begonnen, MONO en Fietsverlichting. Op 25 locaties langs hoofdroutes zijn posters opgehangen die rouleren volgens de campagnekalender. In 2025 wordt daarnaast een campagne ontwikkeld gericht op het opvoeren van elektrische fietsen en wordt er extra aandacht aan snelheid besteed als de scholen weer beginnen.

6 Minder auto's in de openbare ruimte a Invoering parkeerregulering en vergunningplafond

Na vaststelling van de nota ‘Ruimte voor mensen en mobiliteit – parkeren in Haarlem’ in juni 2025, wordt er gewerkt aan de voorbereidingen voor invoering van parkeerregulering en de benodigde beleidsmatige aanpassingen. In het vierde kwartaal van 2025 worden naar verwachting daartoe een aantal beleidsregels, beleidsuitwerkingen en nadere regels bestuurlijk voorgelegd. Dat betreft onder andere beleidsuitwerkingen voor Parkeren Op Eigen Terrein (POET), stop&shop-regime, invoering van een parkeervergunningenplafond met wachtlijst en het legalisering van stoepparkeren. Als gevolg daarvan zal het aantal auto’s af in de openbare ruimte afnemen.

4.4 Ruimtegebruik 1 Recreatiemogelijkheden in de openbare ruimte zijn passend a Versterken recreatief netwerk

Bestuursrapportage 2025

Het versterken van het recreatief netwerk krijgt mede vorm door meer ruimte voor fiets en voetgangers in de openbare ruimte projecten. Bij herinrichting, herprofilering wordt o.a. ruimte voor spelen vast meegenomen als afwegings- uitvoeringskader.

41

b Versterken recreatieve waarden stadslandschappen

2 Onder- en bovengrondse opgave verbonden en in evenwicht

a Ruimte reserveren voor de energietransitie

b Ondergrondse objecten en infrastructuur zorgvuldig inpassen

Op basis van de Regiodeal voor het Buitengebied (eind 2024) heeft Haarlem met partners in 2025 het Uitvoeringsplan MRA West Beter in Balans opgesteld. Dit uitvoeringsplan beschrijft projecten in Haarlem gericht op gezondheid, groen en sociale cohesie. Het plan, gefinancierd met € 20 miljoen, omvat verschillende thema's zoals verbetering van het buitengebied en vergroening van buurten in de periode 2025-2028. De processen rondom ondergrond worden steeds beter afgestemd en de urgentie voor de krapte in de bodem wordt onderkend. Dit geeft mogelijkheden om gezamenlijk aan oplossingen te werken. De plannen voor warmtenetten in Waarderpolder en Meerwijk lijken passend gemaakt te kunnen worden, ruimte voor WKO systemen leveren voor nu ook nog niet de verwachtte beperkingen op. De moeilijke wijken moeten nog komen. Overleggen met gravende partijen en de ondergrondse assets van de gemeente leveren steeds meer op dat de afstemming zijn vruchten gaat afwerpen. De glasvezel-aanleg is afgerond. De verzwaring van het elektranet wordt tot nu toe succesvol ingepast, de aanleg van warmtevoorzieningen gebeurt in goed overleg en de processen worden steeds beter en de lijnen korter.

3 Schaarse ruimte wordt optimaal benut voor de diverse functies a Stimuleren tijdelijk gebruik leegstaande functies

Dit is een vast onderdeel van het werkproces.

b Behouden stadsbrede functiemenging

Er is een vaste advies en beleidslijn, in principe geen medewerking aan omzetten van winkel of bedrijfsruimte naar woonfunctie. Daarnaast is er aandacht voor het realiseren van integrale gebiedsontwikkelingen, het behouden en verbeteren van arbeidsplaatsen in Haarlem en de nabijheid van voorzieningen. Niet-woonfuncties zijn lastiger te realiseren dan woningbouwprogramma's en zijn daarom een blijvend aandachtspunten. Er wordt intensief verdicht in Haarlem, onder andere in Schalkwijk is dit goed zichtbaar. Binnen de zogeheten ontwikkelzones worden projecten geclusterd opgestart, om zo koppelkansen te benutten in de openbare ruimte, t.b.v. klimaatadaptatie of bovenplanse infra-maatregelen.

c

Verhogen bebouwingsdichtheid

4 Risico's bij grondverkopen beheersbaar houden a Verstrekken van financiële stand van zaken bij grondverkopen

Een werkproces met alle stappen is uitgeschreven, zoals het inrichten van een dataroom, het vooraf laten taxeren van de grond, enz.

4.5 Overige beheertaken 1 Veilige en aantrekkelijke Haarlemse waterwegen

Bestuursrapportage 2025

In 2025 geeft Haarlem op positieve en doelgerichte wijze invulling aan het beleid rondom veilige en aantrekkelijke Haarlemse waterwegen. De inzet van preventie, toezicht en handhaving is zichtbaar, en draagt bij aan een veilige, ordentelijke en gastvrije vaaromgeving voor zowel inwoners als bezoekers.

42

a Preventie, toezicht en handhaving op de Haarlemse waterwegen

Ondanks de diverse stremmingen op de vaarroute zijn er inmiddels meer dan 45 bekeuringen en geregistreerde waarschuwingen uitgegeven aan vaarweggebruikers. Belangrijk hierbij is dat handhaving geen doel op zich is; de Havendienst treedt uitsluitend op waar dit noodzakelijk is, met als voornaamste doel het voorkomen van onveilige situaties op het water. Een belangrijke ontwikkeling dit jaar is de invoering van vergunningverlening voor elektrisch varen. Booteigenaren kunnen hiervoor terecht bij het Havenkantoor, waar zij hun vaartuig fysiek moeten voorvaren. Dit stelt de gemeente in staat om te controleren of aan de technische eisen wordt voldaan. Tegelijkertijd wordt dit contactmoment benut om kennis te maken met de eigenaar en hen preventief te informeren over veilig vaargedrag en regelgeving. Deze persoonlijke benadering versterkt het wederzijds begrip en vergroot de bewustwording. Daarnaast zijn er per 1 juli opnieuw waterstewards ingezet. De groep is dit jaar uitgebreid, zodat er gedurende de zomermaanden – van 1 juli tot medio september – dagelijks met een koppel op het water kan worden gepatrouilleerd. De aanwezigheid van stewards draagt bij aan de zichtbaarheid van toezicht, het aanspreken van gebruikers op hun gedrag en het bevorderen van de naleving van de vaarregels op een laagdrempelige en preventieve manier.

2 Een waardige en uitnodigende gedenkplaats voor nabestaanden bieden a Kwalitatief goed onderhouden begraafplaatsen afgestemd op een brede gebruiksfunctie

3 Kinderen leren bij te dragen aan een groene, schone en duurzame stad a Bieden van educatief aanbod dat aansluit op kerndoelen onderwijs

Bestuursrapportage 2025

Vanaf 2023 is het achterstallig onderhoud ingelopen. De kwaliteitsimpuls in het onderhoud wordt in het dag-dagelijkse onderhoud structureel voortgezet. Mede daardoor blijft het aantal uitvaarten, asbestemmingen en uitgifte nieuwe huurgraven op een constant niveau. Door het structureel blijven organiseren van kleine evenementen die aantrekkelijk zijn voor een grotere doelgroep (de bewoners van Haarlem) worden de begraafplaatsen toegankelijker en frequenter bezocht. Er wordt in dit jaar ingezet op vier schoolbrede programma’s rond groene, schone en duurzame stad. Er is een menukaart aan de scholen gepresenteerd met daarop het aanbod van de NME en aan welke kerndoelen deze gekoppeld zijn. In het najaar zal een nieuw digitaal boekingssysteem worden gelanceerd wat de toegankelijkheid naar deze producten zal vergroten. De schooltuinlessen en leskisten zijn ook verbonden met de kerndoelen.

43

Programma 5 Gezonde en duurzame stad Omschrijving

Begroting 2025

Budgettaire wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Hogere uitgaven impuls woningen met EFG labels Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijraming lasten groot onderhoud B Bijraming lasten groot onderhoud L Correctie formatie Energietransitie en twee nieuwe L formatie beleidsadviseurs

Begroting 2026

Begroting 2027

Begroting 2028

Begroting 2029

-124 v

v

v

v

v

585 n

v

v

n

v

-1.500 v

v

v

v

v

1.500 n

v

v

n

v

74 n

v

v

n

v

Duurzaamheid en Energie subsidies

L

471 n

v

v

n

v

Duurzaamheid en Energie subsidies

B

-471 v

v

v

v

v

Lokale aanpak isolatie

L

-560 v

v

v

v

v

Lokale aanpak isolatie

B

560 n

v

v

n

v

200 n

v

v

n

v

-1.687 v

89 n

1.598 n

0 n

0 n

-953 v

89 n

1.598 n

0 n

0 n

Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Kwartiermaker ondergrond t.b.v. optimaal benutten en beheren van de ondergrondse ruimte

1.687 n

-89 v

-1.598 v

Onttrekking Bodemprogramma

-200 v

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

534 n

0 n

0 n

0 n

0 n

Wijzigingen met een effect op reserves Kwartiermaker ondergrond t.b.v. optimaal benutten en beheren van de ondergrondse ruimte Budgetoverhevelingen zie paragraaf 2.8 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Verwezen wordt naar de toelichting over dit onderwerp in programma 7. Hogere uitgaven impuls woningen met EFG labels Er is begin dit jaar al een goede stap gezet met verduurzaming van corporatiewoningen met EFGenergielabels, en de verwachting is dat er in de tweede helft van dit jaar nog zo'n stap zal volgen. Voorgesteld wordt om te versnellen en € 585.000 in de begroting een jaar te vervroegen.

Bestuursrapportage 2025

44

Neutrale wijzigingen Bijraming lasten groot onderhoud Ter uitvoering van groot onderhoud en herstel van gebreken met betrekking tot het riool, wordt het groot onderhoud bijgeraamd met € 1,5 miljoen. Het gaat hierbij met name om werkzaamheden aan drainage en herstel van gebreken, die projectmatig worden uitgevoerd. Voor de dekking van deze hogere lasten wordt gebruikgemaakt van een incidenteel voordeel in 2025. Dit voordeel is ontstaan door de verlenging van de afschrijftermijn op investeringen in riolering, zoals aangekondigd bij de Kadernota 2025. Correctie formatie Energietransitie en twee nieuwe formatie beleidsadviseurs Per abuis is tijdelijk een extra teammanager Duurzaamheid begroot in plaats van extra formatie Energietransitie. Met deze begrotingswijziging wordt voorgesteld dit (budgetneutraal) te corrigeren. Duurzaamheid en Energie subsidies Gemeenten en provincies hebben middelen ontvangen van het Rijk ten behoeve van ambtelijke capaciteit voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE € 400.000) en ten behoeve van circulaire economie (Cities 2030 ad. € 56.000 en SPUK Circulaire ambachtcentra ad. € 15.000). Tegenover de CDOKEmiddelen staat extra ambtelijke capaciteit, daarom is de melding budgetneutraal.

Lokale aanpak isolatie Omdat het onderzoek inzake het Soortenmanagementplan nog loopt, gelden er nog vrij strenge kaders en kunnen nog niet alle isolatiemaatregelen worden aangeboden. Het aangevraagde bedrag aan de gesubsidieerde maatregelen is als gevolg hiervan nog niet zoals verwacht. Extra inspanning in het najaar en mogelijke uitbreiding van de subsidieregeling zullen pas effect hebben in 2026. Mede hierdoor is de verwachting dat er minder subsidie zal worden beschikt en wordt voorgesteld om de begroting in 2025 te verminderen met € 560.000. Reservemutaties Kwartiermaker ondergrond t.b.v. optimaal benutten en beheren van de ondergrondse ruimte Vanuit het Bodemprogramma wordt capaciteit ingezet ter verbetering van de kwaliteit van de informatie over de ondergrond. Daarnaast is het ook noodzakelijk om te werken aan een aanpak gericht op het duurzaam gebruiken van de ondergrond in het kader van de energietransitie, klimaatadaptatie, aanleg kabels en leidingen ten behoeve van de elektrificatie, planten van bomen, waterberging en ondergrondse afvalcontainers. Voor de ontwikkeling hiervan wordt een kwartiermaker ondergrond ingezet. De kosten van circa € 200.000 (capaciteit en eventueel uitbesteed werk) worden gedekt uit de reserve Bodemprogramma.

Bestuursrapportage 2025

45

Beleidsrealisatie 5 Gezonde en duurzame stad

Toelichting

5.1 Milieu 1 Verminderen vervuiling en geluidsoverlast a Invoeren nulemissie-zone voor brom-en snorfietsen

b Verlagen standaardsnelheid van gemotoriseerd verkeer naar 30km/u

Uitgangspunt is nog steeds per 1 januari 2027 de invoering van de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen. Gezien de ervaringen met de recentelijk ingevoerde nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s wordt bekeken of, en op welke manier, invoering per 1 januari 2027 realistisch is. De gemeente is op schema met de uitvoering van 30km/u. Per 1 oktober 2025 wordt op een groot deel van het wegennet de maximumsnelheid van 30km/u ingevoerd.

5.2 Energie 1 Afname energiegebruik en toename aandeel schone energie a Stimuleren energiebesparing en duurzame opwekking

b Bewustwording creëren hoe Haarlemmers zelf bij kunnen dragen aan de duurzaamheidsdoelstellingen

Op dit moment ligt Haarlem op koers om de CO2reductiedoelen te halen. De aanschaf van nieuwe zonnepanelen vlakt wel af. Dit komt door onduidelijkheid over de terugleververgoeding en een verzadiging van de markt voor zonnepanelen. Om de aanschaf van zonnestroom een extra impuls te geven is er een informatiebijeenkomst en collectieve inkoop georganiseerd voor de aanschaf van zonnepanelen. De lokale aanpak isolatie is van start gegaan, met goed resultaat tot nu toe. In het najaar volgt extra inzet om de conversie te verhogen. Bedrijven worden ondersteund via een subsidie-regeling om energie te besparen en op te wekken. Deze regeling is uitgebreid naar bedrijven in de hele stad. Woningcorporaties maken goed gebruik van de subsidieregeling om extra labelstappen te realiseren. In het najaar start de pilot Fixteam in Schalkwijk om inwoners met energiearmoede te ondersteunen bij het installeren van energiebesparende maatregelen in de woning. De integrale duurzaamheidswebsite is gereed. De campagne- en communicatie strategie is in ontwikkeling. In lijn met de adviezen van het Burgerberaad zet de gemeente in op een integrale communicatiestrategie die bewoners stimuleert tot duurzame keuzes.