2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2025
Tekst van het document
Uiteraard staat de communicatie niet stil, op alle projecten lopen verschillende campagnes (via brieven en sociale media) op het gebied van energiebesparing en opwek, zoals de Lokale aanpak Isolatie Isolatiecampagne, inloopbijeenkomsten aardgasvrij wonen en de zonnepanelencampagne. De integrale communicatiestrategie is naar verwachting eind van het jaar gereed.
5.3 Circulariteit 1 Meer hergebruik van afvalstromen a Verbetering van de mogelijkheden voor huishoudens om afval gescheiden aan te leveren
Bestuursrapportage 2025
Er is een flinke stap gemaakt met de uitvoering van de maatregelen zoals opgenomen in het Uitvoeringsplan CAS (Continuering Afval Scheiding). Het betreft in dit geval vooral de verdere optimalisatie van de GFTinzameling en het benutten van kansen bij herinrichtingen.
46
2 Minder gebruik van primaire grondstoffen in bouw en economie
a Stimuleren biobased bouwen
b Stimuleren circulair ondernemen
De uitvoering van het Actieprogramma Circulaire Economie is in volle gang. De goederen- en afvalstromen die door Haarlem gaan zijn verder gemonitord en onderdeel van de duurzaamheidsbegroting. De Circulaire Grondstoffenhub voor hergebruik van materialen uit Haarlemse projecten is geopend en uitgebreid met ruimte voor hout uit Haarlem. Inmiddels weten de civiele projecten steeds vaker de weg naar de hub te vinden. Aan de Zwemmerslaan wordt Proeftuin Cajanus gerealiseerd, 114 woningen in 100% houtbouw in een 100% Paris Proof ontwerp. Bij de Sportweg locatie is een haalbaarheidsonderzoek gedaan naar realisatie in houtbouw. Tot en met zes bouwlagen is dit haalbaar. De investeringslasten liggen echter hoger dan traditionele bouw, mede door de beeldkwaliteitseisen (Haagse School) die in een eerder stadium met de buurt zijn afgesproken. Er is nog geen duidelijkheid of dit project in houtbouw wordt gerealiseerd. Project Pasteur, Oostpoort 1 F wordt in houtbouw gerealiseerd. In totaal zit Haarlem op 10% realisatie in houtbouw. Dit is nog niet conform het convenant Houtbouw MRA, waarbij is afgesproken dat er gemiddeld in de MRA 20% in houtbouw wordt gerealiseerd. Hiervoor zijn nog 500 woningen nodig in de periode 2025-2030. Het Actieprogramma Circulaire Economie (2023/317984) is verlengd tot en met 2027 (2024/1814460).
De uitvoering van acties die nodig zijn om de transitie naar een duurzame en circulaire economie te versnellen en op te schalen liggen op schema. Er is een materialen- en grondstoffenscan uitgevoerd bij ondernemers door de Grondstoffencoach in de Waarderpolder. De Fair Fashion pop-up met focus op hergebruik en repareren is uitgebreid naar twee maanden, er worden o.a. 56 workshops gegeven. Er zijn geen reclames meer te zien voor vlees, vis en fossiele producten op reclamepanelen van de gemeente. Er is beleid opgesteld met acties voor een integraal circulair voedselsysteem en behoud van stadslandbouw. Het circulaire netwerk Haarlemse Waardemakers is uitgebreid met een lokale ketensamenwerking om o.a. meubels te repareren. Er is een circulaire bouwmarkt geopend bij Zolder 023 en er zijn tien inspiratiesessies over circulariteit georganiseerd in bibliotheken en buurthuizen. Het aantal Repair Cafés is gegroeid van twee naar zes.
5.4 Klimaatbestendige stad 1 Duurzame inrichting van het watersysteem
a Uitbreiden waterberging
b Aanleg nieuwe boezemwaterverbindingen en verbreding bestaande verbindingen
Bestuursrapportage 2025
Over het algemeen worden de uitvoeringsprogramma’s Plan Stedelijk Water goed ontvangen door projectteams en als nuttig en noodzakelijk gezien. Het plan geeft helderheid en het benodigde budget is geregeld binnen het investeringsplan. Dit maakt het mogelijk om snel tot uitvoering over te gaan. Binnen steeds meer projecten wordt waterberging als vanzelfsprekend gerealiseerd. Het aantal vierkante meter Wadi en andere waterbergingen neemt steeds verder toe. Ook buiten projecten om wordt in de openbare ruimte steeds meer groen gerealiseerd op een manier die voor extra waterberging en infiltratie zorgt. Het aanleggen van nieuwe boezemwaterverbindingen en verbreding van bestaande verbindingen zijn langdurige processen, maar de noodzaak van boezemwater wordt steeds meer herkend en er wordt ruimte voor gemaakt.
47
c Doelmatig beheer van afvalwaterstelsel conform vGRP
De geplande projecten vinden doorgang. De opgelopen achterstand wordt vooralsnog niet groter en er wordt gestart met inhalen van de achterstanden.
2 Haarlem is hittebestendig
Er is steeds meer aandacht voor de verkoelende werking van gezonde grote bomen in de stad, bomen functioneren als natuurlijke airco’s en kunnen tot grote gezonde exemplaren uitgroeien als zij een goede groeiplaats meekrijgen. Het Bomenverbeterprogramma zet hier daarom flink op in. Op de open data kanalen van de gemeente worden de hittestresslocaties duidelijk zichtbaar. Op basis hiervan en het Plan Stedelijk Water wordt het oplossen van knelpunten integraal onderdeel van herinrichtingsprojecten. Ook is de gemeente Haarlem partner in het onderzoek ‘Eerlijke Hitte in de Stad’. De subsidieregeling voor groene daken en regentonnen wordt beter gevonden dan in het vorige jaar. Goede communicatie uitingen lijken hierin een positieve bijdrage te hebben gehad.
a Hittebestendig ontwerpen en realiseren openbare ruimte
b Stimuleren hittebestendig maken private ruimte
Bestuursrapportage 2025
48
Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Beleidscapaciteit parkeerhandhaving Bijstelling begroting Veiligheidsregio Kennemerland
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-526 v
v
v
v
v
80 n
v
v
n
v
534 n
v
v
n
v
-1.200 v
v
v
v
v
Duurzame initiatieven versterken
45 n
v
v
n
v
Extra capaciteit horeca en evenementen
83 n
v
v
n
v
Extra verkiezingen
645 n
v
v
n
v
250 n
v
v
n
v
-149 v
v
v
v
v
35 n
v
v
n
v
63 n
v
v
n
v
320 n
v
v
n
v
-320 v
v
v
v
v
-70 v
v
v
v
v
Bijstelling verwachte precario inkomsten
Hogere bijdrage Vereniging van Nederlandse Gemeenten Overhevelen formatie web-redactie van Klantcontactcentrum naar Bestuur&Communicatie Preventieve maatregelen horeca en evenementen Veiligheidsmanager interne crisisorganisatie en VRK accounthouderschap Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Aanpassen begroting NHVeilig naar aanleiding van L loon en prijsontwikkeling Aanpassen begroting NHVeilig naar aanleiding van B loon en prijsontwikkeling Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en L Gebiedsmanagement Beheersvergoeding NHVeilig
L
350 n
v
v
n
v
Inzet stewards fietsparkeergarage Houtplein
L
-100 v
v
v
v
v
Toekomstbestendig I-domein en Financiën
L
-18 v
v
v
v
v
Wijziging uitvoerende afdeling programma Broedplaatsen
L
69 n
v
v
n
v
Meicirculaire 2025
30 n
v
v
n
v
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
121 n
0 n
0 n
0 n
0 n
121 n
0 n
0 n
0 n
0 n
Wijzigingen met een effect op reserves
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Niet van toepassing Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Verwezen wordt naar de toelichting over dit onderwerp in programma 7. Beleidscapaciteit parkeerhandhaving Sinds twee jaar is op basis van tijdelijke financiering capaciteit beschikbaar voor beleid op het gebied van handhaving. De ontwikkelingen rond het parkeerdomein zijn groot en hebben een grote impact Bestuursrapportage 2025
49
op de handhavingsorganisatie. Door beleidsinzet op parkeerhandhaving structureel te maken blijft de handhaving goed aangesloten op deze ontwikkelingen. Dit leidt ertoe dat er efficiënter en effectiever gehandhaafd gaat worden, meer gebruik gemaakt kan worden van nieuwe technologieën en beter gestuurd kan worden op naleving parkeerregels door gebruik te maken van de beschikbare data. De kosten bedragen in 2025 € 102.000, waarbij € 80.000 binnen programma 6 en € 22.000 binnen programma 7 valt. In lijn met de afspraken over de verdeling van gemeenschappelijke kosten betaalt de gemeente Zandvoort 10% van de kosten. Bijstelling begroting Veiligheidsregio Kennemerland Op basis van raadstuk 2025/447329 wordt de begroting voor de Haarlemse bijdrage aan de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) in 2025 met € 659.000 naar boven bijgesteld. Dit is inclusief de € 140.000 aanvulling van de Algemene reserve en € 81.000 voor de Functioneel Leeftijds Ontslag (FLO) kosten. Deze begrotingswijziging is op 9 juli vastgesteld door het algemeen bestuur van de VRK. Dit heeft de volgende impact per programma (incl. FLO): Programma 1 € 78.000 nadeel, Programma 2 € 47.000 nadeel, Programma 6: € 534.000 nadeel. Bijstelling verwachte precario inkomsten De precario inkomsten zullen naar verwachting hoger uitvallen dan oorspronkelijk begroot.
Deze afwijking wordt primair veroorzaakt door een tariefsverhoging waarmee nog geen rekening is gehouden in de begroting. Deze aanpassing in het tariefbeleid leidt in de praktijk tot een hogere opbrengst. Daarnaast is sprake van een toename in het aantal grote ruimtelijke ontwikkelingen, waarbij voor langere tijd (veelal een jaar) substantiële oppervlakten worden benut. Voor deze categorie is het jaartarief met circa 40% verhoogd, wat eveneens bijdraagt aan de hogere inkomsten. Tot slot wordt op basis van de huidige inzichten verwacht dat het aantal activiteiten waarvoor precario wordt geheven in 2025 hoger zal liggen dan voorzien. Hierbij vormen bouw- en onderhoudswerkzaamheden de grootste categorie. Duurzame initiatieven versterken Het initiatiefvoorstel ‘Duurzame Initiatieven Versterken’ is door de raad aangenomen. Duurzame initiatieven in Haarlem leveren op allerlei manieren een bijdrage aan het halen van de duurzaamheidsdoelen. Deze circulaire en duurzame initiatieven hebben vaak ook een sociale kant. Zij vormen de voedingsbodem voor het realiseren van een donuteconomie waarin lokale bedrijvigheid, duurzaamheidsdoelen en sociale cohesie met elkaar vervlochten zijn en elkaar steeds verder versterken.
Om het potentieel uit duurzame initiatieven te realiseren wordt in 2025 budget gereserveerd, waarvan € 25.000 als taakstelling wordt opgenomen omdat hiervoor prioritering plaats moet vinden binnen bestaande budgetten. Extra capaciteit horeca en evenementen Door de toename van werkzaamheden rondom horeca en evenementen (overlast, aantal evenementen, professionaliseren evenementenproces, verbeteren vergunningsproces) is het belangrijk dat de basis goed op orde is bij de betrokken afdelingen V&H en VTH. Zoals is aangekondigd bij de Kadernota 2024 is daarvoor totaal 1,5 fte nodig, bestaande uit 0,75 fte bij de afdeling V&H en 0,75 fte bij de afdeling VTH (kosten € 54.000 per afdeling, waarvan € 83.000 binnen programma 6 en € 25.000 overhead binnen programma 7). Extra verkiezingen Dit jaar moet de gemeente extra verkiezingen voor de Tweede Kamer organiseren, die gehouden zullen worden op 29 oktober. De kosten hiervoor zijn niet begroot. Omdat de termijn voor de organisatie van de verkiezingen korter is dan voor reguliere verkiezingen, moet rekening worden gehouden met extra kosten, zoals inhuur van personeel om de organisatie goed te kunnen laten
Bestuursrapportage 2025
50
verlopen. De inschatting van de totale kosten is € 645.000. Vergoeding van het Rijk komt achteraf via de Algemene uitkering en zal dan ten gunste komen van de Algemene middelen. Hogere bijdrage Vereniging van Nederlandse Gemeenten De financiering van gezamenlijke gemeentelijke activiteiten verloopt via het Fonds Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU). De jaarlijkse gemeentelijke bijdrage aan het GGU wordt op basis van het inwonertal toegerekend. Deze inwonerbijdrage is de afgelopen jaren fors gestegen: van € 3,33 per inwoner in 2023 naar € 3,79 in 2024, en verder naar € 4,57 per inwoner in 2025 (gebaseerd op 167.636 inwoners per 1 januari 2024). Naast de reguliere bijdrage wordt jaarlijks ook een aparte factuur voor de contributie per inwoner ontvangen. Voor 2025 betekent dit een substantiële stijging in de totale kosten. De totale gemeentelijke bijdrage aan het GGU-fonds valt circa € 250.000 hoger uit dan eerder begroot. Overhevelen formatie web-redactie van Klantcontactcentrum naar Bestuur & Communicatie De afdeling Bestuur & Communicatie (B&C) is ook verantwoordelijk voor de communicatie via de website van de organisatie, zowel intern als extern. De afdeling Klantcontactcentrum (KCC) voert voor de website de web-redactie uit waarbij B&C inhoudelijk en beleidsmatig leidend is. Het betreft 2,26 fte formatie die formeel gepositioneerd zijn bij de afdeling KCC.
Om de kwetsbaarheid van het KCC-webteam te verkleinen en efficiënter en doelmatiger te werken ligt overgang van de formatie van KCC naar B&C voor de hand. Dit levert een voordeel op binnen programma 6 in verband met het niet hoeven opnemen van een dekking aan de stelpost overhead. Preventieve maatregelen horeca en evenementen Bij de Kadernota 2026 heeft de gemeenteraad extra middelen ter beschikking gesteld voor preventieve maatregelen in de horeca en bij evenementen (in 2026 en 2027 jaarlijks € 100.000). Met deze middelen kunnen maatregelen worden uitgevoerd tegen uitgaansoverlast zoals het uitkijken, onderhoud van de camera’s en de SUS-teams. Naar aanleiding van de bespreking met de commissie Bestuur in juni 2025 heeft de burgemeester een gesprek gevoerd over de verdeling van de kosten voor de SUS-teams. Op basis hiervan is voorstel het bij de Kadernota 2026 beschikbaar gestelde bedrag te verhogen. Voor 2025 wordt € 35.000 gevraagd in aanvulling op de bij de Kadernota 2026 vrijgegeven budgetten. Veiligheidsmanager interne crisisorganisatie en VRK accounthouderschap De interne crisisorganisatie van de gemeente is niet op orde. Dit blijkt mede uit een rapportage van MB-ALL. Voorstel is om capaciteit hiervoor te creëren om een plan van aanpak en de uitvoering van de interne crisisorganisatie op te zetten en om de werkzaamheden te coördineren.
Ook voor het accounthouderschap van de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) is meer inzet nodig. De groei van de VRK en daarmee de complexiteit op strategisch en financieel gebied vraagt een afdelingsoverstijgende aanpak. Dit accounthouderschap komt bij de afdeling Veiligheid & Handhaving te liggen. Totale kosten in 2025 bedragen € 77.000, waarvan € 63.000 binnen programma 6 en € 14.000 aan overhead binnen programma 7. Neutrale wijzigingen Aanpassen begroting NH Veilig naar aanleiding van loon en prijsontwikkeling De structurele Rijksbijdrage is geïndexeerd naar aanleiding van loon- en prijsontwikkeling. Deze aanpassing wordt doorgevoerd in de begroting van NH Veilig. Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en Gebiedsmanagement Afdeling Programma- en Gebiedsmanagement maakt voor tijdelijke werkzaamheden of het opvangen van personeelsverloop gebruik van inhuur. Voor de inzet op programma's en projecten is, Bestuursrapportage 2025
51
mede door de krappe arbeidsmarkt, meer inhuur noodzakelijk dan op dit moment begroot. De extra inhuurlasten worden opgevangen binnen de materiële budgetten van diverse programma's en projecten. Beheersvergoeding NH Veilig Haarlem fungeert voor de NH Veilig organisatie als beheersorganisatie en krijgt daarvoor in 2025 een vergoeding van € 350.000. In de budgetten van NH Veilig was met deze uitgave nog geen rekening gehouden. Daarom wordt dit alsnog geraamd. NH Veilig is in de gemeentebegroting neutraal verwerkt. Met andere woorden: baten en lasten zijn aan elkaar gelijk (gesloten systeem). De lasten worden gedekt door extra te ramen bijdragen van het Rijk aan NH Veilig. Inzet stewards fietsparkeergarage Houtplein In mei 2025 is de fietsenstalling aan het Houtplein geopend, waarbij het van belang is dat het plaatsen van fietsen in de openbare ruimte niet langer gewenst is. Omdat het team handhavers nog niet voldoende capaciteit heeft wordt de lichtere variant in de vorm van fietsstewards ingezet. In deze periode wordt gewerkt met een mix van tijdelijke extra inzet van handhaving en fietsstewards. Dit betekent voor 2025 dat er voor € 100.000 aan fietsstewards wordt ingezet en voor € 100.000 aan handhaving. De fietsstewards vallen binnen programma 4, daarom wordt er € 100.000 van programma 6 overgeheveld naar programma 4.
Toekomstbestendig I-domein en Financiën De organisatiestructuur en het I-domein worden opnieuw ingericht. Door deze 'herinrichting' wordt verwacht dat de structuur en de rolverdeling tussen verschillende organisatieonderdelen duidelijker wordt. De (nieuwe) organisatie zorgt ervoor dat er efficiënter en daadkrachtiger kan worden ingespeeld op veranderingen in het I-domein. Bijvoorbeeld door ontwikkelingen op het gebied van AI, cloud, privacy en security. De afdeling Financiën werkt daarbij effectiever. Wijziging uitvoerende afdeling programma Broedplaatsen Om uitvoering te geven aan de gemeentelijke ambitie om meer broedplaatsen te realiseren, is in de Kadernota 2026 besloten om voor 2,5 jaar een programmamanager aan te stellen. De programmamanager komt onder een andere afdeling te vallen, als gevolg waarvan de begroting wordt aangepast. Het betreft een budget neutrale wijziging. Reservemutaties Meicirculaire 2025 Verwezen wordt naar de toelichting over de Meicirculaire 2025 in programma 7.
Bestuursrapportage 2025
52
Beleidsrealisatie 6 Burger, bestuur en veiligheid
Toelichting
6.1 Dienstverlening 1 Dienstverlening KCC (en burgerzaken) voldoet aan de wensen en verwachtingen van inwoners en bedrijven.
a Binnen het kwaliteitsmanagement systeem bewaken van kwaliteit klantencontacten, producten en diensten.
2 Digitale Dienstverlening van de organisatie voldoet aan de wensen en verwachtingen van inwoners en bedrijven.
Inwoners en bedrijven beoordelen het contact aan de balie met een 8,7 en aan de telefoon met een 7,6. Wanneer de vraag of het verzoek complexer wordt en per e-mail binnenkomt daalt de klanttevredenheid naar een gemiddelde van 6,5. In totaal heeft het KCC en Burgerzaken 148.586 klantcontacten verwerkt. De klantcontacten zijn als volgt verdeeld: balie 54.033, MOR 29.048, telefoon 57.242 en email 8.263. Ook dit jaar houdt de paspoortpiek aan. De openstelling voor vrije inloop voor paspoortaanvragen is gestart op 1 april. Gemiddeld is de wachttijd voor de vrije inloop 20 minuten en 8 minuten voor balieproducten met afspraak. Op de telefoonkamer is de bezetting op orde en is de wachttijd gemiddeld minder dan 1 minuut. Op continue basis worden klantcontacten gemonitord en teruggekoppeld naar de medewerkers. Ook worden de resultaten van het Klanttevredenheidsonderzoek geanalyseerd en verbeteracties met verschillende afdelingen besproken. Binnen het KCC is een enquête gestart om terugkoppeling te vragen over de producten van het huwelijksproces. Dit om te bepalen of de huidige producten die aangeboden worden aansluiten bij de wensen van de huwelijkskandidaten. Binnen het KCC wordt steeds gekeken naar de mogelijkheden om diensten digitaal aan te bieden. Daarbij wordt rekening gehouden met inwoners die minder digitaal vaardig zijn.
Er is een start gemaakt om de zuilen en het klantgeleiding- en afsprakensysteem in de publiekshal te vervangen. Er wordt van de gelegenheid gebruik gemaakt om het gehele proces van online afspraken en aanmelden tevens voor de bezoeker aan de balie te verbeteren. De contactpagina om een melding openbare ruimte te maken is vereenvoudigd. Hierdoor is het doen van een melding snel en makkelijk via de website van de gemeente te maken. Het is van belang dat veiligheid en privacy bij het uitwisselen van documenten met persoonsgegevens is gewaarborgd. Een pilot voor het huwelijksproces bij burgerzaken om een app (Keesy) te gebruiken waarbij inwoner en ambtenaar veilig met elkaar communiceren en documenten uitwisselen is gestart.
6.2 Gemeentelijk bestuur 1
Zoveel mogelijk Haarlemmers hebben de mogelijkheid in participeren in het besturen van de stad
Bestuursrapportage 2025
53
a Uitvoering van het participatiebeleid
In 2024 is Wijk aan Zet voor de vijfde keer succesvol uitgevoerd, met de tweede editie in Haarlem-Oost. Met het project Stadsreporters is het perspectief van inwoners in Oost door inwoners zelf in beeld gebracht. Zij hebben laten zien wat ze van waarde vinden. De première in 2025 in de Koepel was uitverkocht. Daarop volgde een vertoning binnen de gemeente om ambtenaren dit perspectief te bieden en met stadsreporters na te praten. Deze zomer zijn er zes vertoning in de wijk zelf waar stadsreporters en buurtbewoners aanwezig zijn en ambtenaren en raadsleden worden uitgenodigd te komen kijken en na te praten over wat ze gezien hebben. Zo wordt de interactie tussen stad, ambtenaren en de politiek gestimuleerd langs de lat van het wijkperspectief. In mei organiseerde het programma een Meet & Share, een ontmoeting tussen raadsleden en actieve inwoners, waarbij 90 mensen aanwezig waren. Het evenement is beoordeeld met een 7,5. Het thema was luisteren. In kleine groepjes was er gelegenheid om te luisteren naar waar ieder zich zorgen om maakt en hoop uit put. De verharding in de maatschappij is aanleiding geweest om vanuit het programma het fenomeen polarisatie te adresseren. Het college en het management heeft zich verdiept in dit fenomeen en wil zich verder bekwamen in hoe de lokale overheid zich kan verhouden tot verharding.
Nog belangrijker is de aandacht voor de verbindende rol van het bestuur en het uitlichten van wat goed gaat in Haarlem.
6.3 Openbare orde en veiligheid 1 Leefbaarheid van wijken en buurten verbeteren door de aanpak van fysieke en sociale overlast
a Inzet handhaving d.m.v. aanspreken, waarschuwen en boetes uitdelen
b Aanpakken overlast samen met partners
De basis voor handhaving op overlastthema’s is het Uitvoeringsprogramma Handhaving. In 2025 is gestart met de ontwikkeling naar één handhavingsteam dat geclusterd is per gebied. De inzet van handhaving is gericht op de prioriteiten uit het Uitvoeringsprogramma. Doorstroom van ervaren medewerkers en invulling van vacatures blijft een aandachtspunt. Bij concrete overlast situaties weten de partners elkaar snel te vinden.
2 Minder criminaliteit in Haarlem a De gemeente Haarlem voert de regie op de aanpak van criminaliteit
Actieprogramma Veiligheid is in uitvoering.
b De gemeente voert de geplande acties uit en behaalt de doelen van het Actieprogramma Veiligheid en Handhaving
Actieprogramma Veiligheid is in uitvoering.
3 Bevorderen (Sociaal) veilige leefomgeving
Aan sociale veiligheid wordt gewerkt door de verschillende organisatieonderdelen, zoals door wijkaanpak, handhaving en zorgdragen voor een schone openbare ruimte. Met behulp van een extern onderzoeksbureau wordt twee keer per jaar per functioneel gebied gemonitord wat de beeldkwaliteit is. Hierbij dient 95% van de metingen te voldoen aan de gestelde normkwaliteit. Uit de rapportages van afgelopen jaar blijkt dat er geen noemenswaardige afwijkingen zijn geregistreerd.
a Sociale controle stadsstraten versterken door actief te sturen op invulling van 'dode' plekken
Bestuursrapportage 2025
54
Programma 7 Alg. Dekkingsmiddelen & Overhead Omschrijving
Begroting 2025
Budgettaire wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden Aanvulling budget Langdurig Arbeidsongeschikten (voormalig personeel)
Begroting 2026
Begroting 2027
Begroting 2028
Begroting 2029
-1.277 v
v
v
v
v
374 n
v
v
n
v
-1.583 v
v
v
v
v
Dotatie voorziening Verlofsparen
375 n
v
v
n
v
Minder doorbelastingen aan Zandvoort
200 n
v
v
n
v
Verhogen budget energielasten
273 n
v
v
n
v
Verrekening gemeentefondsuitkering voorgaande jaren
-693 v
v
v
v
v
-2.000 v
v
v
v
v
35 n
v
v
n
v
-35 v
v
v
v
v
Bijstelling begroting lokale belasting en heffingen
Voordeel financiering en dividend Overige mutaties < € 100.000
222 n
Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en L Gebiedsmanagement Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en B Gebiedsmanagement Afhandeling herstel en verzekering brandschades
L
300 n
v
v
n
v
Dekking brandschades uit onvoorzien
B
-300 v
v
v
n
v
Beheersvergoeding NHVeilig Correctie formatie Energietransitie en 2 nieuwe formatie beleidsadviseurs Formatie afdeling Programma- en Gebiedsmanagement Overhevelen budget van Programma Sociaal Domein naar formatie Tijdelijke uitbreiding inhuur PCM
B
-350 v
v
v
v
v
L
-74 v
v
v
v
v
L
27 n
v
v
n
v
L
76 n
v
v
n
v
L
937 n
v
v
n
v
Tijdelijke uitbreiding inhuur PCM dekking projecten L
-937 v
Toekomstbestendig I-domein en Financiën
L
18 n
v
v
n
v
Uitbreiding formatie GO Beschermd Wonen
L
43 n
v
v
n
v
L
92 n
v
v
n
v
B
-25 v
v
v
v
v
L
-67 v
L
336 n
B
-336 v
v
v
v
v
Bijstelling reserve i domein
-1.500 v
v
v
v
v
Meicirculaire 2025
-11.614 v
v
v
v
v
Totaal wijzigingen programma exclusief reserves
-17.482 v
0 n
0 n
0 n
0 n
Verwerken reeds genomen besluit taakstelling en formatiebesluit Verwerken reeds genomen besluit taakstelling en formatiebesluit Verwerken reeds genomen besluit taakstelling, reëler begroten: Vrij laten vallen vacatureruimte Formatie / inhuur gemeente Zandvoort Hogere bijdrage gemeente Zandvoort Wijzigingen met een effect op reserves
Bestuursrapportage 2025
55
Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Bijstelling reserve i domein Onttrekking Verbeteringen i-domein Toevoeging algemene reserve
1.500 n
Dotatie
5.000 n
Algemene reserve
Totaal wijzigingen programma inclusief reserves
-10.982 v
0 n
0 n
0 n
0 n
Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Aanpassingen CAO Gemeenten en lokale arbeidsvoorwaarden De CAO stijging in het landelijk afgesloten CAO-akkoord 2025-2027 is lager dan waarmee in de begroting was rekening gehouden (lagere sociale lasten en lagere CAO-stijging dan waarop was gerekend). Het voordeel op de salarissen betreft € 3,4 miljoen in 2025. De nieuwe CAO 2025-2027 leidt echter ook tot hogere (secundaire) arbeid gerelateerde kosten. Er zijn in de nieuwe CAO hogere onregelmatigheidstoeslagen (naar respectievelijk 60% en 100%). Verder zijn er extra kosten inzake de inconvenientenregeling en zijn de thuiswerk-, internet- en maaltijdenvergoeding hoger. De gemeente is verplicht om dit te vergoeden. De extra kosten bedragen € 176.000 in 2025. Daarbij dragen juiste en marktconforme vergoedingen bij aan het werkgeversimago. In de krappe arbeidsmarkt is het belangrijk om aantrekkelijk te zijn en te blijven als werkgever. De extra arbeid gerelateerde kosten kunnen worden gedekt uit het voordeel op de salarissen. Per saldo blijft er daarmee in 2025 een voordeel over van € 3,2 miljoen (€3,4 miljoen minus € 0,2 miljoen). Deze voordelen komen ten gunste van de algemene middelen.
Aanvulling budget Langdurig Arbeidsongeschikten (voormalig personeel) De instroom van langdurige arbeidsongeschikte medewerkers in de regeling Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten (WGA) is vanaf 2023 aan het stijgen. Dit komt overeen met de landelijke trend (bron: UWV). De gemeente heeft een wettelijke doorbetalingsverplichting van tien jaar voor medewerkers die langdurig arbeidsongeschikt zijn (na keuring door het UWV). De meerjarenbegroting op dit onderdeel (€ 185.000) geeft onvoldoende dekking in het licht van de trendmatige stijging. De kosten bedroegen in 2024 € 564.000. De verwachting is dat de kosten in 2025 en latere jaren op jaarbasis € 600.000 bedragen. Voorstel is om het budget vanaf 2025 structureel te verhogen met € 415.000. In lijn met de afspraken over de verdeling van gemeenschappelijke kosten betaalt de gemeente Zandvoort 10% van de kosten. Het restant (€ 374.000) komt ten laste van de algemene middelen. Bijstelling begroting lokale belasting en heffingen De lokale belastingen en heffingen worden conform de 1e voortgangsrapportage van Cocensus 2025 met € 1,6 miljoen verhoogd. Voor de OZB zijn de WOZ-waarden hoger, wat resulteert in hogere baten. Specifiek betekent dit voor het deel OZB-eigenaren woningen een toename van € 110.000.
Voor de belasting OZB eigenaren niet-woningen is er een stijging van € 621.000 geraamd en voor de OZB-gebruikers niet-woningen een toename van € 990.000 ten opzichte van de begroting. Daarentegen valt de precariobelasting € 121.000 lager uit en de roerend zaakbelasting eveneens € 17.000 lager. Per saldo in totaal een voordelig effect van afgerond € 1,6 miljoen. Dotatie voorziening Verlofsparen Werknemers van de gemeente hebben conform CAO de mogelijkheid om spaarverlof op te bouwen en dit op een later moment in de tijd op te nemen voor bijvoorbeeld een sabbatical. In de jaren Bestuursrapportage 2025
56
2022, 2023 en 2024 zijn er wettelijk verplichte toevoegingen aan de voorziening Spaarverlof gedaan van respectievelijk € 328.000, € 338.000 en € 462.000. Op basis van deze historische toevoegingen is voorstel om bij deze bestuursrapportage een toevoeging te voorzien van € 375.000 (3-jaars gemiddelde). Tevens wordt er bij de Programmabegroting 2026-2030 een voorstel gedaan om structureel een bedrag van eveneens € 375.000 te doteren aan de voorziening. Minder doorbelastingen aan Zandvoort Lasten die specifiek voor de gemeente Zandvoort worden gemaakt, worden volledig aan deze gemeente doorbelast. In de Programmabegroting 2025-2029 is hiervoor ten onrechte een dubbeltelling opgenomen. In verband daarmee dient hierbij de doorbelasting aan Zandvoort te worden verlaagd met € 200.000 in 2025. Voor de jaren na 2025 is deze correctie opgenomen bij de Programmabegroting 2026-2030. Verhogen budget energielasten De energielasten vallen in 2025 naar verwachting € 273.000 hoger uit dan begroot. Dit is vooral het gevolg van de fluctuerende marktprijzen voor elektra en afrekeningen over 2024 waar eerder geen zicht op mogelijk was. Het is sinds een aantal jaar niet meer mogelijk om contracten met vaste tarieven af te sluiten waardoor de kosten per jaar kunnen verschillen of zelfs per dag.
Als gevolg van deze autonome ontwikkeling wordt daarom nu voorgesteld het budget voor 2025 te verhogen met € 273.000 en bij de Kadernota 2027 de benodigde budgetten voor gas en elektra te herijken. Verrekening gemeentefondsuitkering voorgaande jaren Verrekeningen van de algemene uitkering gemeentefonds over de jaren 2023 en 2024 hebben per saldo een voordelig effect van € 693.000. Dit voordeel is hoofdzakelijk het gevolg van aanpassing in de maatstaf “huishoudens lage inkomens met drempel”. In de Voortgangsrapportage 2024 zorgde actualisatie van de maatstaf voor een nadeel van € 2 miljoen voor 2024. Na de septembercirculaire 2024 werd dit al deels teniet gedaan. Actualisatie van de maatstaf leidt tot aanvullende voordelen waarmee het oorspronkelijke nadeel (verder) teniet gedaan wordt. Voordeel financiering en dividend Door een meer liquide positie dan begroot was er geen aanvullende financieringsbehoefte (cq er is geen nieuwe langlopende lening aangetrokken) en was er vaker sprake van een positief banksaldo. Dit heeft geleid tot minder financieringslasten en meer rentebaten dan begroot, samen zorgt dit voor een voordeel van € 1,86 miljoen. Daarnaast valt het definitief toegekende dividend in 2025 (over 2024) € 137.000 hoger uit dan geraamd, voornamelijk als gevolg van een hoger dividend vanuit de BNG. Het totale voordeel vanuit financiering is daarmee € 2,0 miljoen.
Neutrale wijzigingen Actualiseren inhuurraming afdeling Programma- en Gebiedsmanagement Afdeling Programma- en Gebiedsmanagement maakt voor tijdelijke werkzaamheden of het opvangen van personeelsverloop gebruik van inhuur. Voor de inzet op programma's en projecten is, mede door de krappe arbeidsmarkt, meer inhuur noodzakelijk dan op dit moment begroot. De extra inhuurlasten worden opgevangen binnen de materiële budgetten van diverse programma's en projecten. Afhandeling herstel en verzekering brandschades In 2025 is bij een drietal objecten gemeentelijk vastgoed brand uitgebroken. De gemeente is hiervoor verzekerd, maar er is sprake van een eigen jaarrisico van € 300.000 plus € 2.500 eigen risico per gebeurtenis. De totale herstelkosten worden geschat op € 1,5 miljoen waarvan € 1,3 miljoen door de verzekering wordt gedekt. Voorstel is het eigen jaarrisico van € 300.000 ten laste te brengen Bestuursrapportage 2025
57
van de stelpost onvoorzien. Het eigen risico per gebeurtenis wordt met bestaande middelen opgevangen. In alle casussen wordt goed afgestemd met uitvoerders en verzekeraar. Daarom is de verwachting dat alle kosten worden vergoed door de verzekering. Een eventuele afwijking tussen de nu geraamde kosten en de werkelijke kosten wordt toegelicht bij de jaarrekening. De schades betreffen de volgende objecten: - Vergierdeweg, de grond en de schuur bij Boerderij Noord-Akendam zijn gemeentelijk bezit. De brand heeft gewoed in de schuur en daarom komen de kosten voor rekening van gemeente. De kosten worden geschat op € 40.000 voor het opruimen van de schade. - Zijlvest 45, de Parkeergarage Raaks. De opruimwerkzaaheden worden nu uitgevoerd en deze kosten worden geschat op € 1 miljoen. Hierna volgt nog het herstel aan verlichting, installaties, laadpalen e.d. waarvoor rekening wordt gehouden met € 300.000. De inkomstenderving ad. - € 100.000 wordt ook door de verzekering gedekt. - Stresemannlaan 60A, buurthuis. De kosten worden geschat op € 160.000 voor het opruimen van de schade en de gedeeltelijke sloop. Beheersvergoeding NH Veilig Haarlem fungeert voor NH Veilig organisatie als beheersorganisatie en krijgt daarvoor in 2025 een vergoeding van € 350.000. In de budgetten van NH Veilig was met deze uitgave nog geen rekening gehouden. Daarom wordt dit alsnog geraamd.
NH Veilig is in de gemeentebegroting neutraal verwerkt. Met andere woorden: baten en lasten zijn aan elkaar gelijk (gesloten systeem). De lasten worden gedekt door extra te ramen bijdragen van het Rijk aan NH Veilig. Correctie formatie Energietransitie en 2 nieuwe formatie beleidsadviseurs Per abuis is tijdelijk een extra teammanager Duurzaamheid begroot in plaats van extra formatie Energietransitie. Met deze begrotingswijziging wordt voorgesteld dit (budgetneutraal) te corrigeren. Formatie afdeling Programma- en Gebiedsmanagement Afdeling Programma- en Gebiedsmanagement voert zeer uiteenlopende werkzaamheden uit met diverse en wisselende dekkingsbronnen. De formatie van de afdeling is nog niet bijgesteld naar de huidige werkzaamheden en dekking. Nu worden enkele budgetneutrale wijzigingen in de formatie doorgevoerd. Het betreft € 10.000 nadelig binnen programma 1, € 37.000 voordelig binnen programma 4 en € 27.000 nadelig binnen programma 7. Overhevelen budget van Programma Sociaal Domein naar formatie Vanuit het Programma Sociaal Domein wordt er incidenteel voor 2025 € 76.000 budget beschikbaar gesteld aan de afdeling Bestuur en Communicatie voor het uitvoeren van interne mediation taken binnen het Sociaal Domein. Dit betreft een neutrale wijziging. Tijdelijke uitbreiding inhuur PCM Het aantal projectopdrachten is dit jaar hoger dan vooraf verwacht.
Een actuele doorrekening van de benodigde inzet op alle vastgestelde projectopdrachten laat zien dat PCM extra capaciteit nodig heeft om aan de vraag te voldoen. Alle ingezette uren worden volledig doorbelast aan de betreffende projecten. Om hierin te kunnen voorzien, wordt het inhuurplafond met € 937.000 verhoogd naar € 4,8 miljoen. Toekomstbestendig I-domein en Financiën De organisatiestructuur en het I-domein worden opnieuw ingericht. Door deze 'herinrichting' wordt verwacht dat de structuur en de rolverdeling tussen verschillende organisatieonderdelen duidelijker wordt. Klaar voor de toekomst. De (nieuwe) organisatie zorgt ervoor dat er efficiënter en daadkrachtiger kan worden ingespeeld op veranderingen in het I-domein. Bijvoorbeeld door Bestuursrapportage 2025
58
ontwikkelingen op het gebied van AI, cloud, privacy en security. De afdeling Financiën werkt daarbij effectiever. Uitbreiding formatie GO Beschermd Wonen Op basis van raadsbesluit 2025/353924 en de vastgestelde ontwerpbegroting GO BW 2026-2029 wordt met deze mutatie materieel budget omgezet naar extra formatie. Het gaat om structurele uitbreiding van de beleidscapaciteit voor 0,67 FTE (schaal 11) en 0,5 FTE (schaal 9) extra capaciteit voor casemanagement van het GO BW per 1-1-2025. In 2025 gaat het om een budgetneutrale verschuiving van materieel budget naar personeelsbudget (incl. overhead) voor een bedrag van € 187.000. Verwerken reeds genomen besluit taakstelling en formatiebesluit Bij Kadernota 2025 is, in het kader van reëel en offensiever ramen besloten tot verschillende taakstellingen onder voorwaarde van extra inzet. Met dit besluit worden diverse taakstellingen en formatieve inzet verwerkt. Verwerken reeds genomen besluit taakstelling, reëler begroten: Vrij laten vallen vacatureruimte Bij Kadernota 2025 is, in het kader van reëel en offensiever ramen, besloten vacatureruimte vrij te laten vallen. Met dit besluit wordt het formatiebudget naar beneden bijgesteld. Formatie / inhuur gemeente Zandvoort Extra formatie / inhuur ten behoeve van de gemeente Zandvoort wordt gedekt door een hogere bijdrage van gemeente Zandvoort.
Reservemutaties Bijstelling reserve I-domein Bij de Decemberrapportage 2024 zijn extra middelen toegekend voor het I-domein. Hiervoor is een reserve ingesteld: de reserve I-domein. Voor de operationele cloudkosten en begeleiding van de cloudimplementatie worden in 2025 geen kosten gemaakt. De hiervoor geraamde onttrekking aan de reserve in 2025 van in totaal € 1,1 miljoen kan vervallen. Verder worden er minder personeel gerelateerde kosten gemaakt door latere invulling. Hierdoor behoeft er € 400.000 minder te worden onttrokken in dit jaar. In totaal derhalve € 1,1 + € 0,4 miljoen is € 1,5 miljoen lagere onttrekking. Verhogen weerstandsvermogen De benodigde weerstandscapaciteit is het resultaat van de halfjaarlijkse risicoactualisatie, in dit geval uitgevoerd t.b.v. de Programmabegroting 2026-2030. De beschikbare weerstandscapaciteit is gelijk aan de stand van de Algemene reserve. De ratio weerstandsvermogen geeft weer in hoeverre de beschikbare weerstandscapaciteit afdoende is om de benodigde weerstandscapaciteit te dekken. Oftewel, is er voldoende financiële ruimte om niet-begrote financiële tegenvallers op te vangen.
Met de huidige prognose stand Algemene reserve inclusief de twee maal € 50 miljoen dotatie aan de reserve Kapitaallasten in respectievelijk 2025 en 2026, zoals besloten bij de Kadernota 2026 en een gelijk blijvend risicoprofiel (stand actualisatie Programmabegroting 2026-2030) daalt de ratio weerstandsvermogen onder de 1,4, namelijk naar 1,3, wat de waarde is waar de provincie als toezichthouder op stuurt en staande afspraak uit het coalitieakkoord is. beschikbare weerstandscapaciteit Ratio weerstandsvermogen = ----------------------------benodigde weerstandscapaciteit Bestuursrapportage 2025
=
25 ------- = 19,9
1,3
59
Om in 2026 op een weerstandsratio van 1,4 uit te komen is een dotatie aan de Algemene reserve benodigd. Daarom wordt voorgesteld € 5 miljoen te doteren aan de Algemene reserve. Met een dotatie van € 5 miljoen aan de Algemene reserve komt de geprognosticeerde ratio weerstandsvermogen voor de komende jaren weer ruimschoots boven de 1,4 uit, hiermee blijft Haarlem prudent financieel beleid voeren en wordt er voor gekozen om extra ruimte in te bouwen om financiële tegenvallers op te vangen. Meicirculaire 2025 Ten opzichte van de Decembercirculaire 2024 is er sprake van een substantieel positief budgettair effect van € 5,3 miljoen voor 2025. Het positieve effect is voornamelijk het gevolg van de toename van het accres door een hogere inflatie dan eerder verwacht, de toebedeling van de middelen Van Ark (Jeugd) en de ontwikkeling van de landelijke hoeveelheden bijstandsontvangers. Deze mutaties liggen buiten de invloedssfeer van de gemeente. De verwerking conform de informatienota is per onderwerp als volgt verdeeld over de programma’s: Pr. Meicirculaire 2025 omschrijving
B/L
2025
1
6
Aanpak laaggeletterdheid Antidiscriminatie voorzieningen Kinderopvang pleegouders Alleenverdienersproblematiek Begeleiding jongeren naar werk IBO Problematische schulden Impulsbudget arbeidsmarktregio’s Impulsbudget sociale infrastructuur Participatie (IU) Beschut werk Participatie (IU) Sociale infrastructuur Participatie (IU) WSW Versterking arbeidsmarktregio’s (DU) Work in Nederland Veilige steden (DU)
L L L L L L L L L L L L L L
158 23 24 286 314 151 1.007 244 58 109 614 248 100 30
7
Algemene uitkering mutatie in baten:
B
-11.614 v
2 3
n n n n n n n n n n n n n n
Toevoeging/onttrekking reserves: 2
4
Vrouwenopvang tgv reserve Regio Aanpak Huiselijk Geweld/VO Reserve Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd Wonen: Beschermd wonen (dotatie) Actieplan Dakloosheid (onttrekking) Maatschappelijke opvang en OGGz (onttrekking)
L
3 n
L B B
2.419 n -3 v -8 v
Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet Budgetoverheveling*
L
505 n
Budgettair effect meicirculaire 2025: -5.332 v * Het budget voor Invoerings-/uitvoeringskosten Omgevingswet is in 2026 en 2027 geraamd in de Programmabegroting 2026-2030 (gedekt uit de reserve Budgetoverheveling).
Bestuursrapportage 2025
60
Beleidsrealisatie 7 Algemene dekkingsmiddelen en overhead
Toelichting
7.1 Lokale belastingen en heffingen 1 De gemeentelijke belastingen dragen structureel en evenwichtig bij aan het voorzieningenniveau a De gemeente laat de belastingen niet meer stijgen dan de inflatie
De gemeentelijke belasting- en legestarieven zijn in 2025 geïndexeerd met 3,5% voor inflatie. Voor rioolheffing geldt dat het tarief in 2025 verder is gestegen als gevolg van het doorbelasten van de kosten van het door de Raad vastgestelde stedelijk waterplan. Voor de (bouw)leges geldt dat de tarieven verder zijn gestegen als gevolg het besluit om de kostendekkendheid van deze diensten te verhogen.
b De gemeente stelt de afval- en rioolheffing kostendekkend vast
De rioolheffing is kostendekkend vastgesteld voor 2025. De afvalstoffenheffing is voor 99% kostendekkend vastgesteld en ken een bijdrage vanuit de Algemene middelen ten behoeve van de door de coalitie gestelde afvalscheidingsdoelen.
2 Een eerlijke verdeling van belastingen en heffingen over Haarlemmers a De gemeente stelt gedifferentieerde tarieven vast naar gelang van de grootte van het huishouden
De gemeente Haarlem kent sinds 2024 gedifferentieerde tarieven naar de grootte van het huishouden voor afval.
7.2 Algemene dekkingsmiddelen 1 Een duurzaam financieel gezonde stad a De gemeente biedt een materieel sluitende meerjarenbegroting aan.
Volgens de laatste actualisatie kent de Haarlemse begroting een positief saldo tot en met 2030.
b De gemeente beperkt de schuldenlast tot een netto schuldquote van maximaal 120%.
Met een gerealiseerde netto schuldquote van 52% in 2024, een voorlopige netto schuldquote van 58% in 2025 en een geprognosticeerde netto schuldquote van 67% in 2026 zit Haarlem ruimschoots onder de grens van 100%, die de toezichthouder hanteert.
2 Gemeentelijke uitgaven en inkomsten zijn rechtmatig a De gemeente zorgt ervoor dat de onrechtmatige uitgaven en inkomsten binnen de afgesproken tolerantiegrens blijven
Wanneer gedurende het verslagjaar onrechtmatigheden worden geconstateerd, worden deze opgenomen in de P&C-producten. Bij de jaarrekening vindt de definitieve controle op financiële rechtmatigheid plaats.
7.3 Overhead 1 Optimale ondersteuning en aansturing van het primaire proces van gemeentelijke organisatie a De gemeente geeft de overheadkosten transparant weer
b De gemeente laat de overheadformatie mee-ademen met de niet-overhead gerelateerde formatie
Een overzicht van de overheadkosten per product wordt in de begroting en de jaarrekening gepresenteerd. Voor alle formatievoorstellen, zowel voor uitbreidingen als voor reductie, wordt het meeademprincipe toegepast.
2 Gemeentelijke inkoop en aanbesteding dragen bij aan een duurzaam, circulair en inclusief Haarlem a De gemeente behaalt de circulaire inkoop doelstellingen (MRA)
Bestuursrapportage 2025
In 2024 is er volgens de MRA meetmethode voor circulair inkopen een score behaald van 72,6%. Hiermee zit Haarlem ruim boven de bestuurlijke ambities van de MRA en is de doelstelling gehaald.
61
2.8 Budgetoverheveling Budgetten kunnen uitsluitend worden besteed in het jaar, waarvoor ze zijn toegekend en waarvan de prestaties ook dat jaar worden verricht. Indien blijkt dat een prestatie niet meer in dat jaar gerealiseerd kan worden, bestaat de mogelijkheid het (restant)budget over te hevelen naar het volgende jaar, waarin de prestatie dan alsnog wordt uitgevoerd. Hiermee wordt voorkomen dat opnieuw budget moet worden aangevraagd. Deze budgetoverheveling valt onder het budgetrecht van de raad en vraagt daarom expliciete besluitvorming. Uiteraard wordt niet beoogd om niet-bestede middelen zomaar over te hevelen. Wensen voor budgetoverheveling zijn daarom aan de volgende criteria getoetst: Er is een beleidsinhoudelijke noodzaak (onderbouwing) en er moet samenhang zijn tussen de middelen en werkzaamheden waarvoor overheveling wordt gevraagd. Uitvoering volgend jaar past binnen de werkplannen. De dotatie heeft uitsluitend betrekking op incidenteel beschikbaar gestelde budgetten c.q. incidenteel opgehoogde budgetten (deze passen niet altijd in een kalender-jaarschijf). Hiermee wordt voorkomen dat de activiteit niet kan worden voortgezet. Gevraagde budgetoverheveling moet materieel zijn. In deze bestuursrapportage is getoetst of er budgetten resteren, waarvan de prestaties niet (geheel) meer worden verricht in 2025 en die voldoen aan de hiervoor genoemde criteria.
Op basis van deze criteria wordt voorgesteld de hierna genoemde restantbudgetten over te hevelen door middel van een storting in de reserve Budgetoverheveling en deze overgehevelde middelen na 1 januari 2026 en/of verder weer te onttrekken aan de reserve Budgetoverheveling en conform de oorspronkelijke doelstelling weer toe te voegen aan de desbetreffende budgetten. Pr. nr. 1 1 1 2 2 4 4 5 5 5 5
Omschrijving budgetoverhevelingen
2025
2026
Budgetoverheveling onderwijshuisvesting Overheveling middelen Havo bij Haarlem college
-896 v -430 v -250 v
896 n 430 n 250 n
- 940 v -1.000 v
718 n 1.000 n
-800 v -100 v
800 n 100 n
-862 v -290 v
-736 n -290 n
-290 v -245 v
-290 n -245 n
-6.103 v
4.283 n
1.820 n
6.103 n
- 4.283 v
- 1.820 v
0v
0v
0v
Overheveling subsidie verduurzaming sportaccommodaties Bijstellen begroting opvanglocaties opvang en asiel Overhevelen innovatiebudget consortia Budget nul-emissiezone brom en snor overhevelen naar 2026 Budgetoverheveling Natuur en milieueducatie Betere spreiding middelen isolatieaanpak Budgetoverheveling NME Duurzaamheid experience center Pas op de plaats Zonnewarmtenet Ramplaankwartier Spreiding projectkosten Warmtenet Schalkwijk Subtotaal exploitatie:
div. Toevoeging/onttrekking reserve Budgetoverheveling: Totaal budgettair effect budgetoverhevelingen
2027
2028
2029
222 n
1.598 n
Toelichting budgetoverhevelingen Budgetoverheveling onderwijshuisvesting Verschillende huisvestingsprojecten, waaronder de Zonnewijzer, het IKC Valeo en de Hamelink, lopen vertraging op, waardoor de benodigde tijdelijke huisvesting nog niet gerealiseerd hoeft te worden. De uitgaven schuiven een jaar op. Daarom wordt voorgesteld € 896.000 over te hevelen naar 2026.
Bestuursrapportage 2025
62
Overheveling middelen Havo bij Haarlem college Het Haarlem College en het bevoegd gezag Dunamare zijn in het schooljaar 2022 – 2023 gestart met de voorbereidingen voor de invoering van HAVO in het schooljaar 2024 – 2025. Ter ondersteuning van de ontwikkel- en opstartkosten heeft de gemeente Haarlem een financiële bijdrage van € 1,5 miljoen toegezegd. Van deze € 1,5 miljoen is reeds € 0,5 miljoen gerealiseerd, voor dit jaar was € 1 miljoen begroot. De ontwikkel- en opstartkosten worden voor een gedeelte in het schooljaar 2025-2026 gerealiseerd. Hiervan wordt € 570.000 in 2025 gerealiseerd en € 430.000 in 2026. Om de verwachte lasten aan te laten sluiten met de begrote middelen wordt voorgesteld € 430.000 over te hevelen naar 2026. Overheveling subsidie Verduurzaming sportaccommodaties Voor 2025 is er voor de subsidie Verduurzaming verenigingsgebouwen een bedrag van € 850.000 beschikbaar. Voor 2025 wordt uitgegaan van € 600.000 aan beschikte subsidieaanvragen. Het voorbereiden van de subsidieaanvraag kost relatief veel tijd, daarom kan niet het hele bedrag benut worden. Een bedrag van € 250.000 wordt overgeheveld naar 2026. Er zijn voldoende aanvragen in voorbereiding waardoor de verwachting is dat het totaal beschikbaar subsidiebudget in 2026 benut zal worden.
Bijstellen begroting opvanglocaties opvang en asiel Voor de crisisnoodopvang in de Beijneshal (asielzoekers) en de tussenvoorziening aan de Laan van Decima 1 (statushouders) geldt dat de gemeente Haarlem de kosten financiert en deze in 2025 declareert op basis van een forfaitaire vergoeding bij het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). In de Voortgangsrapportage 2025 zijn deze baten begroot en zijn de kosten gelijk gehouden. De forfaitaire vergoeding is echter per 1 juli 2025 naar beneden bijgesteld. Voor de Laan van Decima geldt dat de verwachte kosten lager zijn dan de naar beneden bijgestelde baten. Het overschot wordt ingezet om de ambtelijke inzet en voorbereidende kosten die samenhangen met het onderzoek naar locaties in 2025 te bekostigen. Voor de Beijneshal is het COA met het Ministerie van Asiel en Migratie overeengekomen dat de hogere vergoeding nog enkele maanden in rekening kan worden gebracht gekoppeld aan de opening van de Meesterlottelaan. Na opening van de Meesterlottelaan sluit de opvang in de Beijneshal. Voor de begroting is aangehouden dat dit aan het einde van het derde kwartaal zal zijn. Doordat de sluitingsdatum nog niet bekend is, zijn voor het vierde kwartaal de baten gelijk gehouden aan de kosten die gemaakt zullen worden als de Beijneshal dan nog open is.
Voor beide locaties geldt dat na de bijstelling van de te verwachte baten en lasten een positief saldo ontstaat van in totaal € 940.000, waarvan wordt voorgesteld om dit over te hevelen naar 2026 en verder om ook in deze jaren de ambtelijke inzet en voorbereidende kosten (gedeeltelijk) te kunnen dekken. Overhevelen innovatiebudget consortia Op het innovatiefonds consortia is de verwachting dat het totaalbedrag van € 1,6 miljoen grotendeels niet in 2025 wordt gerealiseerd. De realisatie van projecten binnen het innovatiefonds vraagt om een zorgvuldige voorbereiding en afstemming met alle betrokken partners. Hierbij is sprake van complexe opgaven en vernieuwende werkwijzen, die tijd vergen om goed te kunnen landen in de praktijk. Voorgesteld wordt om een deel van de middelen (€ 1 miljoen) door te schuiven naar 2026, waarin de uitvoering daadwerkelijk start. Budget nul-emissiezone brom en snor overhevelen naar 2026 Binnen beleidsveld 43 ‘Aantrekkelijk woon-werkstad’ wordt voorgesteld een bedrag van € 800.000 door te schuiven van 2025 naar 2026. Deze budgetoverheveling heeft betrekking op een deel van de projectkosten voor de invoering van de nul-emissiezone voor brom- en snorfietsen. De afspraak was om te starten met dit project zodra de nul-emissiezone voor stadslogistiek van kracht zou zijn. Deze is op zondag 1 juni 2025 formeel ingevoerd.
Ten tijde van het maken van deze afspraak was echter Bestuursrapportage 2025
63
nog niet te voorzien dat er na de invoering nog aanzienlijke werkzaamheden zouden volgen binnen het stadslogistieke traject. Zo moeten – op basis van nieuwe landelijke afspraken – onder andere het huidige G4-loket worden omgezet naar het RDW-loket en diverse gemeentelijke verordeningen worden aangepast. Deze werkzaamheden vergen in de tweede helft van 2025 veel inzet, waardoor de ambtelijke voorbereiding van het project nul-emissie brom- en snorfietsen naar verwachting pas in het najaar van 2025 van start kan gaan. Om die reden wordt voorgesteld een deel van het budget ad. € 800.000 door te schuiven naar 2026. Budgetoverheveling Natuur en milieueducatie Binnen het Actieplan basis op orde van Natuur en milieueducatie is in totaal € 200.000 aan exploitatiebudget beschikbaar gesteld, verdeeld over € 100.000 in 2024 en € 100.000 in 2025. Vanwege vertragingen (met vergunningen) in de uitvoering is het budget voor 2024 reeds doorgeschoven naar 2025. Ook in 2025 werken deze vertragingen door in de realisatie van de beoogde activiteiten. Om het actieplan zorgvuldig en volledig uit te kunnen voeren, wordt daarom voorgesteld het resterende budget van € 100.000 voor 2025 over te hevelen naar 2026. Hiermee wordt geborgd dat de middelen beschikbaar blijven voor de uitvoering van de afgesproken activiteiten uit het Actieplan basis op orde in 2026.
Betere spreiding middelen isolatieaanpak Op dit moment kunnen nog niet alle isolatiemaatregelen worden geboden, omdat het onderzoek inzake het soortenmanagementplan nog loopt. In het verlengde hiervan ligt de aangevraagde subsidie onder het maximale aan te vragen bedrag. De middelen die in de begroting zijn opgenomen voor de verdubbelaar zijn hierdoor ook te hoog. Voorgesteld wordt de middelen van 2025 en 2026 over te hevelen naar 2027, respectievelijk € 850.000 en € 750.000, om zo een betere spreiding te bewerkstellingen. Budgetoverheveling NME Duurzaamheid experience center Omdat de oplevering van het verbouwde NME centrum later plaatsvindt dan verwacht, vertraagt ook de realisatie van het duurzaamheids-experience-center. Voorgesteld wordt om de middelen hiervoor (€ 240.000) over te hevelen naar volgend jaar, net als de middelen voor het realiseren van het kunstwerk (€ 50.000). Pas op de plaats Zonnewarmtenet Ramplaankwartier Op dit moment worden de werkzaamheden en financiële inrichting samen met Stichting Zonnewarmte opnieuw bekeken en dit leidt tot temporisering van de uitgaven. Voorgesteld wordt € 290.000 over te hevelen naar 2026. Spreiding projectkosten Warmtenet Schalkwijk Binnen het project Warmtenet Schalkwijk heeft de besluitvorming rondom de oprichting van het warmtebedrijf en het akkoord op de businesscase meer tijd gekost dan vooraf gepland.
Hierdoor is er tot nu toe minder ambtelijke inzet nodig geweest dan begroot, deze inzet wordt nu in 2026 verwacht. Voorgesteld wordt de projectkosten voor het warmtenet Schalkwijk meer te spreiden en daarom € 245.000 over te hevelen naar 2026.
Bestuursrapportage 2025
64
2.9 Overzicht belangrijkste reserves 2025 Reserves Naam
1-1-2025
Toevoeging
Onttrekking
31/12/2025
Algemene reserve
107.821
36.102
-50.410
93.513
Reserve Budgetoverheveling
22.622
6.103
14.270
14.455
Grondexploitatie
15.898
1.191
-5.137
11.952
Totaal
146.341
43.396
-55.547
134.190
Nadere specificatie ontwikkeling Algemene reserve: Algemene reserve 2025 2026 2027 2028 2029 Stand per 1-1 -107.821 v -93.513 v -34.680 v -34.680 v -34.680 v Bestemmingsvoorstel rekeningresultaat 2024 -31.102 v Voorgestelde dotatie in Bestuursrapportage 2025: Toevoeging algemene reserve -5.000 v (Voorgenomen) dotaties -36.102 v 0 v 0 v 0 v 0 v Bestemmingsvoorstellen rekeningresultaat 2023 Inzet opvanglocaties Voorstellen Coalitieakkoord 2022-2026 uit resultaat 2021 T.g.v. Kapitaallastenreserve (KN2026) Voorgestelde onttrekkingen in Begroting 2026: Dekking opvang Kleverparkweg (Voorgenomen) onttrekkingen Stand per 31-12
2030 -34.680
0
50 n 360 n 7.833 n 50.000 n
50.000 n
1.000 n 50.410 n 58.833 n 0 n 0 n 0 n -93.513 v -34.680 v -34.680 v -34.680 v -34.680 v
0 -34.680
Nadere specificatie ontwikkeling reserve Budgetoverheveling: Reserve Budgetoverheveling (opbouw over de jaren heen) Stand per 1-1
2021
2022
2023
2024
2025
4.669 v
7.997 v
6.653 v
9.742 v
22.622 v
Saldo (voorgenomen) toevoegingen/onttrekkingen
3.328 v
-1.344 n
3.089 v
12.880 v
- 8.167 n
Stand per 31-12
7.997 v
6.653 v
9.742 v
22.622 v
14.455 v
Een specificatie van het saldo toevoegingen/onttrekkingen aan deze reserve per jaar is opgenomen in de betreffende bestuurs- en/of decemberrapportage.
Bestuursrapportage 2025
65
2.10 Begrotingswijziging Bestuursrapportage 2025 Progr. Beleidsveld
2025 Omschrijving programma/beleidsveld
Begroting
Voorstel wijziging
Begroting gewijzigd
1
Maatschappelijke participatie
1.1 1.2 1.3
Lasten (exclusief reserves) Onderwijs en sport Sport Sociale basis
32.385 18.278 58.317
550 -262 414
32.935 18.015 58.732
1.1 1.2 1.3
Baten (exclusief reserves) Onderwijs en sport Sport Sociale basis
-8.863 -965 -3.974
-1.781 0 -429
-10.644 -965 -4.403
Toevoegingen/onttrekkingen reserves
-3.008
1.576
-1.432
1
Totaal Maatschappelijke participatie
92.170
68
92.238
2
Ondersteuning en zorg
2.1 2.2 2.3
Lasten (exclusief reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel
38.783 56.901 115.665
-711 250 -3.793
38.072 57.151 111.873
2.1 2.2 2.3
Baten (exclusief reserves) Voorzieningen volwassenen Voorzieningen jeugd Opvang, wonen en herstel
-288 -719 -50.304
-1.145 713 4.119
-1.433 -6 -46.186
Toevoegingen/onttrekkingen reserves
-1.729
3.255
1.526
158.309
2.688
160.997
2
Totaal Ondersteuning en zorg
3
Werk en inkomen
3.1 3.2 3.3
Lasten (exclusief reserves) Werk Inkomen Schulden
29.332 86.540 3.560
2.634 -309 699
31.965 86.231 4.259
3.1 3.2 3.3
Baten (exclusief reserves) Werk Inkomen Schulden
-3.587 -70.141 -237
0 0 -656
-3.587 -70.141 -893
-180
-189
-369
45.288
2.178
47.466
Toevoegingen/onttrekkingen reserves 3
Totaal Werk en inkomen
Bestuursrapportage 2025
66
Progr. Beleidsveld
2025 Omschrijving programma/beleidsveld
Begroting
Voorstel wijziging
Begroting gewijzigd
4
Aantrekkelijke woon-werkstad
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Lasten (exclusief reserves) Wonen en woningbouw Economie, toerisme en cultuur Aantrekkelijke leefomgeving Ruimtegebruik Overige beheertaken
2.557 41.352 79.523 12.226 29.305
4.882 -121 1.191 3.527 2
7.439 41.231 80.714 15.753 29.307
4.1 4.2 4.3 4.4 4.5
Baten (exclusief reserves) Wonen en woningbouw Economie, toerisme en cultuur Aantrekkelijke leefomgeving Ruimtegebruik Overige beheertaken
-25 -1.639 -33.833 -7.422 -31.427
0 0 -4.807 -5.077 -444
-25 -1.639 -38.641 -12.499 -31.871
Toevoegingen/onttrekkingen reserves
-121
1.326
1.205
4
Totaal Aantrekkelijke woon-werkstad
90.495
479
90.974
5
Gezonde en duurzame stad
5.1 5.2 5.3 5.4
Lasten (exclusief reserves) Milieu Energie Circulariteit Klimaatbestendige stad
1.711 12.723 32.035 12.493
152 -1.159 -9 1.475
1.863 11.564 32.027 13.968
5.1 5.2 5.3 5.4
Baten (exclusief reserves) Milieu Energie Circulariteit Klimaatbestendige stad
-249 -6.291 -32.946 -16.164
0 89 0 -1.500
-249 -6.202 -32.946 -17.664
Toevoegingen/onttrekkingen reserves
-2.493
1.487
-1.006
818
534
1.353
5
Totaal Gezonde en duurzame stad
6
Burger, bestuur en veiligheid
6.1 6.2 6.3
Lasten (exclusief reserves) Dienstverlening Gemeentelijk bestuur Openbare orde en veiligheid
12.693 9.020 50.413
292 258 980
12.985 9.278 51.393
6.1 6.2 6.3
Baten (exclusief reserves) Dienstverlening Gemeentelijk bestuur Openbare orde en veiligheid
-4.542 -33 -24.592
0 0 -1.410
-4.542 -33 -26.002
Toevoegingen/onttrekkingen reserves
-1.339
0
-1.339
Totaal Burger, bestuur en veiligheid
41.619
121
41.740
6
Bestuursrapportage 2025
67
Progr. Beleidsveld
2025 Omschrijving programma/beleidsveld
Begroting
Voorstel wijziging
Begroting gewijzigd
7
Algemene dekkingsmiddelen
7.1 7.2 7.3
Lasten (exclusief reserves) Lokale belastingen en heffingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead
6.154 3.015 94.690
0 -1.634 -748
6.154 1.381 93.942
7.1 7.2 7.3
Baten (exclusief reserves) Lokale belastingen en heffingen Algemene dekkingsmiddelen Overhead
-58.346 -457.679 -16.500
-1.583 -12.914 -603
-59.929 -470.593 -17.103
Toevoegingen/onttrekkingen reserves
-4.747
6.500
1.753
Totaal Algemene dekkingsmiddelen
-433.413
-10.982
-444.395
Saldo van baten en lasten (exclusief reserves) Toevoegingen/onttrekkingen reserves Totaal saldo inclusief mutaties reserves
8.903 -13.618 -4.714
-18.869 13.955 -4.913
-9.967 338 -9.627
7
NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen.
Bestuursrapportage 2025
68
3 Realisatie investeringen 3.1 Ontwikkeling Jaarschijf In de Kadernota 2026 zijn de geraamde investeringen voor dit jaar geactualiseerd naar een omvang van € 129 miljoen. In de voorbereiding van de Programmabegroting 2026-2030 is het Investeringsplan opnieuw geactualiseerd. Daarbij is een vernieuwde prognose voor de investeringen in 2025 opgesteld, wat heeft geleid tot een geactualiseerde jaarschijf voor dit jaar. De geactualiseerde jaarschijf voor dit jaar is € 118 miljoen. Dit houdt in dat de verwachte investeringen dit jaar ten opzichte van het Investeringsplan zoals dat was opgesteld voor de Kadernota 2025, met bijna € 11 miljoen zijn afgenomen. Deze investeringen zijn nu geraamd in de jaren 2026 en verder. Jaarschijf 2025 Raming investeringen
Kadernota
Programmabegroting
129.184
117.879
Verschil -11.306
3.2 Prognose investeringen De prognose van € 116 miljoen aan investeringen voor 2025 betekent een stijging in vergelijking met de actualisatie in 2024 van het Investeringsplan voor dat jaar. Toen werd voor de Programmabegroting de jaarschijf 2024 begroot op € 101 miljoen en werd uiteindelijk voor € 84 miljoen aan investeringen gerealiseerd. De prognoses zijn in onderstaande tabel geclusterd en per programma weergegeven.