2 Bijlage 1 Bestuursrapportage 2023

Bestuursrapportage 2023

Bestuursrapportage 2023

1

Inhoudsopgave 1 Samenvatting en leeswijzer .............................................................................................................. 4 1.1 Analyse uitkomst begroting....................................................................................................... 4 1.2 Samenvatting beleidsrealisatie en hoofdstukken ..................................................................... 6 1.3 Leeswijzer .................................................................................................................................. 7 1.4 Financiële ontwikkeling sociaal domein 2023 ........................................................................... 7 2 Versterkers Duurzaam doen........................................................................................................... 11 3 Beleidsrealisatie en Financiële wijzigingen .................................................................................... 13 Programma 1 Maatschappelijke participatie ................................................................................ 13 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 17 Programma 2 Ondersteuning en Zorg ...........................................................................................

22 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 26 Programma 3 Werk, inkomen en schulden ................................................................................... 30 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 32 Programma 4 Aantrekkelijke woon-werkstad ............................................................................... 36 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 44 Programma 5 Gezonde en duurzame stad .................................................................................... 50 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 53 Programma 6 Burger, Bestuur en Veiligheid ................................................................................. 56 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 60 Programma 7 Alg. Dekkingsmiddelen&Overhead .........................................................................

62 Beleidsrealisatie ............................................................................................................................ 69 3.8 Budgetoverheveling ................................................................................................................ 70 3.9 Overzicht belangrijkste reserves 2023 .................................................................................... 74 3.10 Begrotingswijziging Bestuursrapportage 2023...................................................................... 75 4 Realisatie investeringen ................................................................................................................. 78 4.1 Ontwikkeling Jaarschijf 2023 ................................................................................................... 78 4.2 Prognose investeringen ........................................................................................................... 78 4.3 Toelichting op bijstelling jaarsnede 2023 per programma...................................................... 78 4.4 Realisatie investeringen t/m juni............................................................................................. 79 4.5 Kredietoverschrijdingen ..........................................................................................................

80 4.6 Kredietbesluiten ...................................................................................................................... 80 5 Voortgang grote projecten ............................................................................................................. 86

Bestuursrapportage 2023

2

6 Bedrijfsvoering.............................................................................................................................. 102 7 Besluitpunten ............................................................................................................................... 105 Bijlage 1: Overzicht voortgang proces bestuurlijke actiepunten .................................................... 106 Bijlage 2: Lijst van aan- en verkopen gemeente.............................................................................. 107

Bestuursrapportage 2023

3

1 Samenvatting en leeswijzer In de bestuursrapportage wordt verantwoording afgelegd over de voortgang van de beleidsrealisatie en financiën in het lopende begrotingsjaar. De rapportage geeft een vooruitblik van de te verwachten realisatie over het gehele jaar.

1.1 Analyse uitkomst begroting Geprognosticeerd rekening resultaat 2023 Omschrijving

2023

a

Begrotingssaldo 2023 na Kadernota 2024

-166

v

b

Bestuursrapportage 2023:

4.894

n

c

Begrotingssaldo na vaststellen Bestuursrapportage 2023:

4.728

n

NB: de som van bedragen kan afwijken wegens afrondingsverschillen

Het begrotingssaldo na Kadernota 2024 (voortgangsrapportage 2023) is € 166.000 voordelig. Dit is na verwerking parkeeraddendum (€ 2 miljoen voordeel) en amendementen (€ 100.000 nadeel). Het begrotingssaldo na Kadernota 2024 exclusief parkeeraddendum en amendementen betreft € 1,73 miljoen nadelig. Het negatieve saldo dat voortvloeit uit voorliggende Bestuursrapportage 2023 bedraagt € 4,89 miljoen. Dit is na mutaties dotaties en onttrekkingen aan reserves. In afwijking van voorgaande jaren laat deze bestuursrapportage een negatief saldo zien in aanloop naar de jaarrekening. Het begrotingssaldo na vaststelling van de Bestuursrapportage 2023 is € 4,73 miljoen nadelig.

Mutaties dotaties en onttrekkingen reserves 2023 Omschrijving Baten Lasten Subtotaal Toevoeging reserves Onttrekking reserves Subtotaal Budgettair effect Bestuursrapportage 2023

2023 -22.127 9.872 -12.255 20.467 -3.318 17.149

v n v n v n

4.894 n

De grootste mutaties in dotaties en onttrekkingen aan reserves worden veroorzaakt door de voorstellen tot budgetoverheveling, totaal € 8,9 miljoen groot én de aanvullende dotatie aan de reserve beschermd wonen van € 4 miljoen groot. Binnen de voorstellen tot budgetoverheveling zijn de overhevelingen in verband met het Haarlems isolatie programma (€ 3,6 miljoen) en de middelen energietransitie (€ 1,4 miljoen) als onderdeel van de routekaart duurzaamheid het grootst. Beide overhevelingen vloeien uit besluitvorming hierover bij de Kadernota 2024. Met de dotatie aan de reserve beschermd wonen worden de regionale budgetten op het beleidsveld Opvang, Wonen en Herstel bijgesteld omdat de verwachte netto kosten (eg. het saldo van de Bestuursrapportage 2023

4

verwachte zorg geleverd in natura of via een PGB en na aftrek van de eigen bijdrage) in 2023 circa € 6,0 miljoen lager liggen dan begroot, o.a. door het gebrek aan voldoende Beschermd Wonen plekken.

Grootste wijzigingen Bestuursrapportage 2023 Budgettair effect; v (-) is voordelig; n is nadelig Pr.

Omschrijving budgettaire wijzigingen

2023

1 2 Div 4 6

Verslechteringen Bijstellen huur onderwijshuisvesting Jeugdzorg budget bijstellen Meicirculaire 2023 Parkeren Extra verkiezingen

472 3.138 1.904 700 570

Div Overige verslechteringen per saldo Subtotaal verslechteringen

n n n n n

3.227 n 10.011 n

Verbeteringen 2 2 4 7

Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Bijstellen budgetten voorzieningen volwassenen (inclusief PGB’s en eigen bijdrage) Omzetting planmatig onderhoudsbudget (exploitatie) naar investeringsbudget Actualiseren financieringslasten en dividend

Div Overige verbeteringen per saldo Subtotaal verbeteringen

Resultaat Bestuursrapportage 2023

-689 v -900 v -600 v -500 v -2.428 v -5.117 v

4.894 n

De grootste nadelen betreffen het tekort op jeugdzorg van € 3,1 miljoen en bijstelling van de algemene uitkering naar aanleiding van de meicirculaire 2023 met € 1,9 miljoen. Voor jeugdzorg geldt dat in 2023 de nieuwe inkoop is gestart met voorlopige lumpsum budgetten, gebaseerd op de productie van 2021. Bij het vaststellen van de definitieve lumpsum-budgetten voor de consortia is de productie van 2022 meegenomen en zijn een aantal knelpunten (wachtlijsten voor specifieke zorg) opgelost. Dit leidt tot een totaal tekort van € 3.137.563 voor 2023. De neerwaartse bijstelling van de algemene uitkering 2023 wordt toegelicht in programma 3.7 algemene dekkingsmiddelen. Het grootste voordeel betreft het naar beneden bijstellen van de budgetten voorzieningen volwassenen (inclusief PGB’s en eigen bijdrage) met € 900.000; Op basis van circa 4 tot 5 maanden aan facturatiedata is een prognose opgesteld voor 2023 voor de Wmo maatwerkvoorzieningen. Daaruit blijkt dat de kosten incidenteel lager uitvallen, voornamelijk veroorzaakt door voordelen op de afloop van transitorische posten over 2022, subsidieterugvorderingen (omdat deze in 2022 niet volledig besteed zijn) en een aantal incidentele budgetten die dit jaar niet uitgenut zullen worden en vanaf 2024 wegvallen.

Gezien het beperkt aantal maanden aan facturatie dat gebruikt is voor de prognose, zit er een hoge mate van onzekerheid aan deze bijstelling. De bijstelling verhoogt daarmee het risicoprofiel op de Wmo maatwerkvoorzieningen.

Bestuursrapportage 2023

5

1.2 Samenvatting beleidsrealisatie en hoofdstukken In hoofdstuk 3 wordt per programma aangegeven wat de geprognosticeerde beleidsrealisatie voor het huidige begrotingsjaar is. Daarnaast geeft een aantal hoofdstukken en bijlagen inzicht in de voortgang op specifieke onderwerpen. Hier wordt kort samengevat wat de stand van zaken is. Voor gedetailleerde informatie verwijzen we naar de betreffende hoofdstukken en bijlagen. Voortgang doelen en prestaties: 75 % wordt gehaald De beleidsmatige rapportage sluit aan bij de doelen en prestaties die in de Programmabegroting 2023-2027 zijn vastgesteld. De stand van zaken voor wat betreft de uitvoering en realisatie van beleid wordt bij elk van de 7 programma’s door middel van een "verkeerslicht" (groen, geel, rood) weergegeven. Voor groene verkeerslichten geldt dat de realisatie conform doelstelling verloopt. Gele verkeerslichten geven aan dat de realisatie twijfelachtig is en voor rode verkeerslichten geldt vermoedelijk geen realisatie. Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 75 % van de vastgestelde prestaties gehaald gaan worden (groen of licht groen). Bij de betreffende programma’s wordt per doel en prestatie de voortgang benoemd. Hieronder een beknopte samenvatting per cluster. Cluster Sociaal Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 85 % van de vastgestelde prestaties binnen het sociaal domein gehaald gaan worden (groen of licht groen).

Cluster Fysiek Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 69 % van de vastgestelde prestaties binnen het fysieke domein gehaald gaan worden (groen of licht groen). Cluster Burger en Bestuur Uit deze bestuursrapportage blijkt dat 69 % van de vastgestelde prestaties binnen het cluster burger en bestuur gehaald gaan worden (groen of licht groen). Voortgang investeringen In de Kadernota 2024 zijn de geraamde investeringen voor dit jaar geactualiseerd. De jaarschijf 2023 is daarbij vastgesteld op € 79 miljoen. In de voorbereiding van de Programmabegroting 2024-2028 is het Investeringsplan opnieuw geactualiseerd. Daarbij is een vernieuwde prognose voor de investeringen in 2023 opgesteld, wat heeft geleid tot een geactualiseerde jaarschijf voor dit jaar. De geactualiseerde jaarschijf voor 2023 is € 70 miljoen. Dit houdt in dat de verwachte investeringen dit jaar ten opzichte van het Investeringsplan zoals dat was opgesteld voor de Kadernota 2024, met € 9 miljoen zijn afgenomen. Deze investeringen zijn nu geraamd in de jaren 2024 en verder. Met het verschuiven van de investeringen zijn ook de verwachte inkomsten uit bijdragen van derden in die investeringen in tijd verschoven. Ter vergelijking; in 2022 bedroegen de gerealiseerde investeringen € 55 miljoen en in 2021 € 41 miljoen. We verwachten hiermee 89% van de bij de Kadernota 2023 geactualiseerde geraamde investeringen te realiseren.

Bedrijfsvoering: externe Inhuur Naar verwachting wordt in 2023 voor ruim € 27 miljoen ingehuurd. Dit is een verhoging van € 9,7 miljoen ten opzichte van eerdere ramingen. Het inhuurbedrag na aanpassing komt daarmee op hetzelfde niveau als in 2022. De hogere kosten van inhuur worden gedekt uit de onderschrijdingen (= overschotten) op de loonsom van de vaste formatie en de beschikbaar gestelde extra middelen. De inhuurlasten kunnen Bestuursrapportage 2023

6

dus veelal worden gedekt uit budgetten die op de diverse beleidsvelden zijn voorzien. Voor het overige vinden ze dekking in programma’s en projecten.

1.3 Leeswijzer Voor de herkenbaarheid van de informatie is de indeling van de bestuursrapportage gelijk aan de begroting. In hoofdstuk 2 wordt gerapporteerd over de uitvoering van de Versterkers Duurzaam Doen. In hoofdstuk 3 wordt per programma gerapporteerd over beleidsrealisatie en de financiële wijzigingen groter dan € 100.000. In de paragrafen 3.8 en 3.9 worden reservemutaties en budgetoverhevelingen toegelicht. Paragraaf 3.10 bevat de door de raad vast te stellen begrotingswijziging die volgt uit de voorstellen in deze bestuursrapportage. Hoofdstuk 4 geeft de realisatie van investeringen weer en in hoofdstuk 5 wordt gerapporteerd over de voortgang van grote projecten. Hoofdstuk 6 gaat in op de bedrijfsvoering en in bijzonder de externe in huur. In Hoofdstuk 7 worden de besluiten voorgelegd die voorvloeien uit voorliggende bestuursrapportage. Tevens is een aantal bijlagen bijgevoegd: Bijlage 1 geeft een actueel overzicht van het proces moties, amendementen en toezeggingen. Bijlage 2 bevat een overzicht van aan- en verkopen onroerend goed.

1.4 Financiële ontwikkeling sociaal domein 2023 In deze paragraaf wordt ingegaan op een aantal financiële ontwikkelingen in het Sociaal Domein. Een analyse gebaseerd op de verwachte uitgaven tot einde jaar voor de Wmo en Jeugd. Ten opzichte van de bijgestelde Begroting (verwerking mutaties Kadernota 2024/voortgangsrapportage 2023) worden de lasten Wmo verder naar beneden bijgesteld. Dit wordt veroorzaakt door een aantal kleine incidentele meevallers, de zorguitgaven zelf liggen nagenoeg in lijn met de verwachtingen. De begroting wordt nu incidenteel met € 0,9 miljoen voordelig bijgesteld. De uitgaven Jeugd kennen een forse stijging, voor een deel incidenteel, maar de kosten in Perceel 1 zijn flink toegenomen en hebben een structureel effect. De wijzigingen in de Kadernota (€ 3,0 miljoen in 2023 en € 2,2 miljoen structureel) wordt hierdoor teniet gedaan. De voorlopige rijksbijdrage BUIG (uitkeringen) is begin mei heel beperkt naar beneden bijgesteld. Eind september zal de definitieve beschikking weer hoger liggen doordat de stijging van het wettelijk minimumloon in de rijksbijdrage wordt verwerkt. Pas daarna kan een goede prognose van het saldo BUIG worden opgesteld. Het klantenbestand vertoont nog steeds een dalende lijn, uitstroom naar werk is nog steeds de belangrijkste reden. De 1e tranche energietoeslag 2023 van € 500 per rechthebbende is uitgekeerd.

Het wetsvoorstel voor het uitkeren van de 2e tranche (€ 800 per rechthebbende) is nog in behandeling bij de Tweede Kamer. Naar verwachting kan dit bedrag pas na oktober uitgekeerd worden. Per 1 januari 2023 is de inkomensgrens voor minima verhoogd naar 130%. Het budget is daarvoor met ruim € 1,0 miljoen bijgesteld. Op basis van de eerste 6 maanden 2023 is er sprake van een geringe toename in nieuwe Haarlempashouders. Vooral in de Individuele Inkomenstoeslag (norm is met 10% gestegen en inhaalslag van aanvragen 2022) kent hogere uitgaven. Deze groei kan met de beschikbare middelen opgevangen worden. Nadat de wet Energietoeslag 2023 is aangenomen zal er ook nog een publiekscampagne starten. De precieze effecten van de wet energietoeslag worden ultimo september 2023 verwacht. De oorspronkelijke aangekondigde inwerkingtreding was april jongstleden. Nadat de effecten van de Wet bekend zijn kan de campagne voor zowel energietoeslag als de verhoging van de inkomstengrens van 120% naar 130% worden gestart. Met als gevolg dat pas later dan oorspronkelijk verwacht een toename van aanvragen wordt ingecalculeerd. Bestuursrapportage 2023

7

Hieronder wordt voor de verschillende onderdelen de afwijkingen ten opzichte van de begroting nader toegelicht. Daarbij wordt ook op een aantal inhoudelijke ontwikkelingen ingegaan.

1. Wmo Maatwerkvoorzieningen Op basis van de eerste 4 tot 5 maanden aan facturatiedata is een prognose opgesteld voor de Wmo maatwerkvoorzieningen. Daaruit blijkt dat de kosten incidenteel lager uitvallen, voornamelijk veroorzaakt door voordelen op de afloop van overlopende posten over 2022, subsidieterugvorderingen (omdat deze in 2022 niet volledig besteed zijn) en een aantal incidentele budgetten die dit jaar niet besteed zullen worden en vanaf 2024 wegvallen. Per saldo een incidenteel voordeel van € 900.000. De maatwerkvoorzieningen volgen op het totaal redelijk de lijn zoals opgenomen in de Kadernota 2024. Een voordeel op het collectief vervoer (lagere groei dan verwacht vanwege aanhoudende chauffeurstekorten) en lagere kosten dan verwacht bij de woonvoorzieningen wordt teniet gedaan door een nadeel op de kosten voor de huishoudelijke ondersteuning (vanwege een hoger dan verwacht volumegroei van 5,5% vs. 3,7% en hogere gemiddelde kosten per cliënt). Gezien het beperkt aantal maanden aan facturatie dat gebruikt is voor de prognose, zit er een hoge mate van onzekerheid aan deze bijstelling. De bijstelling verhoogt daarmee het risicoprofiel op de Wmo maatwerkvoorzieningen.

2. Wmo Beschermd Wonen De regionale budgetten op het beleidsveld Opvang, Wonen en Herstel worden jaarlijks bijgesteld. Dit jaar betreft het voornamelijk een dotatie aan de reserve voor Beschermd Wonen, omdat de verwachte netto kosten (eg. het saldo van de verwachte zorg geleverd in natura of via een PGB en na aftrek van de eigen bijdrage) in 2023 circa € 6,0 miljoen lager liggen dan begroot, voornamelijk door het gebrek aan voldoende Beschermd Wonen plekken. In de prognose wordt rekening gehouden met € 325.000 aan innovatie uitgaven vanuit het in 2021 opgerichte Innovatiefonds. Daarnaast wordt de begroting conform afspraken aangepast voor de ambtelijke kosten die ten laste van de regionale budgetten moeten worden gebracht. Verder wordt ook de overhead ten laste gebracht op dit budget. Omdat overhead niet op het product doorbelast mag worden volgens de financiële regelgeving wordt dit gedaan middels een lagere dotatie aan de reserve (extracomptabel), conform het oprichtingsdocument reserve Opvang, Wonen en Herstel. Tegelijkertijd wordt voorgesteld om € 100.000 te onttrekken uit de reserve Opvang Wonen en Herstel voor de Maatschappelijk Opvang vanwege hoger dan verwachte beveiligingskosten (voornamelijk door prijsdruk) in 2023. Er is gestart met de actieagenda Geweld hoort Nergens Thuis van 2023. De verwachting is dat niet het hele budget wordt uitgenut.

Het budget Regio Aanpak Huiselijk Geweld wordt daarom met € 100.000 naar beneden bijgesteld in verband met de beperkte capaciteit op de arbeidsmarkt om lokale uitvoering te geven aan een verbeterde dienstverlening voor het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Hiervoor zijn in de Meicirculaire 2022 zogenoemde Parlementaire Ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag (POK) middelen gekomen.

3. Jeugd Eind 2022 is de opdracht voor de inzet van de Hoog Specialistische Jeugdzorg (Perceel 1) aan 4 consortia gegund. Deze 4 consortia zijn op 1 januari 2023 met de uitvoering van deze opdracht gestart. Medio 2023 zijn de definitieve lumpsum-budgetten voor de consortia vastgesteld. Dit op basis van de productie 2022 en een aantal inhoudelijke knelpunten (waaronder de wachtlijsten voor specifieke zorg en de verschuiving van producten van perceel 2 naar perceel 1).

Bestuursrapportage 2023

8

Daarnaast is voor zeer specifieke meervoudige complexe zorg een aantal maatwerkovereenkomsten afgesloten. Dit om juiste, passende en zeer complexe ondersteuning voor mogelijk te maken, buiten de overeenkomsten met de consortia. De uitgaven voor de inzet van Jeugdbescherming- en reclassering liggen lager dan begroot, dat geldt ook voor de landelijk ingekochte zorg (zeer gespecialiseerde zorg). Het totaal van deze ontwikkelingen leidt tot een bijstelling van € 3,3 miljoen waarvan € 1,1 miljoen incidenteel. Opgemerkt wordt dat nog steeds het risico aanwezig is dat consortia kampen met een grote stijging en toename van de complexiteit van de ondersteuningsvraag van de jeugdpopulatie. En zij met zeer nauwkeurig onderbouwing een exacte krapte van de definitieve vastgestelde lumpsum de passende zorg en ondersteuning voor onze cliënten niet volledig kunnen leveren.

4. BUIG Begin mei 2023 is de nadere voorlopige beschikking BUIG gepubliceerd. De beschikking is gebaseerd op het nader voorlopige macrobudget. De tussenstand, waarin de realisaties van vorig jaar en recente inschattingen van de conjuncturele situatie (CEP, CPB) zijn verwerkt. Het macrobudget 2023 gaat van ongeveer € 6,0 miljard naar ruim € 5,9 miljard (neerwaartse bijstelling van € 49,4 miljoen). Het macro-budget wordt neerwaarts bijgesteld door de lagere uitgaven (door de gemeenten) in 2022 en wordt naar boven bijgesteld door een hogere verwachte instroom in de bijstand dan eerder geraamd. Per saldo leiden deze ontwikkelingen tot een verlaging van het nader voorlopig budget. Voor Haarlem betekent dit een bedrag van € 53.587.883, ten opzichte van de voorlopige beschikking (september 2022: € 53.724.885) een kleine neerwaartse bijstelling. Eind september wordt het macrobudget 2023 definitief vastgesteld en wordt via de definitieve beschikking de werkelijke BUIG bijdrage bepaalt. In deze beschikking wordt in ieder geval het effect van de verhoging van het Wettelijk Minimum Loon gecompenseerd. De gemeenten financieren dit effect nu feitelijk voor. De definitieve beschikking zal daardoor flink hoger uitvallen (eerste prognose Rijk: ruim € 59 miljoen voor Haarlem).

Hier staan vanzelfsprekend ook hogere uitgaven tegenover (de uitkeringen zijn ook met circa 10% verhoogd) waardoor er niet direct sprake is van een voordeel. Door de “voorfinanciering” heeft de prognose tot einde jaar, weinig waarde. Pas na de bijstelling van de baten is zichtbaar wat het saldo op de BUIG zal zijn. Dat inzicht zal na het verschijnen van de definitieve beschikking gegeven worden. Omvang bestand De omvang van de flexibele schil Werk en Inkomen herijkt is gebaseerd op de 0-stand op 1-1-2021. De omvang van het bestand waartegen de benodigde hoogte van de flexibele schil wordt gemeten is een klantenbestand van 4.018 (totaalbestand Haarlem en Zandvoort) waar een formatie van 88.03 fte tegenover staat. Sinds deze peildatum blijft het bestand afnemen. Op 1 februari 2022 was de omvang 3.876 (-3,53%, inclusief BBZ-cliënten). Op 1 augustus 2022 3.751 (-6,6%). En op 1 februari 2023 3.646 (-9,26%). Op het meest recente peilmoment, 1 augustus 2023, was de omvang 3.621 (-9,88%). Op grond van deze cijfers zou er sprake moeten zijn van het inperken van de flexibele schil. Gelet op de krapte op de arbeidsmarkt is dat een ongewenste oplossing. In de huidige krappe arbeidsmarkt zijn geen ervaren klantmanagers te vinden. Het lang open hebben staan van vacatures en het opleiden van onervaren klantmanagers kost tijd en legt extra druk op zittende collega’s.

Om te voorkomen dat de kwaliteit van de dienstverlening naar klanten daalt en er niet voldoende tijd is voor re-integratie taken, is het onverstandig om de omvang van de flexibele schil nu bij te stellen. De wijziging van boven of onder de 5% heeft effect in het nieuwe jaar. Ook de verhoogde instroom van statushouders is dan al een feit. Dat zou inhouden dat bij het volgende ijkmoment (1 februari 2024) deze instroom meetelt in de berekening van de flexnorm van 5%. Het nu meetellen van deze bestandsontwikkeling voorkomt onnodige schommelingen in de inhuurbudgetten en uitstoom van Bestuursrapportage 2023

9

opgeleid personeel, dat dan op korte termijn weer ingehuurd moet worden voor dezelfde werkzaamheden. Gelet op de krapte op de arbeidsmarkt is dat een ongewenste oplossing.

5. Opvang Oekraïners In 2022 is er gestart met de opvang van Oekraïners in Haarlem. Haarlem levert binnen de VRK haar bijdrage aan de inspanning die door het Rijk is gevraagd. Dat betekent dat in 2023 aan ruim 1.000 ontheemden onderdak wordt geboden in zowel gemeentelijke als particuliere opvanglocaties. In 2023 is gestart met het verbeteren van het welzijn van de ontheemden en het vergroten van de zelfstandigheid en zelfredzaamheid. Aandachtspunten zijn de toegang tot zorg en onderwijs, taalonderwijs voor volwassenen, het geestelijk welzijn en een betere match tussen opleidingsniveau van de ontheemden, het werk dat ze nu verrichten en ook de huisvesting voor de langere termijn, nu de oorlog voortduurt.

6. Minima Energietoeslag Haarlem heeft eind 2022 een bedrag van € 5,74 miljoen ontvangen voor de energietoeslag 2023. Het gaat hier het uitkeren van de 1e tranche van € 500 per rechthebbende. In de periode januari 2023 tot en met juli 2023 is € 4,19 miljoen uitgekeerd. Grotendeels dezelfde groep als de groep aan wie in 2022 de energietoeslag is verstrekt. Tot de sluitingsdatum van 30 juni 2023 heeft zich nog een klein aantal inwoners gemeld aan wie met terugwerkende kracht de energietoeslag 2022 (€ 1.300) en de 1e tranche 2023 (€ 500) is uitgekeerd. Het Kabinet heeft medio 2023 een wetsvoorstel ingediend waardoor in 2023 een 2e tranche van € 800 per rechthebbende uitgekeerd kan worden. Dit wetsvoorstel is nog in behandeling bij de Tweede Kamer, de beoogde inwerkingtreding is oktober 2023. Dan zal er naar verwachting ook duidelijkheid zijn over de financiële verdeling over de gemeenten. Hoogstwaarschijnlijk zal het verdeelmodel zoals in 2022 is gehanteerd aangepast worden, vanwege de grote verschillen tussen gemeenten. Uitkering van de toeslag zal zo snel mogelijk na besluitvorming door het Rijk plaatsvinden. Uitwonende studenten komen ook in aanmerking voor een toeslag. Dit wordt door de DUO uitgevoerd; de gemeente heeft hierin geen rol. De toeslag van € 800 kan tot en met 30 juni 2024 aangevraagd en uitgekeerd worden.

In de Jaarrekening 2023 zal de financiële stand van zaken opgemaakt worden en ingeschat worden hoeveel middelen er nog nodig zijn voor de energietoeslag. Effect 120%-130% Per 1 januari 2023 is de inkomensgrens voor minima verhoogd naar 130%. Het budget is daarvoor met ruim € 1,0 miljoen bijgesteld. Op basis van de eerste 6 maanden 2023 is er sprake van een geringe toename in nieuwe Haarlempashouders. Vooral in de Individuele Inkomenstoeslag (norm is met 10% gestegen en inhaalslag van aanvragen 2022) kent hogere uitgaven. Deze groei kan met de beschikbare middelen opgevangen worden. Na het aannemen van de wet Energietoeslag 2023 zal er ook nog een publiekscampagne starten. De precieze effecten van de wet energietoeslag wordt ultimo september 2023 verwacht. De oorspronkelijke aangekondigde inwerkingtreding was april jongstleden. Nadat de effecten van de Wet bekend zijn kan de campagne voor zowel energietoeslag als de verhoging van de inkomstengrens van 120% naar 130% worden gestart. Met als gevolg dat pas later dan oorspronkelijk verwacht een toename van aanvragen wordt ingecalculeerd. De verwachte stijging van de woonkosten valt mee omdat de instroom van statushouders lager is dan verwacht. Dekking van meerkosten uit de reserve minima in 2023 is op dit moment dan ook niet aan de orde. Bestuursrapportage 2023

10

2 Versterkers Duurzaam doen In oktober 2021 zijn de Versterkers Duurzaam doen: incidentele impuls voor 2021 t/m 2023 vastgesteld in de raad. Aanleiding voor de versterkers waren de incidentele voordelen voor de jaren 2020 en 2021 naar aanleiding van de Meicirculaire 2021. In de volgende tabel worden per onderwerp de verwachte werkelijke uitgaven ten opzichte van de begrote uitgaven van 2023 weergegeven. Indien de verwachting is dat besteding in 2023 niet wordt gerealiseerd, wordt het vervolg toegelicht. Dit geldt alleen voor versnellen actieplan schone energie. Daarmee wordt nagenoeg het gehele budget Versterkers Duurzaam doen van € 2,3 miljoen in 2023 uitgegeven. Dom.

Pr. Versterker

Budget 2023

Prognose Realisatie 2023 Programma 1: Maatschappelijke participatie Sociaal

Verschil B - PR

Toelichting

1 Extra budget voor speeltuinen (speeltuinverenigingen)*

185

185

0 De uitvoering van de werkzaamheden rondom de speeltuinen ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed.

1 Terugdraaien van bezuiniging op de sociale basis

250

250

435

435

0 Het terugdraaien van de bezuiniging is opgevoerd in de begroting en vervolgens is het beschikbare budget beschikt voor de opdracht Gewoon in de Wijk aan Buurts. Dus daarmee wordt deze volledig in 2023 gerealiseerd. 0

114

114

0 Op basis van de laatste prognose is de verwachting dat dit volledig besteed zal worden in 2023.

114

114

0

0

0

Programma 2: Ondersteuning en zorg 2 Verlengen pilot trajectbegeleiding economisch daklozen in de maatschappelijke opvang*

Programma 3: Werk, inkomen en schulden 0

Fysiek Programma 4: Duurzame stedelijke vernieuwing 4 Versnellen actieplan schone energie*

75

4 Uitvoeren Uitvoeringsagenda woonvisie

230

Bestuursrapportage 2023

230

75 Deze versterker is bedoeld voor een bijdrage in de compensatie van natuur zodra er een zonneweide wordt gerealiseerd op Schoteroog. Deze natuur compensatie zal plaatsvinden in de Poelpolder. Omdat de vergunningaanvraag door AfvalZorg voor de zonneweide vertraagd is, en deze waarschijnlijk pas over een paar weken zal starten, zal de vergunning ook pas in 2024 verleend worden. Zodra de vergunning verleend is, zal de bijdrage aan de natuurcompensatie ook daadwerkelijk uitgegeven worden, en dit zal dus in 2024 zijn. 0 De uitvoering van de werkzaamheden ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed.

11

Dom.

Pr. Versterker

Budget 2023

4 Zonemanagement voor Orionzone/ Zijlweg

Prognose Verschil Realisatie B - PR 2023 300 300

Toelichting

0 Realisatie ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed. 75

605

530

5/4 Impuls aan groeninitiatieven en klimaatadaptatie*

212

212

0 Realisatie ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed.

5 Opstellen verkeersveiligheidbeleid*

36

36

0 Realisatie ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed.

5 Versnelling op thema Verkeer en mobiliteit*

108

108

5 Voorlichting leefbaarheid, veiligheid en toezicht havenbedrijf

125

125

0 Realisatie ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed. 0 Realisatie ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed.

481

481

0

Programma 5: Beheer en onderhoud

Burger Programma 6: Burger, bestuur en veiligheid & bestuur 6 Terugdraaien meerjarige incidentele bezuiniging op handhaving

250

250

0 In 2023 is extra inhuur ingezet voor integrale handhaving.

6 Extra inzet veiligheid Skaeve Huse en Domus Plus

165

165

6 Belangenbehartiging, lobby en subsidieverwerving

280

280

0 Er is extra capaciteit handhaving ingehuurd en toegevoegd aan de wijkteams om het toezicht op de toekomstige locaties Skaeve Huse en Domus Plus te versterken ,de reeds aanwezig overlast te verminderen en de binding tussen handhaving en de betrokken buurt te versterken. 0 Realisatie ligt op schema. De verwachting is dat dit bedrag in z'n geheel zal worden besteed.

695

695

0

2.330

2.255

75

Totaal 2023 * = Budgetoverheveling 2022

Bestuursrapportage 2023

12

3 Beleidsrealisatie en Financiële wijzigingen Programma 1 Maatschappelijke participatie Omschrijving

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Budgettaire wijzigingen Bijstellen huur onderwijshuisvesting

472 n

n

v

v

v

Bijstelling voor Begroting 2023 Veiligheidsregio Kennemerland

229 n

n

v

v

v

EU-life toekomstbestendige kunstgrasvelden

100 n

n

v

v

v

Meicirculaire 2023

-368 v

v

v

v

v

-68 v

v

v

v

v

68 n

n

v

v

v

Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Baten Programmabudget Transformatie Sociaal B Domein Baten Programmabudget Transformatie Sociaal L Domein Bijstellen OKE en NPO budgetten

B

-500 v

v

v

v

v

Bijstellen OKE en NPO budgetten

L

500 n

n

v

v

v

Bijstellen WEB budget

L

-250 v

v

v

v

v

Bijstellen WEB budget

B

250 n

n

v

v

v

L

2.023 n

n

v

v

v

B

-2.023 v

v

v

v

v

Formatie team coördinatoren SWT naar Buurts

L

157 n

n

v

v

v

Regionaal leerplein uitbreiding formatie RMC trajectbegeleider en leerplichtambtenaar

L

-28 v

v

v

v

v

Stelpost CAO-effect 2023

L

136 n

n

v

v

v

Tijdelijke formatie taalhuiscoördinator

L

-29 v

v

v

v

v

175 n

n

v

v

v

Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8

-198 v

198 n

Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

646 n

198 n

0 n

0 n

0 n

198 n

-198 v

0 n

0 n

0 n

Budgetneutrale bijstelling voor GALA-middelen en deel IZA-middelen Budgetneutrale bijstelling voor GALA-middelen en deel IZA-middelen

Wijzigingen met een effect op reserves Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Mutatie per reserve en onderwerp Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8 Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht Onttrekking Reg. middelen arbeidsmarktbeleid

-175 v

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

669 n

Bestuursrapportage 2023

0 n

13

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen huur onderwijshuisvesting Het investeringsplan voor onderwijshuisvesting kent een uitvoeringplanning die regelmatig onderhevig is aan wijzigingen. Enerzijds komt dit door de tijdspanne tussen vaststellen van het investeringsplan en de uitvoeringsplanning. Anderzijds doen zich regelmatig situaties voor die buiten de invloedsfeer van de gemeente liggen. Tijdens de uitvoeringswerkzaamheden maken scholen gebruik van tijdelijke huisvesting waarvan de kosten zijn opgenomen in de exploitatie. Als de uitvoeringsplanning wijzigt bewegen de kosten voor tijdelijke huisvesting mee. Er is voor de uitvoering van de van reguliere verschuivingen (langer huren van noodlokalen voor Daaf Gelukschool en het Schoter, plaatsen extra noodlokalen voor Rudolf Steiner College) €189.608 meer benodigd. Daarnaast zijn de kosten voor de Internationale Schakel Klas (ISK), waar het onderwijs voor nieuwkomers wordt verzorgd, een bedrag van 282.000 benodigd. Voor de begroting betekent dit een bijraming ten laste van de algemene middelen van € 472.000. Bijstelling voor Begroting 2023 Veiligheidsregio Kennemerland Op basis van de 1e Bestuursrapportage van de VRK wordt de begroting voor de Haarlemse bijdrage aan de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) via deze mutatie bijgesteld. Deze is vastgesteld door het algemeen bestuur van de VRK.

De belangrijkste wijziging betreft een verhoging van de bijdrage als gevolg van een forse indexatie, welke was voorzien ten tijde van de Voortgangsrapportage 2023. Daarom is destijds een stelpost opgenomen in programma 6 voor de geschatte impact. Deze blijkt achteraf voldoende en er is een onverwachts voordeel ontstaan op de kosten voor bluswater. In totaal leidt dit tot een voordeel van € 107.000. Middels deze mutatie wordt hiervoor de Haarlemse begroting afgeraamd. De impact per programma is als volgt: Programma 1: € 229.000 nadeel; Programma 2: € 158.000 nadeel; en Programma 6: € 494.000 voordeel. EU-life toekomstbestendige kunstgrasvelden De gemeenten Amsterdam en Haarlem zijn samen het project “Scale Up Toekomstbestendige Kunstgrasvelden” gestart. In dit project wordt via een nieuwe inkoopmethodiek; een innovatiepartnerschap genaamd “Scale Up” de markt uitgedaagd om door middel van innovatie gezamenlijk vorm te geven aan circulaire, biobased, niet vervuilende, klimaatbestendige, energie positieve oplossingen voor kunstgrasvelden (sector sport); en door overdracht van de methodiek, in andere sectoren. Dit innovatieve inkoop traject kenmerkt zich door een onderzoek- en ontwikkelingsfase (O&O-fase) in samenwerking met marktpartijen om te komen tot het gewenste eindproduct alvorens de commerciële fase in te gaan (raam contract) voor de komende 10 jaar.

De beide gemeenten bundelen hun inkoopvolumes. De gemeentes hebben een EU-LIFE Green Pitches subsidie toegekend gekregen vanuit de Europese Commissie. Voor Haarlem bedraagt deze subsidie in totaal € 109.000 voor drie jaar (2023, 2024 en 2025) en is gebaseerd op een vergoeding voor de personele inzet. Daarnaast zijn er ook andere kosten die samenhangen met dit project, zoals communicatie uitingen, organisatie van events om marktpartijen te werven en te informeren, rapportage en monitoring gedurende de O&)-fase, gedeeltelijk vergoeding om de ontwikkeling tijdens de O&O-fase mogelijk te maken. De gemeente Amsterdam en Haarlem hebben hierover afspraken (o.a. kosten verdeling) gemaakt in een samenwerkingsovereenkomst (deze overeenkomst, inkoopstrategie en selectie leidraad worden na zomerreces vastgesteld). Op basis hiervan wordt voorgesteld om in 2023 een bedrag van € 100.000 beschikbaar te stellen voor de bijdrage vanuit de gemeente Haarlem aan het EU-life project.

Bestuursrapportage 2023

14

Meicirculaire 2023 Verwezen wordt naar de toelichting over de meicirculaire 2023 in programma 7. Neutrale wijzigingen Baten Programmabudget Transformatie Sociaal Domein Vanuit de Metropoolregio Amsterdam (MRA) zijn in 2022 middelen ontvangen om voor 2022 en 2023 een programmasecretaris voor de regiowerkzaamheden te bekostigen. Middels deze mutatie worden de baten en lasten met deze middelen voor 2023 van circa € 68.000 budgetneutraal naar boven bijgesteld. Bijstellen OKE en NPO budgetten Door een grotere toestroom van nieuwkomers dan verwacht wordt voorgesteld het budget Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie met € 100.000 te verhogen. Dekking hiervoor is een doeluitkering van het rijk. Door het eerder uitkeren van een aantal subsidies dan gepland, omdat de activiteiten eerder konden plaatsvinden dan verwacht, wordt voorgesteld om het budget Nationaal Programma Onderwijs dit jaar met € 400.000 bij te stellen, gedekt door de rijksmiddelen NPO. Bijstellen WEB budget In 2023 is het structurele budget voor volwasseneneducatie met € 300.000 opgehoogd ten opzicht van eerdere jaren, vanuit het Rijk. Om deze middelen goed en accuraat weg te zetten is tijd nodig. Op dit moment worden er trajecten voorbereid die vanaf subsidiejaar 2024 gaan lopen. Ook is er wegens personeelstekort bij taalscholen weinig groei-potentie binnen het bestaande aanbod.

Hierdoor kunnen er niet meer groepen starten dan is afgesproken. Het extra geld kan dus pas op langere termijn ingezet worden om meer trajecten te bekostigen. Om deze redenen is het voorstel om het budget met € 250.000 te verlagen. Budgetneutrale bijstelling voor GALA-middelen en deel IZA-middelen Per 2023 heeft het Rijk verschillende regelingen rondom gezondheid, sport en de sociale basis gebundeld in de ‘Brede SPUK’. Deze brede SPUK loopt t/m 2026 en beslaat 15 aparte onderdelen met een vooraf vastgestelde uitkering. De volgende onderdelen uit de Brede SPUK zijn een vervanging van eerdere decentrale uitkeringen: Brede Regeling Combinatiefuncties, Terugdringen gezondheidsachterstanden (Gezond in de Stad, alleen voor Haarlem), Kansrijke Start en Één tegen Eenzaamheid. Het onderdeel ‘Sportakkoord’ werd sinds 2019 ook in een SPUK aan de gemeente uitgekeerd. Alle overige onderdelen binnen de Brede SPUK zijn volledig nieuw en vormen dus een aanvulling op de begroting. De invulling van deze middelen worden volgens de richtlijnen van het rijk én gezamenlijk met partners zoveel mogelijk integraal uitgewerkt. Formatie team coördinatoren SWT naar Buurts Er is 2,78 FTE inzet van team coördinatoren (schaal 11) in de sociale wijkteams (waarvan 2,58 FTE Haarlem).

Deze team coördinatoren voor Haarlem zijn als gevolg van de opdracht Gewoon in de Wijk in het eerste halfjaar van 2023 ingezet bij Buurts. Het budget voor deze formatie is vanaf medio 2023 onderdeel van de opdracht aan Buurts en daarom wordt de begroting hier budgetneutraal op aangepast. Regionaal leerplein uitbreiding formatie RMC trajectbegeleider en leerplichtambtenaar Door de extra inzet op de verzuimaanpak 18+ en inzet voor de doelgroep 23-27 jaar is een formatie uitbreiding van RMC per 1 januari 2023 noodzakelijk. Het aantal verzuimmeldingen bij de 18+ doelgroep loopt namelijk op, terwijl er op grond van de regionale afspraken met de rijksoverheid doelstellingen moeten worden gehaald van 10% vermindering. De huidige formatie voor deze extra Bestuursrapportage 2023

15

regionale inzet voor de doelgroep jongeren van 23 tot 27 jaar is niet toereikend voor de RMC uitvoering. Voor leerplicht geldt dat we door de steeds complexer wordende casuïstiek zien dat we daaraan steeds meer tijd moeten besteden. Daardoor dreigt het preventieve werk (spreekuren, voorlichtingen) soms wat in het gedrang te komen. Daarom is ook bij leerplicht een structurele formatie-uitbreiding nodig per 1 september 2023. Deze kosten worden binnen de regiobegroting gedekt. Stelpost CAO-effect 2023 Met deze boeking wordt de stelpost verdeeld over de betreffende afdelingen. Tijdelijke formatie taalhuiscoördinator Om de continuïteit binnen de regio te vergroten, wordt voorgesteld om de functie van taalhuiscoördinator binnen de gemeente te laten uitvoeren. Het gaat om een tijdelijke functie tot en met 2025. De coördinator is het gezicht van de samenwerkende partners (gemeenten, de regionale bibliotheken, welzijnsorganisaties en formele taalaanbieders) en de spin in het (taal)web van zowel het Taalhuis IJmond als het Taalhuis Zuid-Kennemerland. Reservemutaties Jaarlijkse bijstelling begroting Gemeenschappelijke regeling leerplicht Met deze wijziging wordt de herziene en vastgestelde begroting van de gemeenschappelijke regeling (GR) regionale leerplicht aangepast. Ieder jaar wordt na het vaststellen van de jaarrekening, de begroting voor het lopende en het volgende jaar herzien.

Er zijn vanuit het rijk middelen beschikbaar gesteld voor de aanpak van jeugdwerkloosheid in de regio. Voor de inzet in 2023 en 2024 is het verwachte budget voor de inzet respectievelijk € 175.000 en € 120.000. Zowel deze onttrekking vanuit de regionale reserve als de volledige meerjaren boeking is budgetneutraal.

Bestuursrapportage 2023

16

Beleidsrealisatie 1 Maatschappelijke participatie

Toelichting

1.1 Onderwijs 1 Meer kansen voor de jeugd in het onderwijs en peuteropvang a Uitvoeren onderwijskansenbeleid

☺ ☺

b Uitvoeren ‘Vervolgaanpak bestrijding voortijdig schooluitval’

☺

2 Voldoende onderwijsvoorzieningen

☺ ☺

a Uitbreiden en (ver)nieuwbouw schoolgebouwen

De uitvoering van het onderwijskansenbeleid verloopt volgens planning. Bij de uitvoering neemt de druk toe op de medewerkers in het onderwijs en de VVEkinderopvang, door personeelstekort en verzwaring van de doelgroepproblematiek. Hiernaast wordt de huidige onderwijskansennota geactualiseerd, om ook aan deze problematiek aandacht te kunnen geven. De aanpak is grotendeels gerealiseerd. Door een goede arbeidsmarkt en nasleep van de corona omstandigheden is het aantal vsv-ers (regionaal met 100) wel wat gestegen, maar landelijk gezien valt de stijging mee.

In de programmabegroting is opgenomen dat in 2023 vier projecten worden opgeleverd en vier projecten worden gestart. Naar verwachting worden de volgende vijf projecten in 2023 opgeleverd: Uitbreiding Het Schoter, renovatie Stedelijk Gymnasium Haarlem, vernieuwbouw IKC Wijde Wereld, nieuwbouw gymzaal IKBC Wijzer, nieuwbouw en gymzaal Phoenixstraat. Hiernaast komen de volgende projecten in 2023 tot uitvoering: renovatie Haarlemse Montessorischool en uitbreiding Coornhert College. De start van de uitbreiding van Zonnewijzer en renovatie IKC De Wijzer was voorzien in 2023 maar door een kleine vertraging in het ontwerpproces van de uitbreiding en renovatie wordt dit in 2024 uitgevoerd. Bovenstaande betekent dat de doelen van de begroting op 1 project na zijn gehaald.

1.2 Sport 1 Meer Haarlemmers sporten of bewegen a Uitvoeren van beweeg- en sportprogramma’s, ook voor kwetsbare groepen

2 Haarlemmers zijn tevreden over sportvoorzieningen a Zorg voor voldoende en goed onderhouden sportaccommodaties

Bestuursrapportage 2023

☺ ☺

Het is de verwachting dat dit doel gerealiseerd wordt. De beweeg- en sportprogramma’s worden volledig uitgevoerd en verlopen volgens planning. Bij het bereiken van kwetsbare groepen wordt gebruik gemaakt van een groot netwerk met o.a. (eerstelijns)zorg, welzijnsorganisaties en het onderwijs. Er ontstaat zo een steeds breder palet aan laagdrempelige sport- en beweegactiviteiten voor groepen die de weg naar sport niet vanzelfsprekend vinden.

☺ 

De gebruikers van de sportvoorzieningen beoordelen deze ruim voldoende (7,4). Uit extern audit onderzoek is gebleken dat het onderhoud kan verbeteren. SRO en gemeente hebben gezamenlijk een verbeterplan hiervoor opgesteld.

17

b Stimuleren van bewegen en sporten in de openbare ruimte

☺

Momenteel vindt 60% van de inwoners dat er voldoende vrij toegankelijke sportvoorzieningen in diens omgeving zijn. Begin 2023 is gestart met een onderzoek ten behoeve van nieuw beleid om de mogelijkheden om te bewegen en sporten in de openbare ruimte zowel kwalitatief als kwantitatief te verbeteren. De planning is dat dit traject in 2023 wordt afgerond, waarna fysieke aanpassingen in de openbare ruimte volgens uitvoeringsplan gedaan kunnen worden.

☺ ☺

Op basis van de voortgang op de prestaties wordt dit doel naar verwachting volledig gerealiseerd. Buurts heeft de sociale basis in 2023 beleidsarm voortgezet om een zorgvuldige transitie mogelijk te maken en huidige aanbieders de mogelijkheid te bieden om hun bijdrage aan de doelen van Gewoon in de Wijk te laten zien en eventueel bij te stellen. Hierdoor is het meeste aanbod gelijk bleven en is er voldoende ondersteuning beschikbaar. Dit aanbod werd in eerdere jaren door inwoners ook als effectief ervaren. In een enkel geval werd op een andere locatie ondersteuning geboden. Aanvullend wordt er gewerkt aan een aanbod dat uitgebreider is en meer in de wijk. De gemeente zorgt in samenwerking met Buurts voor participatie op maat. In overleg met de inwoner wordt een passende voorziening gezocht, zoals vrijwilligerswerk of arbeidsmatige dagbesteding. Om inwoners goed te begeleiden naar de juiste voorziening is er aan elk wijkteam een jobcoach toegevoegd. Ook zijn er integrale afspraken gemaakt in het kader van Simpel Switchen met Buurts in plaats van met een aantal aparte organisaties in de stad. Hierdoor komt er meer samenhang in de mogelijkheid voor inwoners om (eventueel) de stap naar betaald werk te maken en weer terug als werken toch (even) niet lukt. Zonder dat mensen daarbij financiële onzekerheden kennen of rechten verliezen. Dit doel wordt naar verwachting gerealiseerd.

TopTaal verzorgt de formele taaleducatie voor laaggeletterde inwoners en heeft voldoende groepen gestart om het afgesproken aantal volwassenen dat wil werken aan het verbeteren van hun basisvaardigheden, ook te kunnen laten deelnemen aan taaleducatie. Hiernaast is er ook sprake van aanbod voor laaggeletterden bij de digitaal sterk centra (Buurts en de Bibliotheek) voor inwoners met lage digitale vaardigheden. De afgesproken aantallen met betrekking tot het aantal deelnemers is door de uitvoerende partijen gerealiseerd. Toch is er is meer behoefte aan formele taaleducatie dan is afgesproken met TopTaal. Dit komt mede door alle inspanningen van de Taalhuizen in de regio. Over de extra vraag naar formele taaleducatie vindt overleg plaats. Voor de dagprogramma's van TopTaal is er geen sprake meer van wachtlijsten. Voor de avondgroepen bestaat er een geringe wachtlijst door een tekort aan docenten.

1.3 Sociale basis 1 Haarlemmers doen mee in de samenleving a Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning t.b.v. het hebben van voldoende sociale contacten

b Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning t.b.v. een zinvolle daginvulling die bijdraagt aan de ontwikkeling van het arbeidsvermogen

☺

2 Meer kansen in het onderwijs voor volwassenen

☺

a Uitvoeren beleid taalonderwijs aan volwassenen

☺

3 Haarlemmers zetten zich in voor elkaar en voor hun buurt, wijk of stad

☺

Bestuursrapportage 2023

Dit doel wordt naar verwachting grotendeels gerealiseerd. Wel zijn er zorgen of het percentage mantelzorgers dat aangeeft overbelast te zijn dit jaar de gewenste streefwaarde haalt (<12%).

18

a Zorg voor kwalitatief voldoende ondersteuning t.b.v. 1) vrijwillige inzet, 2) mantelzorgers en 3) realisatie van initiatieven

☺

4 Haarlemmers worden niet belemmerd in functioneren

☺

a Zorg voor voldoende ondersteuning (1) lichamelijk of (2) psychisch functioneren



Bestuursrapportage 2023

Er wordt volop gewerkt aan voldoende ondersteuning ten behoeve van vrijwillige inzet en de realisatie van initiatieven. Zo zijn er samenwerkingsafspraken gemaakt met VWC-BUUV, waardoor vrijwilligersorganisaties en initiatieven gebruik kunnen maken van scholing en deskundigheidsbevordering en er vrijwilligers gematcht worden aan hulpvragers. Daarnaast wordt er een huisvestingsplan opgesteld waarin expliciet rekening wordt gehouden met ruimtegebruik door bewonersinitiatieven en vrijwilligersorganisaties zonder personeel. Mantelzorgers worden ondersteund door middel van individuele begeleiding en groepsgericht aanbod (zoals lotgenotengroepen). Daarnaast wordt er extra ingezet op Kortdurend verblijf. Zo is er per half juli een pilot gestart met Kortdurend verblijf als algemene voorziening en is er een impuls beschikbaar om een logeerhuis in Haarlem (of de nabije omgeving) te realiseren. Op basis van de voortgang op de prestaties is de verwachting dat dit doel grotendeels gerealiseerd wordt Vanuit de opdracht Gewoon in de Wijk zet Buurts zich in om ondersteuning zo dicht mogelijk bij inwoners te bieden. Hierbij nemen ze voor een groot deel de (specialistische) ondersteuning van zorgaanbieders over. De wijkteams spelen hierin een belangrijke rol. Zij bieden individuele begeleiding en ondersteuning en kijken wat er collectief vanuit de wijk geboden kan worden.

Vanuit bestaand of vanuit nieuw te ontwikkelen aanbod. Voor bewoners die zeer specialistische ondersteuning nodig hebben wordt samengewerkt met specifieke zorgaanbieders. Deze grote transitie is echter vertraagd. Dit komt bijvoorbeeld doordat de mate van bezetting en expertise van de wijkteams nog onvoldoende aansloot bij de opgave en door de werkwijze van en samenspel met (enkele grotere) latende partijen. Ook was het collectieve aanbod in de wijk nog niet voldoende op stoom. Hierdoor was iedereen weliswaar in beeld, maar was er in individuele gevallen niet altijd direct voldoende ondersteuning beschikbaar. Deze individuele gevallen werden op korte termijn en op casusniveau zo snel mogelijk opgepakt. Verder worden er structureel verschillende maatregelen ingezet om dit te verbeteren. Bijvoorbeeld door het verder aanvullen van expertise in de wijkteams (zowel in capaciteit als in deskundigheidsbevordering) en het vergroten van het collectieve aanbod in de wijk samen met specialistische aanbieders.

19

b Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. omgang met instanties

☺

5 Haarlemmers ervaren een goede gezondheid

☺

a Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. ervaren gezondheid

☺

6 Haarlemmers voelen zich verbonden

☺ ☺

a Zorg voor voldoende ondersteuning t.b.v. inclusie

7 Versterken preventieve ondersteuning ouders

Bestuursrapportage 2023

☺

Er worden verschillende activiteiten en ondersteuningsvormen voor het ondersteunen van inwoners ten behoeve van de omgang met instanties gefaciliteerd. Aanvullend wordt er gewerkt aan nieuw aanbod dat uitgebreider is en meer in de wijk. Bijvoorbeeld door de uitbreiding van de Buurtplaatsen. Hier worden inwoners op een laagdrempelige manier geholpen met vragen over geld, papieren en activiteiten. Ook wordt er vanuit de ‘POK-middelen’ extra inzet gepleegd zodat inwoners snel en eenvoudig de weg naar juridisch advies en ondersteuning kunnen vinden. De activiteiten voor onafhankelijke cliëntondersteuning worden uitgevoerd door de organisaties MEE & deWering en Cliëntenbelang en verlopen volgens planning. Dit is voor inwoners onafhankelijk gepositioneerd van Gewoon in de Wijk. Hierbij worden de ontwikkelde resultaten van het landelijke koploperproject voortgezet. Tevens is de monitor stuurinformatie Onafhankelijke Cliëntondersteuning verbeterd. In het begin van het tweede kwartaal van 2024 wordt de eerste rapportage over 2023 verwacht. Het percentage inwoners dat aangeeft zijn/haar gezondheid als (zeer) goed te ervaren is gedaald ten opzichte van 2020 (van 82% naar 74%). Het percentage ligt nog wel steeds hoger dan gemiddeld in Nederland (70%). Een verklaring van de daling kan worden gevonden in de gevolgen van corona.

We zien onder andere een negatief effect op de mentale gezondheid en eenzaamheid. Inwoners worden ondersteund op het gebied van een gezonde leefstijl. Met name bij het stoppen met roken en een gezond gewicht. Daarnaast is veel inzet gericht op de mentale gezondheid en weerbaarheid. De impact van corona op de mentale gezondheid is met name bij jongeren groot. Daarom worden er extra interventies uitgevoerd zodat mentale problemen zoveel mogelijk kunnen worden voorkomen en de jeugd beter in staat is om gezonde keuzes te maken. Omdat er een duidelijke link is tussen armoede en gezondheid is de ondersteuning op gezondheid intensiever in wijken waar meer mensen met een lage opleiding en/of inkomen wonen. Op basis van de voortgang in de prestaties wordt dit doel naar verwachting volledig gerealiseerd wordt. In 2023 zijn er drie speerpunten vastgesteld op het gebied van diversiteit en inclusie: Lhbti beleid, toegankelijkheid en preventie discriminatie. Ten aanzien van het Lhbti-beleid is het aantal regenboogpartners flink uitgebreid. In overleg en samenwerking met hen is het actieplan Haarlem Regenboogstad opgesteld en de uitvoering hiervan zal samen met de partners worden vormgegeven. Op het gebied van toegankelijkheid is de eindrapportage ‘Toegankelijke stad’ opgesteld met een vervolgplan. Dit betreft ook aanpassingen in de openbare ruimte.

Voor wat betreft preventieve discriminatie is er dit jaar extra aandacht voor het slavernijverleden en de doorwerking daarvan in het hedendaags racisme. Zo is KetiKoti vanwege het jubileumjaar uitgebreid gevierd en is er bijvoorbeeld subsidie en ondersteuning bij communicatie over activiteiten rond bewustwording beschikbaar. Ook wordt er lesmateriaal op scholen verspreid. Dit doel wordt naar verwachting grotendeels gerealiseerd.

20

a Versterken zelfredzaamheid ouders door voorlichting en ondersteuning CJG

Bestuursrapportage 2023

☺

Ouders en jeugdigen weten het CJG als onderdeel van de sociale basis te vinden. De CJG coaches geven hen informatie en advies en weten voorzieningen en mensen aan elkaar te verbinden. Het CJG biedt cursussen en bijeenkomsten aan voor ouders en jeugdigen.

21

Programma 2 Ondersteuning en Zorg Omschrijving

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

Begroting 2027

Budgettaire wijzigingen Bijstellen budgetten voorzieningen volwassenen (inclusief PGB’s en eigen bijdrage)

-900 v

v

v

v

v

Bijstelling voor Begroting 2023 Veiligheidsregio Kennemerland

158 n

n

v

v

v

Energielasten Beijneshal Haarlem

-130 v

v

v

v

v

Jeugdzorg budget bijstellen

3.138 n

n

v

v

v

126 n

n

v

v

v

2.471 n

n

v

v

v

-2.471 v

v

v

v

v

168 n

n

v

v

v

-166 v

v

v

v

v

L

-37 v

v

v

v

v

Overhevelen budget uitstapprogramma prostituees L

90 n

n

v

v

v

Stelpost CAO-effect 2023

158 n

n

v

v

v

-6.010 v

v

v

v

v

-133 v

38 n

20 n

75 n

-3.538 v

38 n

20 n

75 n

Meicirculaire 2023 Neutrale wijzigingen (neutraal over alle programma's) Bijstellen begroting Crisisopvang L asielzoekers/statushouders Bijstellen begroting Crisisopvang B asielzoekers/statushouders Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke B Ondersteuning Bijstellen begroting loonsom Maatschappelijke L Ondersteuning Formatie Beleidsregisseur

Wijzigingen met een effect op reserves Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8 Totaal wijzigingen programma exclusief reserves

L

0 n

Toevoegingen / onttrekkingen reserves Mutatie per reserve en onderwerp Mutatie per reserve en onderwerp Meicirculaire 2023 Dotatie Res Opvang, wonen en herstel

4.073 n

Bijstelling regionale budgetten Opvang, Wonen en Herstel Dotatie Res Opvang, wonen en herstel

5.321 n

Budgetoverhevelingen zie paragraaf 3.8

133 n

-38 v

-20 v

-75 v

5.989 n

0 n

0 n

0 n

Totaal wijzigingen programma inclusief reserves

Bestuursrapportage 2023

0 n

22

Toelichtingen Budgettair relevante wijzigingen Bijstellen budgetten voorzieningen volwassenen (inclusief PGB’s en eigen bijdrage) Op basis van circa 4 tot 5 maanden aan facturatiedata is een prognose opgesteld voor 2023 voor de Wmo maatwerkvoorzieningen. Daaruit blijkt dat de kosten incidenteel lager uitvallen, voornamelijk veroorzaakt door voordelen op de afloop van transitorische posten over 2022, subsidieterugvorderingen (omdat deze in 2022 niet volledig besteed zijn) en een aantal incidentele budgetten die dit jaar niet uitgenut zullen worden en vanaf 2024 wegvallen. De maatwerkvoorzieningen volgen op het totaal redelijk de lijn uit de trendanalyse Wmo zoals opgenomen in de Kadernota 2024. Een voordeel op het collectief vervoer (lagere groei dan verwacht vanwege aanhoudende chauffeurstekorten) en lager dan verwachte kosten bij de woonvoorzieningen wordt teniet gedaan door een nadeel op de kosten voor de huishoudelijke ondersteuning (vanwege een hoger dan verwacht volumegroei van 5,5% vs. 3,7% obv de trendanalyse en hogere gemiddelde kosten per client). Gezien het beperkt aantal maanden aan facturatie die gebruikt is voor de prognose, zit er een hoge mate van onzekerheid aan deze bijstelling. Bij aframing wordt daarmee het risicoprofiel op de Wmo maatwerkvoorzieningen significant verhoogd. Dit levert een totaal voordeel op van € 900.000.

Bijstelling voor Begroting 2023 Veiligheidsregio Kennemerland Op basis van de 1e bestuursrapportage van de VRK wordt de begroting voor de Haarlemse bijdrage aan de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) via deze mutatie bijgesteld. Deze is vastgesteld door het algemeen bestuur van de VRK. De belangrijkste wijziging betreft een verhoging van de bijdrage als gevolg van een forse indexatie, welke was voorzien ten tijde van de Voortgangsrapportage 2023. Daarom is destijds een stelpost opgenomen in programma 6 voor de geschatte impact. Deze blijkt achteraf voldoende en er is een onverwachts voordeel ontstaan op de kosten voor bluswater. In totaal leidt dit tot een voordeel van € 107.000. Middels deze mutatie wordt hiervoor de Haarlemse begroting afgeraamd. De impact per programma is als volgt: Programma 1: € 229.000 nadeel; Programma 2: € 158.000 nadeel; en Programma 6: € 494.000 voordeel. Energielasten Beijneshal Haarlem In de Kadernota 2024 is de begroting aangepast aan een nieuw energiecontract per 1 januari 2024. Dit geldt ook voor de begroting van de Beijneshal. Vanaf juni 2023 is de Beijneshal echter (net als in 2022) in gebruik genomen voor tijdelijke crisisnoodopvang van maximaal 100 asielzoekers.

De afspraak met het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA) is dat de kosten voor deze opvang volledig voorgefinancierd worden door gemeente Haarlem en vervolgens vergoed worden door het COA. Hierdoor zijn de extra middelen die in de kadernota verkregen zijn voor de verhoogde energielasten niet (volledig) nodig. Dit levert een voordeel op van € 130.000 Jeugdzorg budget bijstellen In 2023 is de nieuwe inkoop gestart met voorlopige lumpsum budgetten, gebaseerd op de productie van 2021. Bij het vaststellen van de definitieve lumpsum-budgetten voor de consortia is de productie van 2022 meegenomen en zijn een aantal knelpunten (wachtlijsten voor specifieke zorg) opgelost. In het voorjaar van 2023 is een client aangemeld waarvan de begeleidingskosten € 1.100.000 per jaar bedragen. Deze kosten konden niet door de consortia opgevangen worden, de gemeente heeft ervoor gekozen eenmalig deze kosten, voor dit jaar, te betalen. Dit leidt tot een totaal tekort van € 3.137.563 voor 2023.