2 Bijlage 1 Beleidsplan Sporten en bewegen in de openbare ruimte
Tekst van het document
Parkachtige omgeving met goede wandelstructuur en ruimte voor ontmoeten
Speerpunt 13
2
Nelson Mandela park voor freerunnen
Huidige situatie
-
Het Nelson Mandelapark is een stadspark gelegen in de Transvaalwijk. Het park wordt door diverse buurtbewoners gebruikt om te ontspannen en door jongeren uit omringende wijken om te sporten (basketbal, voetbal en skaten). Het park leent zich voor een freerunparcours aangezien in dit park vaker freerun-evenementen gehouden worden. Speerpunt 2
Freerun parcours
Huidige situatie
Ruimte voor basketbal, skate en voetbal
19
3
Speel- en ontmoetruimte Delftwijk (Arthur van Schendelstraat) -
Opnieuw inrichten van de huidige speeltuin en de ruimte inrichten als een centrale groene plek in de wijk waar sport, bewegen en ontmoeten in de wijk centraal staat. Door de ruimte multifunctioneel in te richten is de locatie geschikt voor jong tot oud. Belangrijke randvoorwaarden voor de herinrichting van deze locatie zijn: openheid en zichtbaarheid. Daarbij zal de locatie veilig bereikbaar moeten zijn voor langzaam verkeer. Aanrijroutes zouden bijvoorbeeld de functie kunnen krijgen van fietsstraat. Verder zou goed nagedacht moeten worden over beheer en eigenaarschap van de ruimte. Speerpunt 3 & 4
Huidige situatie
Multifunctionele inrichting voor jong en oud
Fietsstraat in combinatie met sport, bewegen en ontmoeten
Openheid en zichtbaarheid van de locatie
20
4
Beweeg- en gezondheidsplein P.C. Hoofdstraat -
6
In verband met de vervangingsopgave voor speeltoestellen dient zich de mogelijkheid aan om het plein opnieuw in te richten als beweeg- en ontmoetingsplein. Dit plein kan geschikt gemaakt worden voor diverse doelgroepen zoals voor het basisscholen (bewegingsonderwijs) of voor zorginstellingen.
-
Speerpunt 3 -
-
Gebiedsopgave Sportweg/ Orionzone Binnen de gebiedsopgave Sportweg (Orionzone-Planetenlaan) is woningbouw gepland. Hiervoor is een stedenbouwkundig plan en een inrichtingsplan openbare ruimte gemaakt. Gezien de ligging van de ontwikkelzone nabij het Noorder Sportpark en het Schoterbos, liggen er diverse kansen om het sport- en beweegaanbod uit te breiden. Vergroten sportaanbod in het Noorder Sportpark met bijvoorbeeld een multicourt en een Finse Piste (speciaal loopparcours voor joggers). Aan de kant van de Planetenlaan ruimte maken voor urban sports.
Huidige situatie
Speerpunt 10 & 12 Huidige situatie Beweeg- en ontmoetingsplein
5 -
-
Ontmoeten in het groen op het Plesmanplein Multicourt
Vergoenen en klimaatbestendig maken van het Plesmanplein gecombineerd met beweegaanleidingen en ruimte om elkaar te ontmoeten in het groen. Sport- en spelaanleiding toevoegen aan het plein zoals Jeu de Boules waardoor ook de ontmoetingsfunctie in de wijk versterkt wordt en daarmee de sociale binding in de wijk.
Sport- en beweegaanleiding
Speerpunt 13 Huidige situatie
Groen in combinatie met bewegen
Klimaatbestendig plein
Finse Piste
21
7
Buitenruimte voor sport nabij Sporthal Kennemer Sportcenter en IJsbaan Haarlem
Huidige situatie
8
Moderniseren
Zaanenpark voor skaten
-
Het Zaanenpark wordt gebruik als locatie voor onder andere skaten en spelen. Het park is een populaire plek bij voornamelijk jeugd en jongeren. De skatevoorziening in dit park is relatief klein en laagdrempelig om te gebruiken. De skatefaciliteiten hebben een kwaliteitsimpuls nodig om de plek aantrekkelijk en veilig te houden. Speerpunt 2
-
Buitensportruimte (buitengymzaal) Parkeren op een andere manier organiseren (naar gelang de parkeerbehoefte) waardoor ook buiten gesport kan worden. Krachtruimte inrichten op basis van het Athletic Skills Model voor sportstudenten en sporters (waaronder schaatsers). Verbeteren langzaamverkeerverbinding voor een veilige en aangename verbinding naar OV.
Parkeren met ruimte voor sport
Huidige situatie
Speerpunt 3
Krachtruimte
22
Skatevoorzieningen
Skatevoorzieningen
3 Stadsdeel II - OOST Stadsdeel Oost wordt aan de oostzijde begrenst door het buitengebied en aan de westzijde door de Spaarne. Ten zuiden van dit stadsdeel ligt de Europaweg (N205) die een harde grens vormt van het gebied. Aan de noordkant ligt met de Amsterdamsevaart eveneens een harde grens van het stadsdeel. Met name het zuidelijk deel van de slachthuisbuurt is in de afgelopen jaren vernieuwd met ruimte voor wonen en werken. Tussen de N205, de Prins Bernardlaan en de Parkwijk is het Burgermeester Reinaldapark gelegen. Dit park wordt voornamelijk gebruikt voor sport- speel- en recreatiedoeleinden. Het park kent aan de Prins Bernardlaan een aantal ingangen en aan de kant van de Parkwijk. De Prins Bernardlaan wordt als een barrière ervaren in dit stadsdeel om te voet of met de fiets in oost westelijke richting te verplaatsen. De woningdichtheid in de Amsterdamse wijk is hoog waarbij de hoeveelheid openbare ruimte in de wijk beperkt is. In de wijk liggen voetbalvereniging DSK en Korfbalvereniging HKC Oosterkwartier. Midden in dit stadsdeel ligt de aantrekkelijke Zomervaart die eveneens gebruikt wordt voor recreatieve doeleinden. Overzichtskaart kansen 1. Vergroten sport- en beweegaanbod Reinaldapark en versterken toegankelijkheid 2. Drilsmaplein 3. Haarlemmermeerstraat/ Zomerkade 4. Buitenzwemlocatie omgeving jachthaven Spaarnwoudepark
23
1
Vergroten sport- en beweegaanbod Reinaldapark en versterken
toegankelijkheid Het Reinaldapark heeft enorm veel potentie om naar de toekomst te ontwikkelen als een aantrekkelijk en dynamisch park waar sporten, spelen, beleving en elkaar ontmoeten centraal kan staan. Op dit moment is het park een weinig homogeen gebied waar niet veel te beleven valt. Op dit moment kent het park redelijk wat mogelijkheden om te sporten zoals ruimte voor voetbal, basketbal en fitness. Verder zijn er mogelijkheden voor wandelen en hardlopen. Om het park meer beleefbaar te maken is een goede menging van verschillende functies in het gebied nodig. Met (meer) activatie vanuit de gebruikers van de sport-en beweegfaciliteiten wordt de toegankelijkheid tot deelname vergroot voor de bezoekers van het park. Een goed voorbeeld hiervan is het Spoorpark in Tilburg (zie kader) waar sport, ontmoeten en beleving hand in hand gaan. Kansen - Hardlooproutes toevoegen en activatie door loopgroepen. - Pumptrack voor meer beleving en reuring in het park. - Beter benutten van het groen en water in het gebied door accenten te leggen op wandelen en ontmoeten. - Natuurlijke elementen toevoegen zoals borders en stepstones nabij het water zodat het gebied ook voor onderwijsinstellingen en BSO’s interessant kan zijn bijvoorbeeld voor educatie.
- Verbeteren uitstraling entrees van het park (met name aan de westkant van het park) en toevoegen faciliteiten voor sport (zoals fietsstalling en kluisjes). Ruimtelijke integratie van park en omgeving De verbinding tussen het Reinaldapark en de omgeving kan worden versterkt waardoor allerlei kansen kunnen ontstaan voor de bewoners van omringende wijken. Ook de anders georganiseerde sporter, zoals hardlopers, kunnen het park beter benutten als de bereikbaarheid en toegankelijkheid van het park vergroot wordt.
Huidige situatie
Huidige situatie
Toevoeging hardlooproutes
Natuurlijke elementen nabij water
Pumptrack
Belangrijke randvoorwaarden hierbij zijn: - Betere fysieke verbinding tussen sportpark en Reinaldapark. - Doorbreken van de fysiek barrière tussen het woongebied ten westen van het Reinaldapark door het creëren van een veilige oversteek van de Prins Bernardlaan. Speerpunt 3, 7, 8, 9, 10, 13 en 14 Groen en water met wandelen en ontmoeten
24
Verbeteren entrees door toevoegen faciliteiten
2
Drilsmaplein
Het Drilsmaplein ligt midden in de Potgieterbuurt tussen de woningen in. De voorzieningen op het plein zijn verouderd wat betekent dat er allerlei kansen zijn om die ruimte beter te benutten voor de wijkbewoners en eventueel voor de nabij gelegen scholen. - Mogelijkheden verkennen het Drilsmaplein (meer) te benutten voor de wijk en voor onderwijsinstellingen (bewegingsonderwijs). - Mogelijkheden verkennen voor sport- en beweegaanbod voor de omringende wijken (3x3 voetbal, bewegen voor ouderen, ochtendgym e.d.), meidenvoetbal, krachtuurtje, e.d.). - Multiveld toepassen zodat dit te gebruiken is voor een brede doelgroep. Speerpunt 13
Huidige situatie
Multifunctioneel sportveld
Ochtendgymnastiek
Miniveld
25
3
Haarlemmermeerstraat/ Zomerkade
Huidige situatie
-
Beweeg en ontmoetingsplek voor jeugd
Benutten van de ruimte naast het voetbalcourt als centraal ontmoetingsplek voor jeugd en jongeren. Andere mogelijkheid is de ruimte in te richten voor dansen in de openbare ruimte (met name voor meiden van 10 tot 20 jaar). Speerpunt 4 Multiveld bijvoorbeeld voor dans
26
Centrale ontmoetingsplek voor jeugd
4
-
Buitenzwemlocatie omgeving jachthaven Spaarnwoudenpark
Mogelijkheden verkennen van het realiseren van een buitenzwemlocatie in de omgeving Jachthaven/ Zeilvereniging (Spaarnewoude Park). Speerpunt 4
Huidige situatie
Buitenzwemlocatie met veilige kade
Toegang tot water via steiger
Aantrekkelijk voor spelen in het water
27
4 Stadsdeel III
- ZUID-WEST & CENTRUM
Stadsdeel Zuidwest en Centrum zijn twee stadsdelen die voor deze opgave zijn samengenomen. Deze twee stadsdelen beslaan een groot gebied dat aan de oostkant wordt begrenst door het Spaarne, de singel aan de noordkant en aan de westkant het duingebied. In dit stadsdeel ligt het Haarlemmerhoutkwartier, het Zijlwegkwartier en het Houtvaartkwartier. In Zuidwest liggen diverse onderwijsinstellingen, zoals Inholland, Nova College Campus, Spaarne College, Nova College CIOS en diverse basisscholen. Dit stadsdeel kent diverse ontwikkelgebieden, zoals het Houtvaartkwartier. Deze toekomstige ontwikkelingen zijn interessant om sport- en beweegaanleidingen te integreren in de nieuwe ontwikkelingen. Overzichtskaart kansen 1. Langzaam-verkeersroute onderwijs 2. Vernieuwen en moderniseren van ‘t Landje 3. Open Club S.V. Alliance ‘22 4. Beter benutten sportruimte S.V. Geel-Wit ‘20 5. Wilsonsplein 6. Loop- en fietsvriendelijke Lorentzkade 7. Vernieuwen speel- en beweegruimte IKC De Argonauten 8. Urban-sports geïntegreerd in Stationsomgeving
28
1
Langzaam-verkeersroute onderwijs
-
Aan de westkant van Haarlem bevinden zich diverse scholencomplexen zoals het Nova college/ Nova College Campus, Hogeschool Inholland, Sterrencollege en Nova College CIOS. Een nieuwe verkeersroute zou in de toekomst moeten zorgen voor het een veiligere route voor scholieren die dagelijks in deze zone fietsen en lopen om naar school en sportfaciliteiten te gaan. Meer autoluwere schoolzones bieden kansen om parkeerplaatsen te gebruiken als ruimte waar scholieren zich kunnen ontspannen en waar gesport kan worden.
-
2
Vernieuwen en moderniseren van ‘t Landje -
-
De waarde van Skatepark ‘t Landje voor jongeren in Haarlem is groot. Het is nodig om dit park te moderniseren en er een Urban-park van te maken met regionale uitstraling. Om de route naar ’t Landje aantrekkelijk en veilig te maken, zal de toegankelijkheid naar de locatie verbeterd moeten worden, zoals verlichting en routering naar de locatie. Speerpunt 2
Speerpunt 5 & 8 Huidige situatie
Calisthenics
Urban sports
Huidige situatie
Langzaamverkeersroute
Autoluwere schoolzone
29
3
Open Club S.V. Alliance ‘22 -
-
Voetbalvereniging S.V. Aliance ’22 is gelegen aan de rand van Haarlem Zuidwest en ligt strategisch sterk; dichtbij de stad en tegen het duingebied aan. Het clubgebouw kan een ontmoetingspunt en startpunt zijn voor hardlopers en dagrecreanten zoals wandelaars en toerfietsers. Het clubgebouw optimaal te benutten voor onderwijs en buitenschoolse opvang (BSO) en groepen die ruimte zoeken voor maatschappelijke activiteiten Wandelaars faciliteren door een vrij liggend (struin)pad te realiseren waardoor menging met fietsers voorkomen wordt. Sportvelden van S.V. Alliance ’22 benutten om ook andere grondvormen van bewegen te kunnen faciliteren door de ruimte op het park hierop in te richten (zoals bijvoorbeeld een Powerhill en een ASM-court voor veelzijdig bewegen). Goed voorbeeld in Nederland is Sportpark Nevelhorst in Doetinchem. Speerpunt 16
Huidige situatie
Vrijliggend struinpad
30
ASM-court
Veelzijdig bewegen
4
Beter benutten sportruimte S.V. Geel-Wit ‘20
-
S.V. Geel-Wit ’20 ligt in het Houtvaartkwartier. Tegen het sportcomplex aan bevindt zich een woningbouwlocatie. Het Houtvaartkwartier is behoorlijk versteend waar weinig ruimte is voor bewegen in het groen. Hier liggen kansen voor ruimtelijke integratie van het sportpark met de nieuwbouwwijk. Vergroening op rondom het sportpark. Door de centrale ligging van het sportpark in de wijk lijkt het voor de hand te liggen om wijkbewoners actief te betrekken bij activiteiten op het park. Op die manier komen de bewoners niet alleen (meer) in beweging, maar kan de sociale binding in de wijk versterkt worden.
-
Speerpunt 15, 16 & 18
6
Loop- en fietsvriendelijke Lorentzkade -
-
De Lorentz kade vormt een belangrijke noord-zuid verbinding langs de westrand van Haarlem. Ook hardlopers maken gebruik van deze weg. Door deze weg anders in te richten kan deze route aantrekkelijker worden voor fietsers (als transportroute) en voor hardlopers en wandelaars. Door een aparte strook te reserveren voor langzaam verkeer (wandelen, fietsen), nodigt dit meer uit om er gebruik van te maken. Speerpunt 5
Huidige situatie
Huidige situatie
Beweegaanleiding op of rondom sportpark
5
Langzaamverkeersvriendelijke kade
Speelaanleiding in groen rondom sportpark
Wilsonsplein - Kans de beweegmogelijkheden te vergroten. - Het groene goed bereikbare plein biedt mogelijkheden voor iedereen. - Groene speelaanleidingen afgewisseld met strakke moderne beweegmogelijkheden passen goed in de omgeving.
Huidige situatie
Beweeg- en speelomgeving waarbij de plek centraal staat
Speerpunt 1,3 & 8
31
7 -
Vernieuwen speel- en beweegruimte IKC De Argonauten
8
Urban sports geïntegreerd in Stationsomgeving
De vervangingsopgave van de speeltoestellen op het schoolplein van IKC De Argonauten laat een enorme potentie zien voor het vergroenen van het plein met natuurlijke, speel- en beweegaanleidingen. Goed voorbeeld is het groene schoolplein bij Basisschool Startpunt International in de Schilderswijk in Den-Haag.
-
Speerpunt 13
De stationsomgeving is een toekomstige herontwikkellocatie. De omgeving leent zich ervoor om Urban Sports een plek te geven in deze omgeving. Jaarbeursplein in Utrecht is een goed voorbeeld. Speerpunt 10
Huidige situatie
Huidige situatie
Groen schoolplein
32
Groen schoolplein met natuurlijk spelen
Urban sports
5 Stadsdeel IV
- SCHALKWIJK
Het stadsdeel Schalkwijk is gelegen aan de zuidwestkant van Haarlem. Aan de westzijde is het stadsdeel begrensd door het Spaarne, aan de noordkant door de Europaweg en aan de zuidkant de Molenplas en aan de westkant door het groene buitengebied. Verspreid in de wijk bevinden zich diverse groene plekken en water in de vorm van sloten en vaarten. De grens tussen het woongebied en het buitengebied is vrij hard te noemen. Het gemiddeld besteedbaar inkomen in Schalkwijk ligt in vergelijking tot het gemiddelde in Haarlem vrij laag. Ook de sociale binding kent uitdagingen in dit stadsdeel. Van belang is het om de openbare ruimte aantrekkelijk in te richten met voldoende mogelijkheden voor jong en oud om er gebruik van te maken. Spelen, bewegen en elkaar ontmoeten in een prettige omgeving is van groot belang om de sociale binding in de wijk te versterken. In diverse buurten in dit stadsdeel is de openbare ruimte niet aantrekkelijk en diverse speelplekken zijn verouderd of de speelvoorzieningen passen niet meer bij deze tijd. Een kwaliteitsimpuls van de openbare ruimte kan mede worden bewerkstelligd door aan te sluiten op ontwikkellocaties of herinrichtingsopgaven in Meerwijk het geval is. Overzichtskaart kansen 1. Inclusieve speeltuin Wiliam Sternstraat 2. Multifunctionele sportruimte Molenplaspark 3. Vervanging sport- en speelruimte Milaanstraat 4.
Beweegvriendelijke ruimte basisschool RKBS (Don Bosco) 5. Ontwikkelen winkelgebied Schalkwijk Centrum 6. Prioriteit voor fietser en loper langs het Spaarne (Noord Schalkwijkerweg) 7. Vervanging speel- en beweegruimte Zevenwoudenplantsoen 8. Vergroten loopvriendelijkheid Schalkwijk 9. Herontwikkeling Aziëpark met calisthenics 10.Verbinding Meerwijk en groene zoom 11.Herontwikkeling sportpark het Spaarnepark
33
1
Inclusieve speeltuin Wiliam Sternstraat
-
Vergroten van de toegankelijkheid van de speel- en beweegruimte Vergroten van het speel- en beweegaanbod Ruimte beter benutten voor rusten en ontmoeten door bankjes te plaatsen
2
Multifunctionele
sportruimte Molenplaspark
-
-
Speerpunt 13
-
Groot multifunctioneel urbanpark realiseren voornamelijk gericht op Urban-sporten met regionale uitstraling. In dit urban-park is ruimte voor diverse sporten zoals calisthenics, skaten (vervanging huidige skatevoorziening) en 3x3 basketbal. Programmering en beheer zijn belangrijke randvoorwaardelijke aspecten hierbij. Het realiseren van een Pumptrack is kansrijk. Benutten kansen van zwemlocatie. Speerpunt 2
Huidige situatie
Huidige situatie
Inclusieve speelmogelijkheden
34
Vergroten speel- en beweegaanbod
Sport in openbare ruimte
Pumptrack
3 -
-
Vervanging sport- en speelruimte Milaanstraat De sport- en speelruimte moet vervangen worden waarbij de voorkeur gaat naar een multicourt waar ook basketbal gespeeld kan worden, maar waar nadrukkelijk de locatie door een brede doelgroep gebruikt kan worden voor sport, spelen en ontmoeten. Mogelijkheden voor het realiseren van een dansplein voor meiden in de leeftijdscategorie van 12-18 jaar.
4
Beweegvriendelijke ruimte basisschool
RKBS (Don Bosco)
Huidige situatie
Speerpunt 4
Dansplein
Huidige situatie
5
Beweegvriendelijk inrichten van de ruimte op en om de school voor activiteiten tijdens en na school. Combinatie maken met het wijkcentrum De Ringvaart voor gezamenlijke sport- en beweegruimte. Financiering mogelijk vanuit discipline spelen en sport. Speerpunt 4
Gezamenlijke sport- en beweegruimte
Ontwikkelen winkelgebied Schalkwijk Centrum
- De locatie biedt een podium voor de urbansports maar ook als onderdeel van beweeg- en fitroutes - Mogelijkheden voor jong en oud - Centrale ligging, bewegen in beeld Speerpunt 1 en 2
Huidige situatie
Winkelcentrum als podium voor Urban Sports
35
6
-
-
Prioriteit voor fietser en wandelaar langs het Spaarne (Noord Schalkwijkerweg)
De weg langs het Spaarne is druk bezocht door hardlopers, fietsers en wandelaars, maar ook door auto’s die naar het Sportpark Olympia gaan. Om fietsers de ruimte te geven richten we een ‘auto-te-gast zone’ in langs het Spaarne om ervoor te zorgen dat het autoverkeer zich aanpast aan de fietser. Een strook langs het Spaarne inrichten voor de hardloper om veilig en aangenaam langs het Spaarne kunnen hardlopen. Speerpunt 5 & 6
7 -
Vervanging speel- en beweegruimte Zevenwoudenplantsoen De speeltoestellen in de ruimte aan het Zevenwoudenplantsoen moeten vervangen worden. De ruimte is gelegen in de nabijheid van basisschool De Wadden midden in de Molenwijk. Hier ligt er een kans om de ruimte geschikt te maken voor de buurt, maar ook voor de school om er bewegingsonderwijs te geven.
Huidige situatie
Veilige verbinding voor hardloper, fietser en wandelaar
Speerpunt 13
8
-
Vergroten loopvriendelijkheid Schalkwijk
Versterken van het netwerk aan wandelpaden gelijk met de herinrichting van Meerwijk waarbij een van de opgaven is om de wijk te vergroenen. Looproutes om en door de wijk, waardoor het wandelnetwerk in de wijk versterkt wordt zodat het maken van ommetjes gestimuleerd wordt. Speerpunt 5 & 6
Huidige situatie
36
Geschikte beweegruimte voor de buurt en bewegingsonderwijs
Versterkt wandelnetwerk
9
Herontwikkeling Aziëpark met calisthenics
10
Verbinding Meerwijk en groene zoom -
- Mogelijkheden om urban-sports verder uit te breiden. - Aansluitingskans bij ontwikkeling winkelcentrum (kans 5) - Onderdeel worden van een afwisselende beweeg- en fitroute
-
Speerpunt 2 & 11
Herkenbare verbindingen maken tussen Meerwijk en de groene recreatieve zoom om de wijk. Belangrijke randvoorwaarden hierbij zijn: veiligheid en herkenbaarheid van de routes. Speerpunt 5 & 7
Huidige situatie
Urban Sports Huidige situatie
11
Herontwikkeling sportpark het
Herkenbare verbindingen met groene recreatieve zoom
Spaarnepark Beweegvriendelijke route’s
Huidige situatie
-
Vanwege ontwikkelingen op het huidige sportpark en door een blik op de toekomst te werpen, heeft de gemeente het initiatief genomen om een nieuw plan te maken voor het sportpark. De bedoeling is om een nieuw park ontwikkelen met ruimte voor groen en naast verenigingssport ook ruimte is voor ongeorganiseerde sporten en bewegen.
Huidige situatie
Speerpunt 3 & 4 Ongeorganiseerd bewegen op het sportpark
37
Bronnen Bronnen afbeeldingen: 1. https://www.yalp.nl/assortiment/sporttoestellen/beweegtoestellen-ouderen/ 2. https://www.nijha.nl/beweegruimte/wijk/urban-dance-ground 3. https://www.avantserveis.com/productos/trampolin-inclusivo-2012-15-21-715/ 4. https://gehandicaptekind.nl/onze-droom/samen-spelen 5. https://www.yalp.nl/assortiment/sporttoestellen/dash-parkour-freerunning/ 6. https://keingart.com/assens-arena-72/ 7. https://velosolutions.com/portfolio-item/balzers-liechtenstein/ 8. https://www.newlineskateparks.com/project/steel-park/ 9. Onbekend 10. https://www.archdaily.com/774111/philadelphia-navy-yards-james-corner-field-operations?ad_ medium=gallery 11. https://good-design.org/projects/hassett-park/ 12. https://landezine-award.com/bellahoj-school/ 13. https://www.skillsgarden.nl/almere-haven/ 14. https://verticaltechnik.ch/en/cms/8/street-workout 15. https://www.surfacedesigns.com.au/gallery/synthetic-grass-and-rubber-surfaces-project 16. https://www.rtvnoord.nl/nieuws/888461/nieuwe-speeltuin-bij-leer-en-sportpark-veendam-is-vooroplevering-al-razend-populair 17. https://www.reisroutes.be/blog/reisinfo/checklist-fietser/ 18. https://landezine.com/piazza-nember-by-stradivarie-associated-architects/ 19. Onbekend 20. Onbekend 21. Onbekend 22. Onbekend 23. https://mp.weixin.qq.com/s/21P9wWsyifl1jtJIgPk2uw 24.
https://www.chicagobotanic.org/blog/learning/benefits_outdoor_spaces_elderly 25. Onbekend 26. https://www.nieuw-volendam.nl/nieuwvolendam/edam-volendam/edam/algemeen/nieuw-wandelpad-in-depurmer 27. Onbekend 28. https://www.allesoversport.nl/thema/beleid/kernrandzones-voor-bewegen-tussen-stedelijk-en-landelijkgebied/ 29. Onbekend 30. Onbekend 31. https://landezine.com/activity-landscape-kastrup-by-masu-planning/ 32. Onbekend 33. Onbekend 34. https://www.facebook.com/stadgenk/ posts/10156685434668897/?paipv=0&eav=Afbj4kQOoHXcuItDfuUxcKepz51TQ18_ t81uwahRAWFLQFGaPyLq8scox8u0R9edVWo&_rdr 35. https://ipvdelft.nl/portfolio-item/linea-xxl-banken/ 36. https://inframarks.nl/smart-jongeren-ontmoetings-plek-2-0/ 37. Onbekend 38. Onbekend
39. https://landezine.com/lemvig-skatepark-by-effekt/ 40. https://x-move.net/ 41. Onbekend 42. https://indebuurt.nl/woerden/gemeente/mag-dat-met-je-auto-fietsers-inhalen-op-de-fietsstraat-inwoerden~103063/ 43. Onbekend 44. https://www.aj-landskap.se/projekt/malmparken-sollentuna/ 45. Onbekend 46. https://fitnessspecialist.be/outdoor-fitness-is-de-nieuwe-trend/ 47. Onbekend 48. https://www.facebook.com/photo.php?fbid=814667937327774&set=pb.100063537250105.2207520000&type=3&locale=th_TH 49. https://speelnatuur.nl/ik-wil-een-groen-schoolplein/ 50. https://tntspeeltoestellen.nl/projecten/scholen/sport-en-spel-bij-rietakker-in-de-bilt 51. https://tyumen.brusnika.ru/projects/vidniy/ 52. Onbekend 53. https://www.platformbuitenspelen.nl/bedrijfsnieuws/beweegroutes-van-standaard-straatmeubilair 54. https://www.lifestyleasia.com/hk/travel/asia/best-cycling-routes-trails-in-hong-kong/ 55. Onbekend 56. Onbekend 57. Onbekend 58. https://landezine.com/sowerby-park-and-sports-village-by-re-form-landscape-architecture/ 59. Onbekend 60. Skills Garden Den Haag Schilderswijk 61. Onbekend 62. https://www.klgd.ru/activity/architecture/projects/aldanskaya.php?print=Y 63. https://www.site-design.com/projects/space-to-grow-schoolyards/ 64. Onbekend 65.
https://www.velopa.be/assortiment/fietsen-stallingen-en-overkappingen/open-en-gesloten-fietsenbergingen/ deposito-fietsenstalling-open/#lg=1&slide=1 66. https://www.openbaargroen.be/project/genk-sportingenk-park 67. https://www.easypath.nl/project/leeuwarden-fietspad-aan-de-ublingaplantage-sportpark-wiarda/ 68. https://www.pen.nl/artikel/jan-pet-voetballen-fietsers 69. https://www.fieldmanager.nl/article/39020/document-moet-sportclubs-en-gemeenten-inspireren-om-groenerte-worden 70. https://www.naturetoday.com/intl/nl/nature-reports/message/?msg=29864 71. https://bgsv.nl/sportpark-A4 72. https://www.linkedin.com/posts/peter-vergeer-64164783_open-groen-dag-2022-sportpark-middenmeervoorland-activity-6933449826252562432-C6SX/?trk=public_profile_like_view&originalSubdomain=nl
38
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 20 september 2024 ________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl
Bijlage II: Sport- en beweegambitie openbare ruimte
20 januari 2025
Inhoudsopgave 1.
Sport- en beweegambitie openbare ruimte
3
1.1
Aanleiding
3
1.2
Sport- en beweegvormen in de openbare ruimte
3
1.2.1
Doelgroep sport en bewegen in de openbare ruimte in leeftijd
3
1.2.2
Sport- en beweegvormen in de openbare ruimte
3
1.2.3
Plekken voor sport in de openbare ruimte
4
1.2.4
Kwaliteit van sport- en beweegplekken in de openbare ruimte
6
1.3
Sport- en beweegambitie in de openbare ruimte
7
2
1.
Sport- en beweegambitie openbare ruimte 1.1 Aanleiding Met het toevoegen van veel woningen in Haarlem de komende periode is de urgentie om voldoende sport en beweegplekken te borgen groot. Door het borgen van voldoende sport- en beweegplekken wordt de kwaliteit van leven in de stad verbeterd. Hierbij moet niet enkel gekeken worden naar de gewenste aantal sport- en beweegplekken, maar ook naar de gewenste kwaliteit van deze plekken. Om het aantal sportplekken en de spreiding van deze plekken binnen Haarlem op niveau te krijgen, wordt vanuit het sportbeleid een sport- en beweegambitie als advies binnen ontwikkelingen en ontwikkelgebieden in de stad gegeven. Met behulp van een sport- en beweegambitie kan de huidige en gewenste situatie in beeld gebracht worden. Op basis van dit beeld kunnen vervolgens keuzes gemaakt worden voor interventies en de inzet van het beschikbare investeringsbudget voor sport en bewegen in de openbare ruimte. Voor het bepalen van de ambitie is gekeken naar: 1. Welke sport- en beweegvormen in de openbare ruimte en hiervoor benodigde type plekken zijn in Haarlem van toepassing? 2. Wat is de wenselijke bereikbaarheid (in tijd) van deze plekken?
1.2 Sport- en beweegvormen in de openbare ruimte 1.2.1 Doelgroep sport en bewegen in de openbare ruimte in leeftijd Voor sport- en bewegen in de openbare ruimte wordt de middelbare schooljeugd als jongste doelgroep aangehouden. Vanaf die leeftijd, 13 jaar en ouder, kan jeugd zich vrij, lopend of per fiets, door een buurt, wijk en stadsdeel bewegen. Uiteraard kan de jongere doelgroep ook gebruik maken van dezelfde sport- en beweegplekken om te bewegen, sporten of spelen. Een object bedoeld voor het beoefenen van calisthenics, is voor de ene doelgroep een sportplek, maar jongere jeugd zal dit ook zien als klimrek en dus als speelplek. Verder worden plekken in de stad inclusief, toegankelijk en voor alle leeftijden ingericht. Specifieke plekken zullen meer geschikt zijn voor jongeren en jong volwassenen (zoals een freerunpark) en andere meer gericht op het gebruik van ouderen (zoals een beweegbank of een jeu de boules baan). 1.2.2
Sport- en beweegvormen in de openbare ruimte
Vanuit verschillende partners uit de stad (sportverenigingen, SportSupport Kennemerland, Urban community en jongewerkorganisaties) en vanuit inwoners zijn een aantal sporten naar voren
3
gekomen die beoefend worden in de openbare ruimte. Deze sporten zijn vergelijkbaar met wat in de literatuur hierover wordt geschreven en het landelijke beeld1. Op basis van de literatuur en het beeld wat in Haarlem wordt gezien zijn voor de sport- en beweegambitie openbare ruimte de volgende sport en beweegvormen bepaald: • Balsporten • Basketbal (full-court en 3x3 basketbal) • Voetbal (veldvoetbal en straatvoetbal) • Urban sports • Skaten (skateboarden, steppen en inline skaten) • BMX (Freestyle en pumptrack/cross) • Freerunnen • Dans • Fitness/gezondheid • Calisthenics • fitness • Functioneel bewegen (training/revalidatie) • Recreatief bewegen (Sport en beweegvormen met een lage fysieke intensiteit zoals Jeu de Boules en schaken) • Loopsport
1.2.3
Plekken voor sport in de openbare ruimte
Om de genoemde sport- en beweegvormen te faciliteren moeten plekken in de openbare ruimte worden ingericht. Elke sport vraagt om een specifieke inrichting. Voor een aantal sport- en beweegvormen zijn specifieke toestellen nodig, voor andere sport- en beweegvormen kan een kleine markering op de openbare weg voldoende zijn. Bij de in 1.2.2. genoemde sporten horen de volgende velden en/of toestellen: • Basketbal • Basketbal veld – Full-Court, (420 m2 met belijning en twee baskets) • Half basketbalveld – 3x3/Half Court (165 m2 – 210 m2, met belijning en één basket) • Voetbal • Voetbalveld natuurgras (+400 m2 met doeltjes) • Voetbalveld kunstgras (400 – 1176 m2, met belijning en twee doeltjes) • Skaten • Skate/bmx park groot (+1000m2 met objecten, ook te gebruiken voor BMX freestyle) • Skate/bmx park klein (+400 m2 met objecten, ook te gebruiken voor BMX freestyle) • Streetpark met ‘gebruiks-objecten en skateobjecten’ op de openbare weg (ook te gebruiken voor BMX freestyle) • BMX • Skate/bmx park groot (+1000m2 met objecten, ook te gebruiken voor skaten) • Skate/bmx park klein (+400 m2 met objecten, ook te gebruiken voor skaten) • Streetpark met ‘gebruiks-objecten en skateobjecten’ op de openbare weg (ook te gebruiken voor skaten) • Pumptrack (+ 400m2, evt. geasfalteerde fietsbaan met heuvels) • Freerunnen • Freerunpark (+400 m2 met objecten) 1
Sport en bewegen in de openbare ruimte (2021) – Kenniscentrum Sport en Bewegen
4
• Streetpark met ‘gebruiks-objecten’ op de openbare weg • Dans • Urban dance park (16 m2 dansvloer afgebakend) • Fitness • Beweegplek ingericht met één of meer toestellen voor spierversterkende oefeningen • Calisthenics • Beweegplek ingericht met één of meer toestellen voor spierversterkende oefeningen specifiek gericht op training met het eigen lichaamsgewicht • Functioneel bewegen • Beweegplek met één of meer toestellen voor verschillende oefeningen voor een specifieke doelgroep. (zoals een beweegbank of een ASM multi court) • Recreatieve sport • Jeu de Bouleslocatie (+36m2, met ondergrond van halfverharding) • Schaaktafel • Loopsport • Plek ingericht met markering en ruimte om loop-specifieke oefeningen te doen • Gemarkeerde looproute van 400 meter tot 10 kilometer op de openbare weg • openbare weg, fietspaden en looppaden
Een aantal van deze velden of plekken kunnen worden gecombineerd. Zo kan mits op de juiste manier ingericht een (gedeelte van) een basketbalveld ook gebruikt worden als voetbalplek of skateplek. Kan een freerunplek ook gebruikt worden als fitnessplek, waar ook sportaanbieders zoals personal trainers of bootcampclubs gebruik van kunnen maken. Daarnaast kan een sport- en beweeglocatie ook ingericht worden voor multi-gebruik. Hierbij kunnen veel verschillende sport- en beweegvormen op eenzelfde veld, maar ook naast elkaar plaatsvinden. Door efficiënt gebruik te maken van de ruimte, en door bijvoorbeeld hoogteverschillen toe te passen, wordt een plek voor verschillende sport- en beweegvormen toegankelijk. In figuur 1 een goed voorbeeld uit Almere Haven. Hier kunnen verschillende sport- en beweegvormen beoefend worden, waarbij verschillende trainingsvormen op een creatieve manier uitgevoerd kunnen worden. Zo is de oplopende atletiekbaan geschikt voor loopoefeningen uit de loopsport, voor bootcampclubs die met gewicht omhoog moeten lopen, voor fysiotherapeuten die revalidatietraining verzorgen en voor kinderen als interessante speelaanleiding.
Figuur 1: ASM Multicourt 'Skills Garden Almere Haven'
5
Indien een sportpark publiek toegankelijk, 'open' is, kan deze ook als openbare sport- en beweegplek worden gezien. Zo kan op een voetbalveld op een 'open' voetbalaccommodatie ook gebruikt worden om te voetballen op tijden dat er géén verenigingsactiviteiten plaatsvinden. Voor een aantal sport- en beweegvormen zijn niet altijd specifieke toestellen nodig. Zo kan bijvoorbeeld op een locatie, ingericht met de juiste soort halfverharding, jeu de boules gespeeld worden, zonder dat hiervoor een specifieke jeu de boulesbaan is gefaciliteerd. Een plein, ingericht met fijn grind, kan gebruikt worden voor jeu de boules. Hierbij is het wel noodzakelijk dat het dubbelgebruik het toestaat om een gedeelte tijdelijk in gebruik te nemen zonder ander verkeer in de weg te staan. Idealiter zijn op een dergelijke plek extra faciliteiten aanwezig, zoals bankjes die gebruik kunnen worden door de doelgroep. Verder kan met de juiste activatie een dergelijke locatie gebruikt worden om een sport- of beweegvorm voor groepen te organiseren. 1.2.4 Kwaliteit van sport- en beweegplekken in de openbare ruimte Een sport- en beweegplek in de openbare ruimte kan enkel op de juiste manier gebruikt worden, als de kwaliteit van de plek voldoende is.
In 1.2.3 zijn een aantal kaders als ambitie weergegeven, zoals de minimale afmetingen van een jeu de boules baan, of de aanwezigheid van een basket en belijning op een basketbalveld. Vanuit het beheer en onderhoud zijn er ook kaders bepaald voor de kwaliteit. Hierbij gaat het om de technische status van toestellen. Een sport- en beweegtoestel moet aan een aantal voorwaarden voldoen om geplaatst te kunnen worden in de openbare ruimte. Toestellen moeten ook regelmatig getoetst worden op de technische staat Zo zijn er ondergrenzen te bepalen voor de kwaliteit van de sportplekken, maar uiteindelijk wordt in samenspraak met de gebruikers de kwaliteit bepaald van een plek. De huidige sport- en beweegplekken kunnen op basis van de kennis en ervaring van de verschillende beleidsafdelingen en (potentiële) gebruikers beoordeeld worden op kwaliteit. De resultaten .
6
1.3 Sport- en beweegambitie in de openbare ruimte De sport en beweegambitie in de openbare ruimte duidt aan wat de maximale afstand per woning tot een sport- en beweegplek mag zijn. Zo wordt het met de juiste spreiding van sport- en beweegplekken in de stad voor iedereen mogelijk om te kunnen sporten en bewegen binnen de eigen woonomgeving. Hieronder zijn de maximale afstand en reistijd per type sport- en beweegvorm weergegeven Om tot een goede spreiding te komen van sport- en beweegplekken in Haarlem zijn de volgende ambities opgenomen: • Inwoners kunnen te voet binnen 5 minuten een sport- of beweegplek bereiken (400m) waar een balsport gespeeld kan worden • Inwoners kunnen te voet binnen 10 minuten een sport- of beweegplek bereiken (800m) van een balsport naar keuze • Inwoners kunnen per fiets binnen 5 minuten een urban sportplek bereiken (1500m) • Inwoners kunnen per fiets binnen 5 minuten een plek voor fitness/gezondheid bereiken (1500m) Daarnaast geldt dat Haarlem: • Voor elke type urban sport minimaal één voorziening moet hebben. • Elk stadsdeel minimaal één hardlooproute heeft
Hiermee kun je de volgende inzichten opstellen qua spreiding: • Elke buurt heeft een sport- en beweegplek • Elke wijk heeft voor alle balsporten tenminste één plek • Elk stadsdeel heeft een (kleine) urban sportplek • Elk stadsdeel heeft ten minste één sport- en beweegplek voor fitness/gezondheid • Elk stadsdeel heeft ten minste één looproute • De stad heeft voor alle urban sporten ten minste één grote? voorziening. Binnen de ambitie is de reisafstand naar een plek bepalend. Door bij de spreiding te richten op reisafstand in de vorm van tijd, is het goed mogelijk om barrières in de reisafstand mee te nemen. Zo kan de afstand naar een plek, gezien vanuit een adres hemelsbreed 200 meter zijn, maar doordat er een sloot of gracht tussen het adres en de plek ligt, kan de reisafstand meer dan 600 meter worden. Voor de genoemde doelgroep is het goed mogelijk om lopend of per fiets de wijk te doorkruizen. Voor deze bewoners is het ook goed mogelijk om de barrières, zoals een drukke weg, zelfstandig te nemen.
7
2.
Bijlage Sport- en beweegambitie openbare ruimte op de kaart . De spreiding van de sport- en beweegnorm is in kaart te brengen. Momenteel zijn de bestaande sport en beweegfaciliteiten in Haarlem in kaart gebracht binnen de open data kaarten2. Deze data is met een aantal stappen omgezet om tot een nul-meting reisafstanden te komen (zie onderstaande kaarten met daarop de verschillende reisafstanden per sport- beweegvorm aangegeven).
2
MapGallery Haarlem-Zandvoort
8
Basketbal
9
Voetbal
10
Fitness
11
Urban
12
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, 20 januari 2025
Tekst: Geert Boots, Michiel Lems
________________________________ Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl 13