2 Bijlage 1 Actieprogramma Veiligheid en Handhaving 2024

Actieprogramma Veiligheid en Handhaving 2024 Uitwerking van het Integraal Veiligheidsen Handhavingsbeleid 2023-2026

9 januari 2024 Veiligheid en Handhaving

Inhoudsopgave 1 Voorwoord

3

2 Beleidsperiode 2023-2026

4

2.1 Prioriteiten

4

2.2 Uitgangspunten

4

2.2.1 Professionalisering handhaving

4

2.2.2 Integraal samenwerken

5

2.2.3 Digitale strategie

5

2.2.4 Monitoren en evalueren

6

2.2.5 Handhavingsstrategie

6

3 Actieprogramma 2024

7

3.1 Ondermijnende criminaliteit

7

3.2 Jeugd en veiligheid

9

3.3 Leefbaarheid van wijken en buurten

12

4 Overige strategische thema’s

20

4.1 Zorg en veiligheid

20

4.2 Cybercriminaliteit

22

4.3 High Impact Crimes

23

4.4 Veiligheid (grote) evenementen

24

4.5 Veilig uitgaan

25

4.6 Veilig ondernemen

26

4.7 Brandveiligheid en crisisbeheersing

28

4.8 Radicalisering en polarisatie

29

4.9 Veilig en integer werken

30

2

1 Voorwoord Dit Actieprogramma is het tweede Actieprogramma dat onderdeel uitmaakt van het Integraal Veiligheid- en Handhavingsbeleid 2023-2026. Met het Integraal Veiligheid- en Handhavingsbeleid heeft de raad de prioriteiten en strategische thema’s vastgesteld waar de komende vier jaar op wordt ingezet. Met het Actieprogramma besluit het college hoe de gemeente samen met haar ketenpartners uitvoering geeft aan dit veiligheidsbeleid. In het Actieprogramma staat opgenomen welke doelstellingen het komend jaar centraal staan en welke acties worden ingezet om deze te behalen. Vanwege het belang voor de openbare orde en veiligheid hebben en houden basistaken1 altijd voorrang boven de intensivering van de inzet op de geprioriteerde thema's. Dit betekent dat er op de geprioriteerde thema's weliswaar extra en geïntensiveerd wordt ingezet, maar dat deze inzet altijd ondergeschikt is aan de uitvoering van de basistaken.

1 Alle inzet die wordt gepleegd als de openbare orde, de veiligheid en leefbaarheid echt in het geding komt bij acute

veiligheidsproblemen.

3

2 Beleidsperiode 2023-2026 2.1 Prioriteiten De raad heeft met het Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid (IVH) 2023-2026 de ambities vastgelegd waar de komende vier jaar op wordt ingezet om overlast en criminaliteit in Haarlem tegen te gaan en de stad leefbaar te houden zodat burgers zich in Haarlem veilig voelen. Het IVH 2023-2026 bevat de volgende drie prioriteiten: • Ondermijnende criminaliteit • Leefbaarheid van wijken • Jeugd en veiligheid Dit betekent een intensivering van de aanpak op deze specifieke thema’s. Bij ondermijnende criminaliteit wordt de komende vier jaar gewerkt aan het zichtbaar maken van de aanpak voor burgers en bedrijven en het inbedden van de aanpak in de gemeentelijke organisatie. Daarnaast wordt er meer inzicht verkregen in de diverse verschijningsvormen van ondermijning in de stad en wordt er middels interventies en extra controles ingezet op de aanpak hiervan. Voor het thema jeugd en veiligheid wordt de huidige integrale aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit gecontinueerd. De bestaande samenwerking tussen gemeente, OM en politie wordt verder verbeterd en we werken – ondanks de capaciteitsproblemen bij politie en justitie – aan nieuwe interventies om jeugdcriminaliteit integraal aan te pakken. Ook wordt de preventieve aanpak verder uitgewerkt. De focus ligt hierbij onder meer op dealen door jongeren.

Tenslotte wordt er samen met ketenpartners, inwoners en ondernemers gewerkt aan een stevige wijkaanpak in Meerwijk, met onder meer wijkgerichte interventies om jongeren ervan te weerhouden betrokken te raken bij criminaliteit en een positief alternatief te bieden. Voor de algemene leefbaarheid van wijken en buurten ligt de ambitie in de uitvoering van wijkacties, waarbij ingezet wordt op de wijk-specifieke problematiek. Met een integrale aanpak waarbij ook de samenwerking met het fysieke en sociale domein nog sterker wordt georganiseerd wordt een bijdrage geleverd aan het verhogen van de ervaren leefbaarheid en het veiligheidsgevoel van alle Haarlemmers.

2.2 Uitgangspunten Voor het succesvol uitvoeren van het Actieprogramma en het behalen van de gestelde ambities zijn onderstaande randvoorwaarden cruciaal. 2.2.1 Professionalisering handhaving Om de stad leefbaar te houden is het belangrijk om te handhaven op overlast en andere overtredingen in de openbare ruimte. De gemeentelijke handhavers spelen hierin een belangrijke rol. Zij werken waar mogelijk nauw samen met de politie. De handhavers hebben een eigen wijk en zijn daarmee een belangrijk en zichtbaar aanspreekpunt voor inwoners, ondernemers en bezoekers. Ze zijn herkenbaar, dienstverlenend, spreken mensen aan op gedrag en kunnen als dat nodig is handhavend optreden. De afgelopen jaren is de handhavingsorganisatie flink gegroeid en wordt er verder gewerkt aan de professionalisering van handhaving (bijv. verdere digitalisering van

4

handhavingsprocessen, uitbreiding van de uitrusting). Dit is noodzakelijk om de rol in de wijken goed te kunnen blijven vervullen, zowel handhavend als dienstverlenend. 2.2.2 Integraal samenwerken Voor de uitvoering van het integrale veiligheids- en handhavingsbeleid is een intensieve samenwerking en afstemming tussen partners uit het fysieke, sociaal- en jeugddomein van cruciaal belang. De aanpak van veiligheidsproblemen vraagt namelijk vaak inzet vanuit verschillende beleidsterreinen. En dan gaat het niet alleen om de samenwerking tussen partijen die van oudsher actief zijn op het veiligheidsdomein, zoals politie en openbaar ministerie, maar juist ook partijen die zich meer bewegen in het sociale of het fysieke domein. Integraal werken gaat verder dan afstemming of samenwerking. Het gaat ook om gezamenlijk doelen stellen. Bijvoorbeeld als het gaat om een effectieve ondermijningsaanpak. De gemeente heeft hier niet alleen de politie en het openbaar ministerie bij nodig, maar ook andere partijen als de belastingdienst of de Nederlandse arbeidsinspectie. Ook bij het wijkgerichte werken en de wijkaanpakken is integraliteit van de aanpak en de doelstellingen van belang. 2.2.3 Digitale strategie De verdergaande digitalisering van de samenleving heeft ook invloed op de uitvoering van de handhaving.

Onderstaande twee ontwikkelingen gaan hierin de komende tijd een belangrijke rol spelen. Digitale transitie van handhavingsprocessen De gemeente Haarlem wil haar dienstverlening en bedrijfsvoering zo snel, goed, veilig en simpel mogelijk inrichten om aan haar doelstellingen, wetgeving en verplichtingen te kunnen voldoen. Parkeerhandhaving heeft al een vergaand digitaal proces doorlopen, waarbij nu op afstand boetes kunnen worden opgelegd aan de hand van een nieuwe scantechniek. In 2024 wordt ook de gehandicaptenparkeerkaart gedigitaliseerd en wordt een handhavingsprotocol ontwikkeld. Daarnaast wordt met behulp van digitalisering gekeken hoe we datagestuurd kunnen handhaven op de betalingsbereidheid. De komende jaren is er winst te behalen in het verder digitaliseren van processen en informatiesystemen op het gebied van veiligheid en handhaving. Werkprocessen kunnen efficiënter worden ingericht zodat deze nog meer mogelijkheden bieden in bijsturing van beleid. Ook worden hierdoor risico’s op security- en privacygebied kleiner. Daarnaast geeft meer en hoog kwalitatieve (digitale) data een groot impuls aan het data-gedreven werken. Het is dan ook van groot belang om de komende jaren handhavingsprocessen verder te digitaliseren. Dit zorgt voor een slimme, efficiënte en effectieve uitvoering van handhavingstaken.

En daarmee aan een verbeterde dienstverlening aan de inwoners van Haarlem. Bovendien biedt het een goede basis voor het beter monitoren en evalueren van het veiligheids- en handhavingsbeleid. Aansluiten bij de digitale leefwereld Op veel veiligheidsthema's is er sprake van een digitale leefwereld die nauw samenhangt met wat zich in de fysieke wereld afspeelt. Cybercriminaliteit is een fenomeen dat al enkele jaren in opmars is en is te onderscheiden in cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Cybercrime is criminaliteit die met behulp van ICT-apparatuur (computers, tablets, smartphones) gepleegd wordt. Vormen van cybercrime zijn hacking, ransomware en bijvoorbeeld virussen of wormen. Naast cybercrime is er ook steeds vaker sprake van gedigitaliseerde criminaliteit. Dat zijn ‘klassieke’ delicten in een ‘digitaal’ jasje zoals online identiteitsfraude, internetoplichting, whatsappfraude, phishing en online afpersing. Uit de Veiligheidsmonitor (2021) blijkt dat 9% van de Haarlemmers in 2020 slachtoffer werd van gedigitaliseerde criminaliteit.

5

Haarlemmers hebben baat bij bewustwording en een goede bescherming tegen deze vormen van online criminaliteit. Door de grote verscheidenheid aan uitingsvormen van cybercriminaliteit is de aanpak daarvan niet in één bepaald thema te vatten. Veel veiligheidsproblemen kennen een digitaal component. Bij de geprioriteerde thema’s is om die reden een actielijn opgenomen om in te zetten op de digitale leefwereld. Daarnaast zijn onder het thema cybercriminaliteit de overige op zichzelf staande projecten opgenomen. 2.2.4 Monitoren en evalueren De resultaten van het veiligheidsdomein worden beïnvloed door een tal van factoren. Lokaal beleid vanuit het sociaal-, jeugd- of fysiek domein, landelijke wetgeving maar ook ontwikkelingen bij ketenpartners en dreigingen op het wereldtoneel kunnen direct van invloed zijn op de werkwijze, de prioriteiten en de resultaten die vanuit het veiligheidsdomein behaald worden. Daarom is het van belang om continu te monitoren en te evalueren en eventueel prioriteiten of doelen bij te stellen. Het monitoren en evalueren van het Haarlemse veiligheidsbeleid gebeurt op basis van verschillende bronnen. De tweejaarlijkse Veiligheidsmonitor is een goede graadmeter voor de beleving van veiligheid en leefbaarheid door de inwoners. De registraties van handhaving en politie zijn hier een goede aanvulling op.

Om meer relevante data en informatie te verkrijgen voor het evalueren van het beleid, biedt de hierboven reeds genoemde digitalisering kansen. Dit komt ook voort uit het Coalitieakkoord 2022-2026 ‘’Actie!’’ waarin staat: het meer ontsluiten van data en de kracht van data-analyse kan beter benut worden. 2.2.5 Handhavingsstrategie Met het vaststellen van het integraal veiligheids- en handhavingsbeleid (IVH) heeft de raad ook de gemeentelijke handhavingsstrategie vastgesteld. Deze strategie is de basis voor het uitvoeren van de handhavingsactiviteiten van de handhavers van de gemeente Haarlem. Per wijk kan de prioritering van de thema's anders liggen, afhankelijk van wat er in die wijk of buurt speelt. We onderscheiden de volgende handhavingsthema's, die verder worden toegelicht onder de prioriteiten leefbaarheid van wijken en buurten (2.3): • Afval • Jeugd • Ondermijning • Parkeren • Dak- en thuislozen • Fietsen/rijdend verkeer • Honden • Autowrakken, aanhangers en caravans • Horeca/Openbare inrichtingen • Evenementen • Milieuzone • Vuurwerkoverlast • Jaarlijks terugkerende thema’s

6

3 Actieprogramma 2024 3.1 Ondermijnende criminaliteit Ondermijnende criminaliteit is een thema dat landelijk veel aandacht vraagt. Ook voor Haarlem is het een actueel thema. Bij ondermijning zetten criminelen legale middelen in om op illegale wijze geld te verdienen. Hierbij raakt de onderwereld verweven met de bovenwereld. Zonder een stevige en effectieve aanpak leidt ondermijnende criminaliteit tot maatschappelijke ontwrichting. Gelet op het thema is het evident dat de gemeente een belangrijke regierol heeft in de aanpak ervan. Bovendien is de impact op slachtoffers en op de samenleving, vanwege het ontwrichtend effect, groot. Ondermijnende criminaliteit is een fluïde fenomeen met wisselende verschijningsvormen. De handel en productie van drugs, malafide bedrijvigheid, illegale prostitutie, witwassen en fraude met adressen zijn voorbeelden die ook in Haarlem spelen. In de vorige IVH-beleidsperioden zijn goede stappen gezet. Er is een ondermijningsteam binnen de gemeente opgezet en er vindt regelmatig en intensief afstemming plaats met de politie, het openbaar ministerie en indien nodig met andere partners. In elk stadsdeel halen ambassadeurs van handhaving signalen op en worden werkopdrachten uitgezet om informatie te vergaren. Daarnaast zijn drie specifieke Haarlemse wijken op dit moment aangewezen als focuslocatie, waar een integrale aanpak van ondermijning plaatsvindt.

Door regelmatig integrale controles in diverse branches en locaties uit te voeren is er meer inzicht gekomen en zijn er effectief interventies ingezet. In 2024 continueren wij deze aanpak. Daarnaast is het belangrijk om doorlopend aandacht te houden voor het binnen krijgen van signalen en de meldingsbereidheid van inwoners. Ook wordt ingezet om de aanpak verder in te bedden in de gemeentelijke organisatie om de signaalfunctie van de gehele gemeentelijke organisatie te vergroten. Hoe meer signalen er opgepakt worden, hoe meer ondermijnende criminaliteit aan de oppervlakte komt en hoe meer inzicht we krijgen in de diverse verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit. De focusthema’s waarop wordt ingezet zijn drugscriminaliteit, criminele geldstromen, woon- en adresfraude en mensenhandel/ illegale prostitutie. Het is de ambitie om in de toekomst steeds meer informatiegestuurd te gaan werken. Dit betekent dat de informatiehuishouding intern goed op orde moet zijn. In 2023 zijn de eerste stappen daarin gezet. In 2024 werken we aan de volgende stap: het vastleggen van interne werkprocessen en een privacyprotocol binnengemeentelijke gegevensdeling. Sinds ruim een jaar controleert de gemeente bestuurlijk op (illegale) prostitutie. Dit gebeurt in een regionaal team in Kennemerland en vormt onderdeel van de aanpak op eenheidsniveau NoordHolland.

Deze ontwikkeling heeft laten zien dat een update van het prostitutiebeleid en handhavingsstrategie gewenst is. Ook het beleid ten aanzien van mensenhandel zal in 2024 worden uitgewerkt en geïmplementeerd.

7

8

Focuslocaties Oost

Zuid-West

Schalkwijk

Indicator

Waarderpolder: Zicht krijgen op ondermijnende activiteiten d.m.v. preventieve integrale controles en investeren op voorlichting en meldingsbereidheid van ondernemers. Wijkaanpak Rozenprieel: Gezamenlijke (sociale) aanpak met veiligheidspartners (o.a. politie en Ymere) om meer grip te krijgen op de wijk. Het gaat om inzet op openbare orde & veiligheid, ondermijning en verhogen van de meldingsbereidheid. Verder verbeteren van de sociale cohesie en weerbaarheid van de wijk. Wijkaanpak Meerwijk: Zicht krijgen op de ondermijnende activiteiten in Meerwijk: • Verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in Meerwijk en oppakken signalen van ondermijning. • Zichtbare interventies plegen bij vermoedens van ondermijnende activiteiten in Meerwijk • Versterken sociale weerbaarheid van inwoners en ondernemers uit Meerwijk en vergroten sociale cohesie.

Bron

2020 2021 2022 2023* Hitrate2 adrescontroles LAA LAA 47% 53% 48% 63% Aantal adrescontroles V&H Gemeente 409 399 420 565 Aantal integrale controles 17 13 Aantal gecontroleerde 183 139 panden bij integrale controles Aangetroffen 11 14 11 2 hennepplantages Aantal bestuurlijke 3 8 6 1 sluitingen hennep Aantal bestuurlijke 1 1 3 3 sluitingen overig Aantal signalen 38 75 137 181 ondermijning (signaallijst) * Cijfers tot 1 november 2023 (er worden veel controles in de wintermaanden gedaan, deze cijfers zijn niet meegenomen voor 2023)

3.2 Jeugd en veiligheid In Haarlem werken verschillende partijen vanuit hun eigen taak en verantwoordelijkheid samen om jeugdoverlast en -criminaliteit te verminderen. Dit is een complexe opgave waarbij een intensieve samenwerking tussen partijen uit het jeugd- en veiligheidsdomein noodzakelijk is voor een effectieve aanpak. In de afgelopen jaren is intensief ingezet op het versterken van deze lokale samenwerking. Hier gaan we de komende jaren mee door. Onderdeel van de gezamenlijke aanpak 2 Hitrate: Er is sprake van een hit wanneer tijdens een huisbezoek, a.g.v. een signaal, blijkt dat de feitelijke woonsituatie niet

overeenkomt met de registratie in de BRP. De hitrate is het aantal hits op het totaal aantal afgeronde huisbezoeken.

9

is een structureel overleg waarin we per gebied met de professionals die vanuit het jeugd- en veiligheidsdomein in die gebieden werken3 bespreken welke locaties, groepen en individuele jongeren in beeld zijn voor overlast en criminaliteit. Hier brengen we de beelden bij elkaar en stemmen we de gezamenlijke inzet af, waaronder bijvoorbeeld gezamenlijke huisbezoeken, normstellende gesprekken, aanbod van begeleiding en een repressieve focus vanuit de politie. In 2023 is, mede naar aanleiding van berichtgeving over jeugdoverlast in de regio, daarnaast een tijdelijke regionale aanpak gestart om jongeren die regionaal in beeld zijn (o.a. door overlast met fatbikes) samen met de betrokken gemeenten aan te pakken. De politie is een belangrijke partner in de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Naast hun inzet in de integrale aanpak hebben zij in 2023 extra gefocust op jeugd, onder meer met de intensieve controles gericht op de technische inrichting van fatbikes en met actiedagen gericht op het aanpakken van dealende jeugd. Ook vanuit preventie is in 2023 in samenwerking met het jeugddomein veel aandacht geweest voor jongeren die overlast geven of crimineel gedrag laten zien. Straathoekwerk, CJG, jongerenwerk en Bedrijf en Samenleving werken al jaren samen met de gemeente om deze jongeren te begeleiden naar een beter perspectief.

Sinds enkele jaren is ook het onderwijs hierbij betrokken, waarbij het Preventie Interventie Team op basisscholen en Alleen Jij Bepaalt op middelbare scholen worden ingezet. Naast deze bestaande inzet hebben we in 2023 samen met de jeugdprofessionals gewerkt aan tijdelijke uitbreiding van het preventieve aanbod gericht op jongeren die overlast geven of crimineel gedrag laten zien. In overleg met CJG is de inzet van outreachende CJG-coaches uitgebreid van Schalkwijk naar heel Haarlem. Zij starten per 1 januari 2024 en nemen deel aan de kernteams Integrale Aanpak Jeugd. Het PIT-team heeft extra interventies tot hun beschikking gekregen om de Haarlemse kinderen, hun ouders en de betrokken scholen goed te kunnen begeleiden. Samen met Triple Threat werken we aan een social media campagne en de inzet van specialistisch jongerenwerk is tijdelijk uitgebreid. We stimuleren Haarlemmers die verantwoordelijkheid willen nemen in het veilig en leefbaar houden van hun buurten. In 2023 hebben we daarom in Schalkwijk en Noord in totaal drie Buurtouderprojecten gesubsidieerd. Tenslotte werken we samen met onze ketenpartners aan een nog betere samenwerking tussen de partijen uit het jeugd- en veiligheidsdomein. In 2023 hebben we daarom twee grote bijeenkomsten georganiseerd gericht op het samenbrengen van deze professionals en het samen leren.

Ook zijn we gestart om de Haarlemse persoonsgerichte aanpak jeugd te evalueren. Doelstellingen 2024 In 2024 werken we verder aan de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. We evalueren de lokale persoonsgerichte aanpak jeugd en monitoren de resultaten van de tijdelijke regionale aanpak. De in 2023 gestarte extra interventies zullen in 2024 hun uitwerking krijgen. Zo gaan de extra CJG-coaches van start waarbij we, naast hun inzet in de gebiedsgebonden kernteams, onderzoeken welke rol zij kunnen spelen in de begeleiding van jongeren die bij de politie in beeld komen met dealgedrag. Samen met de politie en het OM werken we verder aan een effectieve efficiënte manier om dealende jongeren op te sporen en aan te pakken. En we blijven investeren op een goede samenwerking tussen professionals in het jeugd- en veiligheidsdomein, onder meer

3 Handhaving, politie, jongerenwerk, straathoekwerk, CJG, SportSupport.

10

door bijeenkomsten gericht op expertiseverbetering en netwerken. Tot slot willen we in 2024 de contacten met scholen verbeteren door het VIOS (Veilig In en Om School) nieuw leven in te blazen. Dit is een overleg tussen onder meer scholen, politie en de gemeente om actuele situaties rondom jongeren te bespreken, ervaringen uit te wisselen en informatie met elkaar te delen.

11

Focuslocaties Centrum Noord

Oost

Zuid-West

Schalkwijk

Indicator

Aanpak jeugdoverlast hotspots parkeergarages (De Kamp en De Raaks), Stationsplein (overkapping), Wilsonsplein en Raaksgebied/ Hortusplein. Aanpak jeugdoverlast hotspots Marsmanplein, Planetenlaan/Sportweg, Zaanenpark, sportparken (van der Aart Sportpark, Noorder Sportpark, Pim Mulier) en schoolpleinen zoals Roerdompplein en Weissenbruchstraat. Aanpak jeugdoverlast hotspots Teylerplein, Prinses Beatrixplein, Catharina van Rennesplaats, Haarlemmermeerstraat (Bullehofje), Godfried van Bouillonstraat, Rockplein (Slachthuis) en Sportpark DSK. Aanpak jeugdoverlast hotspots Voortingplantsoen, schoolpleinen Blinckertpad (Beatrixschool) en Louise de Colignylaan (Montessorischool) en Houtmanpad (Focusschool), ’t Landje, Stichting de Baan (Nauwe Geldelozepad 17), Leidseplein, Brouwersplein en bij sportaccommodaties: sportpark Geel-Wit, HFC, Alliance Aanpak jeugdoverlast hotspots Casablancastraat, Engelenburg en Leonardo Da Vinciplein

Bron

Meldingen jeugdoverlast politie Meldingen jeugdoverlast gemeente Uitgedeelde gele kaarten Boetes alcohol 18% vaak overlast van Omnibusonderzoek jongeren in de buurt % dat vindt dat overlast van jongeren meer aandacht moet krijgen * Cijfers tot 1 november 2023 ** Deze cijfers worden in 2024 gepubliceerd

2020 1257 957 244 4 21%

2021 1010 972 250 16 20%

2022 940 1178 301 27 21%

2023* 696 1285 189 23 Nnb**

21%

19%

15%

Nnb**

3.3 Leefbaarheid van wijken en buurten De maatschappelijke tweedeling neemt in Nederland toe en sociaal maatschappelijke problematiek wordt steeds meer ruimtelijk geconcentreerd. Ook in Haarlem is van deze beweging sprake. Uit de veiligheidsanalyse blijkt dat de leefbaarheid in sommige wijken en buurten steeds verder onder druk komt te staan. De fysieke en sociale veiligheid heeft directe invloed op het veiligheidsgevoel van burgers. Daarnaast is je veilig voelen in eigen buurt een belangrijke voorwaarde om volwaardig mee te kunnen doen in de samenleving. Omdat de problematiek op het terrein van leefbaarheid en veiligheid per buurt verschilt vraagt iedere wijk en buurt om een op maat gesneden aanpak. Alle vormen van criminaliteit en overlast komen in verschillende verschijningsvormen en in verschillende intensiteit in de Haarlemse buurten en wijken terug. Sinds enkele jaren zijn het veiligheidsbeleid en de handhaving van de openbare ruimte ook wijkgericht georganiseerd. Hierdoor schakelen de belangrijkste partners in een wijk direct met zowel de wijkagent, de wijkhandhaver, de gebiedsverbinder, gebiedsregisseur en de coördinator sociale veiligheid. Problemen in de buurten en wijken kunnen zo adequaat worden aangepakt.

12

Om het wijkgericht werken de komende jaren nog meer impuls te geven, is in 2023 gestart met het inzichtelijk maken en uitvoeren van specifieke wijkacties. Deze acties zijn toegespitst op de hotspots en hottimes op de diverse handhavingsthema’s in de wijken. Deze hotspots worden op basis van informatie gestuurd werken en informatieanalyse in kaart gebracht. Zoals al eerder in de handhavingsstrategie aangeven, wordt vanuit handhaving op een groot palet aan sociale en fysieke overlast ingezet: • Afval: Het optreden tegen overlast van bijplaatsen van afval naast de ondergrondse containers en het illegaal plaatsen van bedrijfsafval. Ook wordt de controle en handhaving op afvalscheiding (SPA) voortgezet. • Jeugd: Het optreden tegen overlast van jongeren op hangplekken (hotspots), gebruik van alcohol op straat door jongeren onder de 18 jaar. • Ondermijning: Optreden tegen overlast door verschillende vormen van ondermijning en het ophalen en vastleggen van zoveel mogelijk signalen rondom het thema ondermijning, zodat ondermijnende criminaliteit aan de oppervlakte komt. • Parkeren: Toezicht op de naleving van het betalen van parkeerbelastingen middels de scanauto met nieuwe scanmethode waarbij een naheffing op afstand kan worden opgelegd. Daarnaast wordt er opgetreden tegen vele vormen van parkeeroverlast.

• Dak- en thuisloze mensen: Optreden tegen overlast door dak- en thuisloze mensen. Het gaat om mensen zonder eigen onderdak, die vaak problemen hebben op meerdere leefgebieden. Zij kunnen vanwege hun problematiek en het ontbreken van een eigen woon- of verblijfplek overlast veroorzaken in de openbare ruimte of in de Haarlemse parkeergarages. Er wordt in de aanpak samengewerkt met de professionals uit het sociaal- en fysiek domein. Het uitgangspunt is om de gelegenheid voor ongewenst verblijf in de parkeergarages in te perken en dak- en thuisloze mensen toe te leiden naar opvang en begeleiding. • Fietsen/rijdend verkeer: Het optreden tegen overlast van rijdende (brom)fietsen in voetgangersgebieden en het handhaven op inrijverboden. Hierbij gaat extra aandacht naar het voetgangersgebied in het centrum. Het handhaven op weesfietsen en fietswrakken in het winkelgebied van het centrum is ook onderdeel van de aanpak. Dit gebeurt door fietsen te stickeren, waarbij een termijn van maximaal 10 dagen geldt voordat de fiets wordt weggehaald. • Honden: Het optreden tegen hondenpoep, loslopende en/of bijtende honden. Bij incidenten met bijtende honden vindt nauwe afstemming plaats met politie. Daarbij kan een aanlijnplicht of muilkorfgebod worden opgelegd.

• Autowrakken, aanhangers en caravans: Het verwijderen van hinderlijke voertuigwrakken, te lang gestalde campers, caravans en aanhangers middels bestuursdwang. • Horeca/Openbare inrichtingen: Toezicht op de naleving van de Alcoholwet en aanverwante regelgeving uit de APV door exploitanten van openbare inrichtingen en de regels over uitstallingen en terrassen. Daarnaast wordt er, gedurende 26 horecanachten per jaar, een extra koppel handhaving ingezet. Hierbij wordt ingezet op uitgaansoverlast zoals wildplassen en alcoholgebruik onder de 18 jaar.

13

• Evenementen: Toezicht op het rustig verlopen van evenementen. Er wordt opgetreden tegen alcoholgebruik bij jongeren onder de 18 jaar oud, gebruik van lachgas, wildplassen en andere ordeverstoringen. Bij grote, drukke evenementen wordt gezorgd voor extra handhavingsinzet. • Milieuzone: Vanaf 1 januari 2022 geldt in Haarlem een milieuzone voor vrachtwagens. Alleen vrachtwagens die voldoen aan emissieklasse 6 mogen in de milieuzone rijden. De handhaving op deze milieuzone vindt plaats door middel van vaste- en mobiele ANPR camera’s. Om deze beelden op een goede manier te kunnen uitlezen wordt gebruik gemaakt van de uitleesruimte die speciaal voor het scanproces is ingericht. • Vuurwerkoverlast: Sinds 2021 heeft Haarlem een afsteekverbod. De afgelopen jaren is gebleken dat het een ingewikkelde opgave is om hiertegen handhavend op te treden. In 2024 wordt vanuit Haarlem druk gezet op het creëren van landelijke regelgeving om effectieve handhaving mogelijk te maken. • Jaarlijks terugkerende thema’s. Naast de bovengenoemde thema’s zijn er meer thema’s waar incidenteel handhaving op gewenst is. Deze thema’s worden opgepakt aan de hand van concrete situaties, meldingen of signalen.

14

15

Focuslocaties Centrum

Jeugd Aanpak jeugdoverlast hotspots parkeergarages (De Kamp en De Raaks), Stationsplein (overkapping), Wilsonsplein en Raaksgebied/ Hortusplein. Overlast dak- en thuisloze mensen: Handhaving op overlast zoals alcoholgebruik, geluidsoverlast, wildplassen, bedelen en hangen op plaatsen waar dat niet is toegestaan. Extra aandacht voor hotspots: parkeergarages Raaks, Appelaar, Kamp, en Stationsplein. Ook extra aandacht voor het Raaksgebied/ Hortusplein, het Kenaupark, de Nieuwe Groenmarkt en het winkelgebied inclusief de Gedempte Oude Gracht. Honden: Aanpak van overlast van loslopende honden en niet opruimen uitwerpselen in de Egelantiertuin en op het Wilsonsplein. Afval: Handhaving op het onjuist aanbieden van bedrijfsafval afkomstig van horecabedrijven en winkels. Fietsen: Handhaving op fout of gevaarlijk geparkeerde fietsen op Stationsplein, Kennemerplein en Hortusplein. Handhaving op weesfietsen, fietswrakken en fout geparkeerde fietsen in het kernwinkelgebied, o.a de Zijlstraat, Grote Markt, Warmoestraat en de Gedempte Oude Gracht. Rijdend verkeer: Handhaving op (brom)fietsers, bezorgscooters en auto’s die in het voetgangersgebieden rijden, m.n. in het kernwinkelgebied. Uitstallingen: Handhaving en toezicht op geplaatste uitstallingen in het kernwinkel en horecagebied.

Parkeren: Handhaving op parkeeroverlast in het voetgangersgebied en bij scholen tijdens breng- en haalmomenten. Specifieke aandacht voor Spaarne en Gedempte Oude Gracht. Woonoverlast: Integrale aanpak bij ernstige woonoverlast. Verbetering samenwerking met woningbouwcorporaties. Horeca/terrassen: Handhaving op het terrassenbeleid 2023 met daarbij de bijbehorende Alcoholwet controles in het horecagebied.

16

Noord

Jeugd Aanpak jeugdoverlast hotspots Marsmanplein, Planetenlaan/Sportweg, Zaanenpark, sportparken (van der Aart Sportpark, Noorder Sportpark, Pim Mulier) en schoolpleinen zoals Roerdompplein en Weissenbruchstraat. Overlast dak- en thuisloze mensen: Handhaving op alcoholgebruik, wildplassen en hangen op plaatsen waar dat niet is toegestaan op het Marsmanplein (alcoholverbod) en de parkeergarage van de Generaal Cronjéstraat. Honden Aanpak van overlast van loslopende honden en niet opruimen uitwerpselen op de hotspots Zaanenpark, Sint Jorisveld en het Schoterbos. Rijdend verkeer Handhaving op het tegen de richting in rijden op de Paul Krugerkade en rijden door (brom)fietsers, scooters en auto’s in voetgangersgebied Generaal Cronjéstraat en Marsmanplein. Parkeren Handhaving op parkeeroverlast, met name rond de Generaal Cronjéstraat en Marsmanplein.

Oost

Woonoverlast Integrale aanpak woonoverlast huizenblokken Helene Swarthstraat/Orionweg. Extra inzet op woonoverlast in Transvaalwijk en Delftwijk gericht op de revitalisering en verbetering leefbaarheid. Jeugd Aanpak jeugdoverlast hotspots Teylerplein, Catharina van Rennesplaats, Godfried van Bouillonstraat, Rockplein (Slachthuis) en Sportpark DSK. Ondermijning Waarderpolder: Zicht krijgen op ondermijnende activiteiten d.m.v. preventieve integrale controles en investeren op voorlichting en meldingsbereidheid van ondernemers. Honden Aanpak van overlast van loslopende honden en niet opruimen uitwerpselen op hotspots Amsterdamsevaart, Zomervaart en Godfried van Bouillonstraat. Afval Bijplaatsingen van huishoudelijke afval/grofvuil hotspots Van Loghemstraat, AC. Krusemanstraat, Kick Smitweg, Merovingenstraat, Javastraat, Staalstraat en Willem Pijperstraat. Parkeren Handhaving op parkeeroverlast J.J.Hamelinkstraat, Graafschapstraat, Amsterdamsevaart, Dr. Schaepmanstraat. Specifieke aandacht voor A.L. Dyserinckstraat, Vooruitgangstraat.

17

ZuidWest

Jeugd Aanpak jeugdoverlast hotspots Voortingplantsoen, schoolpleinen Blinckertpad (Beatrixschool), ’t Landje, Leidseplein, Brouwersplein en bij sportaccommodaties: sportpark Geel-Wit, HFC, Alliance. Ondermijning Wijkaanpak Rozenprieel: Gezamenlijke (sociale) aanpak met veiligheidspartners (o.a. politie en Ymere) om meer grip te krijgen op de wijk. Het gaat om inzet op openbare orde & veiligheid, ondermijning en verhogen van de meldingsbereidheid. Verder verbeteren van de sociale cohesie en weerbaarheid van de wijk. Overlast dak- en thuisloze mensen Handhaving op overlast zoals alcoholgebruik, geluidsoverlast, dealen, wildplassen en hangen op plaatsen waar dat niet is toegestaan met extra aandacht voor hotsport parkeergarage Houtplein en directe omgeving Wagenmakerslaan, Stalhouderslaan, Zadelmakerslaan. Honden Aanpak van overlast van loslopende honden en niet opruimen uitwerpselen op hotspots Brouwersplein en diverse speeltuinen. Afval Handhaving op het illegaal aanbieden van afval op de hotspots Stephensonstraat, Tempelierstraat en Leidsevaart/ Remiseplantsoen en Zijlweg thv 245. Fietsen: Handhaving op fout of gevaarlijk geparkeerde fietsen en weesfietsen bij OVlocaties Tempelierstraat en Houtplein. Parkeren: Handhaving op parkeeroverlast en gevaarlijke situaties bij basisscholen en specifieke aandacht voor de Tempelierstraat.

Schalkwijk

Woonoverlast: Integrale aanpak wooncomplex Zijlweg 245. Wooncasuïstiek in verschillende wijken ZW. Wijkaanpak Rozenprieel en supportgroep Verbindend Gezag. Jeugd Aanpak jeugdoverlast hotspots Casablancastraat, Engelenburg en Leonardo Da Vinciplein. Ondermijning Wijkaanpak Meerwijk: Zicht krijgen op de ondermijnende activiteiten in Meerwijk: • Verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in Meerwijk en oppakken signalen van ondermijning; • Zichtbare interventies plegen bij vermoedens van ondermijnende activiteiten in Meerwijk; • Versterken sociale weerbaarheid van inwoners en ondernemers uit Meerwijk en vergroten sociale cohesie.

18

Honden Aanpak van overlast van loslopende honden en niet opruimen uitwerpselen op hotspots Engelandpark en Molenplaspark. Afval Handhaving op het illegaal aanbieden van grofvuil op Polenstraat/Andorrastraat, Sandenburg en Louis Pasteurstraat. En handhaving op bijplaatsing van huisvuil naast de ondergrondse container op hotspots Frankrijklaan en Robert Kochlaan. Rijdend verkeer Handhaving op (brom)fietsers, bezorgscooters en auto’s die in het voetgangersgebieden rijden in de Casablancastraat. Parkeren Handhaving op parkeeroverlast rond het winkelcentrum en de Vijverparkbuurt. Horeca Handhaving op overlast van horeca in het (toekomstig) winkelcentrum Casablancastraat. Indicator

Bron 2020

2021

2022

Fysieke kwaliteit Vernieling/baldadigheid politie 1004 669 641 Meldingen overlast afval Gemeente 259 298 140 Meldingen overlast 176 187 159 honden(poep) Meldingen parkeeroverlast 3509 3801 4261 % Haarlemmers: veel overlast Omnibus 42% 42% 36% van afval % Haarlemmers: veel overlast 30% 34% 28% van hondenpoep % Haarlemmers: veel overlast 36% 37% 34% van parkeren Cijfer kwaliteit openbare 6,6 6,5 6,5 ruimte (1-10) Sociale kwaliteit Burenruzie Politie 346 353 360 Huiselijke twist 124 105 122 Veiligheidsbeleving % Haarlemmers: vindt Omnibus 78% 75% 76% Haarlem een (zeer) veilige stad % Haarlemmers: vindt 75% 72% 72% binnenstad van Haarlem (zeer) veilig % Haarlemmers: voelt zich in 79% 79% 80% eigen woonbuurt (zeer) veilig * Cijfers tot 1 november 2023 | ** Deze resultaten worden in 2024 gepubliceerd.

2023* 562 78 115 4319 Nnb** Nnb** Nnb** Nnb**

269 98 Nnb**

Nnb**

Nnb**

19

4 Overige strategische thema’s 4.1 Zorg en veiligheid Veel van het werk van professionals uit het veiligheidsdomein heeft betrekking op kwetsbare mensen in de samenleving. Mensen met een combinatie van problemen op meerdere leefgebieden zijn bovengemiddeld vaak het slachtoffer van misbruik en criminaliteit of veroorzaken zelf overlast en veiligheidsproblemen. Met het oog op goede ondersteuning en zorg én in het belang van veiligheid en leefbaarheid in de stad, is het belangrijk dat zorg- en veiligheidsprofessionals goed met elkaar samenwerken. Bijvoorbeeld als het gaat om de aanpak van huiselijk geweld, nazorg aan ex-gedetineerden, de aanpak van overlast door dakloze mensen of de aanpak van veiligheidsproblemen veroorzaakt door mensen met complexe problematiek. De ambitie op het gebied van zorg en veiligheid ligt in een integrale aanpak van deze thema’s en een goede samenwerking in de praktijk. Doelstelling 2024: Eind 2024 is de integrale aanpak en samenwerking rond thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid bestendigd en (waar nodig) verbeterd. Wat gaan we doen?

Hoe gaan we dit doen?

Aanpak overlast en onveiligheidsproblemen mensen met OGGZproblematiek4

■ Goede samenwerking met OGGZ keten5 door structureel overleg en evaluatie samenwerkafspraken ■ Monitoren en analyseren informatie overlast en ontwikkelingen OGGZ ■ Opstellen en uitvoeren veiligheids- en beheers afspraken met locaties opvang en beschermd wonen ■ Specifieke aandacht voor overlast mensen met OGGZ problematiek in parkeergarages ■ Uitvoering plan van aanpak overlast Hortusplein en omgeving ■ Ontwikkeling Domus Plus en Skaeve Huse ■ Verbetering samenwerking met woningbouwcorporaties ■ Aanvraag en inzet extra landelijke middelen aanpak onbegrepen gedrag voor verbetering aanbod bemoeizorg

Samenwerking in de GGZketen

■ Goede samenwerking met GGZ spoedzorgketen6 door structureel overleg en evaluatie samenwerkafspraken ■ Uitvoering Wet Verplichte GGZ en Wet Zorg en Dwang Haarlem waaronder uitvoering van het Regionaal Periodiek Overleg en voorbereiding van beroepszaken ■ Verbetering aanbod en samenwerking rond mensen met problemen op meerdere leefgebieden en een hoog

4 Openbare Geestelijke Gezondheids Zorg, het gaat om mensen die onvoldoende zelfredzaam zijn, problemen

hebben op meerdere leefgebieden en die geen stabiel contact met hulpverleningsinstanties kunnen of willen hebben. 5 GGD, GGZ inGeest, HVO Querido, Leger des Heils, Brijder, Fivoor, VanHier, RIBW K/AM, Stem in de Stad, politie 6 GGZ inGeest, GGD, Kenter Jeugdzorg, politie, Ambulance

20

veiligheidsrisico7 middels de implementatie van de Levensloopregeling Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling

■ Aansluiting bij Toekomstscenario jeugd ■ Uitvoering en advisering tijdelijk huisverbod ■ Aandacht voor het borgen in de keten van het tegengaan van femicide en het signaleren van gedwongen uithuwelijking

Nazorg ex-gedetineerden

■ Uitvoering en monitoring Trajectbegeleiding nazorg Haarlem ■ Coördinatie Nazorg Haarlemse Ex-gedetineerden ■ Interne afstemming gemeentelijk aanbod na detentie ■ Samenwerking rond terugkeer ex-gedetineerden met hoog risico (BIJ-meldingen en 18b meldingen)

Samenwerking

■ Afstemming integrale aanpak complexe casuïstiek met een zorg- en veiligheidsrisico met het Zorg- en Veiligheidshuis ■ Afstemming integrale aanpak complexe casuïstiek met een zorg- en overlastrisico met de veldregisseur GGD ■ Coördinatie integrale aanpak overige complexe casuïstiek ■ Verbetering bestuurlijke regionale samenwerking bij thema’s op het snijvlak van zorg- en veiligheid middels de Regionale Bestuurlijke Overleg Zorg- en Veiligheid ■ Verstevigen netwerk zorg- en veiligheid binnen en buiten de gemeente

Focuslocaties Centrum Noord

Oost ZuidWest

Blijvende samenwerking rond 24-uursopvang Wilhelmina, integrale aanpak overlast parkeergarages Raaks, Appelaar en de Kamp Blijvende samenwerking rond opvang Velserpoort, BW Transvaal en Kleverpark, ontwikkeling Skaeve Huse Vergierdeweg, integrale aanpak overlast parkeergarage Generaal Cronjéstraat Integrale samenwerking rond ontwikkeling Domus Plus Nieuweweg Integrale aanpak overlast parkeergarages Houtplein en Dreef

Indicator Registratie incidenten met verwarde personen Overlast zwervers (E41) Overlast dak- en thuislozen Aantal opgelegde huisverboden Mensenhandel

Bron politie

2020 1370

2021 1440

2022 1459

2023* 1214

gemeente

343 226

286 246

384 235

379 409

Politie

19

17

11

7**

3

5

2

1

7 Ketenveldnorm Levensloop

21

Burenruzie Huiselijke twist Terugkeer Haarlemmers na detentie Aantal ex-gedetineerden met hands-on trajectbegeleiding Aantal Integraal Casus Overleg (ICO’s) Haarlem

ZVH

346 124 175

353 105 219

360 122 201

269 98 195**

55

55

57

39**

61

108

124

n.n.b.

* Cijfers tot 1 november 2023 ** Cijfers tot 1 december 2023

4.2 Cybercriminaliteit De samenleving digitaliseert. De onlinewereld biedt enerzijds veel mogelijkheden en kansen, maar er zijn ook risico’s. Criminaliteit en overlast verschuift deels naar het online domein. Veel thema’s kennen feitelijk een digitaal component. Bij de geprioriteerde thema’s is om die reden een digitaal component opgenomen. Daarnaast wordt ingezet op digitale weerbaarheid van inwoners en ondernemers. Cybercriminaliteit is te onderscheiden in cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Cybercrime is criminaliteit dat met behulp van ICT-apparatuur (computers, tablets, smartphones) gepleegd is, gericht op ICT-apparatuur. Vormen van cybercrime zijn hacking, ransomware en bijvoorbeeld virussen of wormen. Naast cybercrime is er ook steeds vaker sprake van gedigitaliseerde criminaliteit. Dat zijn ‘klassieke’ delicten in een ‘digitaal’ jasje zoals online identiteitsfraude, internetoplichting, whatsappfraude, phishing en online afpersing. In 2021 bleek dat uit de Veiligheidsmonitor dat 9% van de Haarlemmers slachtoffer was geworden van gedigitaliseerde criminaliteit. Landelijk is een duidelijke opwaartse trend te zien blijkt uit CBS-cijfers, waardoor kan worden vernomen dat in Haarlem het percentage van slachtofferschap omhoog is gegaan. Het uitgangspunt is ondernemers en inwoners het komende jaar meer weerbaar te maken tegen cybercriminaliteit.

De jeugd en senioren behoren tot de kwetsbare doelgroepen en krijgen in 2024 extra aandacht. Daarnaast is blijvende aandacht voor de samenwerking met partners als de politie, openbaar ministerie om fenomenen zoals ‘geldezels’ integraal aan te pakken. Terugblik 2023 In 2023 is ingezet op de volgende projecten: - Geldezelproject - Hackshield - QR-code preventiecampagne PVO - Senioren & Veiligheid (informatieavonden) Doelstelling 2024 In 2024 wordt ingezet op het meer weerbaar maken van inwoners en ondernemers tegen veelvoorkomende vormen van cybercriminaliteit. De huidige campagnes zullen zover dit mogelijk is, gecontinueerd worden. Tevens zal er geïnvesteerd worden in het aanbieden van programma's rondom de projecten om kwetsbare doelgroepen voor een langere termijn weerbaarder te maken. Daarnaast is het belangrijk om trends en ontwikkelingen nauwlettend in de gaten te houden en met deze trends mee te bewegen. Dit vraagt om flexibiliteit en een directe aanpak zodat dit snel tot een preventieve en proactieve aanpak leidt.

22

Wat gaan we doen?

Hoe gaan we dit doen?

Weerbaarheid vergroten

■ Uitrol preventiecampagnes bij nieuwe trends of fenomenen ■ Vervolg Hackshield (tweede jaar). Hackshield is gericht op het digitaal weerbaar maken van kinderen tussen de 8 en 12 jaar. De tools die zij leren kunnen zij overbrengen aan hun ouders. ■ Inzet vanuit Platform Veilig Ondernemen (PVO) i.c.m. het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) op het voorkomen van slachtofferschap bij het MKB. ■ Organiseren informatieavonden ‘Mediawijsheid’, met onderwerpen zoals gebruik social media, plus aanvullende programma's voor de ouders van kinderen van 4 tot 12 jaar. ■ Organiseren informatieavonden ‘Senioren & Veiligheid’, plus aanvullende programma's voor ouderen van 55+.

Integrale samenwerking

■ Integrale aanpak van jeugdige geldezels. Mogelijk uitgebreid naar andere fenomenen. ■ Integrale samenwerking met de politie, bibliotheek en sociaal wijkteam, bij het geven van informatieavonden. ■ Integrale samenwerking met de gemeente Alkmaar en Purmerend bij het voorkomen van slachtofferschap bij het MKB.

4.3 High Impact Crimes De term ‘High Impact Crimes’ (HIC) wordt als verzamelnaam gebruikt voor misdrijven die grote impact hebben op het leven en welzijn van slachtoffers en hun omgeving. Onder de HIC-delicten vallen o.a. woninginbraken, straatroven en overvallen. Er is zowel landelijk als in Haarlem sprake van een afname van geregistreerde High Impact Crimes. Gezien de grote impact op slachtoffers en het veiligheidsgevoel in de maatschappij is aandacht en continuering van de inzet op High Impact Crimes van belang. Samen met de politie, het OM en partners als bijvoorbeeld woningcorporaties wordt gewerkt aan het voorkomen van slachtofferschap en nazorg na delicten. Doelstelling 2024: Eind 2024 is ingezet op preventie van woninginbraken en het bieden van goede nazorg na overvallen. Wat gaan we doen? Preventie woninginbraken

Hoe gaan we het doen? ■ Inzet op meer bewustwording d.m.v. een zomer- en winterwoninginbraakpreventiecampagne. ■ Integrale zichtbare inzet politie en handhaving in Donkere Dagen Offensief (DDO) in winkelgebieden en woonwijken tijdens de herfst- en wintermaanden. ■ Inzet op meer bewustwording bij inwoners door het gebruik van tekstkarren bij een serie woninginbraken in dezelfde buurt. ■ Inzet op meer bewustwording bij inwoners door het versturen van zogenaamde besmettingsbrieven bij een serie woninginbraken in dezelfde buurt.

23

Wat gaan we doen? Nazorg slachtoffers overvallen

Slachtofferhulp

Indicator

Hoe gaan we het doen? ■ Gezamenlijke nazorg vanuit politie en gemeente bij overvallen op bedrijven waaronder het bieden van ondersteuning, verwijzen naar hulpverlening en informeren over beveiligingsmogelijkheden ■ Inzet protocol Nazorg overvallen en verbreding naar overvallen op woningen en andere impactvolle criminaliteit ■ Inzet slachtofferhulp voor slachtoffers van o.a. HIC’s. Slachtofferhulp biedt juridische, praktische en psychosociale ondersteuning. Zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig is.

Bron

Aantal woninginbraken politie Aantal overvallen Aantal straatroven Overige geweldsdelicten * Cijfers tot 1 november 2023

2020 221 12 43 407

2021 143 9 21 331

2022 218 15 17 462

2023* 198 10 20 434

4.4 Veiligheid (grote) evenementen Jaarlijks worden in Haarlem verschillende grote en kleine evenementen georganiseerd zoals Bevrijdingspop, Haarlem Jazz en de kerstmarkt. De meeste inwoners van Haarlem genieten van het diverse evenementenaanbod, maar sommigen ondervinden ook overlast. Een kleine 300 dagen per jaar is er ergens in de stad op straat iets te doen. Voor een veilig en goed verloop van evenementen wordt aan de organisator gevraagd om via website van de gemeente een aanvraag te doen. Hier staat ook beschreven welke afwegingen worden gemaakt ten aanzien van veiligheid van het evenement en de leefbaarheid in de stad. Ook inwoners en bezoekers van Haarlem kunnen zich middels deze pagina laten informeren over de werkwijze rondom evenementen binnen de gemeente. Alle evenementen worden wekelijks binnen het evenemententeam besproken. Het evenemententeam bestaat uit Economie, Cultuur, Duurzaamheid en Wonen (ECDW - voorzitter), Veiligheid en Handhaving (V&H), Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) en Beheer en Beleid Openbare Ruimte (BBOR). Binnen de projectgroep grote evenementen (PGE) worden alle C en de nieuwe B evenementen, onder voorzitterschap van V&H multidisciplinair voorbereid. Daarnaast vindt bij al deze evenementen, kort voorafgaand aan het evenement, een schouw plaats.

Het doel van deze schouw is om te controleren of de afgesproken maatregelen en vergunningsvoorwaarden worden nageleefd door de organisatie. Tijdens de grote evenementen (C-evenementen) is een adviseur van de gemeente aanwezig om samen met de veiligheidspartners en de organisatie het evenement te monitoren en in voorkomende gevallen snel te kunnen optreden. Deze adviseur houdt direct contact met de organisator, de evenementencoördinator van de gemeente, de politie, de brandweer, de geneeskundige hulpverleningsorganisatie (GHOR), VTH en andere diensten. Tenslotte vindt er een evaluatie plaats binnen de PGE zodat eventuele verbeterpunten het volgende jaar kunnen worden meegenomen.

24

Jaarwisseling De viering van de jaarwisseling wordt in de gemeente Haarlem behandeld als een groot evenement. In de multidisciplinaire Werkgroep Oud en Nieuw worden de maatregelen besproken die getroffen worden om de risico’s te beperken en een rustige en veilige jaarwisseling zonder grote incidenten te bewerkstelligen. Doelstelling 2024: Eind 2024 is, in samenwerking met de hulpdiensten en overige partners, optimaal ingezet om alle evenementen veilig te laten verlopen. Wat gaan we doen? Voorbereiding veilige evenementen

Uitvoering veilige evenementen

Hoe gaan we het doen? ■ Ieder evenement wordt voorbereid op de manier die passend is bij de omvang, omgeving en impact van het evenement. ■ Afstemming met hulpdiensten over inzet tijdens het evenement. ■ Jaarlijks bij een aantal evenementen een multidisciplinaire tabletopoefening organiseren om te simuleren hoe gehandeld wordt tijdens een incident. ■ Schouwen evenemententerrein ■ Afstemmingsoverleggen tijdens grote (C) evenementen ■ Inzet en bijscholing handhaving op het gebied van evenementen

Indicator

Bron

Meldingen Gemeente geluidsoverlast evenementen * Cijfers tot 1 november 2023

2020 1

2021 9

2022 4

2023* 9

4.5 Veilig uitgaan In de afgelopen jaren is door politie, gemeente, Koninklijke Horeca Nederland afdeling Haarlem (KHN) en horecabeveiliging een groot aantal maatregelen en voorzieningen getroffen, waardoor het uitgaansgebied in Haarlem rustiger is geworden. Tijdens de coronaperiode en in de nasleep daarvan is ondernemers toegestaan om met verruimde terrassen te werken. In 2023 is deze verruiming ingetrokken. Hierbij is het huidige terrassenbeleid geactualiseerd, om meer overzicht en helderheid in de terrasregels te creëren. Op basis van de geactualiseerde regels is het toezicht op de terrasregels verscherpt. In de loop van het jaar zijn de meeste terrassen weer tot normale proporties in overeenstemming met de geldende terrasregels teruggebracht. In 2024 wordt het toezicht op terrassen vervolgd. In 2023 is het Programma Nachtcultuur gestart. Het doel van dit programma is enerzijds het nachtleven in Haarlem te stimuleren en anderzijds de leefbaarheid van het uitgaansgebied beheersbaar te houden. Eén van de projecten die is gestart, betreft de pilot vrije openingstijden voor de horeca. Deze pilot duurt voor tot en met december 2024. Op dit moment werken we samen met politie, KHN en de horecabeveiliging aan een nieuw Actieprogramma Uitgaan in Haarlem, waarbij de bestaande samenwerking tussen de partners versterkt en verbreed wordt.

Om Veilig Uitgaan te bevorderen zijn er onderwerpen die extra aandacht verdienen zoals terugdringen alcohol- en middelengebruik. Daarnaast zijn er actuele thema’s die ook in het uitgaansleven tot uiting komen zoals diversiteit/inclusie en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag.

25

Doelstelling 2024: Eind 2024 is uitvoering gegeven aan het Actieprogramma Veilig Uitgaan en is daarmee bijgedragen aan de veiligheid in het horecagebied in Haarlem. Wat gaan we doen?

Hoe gaan we het doen?

Opstellen en uitvoeren Actieprogramma Veilig Uitgaan

■ Uitvoeren regierol uitvoering Actieprogramma ■ Alcohol- en drugsgebruik wordt tegengaan. Binnen de horecatrainingen wordt aandacht besteed aan de herkenning van drugsgebruik en hoe te handelen. Bij verdenking van drugshandel zal de politie worden ingeschakeld. ■ Helder en transparant deurbeleid wordt gevoerd. ■ Horecapersoneel wordt getraind en beveiligers moeten voldoen aan kwaliteitseisen ■ Bij klachten t.a.v. discriminatie bij deurbeleid wordt doorverwezen naar Bureau Discriminatiezaken. Bij de politie kan er altijd aangifte worden gedaan. Periodiek is er overleg tussen politie, gemeente en bureau discriminatiezaken. ■ Alle horecabedrijven in het uitgaansgebied voeren de collectieve huisregels van Koninklijke Horeca Nederland. De ondernemers zien er op toe dat deze regels worden nageleefd en handelen hiernaar. Ondernemers worden hierin waar nodig ondersteund door de politie. ■ Overlast van rokers wordt tegengaan. Ondernemers spreken hun gasten, waar mogelijk, actief aan. ■ Experiment uitvoeren om de invoer van vrije openingstijden te toetsen ■ Handhaving alcohol -18, wildplassen, terrassen, geluidsoverlast ■ Op gezette tijden inzet handhaving tijdens de horecanachten ■ Inzet horecagastheren ■ BIBOB-toets t.a.v.

vergunningenstelsel Alcoholwet ■ Voortzetting collectieve horecaontzegging ■ Aanpak notoire overlastgevers ■ Uitvoering en herziening horecasanctiebeleid ■ Herziening en mogelijke uitbreiding cameratoezicht

Pilot vrije openingstijden Toezicht en handhaving

Focuslocaties Centrum

Uitgaansgebied centrum (Smedestraat, Lange Veerstraat, Grote Markt e.o.)

4.6 Veilig ondernemen In Haarlem zijn vijf winkelgebieden en één bedrijventerrein aangesloten bij het samenwerkingsverband Samen Veilig Ondernemen (SVO): het kernwinkelgebied in de Binnenstad, Winkelcentrum Marsmanplein, Prinses Beatrixplein, Winkelcentrum Schalkwijk, bedrijventerrein de Waarderpolder en de Generaal Cronjéstraat. In dit verband werken gemeente, politie, brandweer, ondernemers en het Platform Veilig Ondernemen (PVO) Noord-Holland samen aan de bestrijding van overlast en criminaliteit in winkelgebieden en op bedrijventerreinen. De samenwerking tussen

26

publieke en private partijen maakt het tot een effectieve krachtenbundeling op de thema’s: schoon, heel en veilig. Via de uitvoering van een maatregelen-matrix en een jaarlijkse dag- en avondschouw worden specifieke acties en activiteiten afgestemd voor de betreffende winkelstraten en/of winkelgebieden. Als er een overval heeft plaats gevonden, treedt het Zorgplan Overvallen in werking en volgt een bezoek van gemeente en politie aan de getroffen ondernemer. Daarnaast worden er trainingen aangeboden voor o.a. overvallen, winkeldiefstal en agressie en vindt ondersteuning plaats bij de aanpak van concrete veiligheids- en overlastproblemen. In 2023 zijn de overleggen gecontinueerd en is de jaarlijkse regiegroep onder voorzitterschap van de burgemeester bijeengekomen. Daar waar nodig is het zorgplan overvallen in werking getreden. Doelstelling 2024: Eind 2024 is het samenwerkingsverband Samen Veilig Ondernemen (SVO) gecontinueerd en heeft dit bijgedragen aan de veiligheid in de Haarlemse winkelgebieden. Wat gaan we doen?

Hoe gaan we het doen?

Samen Veilig Ondernemen

■ Uitvoering Zorgplan overvallen ■ Per kwartaal werkgroep SVO waarvan één keer incl. dagschouw en één keer incl. avondschouw ■ Jaarlijkse Regiegroep SVO met burgemeester en wethouder Economie

Focuslocaties Centrum

Noord

Oost

Zuid- West

Schalkwijk

■ SVO kernwinkelgebied Binnenstad ■ Projectmatig handhaven inzake rijdend verkeer kernwinkelgebied ■ Projectmatig handhaven op het aanbieden van karton en papier door ondernemers in de binnenstad en m.b.t. uitstallingen in uitstallingsvrije straten ■ Monitoren nieuwe ontwikkelingen m.b.t. uitbreiding fietsenstallingen t.b.v. tegengaan overlast fietsparkeren. Werkgroep Fietslabels bedenkt maatregelen om via gedragsbeïnvloeding fietsparkeren te verminderen voor de etalages van winkels en bevorderen gebruik fietsstallingen ■ SVO Marsmanplein: monitoring van het alcoholverbod, projectmatig handhaven inzake rijdend verkeer en continuering aanpak jeugdoverlast ■ SVO Gen. Cronjéstraat, met als aandachtspunten: aanbieden van afval, projectmatig handhaven inzake rijdend verkeer en ondermijning ■ KVO Prinses Beatrixplein, afstemmen en monitoren herontwikkeling winkelgebied. ■ KVO Waarderpolder, inzet op actuele veiligheidsthema’s ■ Geen apart SVO project, maar veel aandacht vanuit verschillende beleidsterreinen voor (bouw)ontwikkelingen Plaza West en Zijlweg als winkelgebied ■ SVO Winkelcentrum Schalkwijk, monitoren nieuwe ontwikkelingen rondom vernieuwd winkelgebied. ■ Onderzoeken mogelijkheden op te stellen SVO winkelcentrum Italiëlaan

27

Indicator

Bron 2020

2021

2022

2023*

447 43

339 28

607 35

658 38

Inbraak bedrijf

85

39

70

43

Overvallen

12

9

15

10

Winkeldiefstal Zakkenrollerij

Politie

* Cijfers tot 1 november 2023

4.7 Brandveiligheid en crisisbeheersing Gemeenten zijn verantwoordelijk voor bevolkingszorg, brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Sinds 2010 worden deze taken, met uitzondering van bevolkingszorg, in een gemeenschappelijke regeling uitgevoerd door de veiligheidsregio (i.c. de Veiligheidsregio Kennemerland, hierna: VRK). Bevolkingszorg wordt regionaal gecoördineerd, maar door gemeenten zelf op peil gehouden. Een professionele, goed voorbereide crisisorganisatie is van groot belang om snel en adequaat te reageren op calamiteiten, rampen en crises. Brandveilig leven Sinds 2015 voert de brandweer een proactief beleid op het voorkomen van branden om de brandveiligheid in de gemeente te vergroten. Onder de naam ‘Brandveilig Leven’ worden verschillende activiteiten uitgevoerd die zijn gericht op bewustwording en het bieden van handelingsperspectief. Door de gemeente Haarlem zijn in overleg met de brandweer de volgende doelgroepen (prioriteiten) bepaald: WMO, ouderen 75+, studentenhuizen, VVE’s en woningen in de oude binnenstad. Ambassadeurs van de brandweer bezoeken op aanvraag woningen om voorlichting te geven over brandveiligheid en plaatsen waar nodig (door de gemeente gefinancierde) rookmelders. Daarnaast faciliteert de brandweer ontruimingsoefeningen en worden lessen over brandveiligheid gegeven op de basisscholen.

De activiteiten van de brandweer worden jaarlijks vastgelegd in een gemeentelijk activiteitenplan. De brandweer rapporteert tweemaal per jaar over de voortgang. Bevolkingszorg Gemeenten zijn bij een ramp of crisis in de regio verantwoordelijk voor bevolkingszorg die aansluit op de samenleving. Bureau bevolkingszorg Kennemerland, dat ondergebracht is bij de VRK, coördineert de regionale bevolkingszorg. Het doel is dat er een uniforme, vakbekwame regionale crisisorganisatie paraat is die bij rampen en crises zorg draagt voor eigentijdse en realistische bevolkingszorg in de getroffen gemeente(n). Jaarlijks biedt bureau bevolkingszorg, naast de multidisciplinaire oefenactiviteiten van de VRK, een trainings- en oefenprogramma aan dat gericht is op bevolkingszorg. Doelstelling 2024: Eind 2024 is uitvoering gegeven aan de diverse oefeningen en programma’s waardoor de kwalitatief goede crisisbeheersing en brandweerzorg blijft gewaarborgd. Wat gaan we doen?

Hoe gaan we het doen?

Opleiden en oefenen van crisisfunctionarissen

■ Uitvoeren OTO-programma (multi en mono)

28

Wat gaan we doen?

Hoe gaan we het doen?

Preparatie en repressie brandweerzorg Crisisbeheersing

■ Uitvoering van programma ‘Brandveilig Leven’

■ Uitvoeren programma risico- en crisisbeheersing

4.8 Radicalisering en polarisatie Terugblik 2023 In 2023 is ingezet op de preventie en aanpak van radicalisering en polarisatie. Er zijn verschillende trainingen en webinars aangeboden aan eerstelijnswerkers. Daarnaast hebben drie grotere netwerkbijeenkomsten plaatsgevonden voor zorg- en veiligheidsprofessionals uit de eenheid Noord-Holland en ook specifiek voor Haarlemse jeugdprofessionals uit de kernteams jeugd. Thema’s die hierbij aan de orde kwamen waren (jeugd en) polarisatie, rechts- en links extremisme, religieus extremisme en anti-institutioneel extremisme. Radicalisering Ook komend jaar zet gemeente Haarlem zich samen met de politie, het OM, de drie Zorg- en Veiligheidshuizen en de gemeenten in de eenheid Noord-Holland in voor uniforme werkwijze op de integrale regionale aanpak van radicalisering. Binnen de integrale aanpak is er aandacht voor de verschillende vormen van radicalisering, variërend van rechts, links, anti-institutioneel en/of religieus geïnspireerd extremisme. Lokaal ligt de focus op: ▪ Het vergoten van de bewustwording en tijdige signalering door professionals; ▪ Het stroomlijnen en oppakken van meldingen en signalen rondom radicalisering; ▪ Het versterken van de relaties tussen de gemeente en de bestaande lokale netwerken.

Polarisatie en maatschappelijke onrust Maatschappelijke ontwikkelingen zoals de oorlogen tussen Israël en Hamas en Rusland en Oekraïne, zorgen over het klimaat en autonome burgers die het gezag van de overheid niet erkennen zorgen ervoor dat de wij-zij verhoudingen op scherp komen te staan en het onrustig is in de samenleving. Dit uit zich in verschillende demonstraties en zicht- en voelbare antioverheidssentimenten. Juist nu is het van belang om verbinding te houden met de maatschappij om op excessen in te kunnen spelen. We zien dat de scheidslijn tussen activisme en extremisme soms diffuus is. Bovendien gaat de verspreiding van bepaald gedachtegoed door sociale media veel sneller dan vroeger. Binnen de (regionale) aanpak is blijvende aandacht voor toenemende anti-overheidssentimenten en het duiden van ontwikkelingen. Bij de aanpak van polarisatie zal de samenwerking met het sociaal domein zoveel mogelijk worden gezocht, waarbij focus ligt op welbevinden van jongeren, goed en passend onderwijs, toegankelijke maatschappelijke zorg en ondersteuning. Met deze gezamenlijke inzet wordt polarisatie zoveel mogelijk voorkomen. Doelstelling 2024 Eind 2024 is ingezet op preventie en aanpak van radicalisering en polarisatie en daarmee de bewustwording vergroot en zijn signalen tijdig gesignaleerd en opgepakt.

29

Wat gaan we doen?

Hoe gaan we het doen?

Vergroten bewustwording en tijdig signaleren

■ Meer behoeftegericht bieden van specifieke trainingen aan eerstelijnswerkers ■ Uitbreiden van aandachtsfunctionarissennetwerk in Haarlem ■ Deelname Regionale projectgroep Radicalisering Eenheid NoordHolland ■ Ontvangen en duiden van signalen en meldingen in het Zorg- en Veiligheidshuis ■ Persoonsgerichte aanpak in het Zorg- en Veiligheidshuis ■ Verkennen wat de mogelijkheden zijn om de aanpak van polarisatie/maatschappelijk onrust te versterken