2 Bijlage 1 Actieprogramma Veiligheid 2025-2026
Tekst van het document
Actieprogramma Veiligheid 2025-2026
Inhoud 1
Voorwoord
3
2
Beleidsperiode 2023-2026
4
2.1 Prioriteiten
4
2.2 Uitgangspunten
4
2.3 Ontwikkelingen
4
Actieprogramma
6
3.1 Ondermijnende criminaliteit
6
3.2 Jeugd en veiligheid
8
3.3 Leefbaarheid van wijken en buurten
12
Inzet overige strategische thema’s
13
4.1 Zorg en veiligheid
13
4.2 Cybercriminaliteit
15
4.3 High Impact Crimes
15
4.4 Veiligheid (grote) evenementen
16
4.5 Veilig uitgaan
16
4.6 Veilig ondernemen
16
4.7 Brandveiligheid en crisisbeheersing
18
4.8 Radicalisering en polarisatie
18
3
4
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
2
1 Voorwoord Met het Actieprogramma Veiligheid 2025-2026 geeft de gemeente samen met haar ketenpartners uitvoering aan het door de raad vastgestelde Integraal Veiligheids- en Handhavingsbeleid 20232026 (hierna: IVH). In het Actieprogramma staan de acties opgenomen die in 2025 en 2026 worden ingezet om de doelstellingen uit het IVH te behalen. In het Actieprogramma wordt een samenvatting gegeven van de inzet die er wordt gepleegd op alle veiligheidsthema’s die in Haarlem spelen. Sommige onderdelen van het veiligheidsbeleid hebben, bijvoorbeeld vanwege nieuwe trends of een benodigde uitgebreidere intensieve aanpak, daarnaast een apart actieprogramma. Zo is in 2024 het Actieprogramma Veilig Uitgaan vastgesteld, en wordt gewerkt aan nieuw beleid rondom mensenhandel.
Actieprogramma Veiligheid en Uitvoeringsprogramma Handhaving Tot en met 2024 werden de inzet vanuit het veiligheidsdomein en de inzet van de gemeentelijk handhavers gevat in een gezamenlijk Actieprogramma. Hiermee kwam echter de brede inzet van de
handhavers onvoldoende tot zijn recht. Handhaving zet zich immers niet enkel in ten behoeve van het veiligheidsdomein. De inzet die handhaving bijvoorbeeld verricht ten behoeve van parkeren van auto’s en fietsen, afval en, in de toekomst, de nul-emissie-zone komt voort uit beleidsontwikkeling van andere domeinen. Daarom wordt de inzet van handhaving per 2025 gevat in een eigen Uitvoeringsprogramma Handhaving. Het veiligheidsbeleid blijft hiervoor een prominente bron.
Tweejaarlijks Actieprogramma Veiligheid De raad stelt eens per vier jaar de kaders, prioriteiten en doelstellingen van het veiligheidsbeleid vast. Hierop volgde tot 2025 een jaarlijks Actieprogramma met een uiteenzetting van de inzet om de doelstellingen op deze prioriteiten in het opvolgende jaar te behalen. Veiligheidsinterventies, nieuw beleid en andere acties worden in de praktijk echter meerdere jaren ingezet om resultaten te behalen. Daarom wordt gestart met een tweejaarlijks Actieprogramma. In het vervolg wordt bij nieuw vastgesteld veiligheidsbeleid en na twee jaar een nieuw Actieprogramma opgesteld.
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
3
2 Beleidsperiode 2023-2026 2.1
Prioriteiten
De gemeenteraad heeft voor de periode 2023 tot en met 2026 drie veiligheidsthema’s geprioriteerd. Dit betekent dat andere veiligheidsvraagstukken in deze periode ook worden aangepakt, maar dat extra focus en middelen worden ingezet op deze drie thema’s. Tussen 2023 en 2026 gaat er extra inzet naar: • de aanpak van ondermijnende criminaliteit; • de aanpak van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit en; • een verbetering van de leefbaarheid in de wijken. De vraagstukken die spelen binnen deze thema’s staan niet los van elkaar. Er kan overlap zijn, bijvoorbeeld op gebied van de slachtoffers, van de daders of van de aanpak die gemeente en partijen volgen om de problemen op te lossen. Zo willen we met het aanpakken van dealen van drugs door jongeren de ondermijning binnen Haarlem, maar ook de jeugdoverlast- en criminaliteit aanpakken en de leefbaarheid van de stad verbeteren.
samenwerking met onze partners. De komende jaren blijven we ons hiervoor inzetten, met als doel dat onze partners ons weten te vinden wanneer nodig, dat we elkaars doelen en belangen goed kennen en iedereen het belang van een integrale aanpak herkent en daarvoor inzet levert.
Digitale strategie De verdergaande digitalisering van de samenleving heeft ook invloed op de uitvoering van de handhaving. Om hierin effectief te blijven zet de gemeente zich in om haar handhavingsprocessen verder te digitaliseren en meer datagestuurd te werken. Zo wordt in 2025 aangesloten bij de landelijke pilot voor de digitalisering van de gehandicaptenparkeerkaart, en wordt er verder gewerkt aan een informatiedashboard als bron voor datagestuurd werken.
2.3 Ontwikkelingen
Voor het succesvol uitvoeren van het Actieprogramma en het behalen van de gestelde ambities zijn onderstaande randvoorwaarden cruciaal.
De resultaten van inzet vanuit het veiligheidsdomein worden beïnvloed door een tal van factoren. Lokaal beleid vanuit het sociaal-, jeugd- of fysiek domein, landelijke wetgeving, maar ook ontwikkelingen bij ketenpartners en internationale gebeurtenissen zijn van invloed zijn op de werkwijze, de prioriteiten en de resultaten die vanuit het veiligheidsdomein behaald worden. Hieronder schetsen we enkele ontwikkelingen die mogelijk van invloed zijn op de effectiviteit van onze inzet in 2025 en 2026.
Wijkgericht werken
Capaciteitsproblemen politie
Om veiligheidsproblemen te voorkomen en goed aan te pakken is het belangrijk om de wijken en haar inwoners goed te kennen. De gemeente werkt daarom zoveel mogelijk gebiedsgericht. Er zijn veiligheidscoördinatoren en wijkhandhavers met een eigen wijk die een belangrijk en zichtbaar aanspreekpunt vormen voor inwoners, ondernemers en ketenpartners. Thema’s als jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit, maar ook woonoverlast en burenruzies worden wijkgericht aanpakt. De wijkagenten vormen hierbij een belangrijke samenwerkingspartner, net als de professionals van Buurts.
De capaciteit van de politie staat al langer onder druk, onder meer door krapte op de arbeidsmarkt en doordat veel ervaren politiemensen met pensioen gaan. Bovendien stappen meer politiemensen dan voorheen over op een nieuwe baan bij een andere werkgever. Daarnaast heeft te politie te maken met een toename van demonstraties, zowel in Haarlem als in omliggende gemeenten. Deze ontwikkelingen hebben een negatieve invloed op de beschikbare politiecapaciteit. De gemeente is samen met het Openbaar Ministerie doorlopend met de politie in gesprek over de effecten van deze capaciteits problemen op de inzet in Haarlem.
2.2 Uitgangspunten
Integraal werken Voor het effectief aanpakken van veiligheidsvraagstukken is een intensieve samenwerking en afstemming met partners uit het fysiek, sociaal- en zorgdomein van cruciaal belang. De afgelopen jaren is veel inzet gepleegd op het creëren van een goede
NAVO-top 2025 Op 24 en 25 juni 2025 vind in Den Haag de NAVO-top plaats. De organisatie van deze top vraagt zeer veel inzet van onze politie, zowel tijdens deze dagen zelf als in de weken voorafgaand aan
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
4
de top. Hierdoor is rond deze periode minder politie-inzet beschikbaar voor Haarlem. Om de gevolgen te beperken heeft de gemeente nauwe afstemming met de politie over deze verminderde capaciteit en de maatregelen die genomen kunnen worden om de impact op Haarlem te beperken. Op basis van het huidige beeld kunnen de acties die we met de politie uitvoeren op de verschillende thema’s in 2025 regulier uitgevoerd worden.
Onrust in de samenleving Buitenlandse oorlogen, de klimaatcrisis en een afnemend vertrouwen in de overheid leiden de afgelopen jaren steeds vaker tot onrust in de samenleving, al dan niet aangejaagd via sociale media. Deze onrust uit zich onder meer in een toename van demonstraties en in signalen van toenemende polarisatie. Maar ook in een toename van agressie en geweld naar overheidsambtenaren, waaronder onze handhavers. De gemeente is met partijen als de politie de komende jaren extra alert op signalen van maatschappelijke onrust en polarisatie in Haarlem.
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
5
3 Actieprogramma 3.1
Ondermijnende criminaliteit
Ondermijnende criminaliteit is een thema dat landelijk veel aandacht vraagt en ook in Haarlem actueel is. Bij ondermijning zetten criminelen legale middelen in om op illegale wijze geld te verdienen. Hierbij raakt de onderwereld verweven met de bovenwereld. Zonder een stevige en effectieve aanpak leidt ondermijnende criminaliteit tot maatschappelijke ontwrichting. Bovendien is de impact op slachtoffers en op de samenleving, vanwege het ontwrichtende effect, groot. Ook in Haarlem zien we steeds vaker de gewelddadige uitwerkingen van ondermijning. Zo hebben het afgelopen jaar vuurwerkexplosies bij woningen plaatsgevonden waarbij in enkele gevallen het vermoeden is dat ondermijnende criminaliteit hiermee te maken heeft. Ook de handel in en productie van drugs, malafide bedrijvigheid, illegale prostitutie, witwassen, PGB-fraude en fraude met adressen zijn ondermijningsvormen die ook in Haarlem voorkomen.
Haarlemse aanpak van ondermijning De afgelopen jaren zijn goede stappen gezet om de Haarlemse aanpak van ondermijnende criminaliteit te versterken. Er is een ondermijningsteam binnen de gemeente opgezet en er vindt regelmatig en intensief afstemming plaats met de politie, het openbaar ministerie, het RIEC en indien nodig met andere partners. Een goede samenwerking met de diverse overheidspartners is essentieel voor een gedegen integrale ondermijningsaanpak. In elk stadsdeel halen ondermijningsambassadeurs van handhaving signalen op en worden werkopdrachten uitgezet om informatie te vergaren. Daarnaast is er binnen drie Haarlemse wijken extra aandacht voor het signaleren en adresseren van ondermijning. Door regelmatig integrale controles binnen diverse branches en op diverse locaties uit te voeren is er de afgelopen jaren meer inzicht gekomen in de wijze waarop ondermijning binnen Haarlem speelt en zijn er effectief interventies ingezet. In 2025 en 2026 continueren wij deze aanpak.
Versterken signaleringskracht Het is belangrijk om de meldingsbereidheid van inwoners verder te verbeteren. Ook wordt ingezet op het verder inbedden van de ondermijningsaanpak in de gemeentelijke organisatie om zo de signaal functie van de gehele gemeentelijke organisatie te vergroten. Hoe meer signalen er binnenkomen en opgepakt worden, hoe meer ondermijnende
criminaliteit aan de oppervlakte komt en hoe meer inzicht we krijgen in de diverse verschijningsvormen van ondermijnende criminaliteit.
Versterken informatie gestuurd werken Een effectieve aanpak van ondermijning vraagt om een goede informatiepositie. Het afgelopen jaar hebben we daarin de eerste stappen gezet. Interne werkprocessen zijn vastgelegd en er is een privacy protocol ondermijning opgesteld. De komende jaren wordt dit protocol verder geïmplementeerd en wordt een zaaksysteem aangeschaft om onze informatie goed op te slaan en beter te gebruiken.
Verkenning nieuwe interventies We blijven doorlopend inspelen op nieuwe ontwikkelingen en interventiemogelijkheden. We onderzoeken bijvoorbeeld de mogelijkheden om het Haarlemse BIBOB-beleid te verstevigen binnen de gemeente.
Nieuw ondermijningsbeleid Sinds twee jaar controleert de gemeente bestuurlijk op (illegale) prostitutie. De gemeenten van regio Kennemerland hebben hierbij hun krachten gebundeld en een gezamenlijk regionaal prostitutieteam geformeerd. Haarlem gaat de komende jaren aan de slag om haar lokale prostitutiebeleid, mensenhandel beleid en de lokale handhavingsstrategie opnieuw vorm te geven.
Dealende jeugd Het gebruik en dealen van drugs is een fenomeen dat veelvuldig voorkomt in de gemeente Haarlem. In de wijken valt op dat het aantal dealers toeneemt en de personen die zich bezig houden met de handel in drugs steeds jonger worden. Binnen de gemeente Haarlem is een preventieve aanpak uitgerold om dealgedrag door jongeren te voorkomen en aanpakken (zie hoofdstuk Jeugd en Veiligheid). Naast deze preventieve aanpak wordt samen met het Openbaar Ministerie en de politie ingezet om jeugdige dealers ook repressief aan te pakken. Bij deze integrale aanpak wordt hulp aangeboden aan de jeugdigen door middel van outreachende CJG-coaches die hen kunnen helpen het dealen achter zich te laten.
Ambitie 2023-2026: Eind 2026 is de aanpak ondermijning zichtbaar voor burgers en bedrijven en ingebed in de gemeentelijke organisatie, is er inzicht in de verschijningsvormen in de stad en worden interventies effectief ingezet.
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
6
• Mensenhandel beleid uitwerken en implementeren
Doelstelling 2025-2026: Eind 2026 is de aanpak van ondermijning zichtbaar voor inwoners, bedrijven en gemeentelijke organisatie, hebben we meer zicht in de verschillende patronen van ondermijnende criminaliteit in de stad en zetten we bestuurlijke interventies effectief in.
• Proactief blijven inspelen op nieuwe ontwikkelingen en mogelijkheden
Focuslocaties:
■
Actielijnen 2025-2026:
■
• Mogelijkheden (uitbreiding) BIBOB-beleid/aanpak onderzoeken
Actielijn: Bewustwording vergroten
• Minimaal 3x per jaar externe communicatie t.a.v. meldingsbereidheid of themagericht • Blijvend communicatie als strategie inzetten zowel extern (bv postercampagne en persberichten) als intern (bv informatie op intranet) en als preventief middel (voorlichting) • Trainingen geven aan diverse afdelingen binnen de gemeente ten behoeve van bewustwording en weerbaarheid
■
Actielijn: snelle en zichtbare reactie op signalen
• Interventies zichtbaarder maken d.m.v. communicatie • Branche- of gebiedsgerichte integrale controles (12x per jaar)
■
■
Actielijn: Informatiepositie versterken
• Het werkproces en privacy protocol ondermijning implementeren • Onderzoek naar geschikt zaaksysteem voor de aanpak ondermijning en deze implementeren • Blijvend aandacht houden voor mogelijk geschikte tools om de aanpak ondermijning te versterken
■
Oost
Waarderpolder: Zicht krijgen op ondermijnende activiteiten d.m.v. preventieve integrale controles en investeren op voorlichting en meldingsbereidheid van ondernemers
Zuid-West W ijkaanpak Rozenprieel: Gezamenlijke (sociale) aanpak met veiligheidspartners (o.a. politie en Ymere) om meer grip te krijgen op de wijk. Het gaat om inzet op openbare orde & veiligheid, ondermijning en verhogen van de meldingsbereidheid. Verder verbeteren van de sociale cohesie en weerbaarheid van de wijk Schalkwijk Wijkaanpak Meerwijk: Gezamenlijke aanpak met veiligheidspartners (o.a. politie en wooncorporaties) om meer grip te krijgen op de wijk. Het gaat om inzet op openbare orde & veiligheid, ondermijning en verhogen van de meldingsbereidheid. Verder verbeteren van de sociale cohesie en weerbaarheid van de wijk
• Landelijk participeren in de doorontwikkeling van het dashboard ‘Zicht op ondermijning’ • Meer datagestuurd werken t.b.v. de aanpak ondermijning
■
Actielijn: Continueren huidige aanpak
• Periodiek overleg met samenwerkingspartners • Bijdrage leveren aan diverse wijkaanpakken en projecten • Participeren in RIEC-casuïstiek en Handhavingsknelpunten • Aansluiten bij regionale overleggen en initiatieven • Effectieve bestuurlijke maatregelen nemen n.a.v. casuïstiek • Bestuurlijk toezicht op de prostitutie uitvoeren
■
Actielijn: Professionaliseren intern proces en nieuw beleid
• Prostitutiebeleid en handhavingsstrategie actualiseren
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
7
Indicatoren: Indicator
Bron
2021
2022
2023*
Hitrate adrescontroles LAA
LAA
53%
48%
63%
64%
Aantal adrescontroles V&H
Gemeente
399
420
565
467***
Aantal integrale controles
Gemeente
17
13
21
Aantal gecontroleerde panden bij integrale controles
Gemeente
183
139
261
1
2024**
Aangetroffen hennepplantages
Gemeente
14
11
2
6
Aantal bestuurlijke sluitingen hennep
Gemeente
8
6
1
2
Aantal bestuurlijke sluitingen overig
Gemeente
1
3
3
2
Aantal signalen ondermijning (signaallijst)
Gemeente
75
137
181
167
* Cijfers tot 1 november 2023 (er worden veel controles in de wintermaanden gedaan, deze cijfers zijn niet meegenomen voor 2023) ** Cijfers tot 1 december 2024
3.2 Jeugd en veiligheid Het voorkomen en aanpakken van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit is in Haarlem al jaren een prioriteit. Door vroegtijdig ingrijpen wordt ernstige overlast tegengegaan en wordt voorkomen dat jongeren afglijden richting criminaliteit. Dit is een complexe opgave waarbij een integrale samenwerking tussen partijen uit het jeugd- en veiligheids domein niet kan ontbreken. Dit is van belang om verschillende beelden van allerlei partijen samen te brengen om vervolgens in gezamenlijkheid tot één beeld van de situatie te komen en de inzet goed op elkaar af te stemmen.
Haarlemse Integrale Aanpak Jeugd In Haarlem wordt al jaren er stadsdeel (Noord, Oost, Centrum/Zuidwest en Schalkwijk) integraal samen gewerkt aan het voorkomen en aanpakken van jeugdoverlast en jeugdcriminaliteit. Deze samen werking vindt plaats in de kernteams jeugd, waar (jeugd)handhavers2, de politie, jongerenwerk, straathoekwerk, CJG en SportSupport onder regie van de gemeente hun gezamenlijke aanpak op jeugdoverlastlocaties, overlastgevende jeugdgroepen en individuele jongeren afstemmen. Deze afgestemde integrale aanpak bevat onder meer gezamenlijke huisbezoeken, extra inzet van een gespecialiseerde CJG-coach, inzet van (andere) hulpverlening, inzet van bestuurlijke maatregelen en – indien nodig – repressieve maatregelen vanuit politie.
Extra aandacht voor samenwerking in de kernteams jeugd De komende jaren willen we extra investeren in de samenwerking tussen professionals in de kernteams
jeugd. Hier hebben we de afgelopen jaren een start mee gemaakt door deze samenwerking te evalueren en verschillende kennissessies te organiseren waar professionals uit zowel het jeugd- als veiligheids domein aanwezig waren. Hier geven we in 2025 en 2026 verder gevolg aan door per kernteam structurele aandacht te hebben voor rollen van de verschillende partijen in de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit en door het beter en structureel bespreekbaar maken en managen van de bijbehorende verwachtingen van elkaar.
Verbeteren inzet jongerenwerk Er is behoefte aan meer structurele inzet van jongerenwerk in stadsdeel Noord en wijk de Rozenprieel. Het is evident kwetsbaar als jongerenwerk langdurig ontbreekt in een wijk of buurt. Jongerenwerk heeft een positieve invloed op de talentontwikkeling en participatie van jongeren. Ook kunnen zij signalen van schooluitval, omgaan met verkeerde jongeren en betrokkenheid bij overlast vroegtijdig herkennen en adresseren in hun netwerk. Daarbij wonen zowel in Delftwijk in Noord als in de Rozenprieel relatief veel jongeren uit kwetsbare gezinnen. Juist in deze wijken is jongerenwerk noodzakelijk. De gemeente is in gesprek met Buurts over het ontbrekende jeugden jongerenwerkaanbod. Het streven is om dit aanbod in 2025 weer op orde te hebben. Daarnaast wordt in afstemming met Buurts een gezamenlijke visie op het jongerenwerk opgesteld.
Verbeteren Persoonsgerichte Aanpak In 2024 is de persoonsgerichte aanpak jeugd (PGA) geëvalueerd. Hieruit blijkt dat de samenwerking, het vertrouwen en de korte lijnen tussen de betrokken ketenpartners uit het jeugd- en veiligheidsdomein
1. Hitrate: Er is sprake van een hit wanneer tijdens een huisbezoek, a.g.v. een signaal, blijkt dat de feitelijke woonsituatie niet overeenkomt met de registratie in de BRP. De hitrate is het aantal hits op het totaal aantal afgeronde huisbezoeken. 2. Sinds juni 2024 beschikt de gemeente Haarlem over 14 opgeleide jeugdboa’s. Zij voeren hun taak uit naast hun reguliere werkzaamheden als integraal handhaver in de wijk waar zij wijkhandhaver zijn. Zij sluiten aan bij deckernteams jeugd, leggen huisbezoeken af en gaan met ouders in gesprek. Dit is een waardevolle toevoeging aan de jeugdaanpak.
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
8
belangrijke elementen zijn die maken dat de aanpak in grote lijnen goed verloopt. Partners weten elkaar goed te vinden en signalen worden actief gedeeld in de kernteams jeugd. De aanpak is transparant, jongeren worden uit de anonimiteit gehaald en de ouders worden actief betrokken. Uit de evaluatie komen ook een aantal verbeterpunten3 naar voren, waarmee we in 2025 en 2026 aan de slag gaan.
Uitbreiding inzet outreachende CJG-coaches Doordat de raad tijdelijk extra middelen beschikbaar heeft gesteld voor het voorkomen en aanpakken van dealgedrag door jongeren is sinds januari 2024 het aantal CJG-coaches met expertise in het begeleiden van overlastgevende en criminele jongeren tijdelijk uitgebreid4. Deze coaches hebben een outreachende flexibele aanpak en hebben kennis en expertise van onder meer de invloed van straatcultuur. Ze begeleiden jongeren bij de problemen die zij hebben en vormen de toeleiding naar eventuele zorg en behandeling. Sinds 1 januari 2024 zijn de CJG-coaches in alle kernteams jeugd vertegenwoordigd. Daar geven zij advies en informatie, sluiten ze aan bij huisbezoeken en pakken ze actief persoonsdossiers op. In 2025 en 2026 wordt de tijdelijke extra inzet van de CJG-coaches gecontinueerd en worden de resultaten geëvalueerd. Op basis van de resultaten volgt eind 2026 een voorstel voor structurele financiering dan wel afschaling van de inzet van de CJG-coaches.
Voortzetting samenwerking binnen VIOS Het Veilig In en Om School (VIOS) was tot 2022 een overleg tussen Haarlemse schoolbesturen, politie en gemeente gericht op het delen van ontwikkelingen met betrekking tot overlast en criminaliteit op onze scholen. Onder meer vanwege de coronaperiode, wisselingen, ziekte en capaciteitstekort is het overleg in 2022 en 2023 tijdelijk stil komen te liggen. Gezien het belang van een goede samenwerking is begin 2024 opnieuw een samenwerking voor schoolveiligheid opgezet tussen de voortgezet onderwijs- en mbo-scholen in Haarlem en Zandvoort, het jongerenwerk, de politie en de gemeente. In 2025 en 2026 wordt het VIOS verder voortgezet en leveren we een actieve bijdrage aan de verdere uitbreiding van de samenwerking.
Regionale aanpak jongeren op fatbikes In 2023 is er tijdelijk een regionale aanpak opgestart om de overlast en criminaliteit van jongeren die
gebruik maken van een fatbike als vervoersmiddel gezamenlijk aan te pakken. Samen met de politie is de problematiek binnen de gemeenten in beeld gebracht. Waar nodig zijn door de burgemeester bestuurlijke en door het Openbaar Ministerie straf rechtelijke maatregelen ingezet. De aanpak heeft opgeleverd dat we andere gemeenten in de toekomst sneller weten te vinden wanneer sprake is van jeugdoverlast die onze gemeentegrenzen overschrijdt. In 2025 wordt de aanpak geëvalueerd en wordt bepaald of er een vervolgaanpak nood zakelijk is.
Tijdelijke extra inzet middelen Preventie met Gezag Op 1 juli 2024 is door het ministerie van Justitie en Veiligheid een subsidie in het kader van Preventie met Gezag toegekend aan de gemeente Haarlem. Het gaat om € 500.000 per jaar voor een periode van drie jaar, lopende tot juli 2027. Deze subsidie is beschikbaar gesteld aan enkele door het ministerie gekozen gemeenten met als doel het voorkomen dat kinderen, jongeren en jongvolwassenen in de leeftijd van 8 tot en met 27 jaar in de (georganiseerde) criminaliteit terecht komen of daar verder in afglijden. De extra inzet die kan worden geleverd met de subsidie van Preventie met Gezag is een aanvulling op de huidige aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit en wordt ingezet voor vier deelprojecten die nader uitgewerkt zijn in collegebesluit Preventie met Gezag (2024/1691170): weerbare gemeenschappen, outreachend jongerenwerk, Preventie Interventie Team (PIT) en impactstudie. De komende jaren worden deze projecten gemonitord en in het voorjaar van 2025 wordt een technische sessie met de commissies Bestuur en Samenleving georganiseerd. Daarin worden de commissieleden onder meer meegenomen worden in het huidige integrale jeugdbeleid ontvangen zij een nadere stand van zaken met betrekking tot de Preventie met Gezag subsidie.
Digitale strategie De online wereld is een vanzelfsprekend onderdeel geworden van de leefwereld van veel jongeren. We zien dat jongeren hierdoor ook te maken krijgen met de negatieve kanten van de online leefwereld, zoals cyberpesten, grooming, exposing, uitsluiting, online fraude of cybercrime. Daarom is het voor de professionals binnen de jeugdaanpak van belang om online actief te zijn. Daarmee kunnen signalen van
3. Voorbeelden van verbeterpunten uit de PGA-evaluatie: investeren op relatieniveau professionals, prioriteren van het VIOS (overleg met scholen) en het actiever betrekken van ketenpartners bij het plan van aanpak. 4. Er is structureel inzet van outreachende CJG coaches in Schalkwijk. Met de tijdelijke extra middelen is dit aanbod uitgebreid naar de andere stadsdelen.
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
9
bijvoorbeeld vechtpartijen, exposing en schadelijke trends, zoals het gebruik van verdovende middelen, vroegtijdig worden opgevangen. Enkele partners zijn al veel aanwezig in de online leefwereld van jongeren, maar we zien dat dit nog niet bij iedereen vanzelfsprekend is. In 2025 en 2026 willen we samenwerkingspartners daarom stimuleren om (meer) aanwezig te zijn in de online leefwereld van jongeren.
Ambitie 2023-2026 Eind 2026 staat er een effectieve aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit waarbij passende interventies zijn ingezet in goede samenwerking met ketenpartners.
Doelstelling 2025-2026 Eind 2026 is de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit verbeterd in samenwerking met partners, waarbij huidige interventies doorontwikkeld zijn en de samenwerking in de integrale aanpak versterkt is.
■
Actielijn: Voortzetting bestaande acties en interventies
• Gemeentelijke regie op de integrale aanpak jeugd in de kernteams in alle wijken • Inzet van de persoonsgerichte aanpak (PGA) bij jongeren die veel in beeld komen met overlast en/ of criminaliteit en problemen hebben op meerdere leefgebieden • Voortzetting van afstemming met scholen middels het Veilig in en om School (VIOS) overleg
• Verbeteren van de persoonsgerichte aanpak door gevolg te geven aan de aanbevelingen uit de evaluatie van 2024
■
Actielijn: Versterking samenwerking
• Structureel uitdragen aan ketenpartners in het jeugddomein hoe de integrale jeugdaanpak opgebouwd is en in zijn werk gaat. Door minimaal één keer per jaar (nieuwe) medewerkers een interactieve presentatie aan te bieden over de integrale jeugdaanpak • Updaten en opnieuw onder de aandacht brengen van het ‘Convenant samenwerking integrale aanpak jeugd’ en vast laten stellen door alle betrokken jeugdpartners • Extra investeren in de samenwerking tussen jeugd- en veiligheidspartners binnen de kernteams jeugd door per kernteam structurele aandacht te hebben voor rollen van de verschillende partijen in de aanpak van jeugdoverlast en -criminaliteit en door het beter en structureel bespreekbaar maken van de bijbehorende verwachtingen van elkaar • Structureel overleg tussen jeugd, veiligheid en Buurts om het jeugd- en jongerenwerk zo goed mogelijk in te richten en de samenwerking met Buurts te verbeteren • Uitbreiden van en verdiepen op de samenwerking met de scholen op het gebied van veiligheid in het VIOS
■
Actielijn: Extra inzet dealende jeugd
• Tijdelijke uitbreiding outreachende CJG coaches
• Haarlem-brede inzet van het Preventie Interventie Team (PIT) en tijdelijke uitbreiding hiervan naar Noord en Rozenprieel.
• TTT Campagne
• Inzet van Alleen Jij Bepaalt op Haarlemse middelbare scholen
• Tijdelijke uitbreiding Preventie Interventie Team
• Faciliteren van de inzet van buurtouders in Noord en Schalkwijk • Inzet van CJG-coaches met expertise in het begeleiden van overlastgevende en criminele jongeren • Inzet van extra straathoekwerk en Bedrijf & Samenleving in Schalkwijk • Aansluiting bij integrale wijkaanpakken Rozenprieel en Meerwijk
■
Actielijn: Efficiënter gebruik bestaande interventies
• Versterking weerbare gemeenschappen • Tijdelijke uitbreiding outreachend jongerenwerk • Impactstudie integrale aanpak jeugd
■
Actielijn: Digitale strategie
• Stimuleren van samenwerkingspartners om (meer) aanwezig te zijn in de online leefwereld van jongeren • Aansluiten bij regionale initiatieven vanuit NH Veilig op dit thema, zoals verdiepingsbijeenkomsten en trainingen en dit ook aanbieden aan andere jeugdpartners
• Evalueren van de inzet van de CJG-coaches met expertise in het begeleiden van overlastgevende en criminele jongeren, om inzichtelijk te maken wat de inzet oplevert en eventuele bijsturing te regelen • Monitoren van de resultaten van de tijdelijke regionale aanpak
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
10
Gebiedsgerichte aanpak De regie op de jeugdaanpak wordt per stadsdeel gevoerd in het kernteam jeugd. Deze manier van gebiedsgericht werken is daarmee in alle stadsdelen gelijk. Een aantal interventies wordt stadsbreed ingezet, maar we zien ook dat een deel van de interventies per stadsdeel verschillen. Dit komt doordat de demografische en sociale omstandigheden per stadsdeel verschillend zijn en afgestemd worden op de wens en behoefte van het betreffende gebied. In onderstaande tabel staan de interventies en acties die in 2025 en 2026 ingezet worden in de verschillende stadsdelen op het thema jeugd.
Focusgebieden
■ ■ ■
Noord
utreachende CJG-coach, wijkaanpak O Delftwijk, buurtouders, Preventie Interventie Team, Alleen Jij Bepaalt
Oost
utreachende CJG-coach, inzet O Bedrijf en Samenleving, Preventie Interventie Team
Zuid-West W ijkaanpak Rozenprieel, Preventie Interventie Team Rozenprieel, Alleen jij Bepaalt
■
Schalkwijk Extra CJG-coach i.h.k.v. aanpak jeugdoverlast, inzet Bedrijf en Samenleving, extra straathoekwerk, buurt ouders, Preventie Interventie Team, Alleen Jij Bepaalt, extra aandacht winkelcentrum Schalkwijk, wijkaanpak Meerwijk
In de meeste stadsdelen is sinds 2022 of 2023 een afname van de meldingen van jeugdoverlast bij de gemeente zichtbaar. Dit geldt echter niet voor de stadsdelen Noord en Schalkwijk. In Noord neemt het aantal jeugdoverlastmeldingen juist toe sinds 2022. Een mogelijke verklaring hiervoor is het ontbreken van voldoende aanbod van jongerenwerk voor de doelgroep van 12 tot 18 jaar in dit gebied. Er wordt met Buurts gewerkt aan een oplossing voor dit probleem. Ook in Schalkwijk zien we een toename van de meldingen. Mogelijk heeft dit te maken met de ontwikkeling van het centrumgebied, waarbij diverse ketens gevestigd zijn die een aanzuigende werking hebben op de jeugd. Zij zien dit als een aantrekkelijke locatie om te hangen. Vanuit de huidige samenwerking met partners in het kernteam jeugd, Samen Veilig Ondernemen (SVO), buurtouders en vanuit de wijkaanpak Meerwijk wordt in 2025 extra aandacht besteed aan winkelcentrum Schalkwijk.
Indicatoren Indicator
Bron
2022
2023
2024*
Meldingen jeugdoverlast
Politie
984
839
809
Meldingen jeugdoverlast
Gemeente
810
926
1178
Uitgedeelde gele kaarten
Gemeente
301
224
135
Boetes alcohol 18-
Gemeente
27
24
25
% vaak overlast van jongeren in de buurt
Omnibusonderzoek
21%
22%
Nnb**
% dat vindt dat overlast van jongeren meer aandacht moet krijgen
Omnibusonderzoek
15%
24%
Nnb**
* Cijfers tot 1 november ** Deze resultaten worden pas in 2025 gepubliceerd.
Meldingen jeugdoverlast gemeente uitgesplitst naar stadsdeel
Meldingen jeugdoverlast politie uitgesplitst naar stadsdeel
Stadsdeel
2022
2023
2024*
Stadsdeel
2022
2023
2024*
Centrum
124
155
152
Centrum
152
142
100
Noord
193
290
497
Noord
228
256
266
Oost
167
187
190
Oost
148
137
112
Schalkwijk
177
158
184
Schalkwijk
259
155
180
Zuidwest
149
136
155
Zuidwest
197
149
151
Totaal
810
926
1178
Totaal
984
839
809
* Cijfers tot 1 november
* Cijfers tot 1 november 2024
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
11
3.3 Leefbaarheid van wijken en buurten De leefbaarheid van wijken en buurten heeft invloed op het veiligheidsgevoel van burgers. Het gaat hierbij bijvoorbeeld om overlast van afval, foutgeparkeerde voertuigen, foutgeparkeerde fietsen en hondenoverlast. De handhavers zetten zich in om deze soorten overlast zoveel mogelijk te verminderen. Dit doen zij wijkgericht. Iedere wijk en buurt vraagt om een op maat gesneden aanpak. In de gebieden wordt nauw samengewerkt met andere professionals die wijkgericht werken, zowel binnen als buiten de gemeente.
Hotspots Om het gebiedsgericht werken de komende jaren een extra impuls te geven, is in 2024 de werkwijze voor ‘hotspots’ aangescherpt. Locaties waar veel leefbaarheidsproblematiek speelt krijgen in deze aanpak extra aandacht van handhaving en betrokken ketenpartners. De hotspots worden mede op basis van informatiegestuurd werken in kaart gebracht en gemonitord.
Doelstelling 2025-2026 In 2025 en 2026 wordt de gebiedsgerichte aanpak verder doorontwikkeld met acties gericht op het verbeteren van de leefbaarheid van onze wijken en buurten. Daarnaast worden locaties met veel leefbaarheidsproblematiek aangepakt via de vernieuwde hotspotmethode.
■
Actielijn: Uitvoeren gebiedsacties
• Terugkerende problemen die de leefbaarheid op een locatie aantasten worden intensief en integraal aangepakt via de hotspotmethode
■
Actielijn: Integrale samenwerking op gebiedsniveau
• De integrale samenwerking tussen veiligheid, handhaving en andere ketenpartners wordt verder verstevigd, specifiek op gebiedsniveau
Uitvoeringsprogramma Handhaving Vanaf 2025 is er een apart Uitvoeringsprogramma voor handhaving. Hierin zijn de handhavingsthema’s en prioriteiten uitgewerkt. Voor een verdieping op het thema leefbaarheid wordt naar het Uitvoeringsprogramma Handhaving 2025-2026 verwezen.
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
12
4 Inzet overige strategische thema’s 4.1 Zorg en veiligheid Veel van het werk van professionals uit het veiligheidsdomein heeft betrekking op kwetsbare mensen in de samenleving. Mensen met een combinatie van problemen op meerdere leefgebieden zijn boven gemiddeld vaak het slachtoffer van misbruik en criminaliteit of veroorzaken zelf overlast en veiligheidsproblemen. Met het oog op goede ondersteuning en zorg én in het belang van veiligheid en leefbaarheid in de stad, is het belangrijk dat zorgen veiligheidsprofessionals goed met elkaar samenwerken. Bijvoorbeeld als het gaat om de aanpak van huiselijk geweld, nazorg aan ex-gedetineerden, de aanpak van overlast door dakloze mensen of de aanpak van veiligheidsproblemen veroorzaakt door mensen met complexe problematiek. De ambitie op het gebied van zorg en veiligheid ligt in een integrale aanpak van deze thema’s en een goede samenwerking in de praktijk.
Doelstelling 2025-2026: Het verder bestendigen en (waar nodig) verbeteren van de integrale aanpak en samenwerking rond thema’s op het snijvlak van zorg en veiligheid.
■
Actielijn: Aanpak overlast en onveiligheidsproblemen mensen met OGGZ-problematiek
• Opstarten van de vier projecten voortkomende uit de ZonMW-subsidie ‘Domein overstijgend samenwerken in hotspots en veiligheidsregio’s’ gericht op het opzetten van een Lerend netwerk, het opstellen van een actieplan woonvormen, het implementeren van de AVE-methode en het organiseren van doorbraakkracht bij complexe casuïstiek • Monitoren en analyseren van de informatie met betrekking tot overlast en onveiligheid waar mensen met OGGZ-problematiek bij betrokken zijn • Het evalueren van de pilot van de buitenzitplek aan de Wilhelminakade en het vervolg geven aan evaluatiepunten • Het continueren van een geïntensiveerde aanpak overlast Hortusplein en omgeving • Verbetering van de samenwerking met woningbouwcorporaties rond complexe casuïstiek • Overlast parkeergarages aanpakken door plaatsing speedgates en – waar mogelijk – aanvullende maatregelen
■
Actielijn: Samenwerking in de GGZ-keten
• Goede samenwerking met GGZ-spoedzorgketen door structureel overleg en evaluatie samenwerk afspraken • Uitvoering Wet Verplichte GGZ en Wet Zorg en Dwang Haarlem waaronder uitvoering van het Regionaal Periodiek Overleg en voorbereiding van beroepszaken • Verbetering aanbod en samenwerking rond mensen met problemen op meerdere leefgebieden en een hoog veiligheidsrisico middels de implementatie van de Levensloopregeling
■
Actielijn: Aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling
• Aansluiting bij Toekomstscenario jeugd • Uitvoering en advisering tijdelijk huisverbod • Evaluatie van de werkwijze in de keten van het tegengaan van femicide en het ten uitvoer brengen van daaruit voortvloeiende actiepunten • Vergroten van de bekendheid van gedwongen uithuwelijking en achterlating en het aanwijzen van een contactpunt
■
Actielijn: Nazorg ex-gedetineerden
• Uitvoering en monitoring Trajectbegeleiding nazorg Haarlem • Coördinatie Nazorg Haarlemse ex-gedetineerden • Interne afstemming gemeentelijk aanbod na detentie • Samenwerking rond terugkeer ex-gedetineerden met hoog risico (BIJ-meldingen en 18b meldingen)
■
Actielijn: Veilige opvanglocaties
• Het opstellen en uitvoeren van veiligheids- en beheersafspraken voor locaties voor opvang en beschermd wonen, waaronder de nieuwe locaties Skaeve Huse en Domus Plus • Samenwerking met partijen die opvang bieden bestendigen en – waar nodig – verbeteren
■
Actielijn: Effectieve samenwerking bij complexe casuïstiek
• Afstemming integrale aanpak complexe casuïstiek met een zorg- en veiligheidsrisico met het Zorg- en Veiligheidshuis • Coördinatie integrale aanpak overige complexe casuïstiek met veiligheidsrisico • Verstevigen netwerk zorg- en veiligheid binnen en buiten de gemeente
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
13
Gebiedsgerichte aanpak
■ ■ ■ ■
Centrum
lijvende samenwerking rond 24-uursB opvang Wilhelmina. Vervolg geven aan gepaste buitenzitplek Wilhelminakade
Noord
lijvende samenwerking rond opvang B Velserpoort, BW Transvaal en Kleverpark, ontwikkeling Skaeve Huse Vergierdeweg
Oost
Integrale samenwerking rond ontwikkeling Domus Plus Nieuweweg
Zuid-West O pstellen en uitvoeren veiligheids- en beheerafspraken rond nieuwe AZC- locatie Dreef/Meesterlottelaan. Structurele oplossing overlast parkeergarages
Schalkwijk
Cijfers Zorg en Veiligheid Indicator
Bron
2022
2023
2024*
Registratie incidenten met verwarde personen
Politie
1536
1531
1353
Overlast zwervers (E41)
Politie
388
468
320
Overlast dak- en thuislozen
Gemeente
235
456
649
Aantal opgelegde huisverboden
Politie
11
8
4
Slachtoffers mensenhandel
Politie
5
4
NNB
Burenruzie
Politie
409
359
318
Huiselijke twist
Politie
128
130
157
Terugkeer Haarlemmers na detentie
ZVH
201
PM
151
Aantal ex-gedetineerden met hands-on trajectbegeleiding
ZVH
57
38
33*
Aantal Integraal Casus Overleg (ICO’s) Haarlem
ZVH
124
121
102
* Cijfers tot 1 juli 2024
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
14
slachtofferschap bij het MKB
4.2 Cybercriminaliteit De samenleving digitaliseert. De online wereld biedt veel mogelijkheden en kansen, maar er zijn ook risico’s. Criminaliteit en overlast verschuiven deels naar het online domein. Veel veiligheidsthema’s kennen feitelijk een digitaal component. Cybercriminaliteit is te onderscheiden in cybercrime en gedigitaliseerde criminaliteit. Cybercrime is criminaliteit die met behulp van ICT-apparatuur (computers, tablets, smartphones) gepleegd wordt. Vormen van cybercrime zijn hacking en ransomware. Naast cybercrime is er ook steeds vaker sprake van gedigitaliseerde criminaliteit. Dat zijn ‘klassieke’ delicten in een ‘digitaal’ jasje zoals online identiteitsfraude, internetoplichting, whatsappfraude en phishing.
Doelstelling 2025 - 2026 In 2025 en 2026 wordt ingezet op het meer weerbaarder maken van inwoners en ondernemers tegen veelvoorkomende vormen van cybercriminaliteit.
■
Actielijn: Vergroten weerbaarheid
• Uitrol preventiecampagnes bij nieuwe trends of fenomenen • Vervolg Hackshield (herhaling eerste jaar). Hackshield is gericht op het digitaal weerbaar maken van kinderen tussen de 8 en 12 jaar. De tools die zij leren kunnen zij overbrengen aan hun ouders • Organiseren van bijeenkomsten voor de MKB’ers in Haarlem plus het aanbieden van trainingen voor het opleiden van een werknemer tot een ‘digitale hulpverlener’. Dit wordt aangeboden als onderdeel van het project Digitale Hulpverlener (DHV’er) • Organiseren (online) bijeenkomsten project ‘Cyberouder’, met onderwerpen zoals gebruik social media, plus aanvullende programma’s voor de ouders van de kinderen van groep 6 tot en met 8 • Organiseren informatieavonden ‘Senioren & Veiligheid’, plus aanvullende programma’s voor ouderen van 55+
■
Actielijn: Integrale samenwerking rond cybercrime
• Integrale aanpak van jeugdige geldezels. Mogelijk uitgebreid naar andere fenomenen • Integrale samenwerking met de politie, bibliotheek en sociaal wijkteam, bij het geven van informatieavonden
• Integrale samenwerking met de eerdergenoemde gemeenten plus de gemeente: Den Helder, Hollands Kroon en Velsen om ouders van kinderen uit groepen 6 tot en met 8, weerbaarder te maken voor online cybercriminaliteit
4.3 High Impact Crimes De term ‘High Impact Crimes’ (HIC) wordt als verzamelnaam gebruikt voor misdrijven die grote impact hebben op het leven en welzijn van slachtoffers en hun omgeving. Onder de HIC-delicten vallen o.a. woninginbraken, straatroven en overvallen. Er is zowel landelijk als in Haarlem sprake van een afname van geregistreerde High Impact Crimes. Gezien de grote impact op slachtoffers en het veiligheidsgevoel in de maatschappij is aandacht en continuering van de inzet op High Impact Crimes van belang. Samen met de politie, het OM en partners als bijvoorbeeld woningcorporaties wordt gewerkt aan het voorkomen van slachtofferschap en nazorg na delicten.
Doelstelling 2025 - 2026 In 2025 en 2026 is er ingezet op het voorkomen van woninginbraken en het bieden van goede nazorg na overvallen.
■
Actielijn: Preventie woninginbraken
• Inzet op meer bewustwording middels een zomeren een winterwoninginbraakpreventiecampagne • Integrale zichtbare inzet politie en handhaving in Donkere Dagen Offensief (DDO) in winkelgebieden en woonwijken tijdens de herfst- en wintermaanden • Inzet op meer bewustwording bij inwoners door het gebruik van tekstkarren bij een serie woninginbraken in dezelfde buurt
■
Actielijn: Nazorg aan slachtoffers van overvallen
• Gezamenlijke nazorg vanuit politie en gemeente bij overvallen op bedrijven waaronder het bieden van ondersteuning, verwijzen naar hulpverlening en informeren over beveiligingsmogelijkheden • Inzet protocol Nazorg overvallen en verbreding naar overvallen op woningen en andere impactvolle criminaliteit • Inzet slachtofferhulp voor slachtoffers van o.a. HIC’s. Slachtofferhulp biedt juridische, praktische en psychosociale ondersteuning. Zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig is
• Integrale samenwerking met de gemeente Alkmaar en Purmerend bij het voorkomen van
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
15
Indicator
Bron
2020
2021
2022
2023
2024*
Aantal woninginbraken
politie
221
127
274
313
193
Aantal overvallen
12
6
17
12
5
Aantal straatroven
43
15
22
26
29
Overige geweldsdelicten
407
234
626
635
518
* Cijfers tot 1 november 2024
4.4 Veiligheid (grote) evenementen
4.5 Veilig uitgaan
Jaarlijks worden in Haarlem verschillende grote en kleine evenementen georganiseerd, waaronder Bevrijdingspop, Haarlem Jazz en de kerstmarkt. Veel inwoners van Haarlem genieten van het diverse evenementenaanbod, maar sommigen ondervinden ook overlast. Een kleine 500 dagen per jaar is er ergens in de stad op straat iets te doen. Voor een veilig en goed verloop van evenementen is het nodig dat de organisatie, de gemeente en hulpdiensten een goede afstemming met elkaar hebben, zowel voorafgaand als tijdens een evenement. Op dit moment werkt de gemeente aan een vernieuwing van het evenementenbeleid.
Uitgaan in Haarlem behoort veilig en gastvrij te zijn. Gemeente Haarlem werkt samen met de Koninklijke Horeca Nederland, horecaondernemers, beveiligingsbranche, de politie en andere partners om het uitgaansleven in Haarlem veilig te houden en de impact op omwonenden zoveel als mogelijk te beperken. Ook zijn er actuele thema’s die extra aandacht vragen zoals het aanpakken van grensoverschrijdend gedrag en het bevorderen van een inclusief uitgaansklimaat. Elke partner draagt binnen de eigen mogelijkheden en op eigen wijze bij aan een gastvrij, gezellig en veilig en inclusief uitgaansklimaat.
Doelstelling 2025-2026:
De acties die de gemeente en betrokken partijen de komende jaren inzetten zijn apart vastgelegd in het recente Actieprogramma ‘Uitgaan in Haarlem’ 2024 - 2028.
In 2025 en 2026 wordt, in samenwerking met de hulpdiensten en overige partners, optimaal ingezet om alle evenementen veilig te laten verlopen.
■
Actielijn: Een goede voorbereiding van evenementen
• Vernieuwing van het evenementenbeleid • Heldere passende voorwaarden voor het organiseren van evenementen • Multidisciplinaire voorbereiding van grote evenementen
■
Actielijn: Een veiligge uitvoering van evenementen
• Uitvoeren schouw bij grote evenementen • Afstemmingsoverleggen tijdens grote (C) evenementen • Handhaving op overtredingen
4.6 Veilig ondernemen In Haarlem zijn vijf winkelgebieden en één bedrijventerrein aangesloten bij het samenwerkings verband Samen Veilig Ondernemen (SVO): het kernwinkelgebied in de Binnenstad, Winkelcentrum Marsmanplein, Prinses Beatrixplein, Winkelcentrum Schalkwijk, bedrijventerrein de Waarderpolder en de Generaal Cronjéstraat. In dit verband werken gemeente, politie, brandweer, ondernemers en het Platform Veilig Ondernemen (PVO) Noord-Holland samen aan de bestrijding van overlast en criminaliteit in winkelgebieden en op bedrijventerreinen. De samenwerking tussen publieke en private partijen maakt het tot een effectieve krachtenbundeling op de thema’s: schoon, heel en veilig. Via de uitvoering van een maatregelen-matrix en een jaarlijkse dag- en avondschouw worden specifieke acties en activiteiten afgestemd voor de betreffende winkelstraten en/of winkelgebieden. Als er een overval heeft plaatsgevonden, treedt het Zorgplan Overvallen in werking en volgt een bezoek van gemeente en politie aan de getroffen ondernemer. Daarnaast worden er trainingen aangeboden voor het omgaan met overvallen, winkeldiefstal en agressie
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
16
en vindt ondersteuning plaats bij de aanpak van concrete veiligheids- en overlastproblemen.
■
• Daar waar nodig zal na een overval op een ondernemer het Zorgplan Overvallen in werking treden en een nabezoek plaatsvinden bij de getroffen ondernemer vanuit gemeente en politie • In overleg met de burgemeester en wethouder Economie wordt besproken of een jaarlijkse bijeenkomen (Regiegroep SVO) met alle werkgroepen is gewenst is en wordt er inhoudelijke invulling gegeven aan deze bijeenkomst door het PVO Actielijn: Een helder veiligheidsbeeld
• Het organiseren van een schouw vindt plaats nadat schouwpunten op het gebied van schoon, heel en veilig door de winkeliers zijn ingebracht. Het betreft schouwpunten met een complexer vraagstuk en die niet door een aparte melding aan de gemeente kunnen worden afgedaan
Gebiedsgerichte aanpak
■
Centrum
• SVO kernwinkelgebied Binnenstad
• Projectmatig handhaven inzake rijdend verkeer kernwinkelgebied
• Projectmatig handhaven op het aanbieden van karton en papier door ondernemers in de binnenstad en m.b.t. uitstallingen in uitstallingsvrije straten
■
Oost
Actielijn: Een goede samenwerking met ondernemers
• In 2025 en 2026 worden de overleggen gecontinueerd (per SVO kan de overlegvorm variëren, een aparte werkgroep of een onderdeel van een ledenvergadering ondernemers)
■
■
Noord
■ ■
• KVO Prinses Beatrixplein: afstemmen en monitoren herontwikkeling winkelgebied tot wanneer dit nodig is in 2025 i.v.m. verhuizing ondernemers en sluiting van winkelpanden. projectmatig handhave inzake rijdend verkeer • KVO Waarderpolder: projectmatig handhaven op fout/lang parkeren en monitoren nieuwe ontwikkelingen m.b.t. uitbreiding locatie statushouders/Oekraïners
Zuid-West • Geen apart SVO project, maar veel aandacht vanuit verschillende beleidsterreinen voor (bouw)ontwikkelingen Plaza West en Zijlweg als winkelgebied Schalkwijk • SVO Winkelcentrum Schalkwijk, monitoren nieuwe ontwikkelingen rondom vernieuwd winkelgebied.
• Onderzoeken mogelijkheden op te stellen SVO winkelcentrum Italiëlaan
Doelstellingen Continuering van het samenwerkingsverband Samen Veilig Ondernemen (SVO) en onderzoeken of de acties hebben bijgedragen aan de veiligheid in de Haarlemse winkelgebieden. Indicator
Bron
2022
2023
2024*
Winkeldiefstal
Politie
607
794
420
Zakkenrollerij
35
72
28
Inbraak bedrijf
70
60
68
Overvallen
15
12
5
* Cijfers voor 2024: bijgewerkt tot 15 september 2024
• Monitoren nieuwe ontwikkelingen m.b.t. uitbreiding fietsenstallingen t.b.v. tegengaan overlast fietsparkeren • VO Marsmanplein: monitoring van het alcoholverbod, projectmatig handhaven inzake rijdend verkeer en continuering aanpak jeugdoverlast • SVO Gen. Cronjéstraat: projectmatig handhaven op het aanbieden van afval en specifiek op de afvalcontracten van ondernemer en projectmatig handhaven inzake rijdend verkeer. Monitoren nieuwe ontwikkelingen/verfraaiing van de winkelstraat
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
17
4.7 Brandveiligheid en crisisbeheersing
Doelstelling 2025-2026:
Gemeenten zijn verantwoordelijk voor bevolkingszorg, brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. Sinds 2010 worden deze taken, met uitzondering van bevolkingszorg, in een gemeenschappelijke regeling uitgevoerd door de veiligheidsregio (i.c. de Veiligheidsregio Kennemerland, hierna: VRK). Bevolkingszorg wordt regionaal gecoördineerd, maar door gemeenten zelf op peil gehouden. Een professionele, goed voorbereide crisisorganisatie is van groot belang om snel en adequaat te reageren op calamiteiten, rampen en crises.
Brandveilig leven Sinds 2015 voert de brandweer een proactief beleid op het voorkomen van branden om de brandveiligheid in de gemeente te vergroten. Onder de naam ‘Brandveilig Leven’ worden verschillende activiteiten uitgevoerd die zijn gericht op bewustwording en het bieden van handelingsperspectief. Door de gemeente Haarlem zijn in overleg met de brandweer de volgende doelgroepen (prioriteiten) bepaald: WMO, ouderen 75+, studentenhuizen, VVE’s en woningen in de oude binnenstad. Ambassadeurs van de brandweer bezoeken op aanvraag woningen om voorlichting te geven over brandveiligheid en plaatsen waar nodig (door de gemeente gefinancierde) rookmelders. Daarnaast faciliteert de brandweer ontruimingsoefeningen en worden lessen over brandveiligheid gegeven op de basisscholen. De activiteiten van de brandweer worden jaarlijks vastgelegd in een gemeentelijk activiteitenplan. De brandweer rapporteert tweemaal per jaar over de voortgang.
Bevolkingszorg Gemeenten zijn bij een ramp of crisis in de regio verantwoordelijk voor bevolkingszorg die aansluit op de samenleving. Bureau bevolkingszorg Kennemerland, dat ondergebracht is bij de VRK, coördineert de regionale bevolkingszorg. Het doel is dat er een uniforme, vakbekwame regionale crisisorganisatie paraat staat die bij rampen en crises zorg draagt voor eigentijdse en realistische bevolkingszorg in de getroffen gemeente(n). Jaarlijks biedt bureau bevolkingszorg, naast de multidisciplinaire oefen activiteiten van de VRK, een trainings- en oefenprogramma aan dat gericht is op bevolkingszorg.
In 2025 en 2026 wordt uitvoering gegeven aan de diverse oefeningen en programma’s waardoor de kwalitatief goede crisisbeheersing en brandweerzorg blijft gewaarborgd.
■
Actielijn: Een goede voorbereiding op branden en crises
• Er worden voldoende crisisfunctionarissen opgeleid • Het programma ‘brandveilig leven’ wordt uitgevoerd • Het programma Risico- en Crisisbeheersing wordt uitgevoerd
4.8 Radicalisering en polarisatie Regionale informatiepositie In 2024 is met name gewerkt aan het versterken van onze lokale en regionale informatiepositie op het gebied van radicalisering en polarisatie. Zo zijn we aangesloten bij het nieuwe Bovenregionaal Informatie Overleg (BRIO), waarin trends en ontwikkelingen binnen de eenheid Noord-Holland besproken worden. Dit heeft onder meer een informatiebeeld over soevereinen en autonomen opgeleverd en een regionaal beeld van extremisme en radicalisering.
Rollen en taken Daarnaast hebben we in samenwerking met de projectgroep vanuit NH Veilig een visiedocument opgesteld over maatschappelijke onrust en radicalisering, waarmee helderheid verkregen is in de rollen en taken binnen de projectgroep, alsook helderheid richting het netwerk over de scope van het thema maatschappelijke onrust en radicalisering.
Preventie Verder is in 2024 ingezet op de preventie en aanpak van radicalisering en polarisatie. Er zijn verschillende trainingen en webinars aangeboden aan eerstelijnswerkers en we hebben deelgenomen aan een regionale bijeenkomst over online aangejaagde ordeverstoringen.
Polarisatie en maatschappelijke onrust Maatschappelijke ontwikkelingen zoals zorgen over het klimaat, de vijandigheden in het Midden-Oosten en de oorlog tussen Rusland en Oekraïne zorgen ervoor dat de wij-zij verhoudingen op scherp komen te staan en het onrustig is in de samenleving. Dit uit zich in toenemende spanningen tussen groepen en steeds heftiger demonstraties. Juist nu is het van belang om verbinding te houden met de
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
18
maatschappij om op excessen in te kunnen spelen. We zien dat de scheidslijn tussen activisme en extremisme soms diffuus is. Bovendien gaat de verspreiding van bepaald gedachtegoed door sociale media veel sneller dan vroeger. Binnen de (regionale) aanpak is blijvende aandacht voor toenemende anti-overheidssentimenten en het duiden van ontwikkelingen. Speciale aandacht gaat daarnaast uit naar mogelijke dreiging voortkomend uit de onrust in het Midden-Oosten. Bij de aanpak van polarisatie zal de samenwerking met het sociaal domein zoveel mogelijk worden gezocht, waarbij focus ligt op welbevinden van jongeren, goed en passend onderwijs, toegankelijke maatschappelijke zorg en ondersteuning. Met deze gezamenlijke inzet willen we polarisatie zoveel mogelijk voorkomen.
Doelstelling 2025-2025 Eind 2026 is de preventie en aanpak van radicalisering en polarisatie verder geborgd, de bewustwording vergroot en zijn signalen tijdig gesignaleerd en opgepakt.
■
Actielijn: Vergroten bewustwording en tijdig signaleren
• Opzetten van een intern aandachtsfunctionarissennetwerk • Blijvende aandacht voor onrust en spanningen in de wijk in de jeugdaanpak • Behoeftegericht aanbieden van specifieke trainingen aan eerstelijnswerkers • Deelname Regionale projectgroep Radicalisering Eenheid Noord-Holland • Opzetten Bondgenotennetwerk in samenwerking met politie
■
Actielijn: Stroomlijnen en oppakken signalen
• Ontvangen en duiden van signalen en meldingen in het Zorg- en Veiligheidshuis • Persoonsgerichte aanpak in het Zorg- en Veiligheidshuis • Verkennen wat de mogelijkheden zijn om de aanpak van polarisatie/maatschappelijk onrust verder te versterken
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
19
Dit is een uitgave van gemeente Haarlem, December 2024 Postbus 511 2003 PB Haarlem Tel. 14 023 haarlem.nl
Actieprogramma Veiligheid | 2025-2026
20