12 Bijlage 8 Factsheet Haarlem- WiMRA 2023

Wonen in de Metropoolregio Amsterdam

Factsheet Wonen in Haarlem 2023 Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA Haarlem in het kort Er wonen 79.630 huishoudens in Haarlem. De meeste huishoudens wonen alleen (39%). Dit aandeel is wat hoger dan in ZuidKennemerland (37%) en ZuidKennemerland/IJmond (36%), maar ongeveer gelijk aan het gemiddelde in de Metropoolregio Amsterdam (40%). In Haarlem wonen relatief iets meer jonge huishoudens ten opzichte van ZuidKennemerland en wat minder 55-plus huishoudens. Ongeveer een derde (32%) van de huishoudens in Haarlem behoort tot de hoogste inkomens (> € 88.070). Dat is iets minder dan gemiddeld in ZuidKennemerland (35%), iets meer dan gemiddeld in de MRA (30%). 42% van de huishoudens heeft een inkomen tot de sociale huurgrens (MRA:45%). Ruim de helft (55%) van de woningen in Haarlem is een eengezinswoning. Dat is hoger dan gemiddeld in de MRA (48%), maar lager dan gemiddeld in ZuidKennemerland (59%). In Haarlem bestaat de woningvoorraad voor 52% uit koopwoningen, dat is lager dan gemiddeld in Zuid-Kennemerland (56%), maar hoger dan gemiddeld in de MRA (47%). De meeste koopwoningen in Haarlem betreffen het duurste segment (39%). Dat is meer dan gemiddeld in de MRA (28%) en in ZuidKennemerland/IJmond (36%), maar minder dan in Zuid-Kennemerland (43%).

Recent verhuisde huishoudens verhuisden in Haarlem relatief vaker naar een dure huurwoning ten opzichte van de totale woonvoorraad (31% versus 9%).

Verdeling inkomens Het aandeel huishoudens met een inkomen tot de sociale huurgrens nam tussen 2019 en 2023 af van 41% naar 37%, volgens de grenzen zoals die tot 2022 golden*. Met de nieuwe indeling** heeft 41% van de huishoudens in 2023 een inkomen tot de sociale huurgrens. In de nieuwe indeling zijn er minder huishoudens met een inkomen vanaf de soc. huurgrens tot € 66.053 (14%). Het aandeel hoogste inkomens steeg (32%).

Kerncijfers Haarlem, 2023

totaal huishoudens woningvoorraad eengezinswoningen

Haarlem

abs. bron: CBS abs. bron: CBS

ZuidZuidKennemerland Kennemerland /IJmond 79.630 110.725 179.619 78.000 110.950 180.561 55% 59% 60%

MRA 1.248.103 1.204.583 48%

alleenwonenden stel zonder kinderen eenoudergezin stel met kinderen

39% 25% 8% 26%

37% 26% 8% 27%

36% 27% 8% 27%

40% 26% 9% 25%

18-34 jaar 35-54 jaar 55-75 jaar 75 jaar en ouder

19% 38% 32% 10%

16% 37% 35% 12%

15% 36% 36% 12%

20% 36% 34% 11%

20%

18%

19%

23%

22%

21%

23%

22%

8% 6% 12% 32%

9% 6% 12% 35%

8% 7% 13% 31%

8% 6% 12% 30%

sociale huur, corporatie tot € 808 sociale huur, particulier tot € 808 middeldure huur € 808 - 1.123 dure huur € 1.123 en meer koopwoning WOZ < € 188.000 koopwoning WOZ € 188.000 - 296.000 koopwoning WOZ € 296.000 - 438.000 koopwoning WOZ > € 438.000

27% 6% 6% 9% 0% 2% 11% 39%

25% 6% 5% 8% 0% 2% 11% 43%

28% 4% 5% 6% 0% 4% 16% 36%

30% 6% 7% 10% 0% 3% 16% 28%

koopwoning***

7%

7%

10%

9%

lage inkomens tot grens passend toewijzen* lage inkomens grens passend toewijzen tot sociale huurgrens** lage middeninkomens sociale huurgr.- € 55.044 middeninkomens € 55.044 - 66.053 hogere inkomens € 66.053 - 88.070 hoogste inkomens > € 88.070

*

WOZ ≤ € 355.000

passend toewijzen houdt in dat de huur van woningen die door corporaties worden toegewezen moet passen bij het huishoudinkomen van de huurder. Dit geldt in 2023 voor eenpersoonshuishoudens met een inkomen onder €25.475 en voor meerpersoonshuishoudens onder €34.575

** sociale huurgrens: eenpersoonshuishouden €44.035, meerpersoonshuishouden €48.625 *** grens betaalbare koop in 2023 van het Ministerie van Binnenlandse Zaken, aandeel als percentage van de totale woningvoorraad

Inkomensverdeling Haarlem, 2019-2023 (%)

tot sociale huurgrens

sociale huurgrens € 66.053

* Tot 2022 was er één sociale huurgrens voor

eenpersoons- en meerpersoonshuishoudens. Hier is bij 2023 als inkomensgrens €44.035 genomen.

€ 66.053 - 88.070

≥ € 88.070

* * Nieuwe indeling sociale huurgrens:

eenpersoonshuishoudens €44.035, meerpersoonshuishoudens €48.625

Samenstelling woningvoorraad: aandeel particuliere vrije sector huur gestegen In Haarlem bestaat de woningvoorraad voor 53% uit koopwoningen. Dit aandeel is stabiel. Het aandeel sociale huurwoningen van corporaties is tussen 2021 en 2023 ook stabiel gebleven (27%). Vrije sectorwoningen van corporaties zijn afgenomen van 4% in 2019 en 2021 naar 2% in 2023. Het aandeel vrije sectorwoningen van particulieren nam juist toe naar 12%.

Bewoning segmenten: sociale huurwoningen van corporaties vaak bewoond door lage inkomens

Samenstelling woningvoorraad Haarlem, 2019-2023 (%)

sociale huur corporatie

sociale huur particulier

vrije sector corporatie

vrije sector particulier

koopwoning

Bewoning per segment van de woningvoorraad, 2023 (%)

De sociale huur van corporaties wordt voor 87% bewoond door huishoudens met een inkomen tot de sociale huurgrens. Dit is iets meer dan in Zuid-Kennemerland (84%) en in Zuid-Kennemerland/IJmond (82%) en vergelijkbaar met het gemiddelde in de MRA (86%). In de vrije sector wonen juist veel huishoudens met een hoog inkomen: 60% heeft een inkomen hoger dan €66.053. Dat is vergelijkbaar met Zuid-Kennemerland (59%), maar meer dan gemiddeld in ZuidKennemerland/IJmond (55%) en de MRA (56%). Ook huishoudens met een koopwoning hebben in Haarlem relatief vaak een hoog inkomen. Zes op de tien (60%) heeft een inkomen boven de €88.048, dat is vergelijkbaar met de MRA (61%).

Woonsituatie inkomensgroepen: lage inkomens wonen vaak in sociale huurwoning, hoge inkomens vaak in een koopwoning

lage inkomens inkomens vanaf grens passend tot toewijzen grens passend tot sociale toewijzen * huurgrens **

lage middeninkomens (sociale huurgrens € 55.044)

middeninkomens

hogere inkomens

hoogste inkomens

(€ 55.044 € 66.053)

(€ 66.053 € 88.070)

(meer dan € 88.070)

* eenpersoonshuishouden € 25.475, meerpersoonshuishouden € 34.575 ** sociale huurgrens: eenpersoonshuishouden € 44.035, meerpersoonshuishouden € 48.625

Woonsituatie huishoudens met een laag, midden en hoog inkomen, 2023 (%)

Het grootste deel van de huishoudens met een laag inkomen woont in een sociale huurwoning (64%). In Haarlem wonen lage inkomens wat minder vaak dan in ZuidKennemerland in een koopwoning, maar wat vaker dan gemiddeld in de MRA. Middeninkomens in Haarlem wonen het vaakst in een koopwoning (63%). Dat is vergelijkbaar met Zuid-Kennemerland en Zuid-Kennemerland/IJmond, maar meer dan gemiddeld in de MRA (54%). Huishoudens met een hoog inkomen hebben meestal een koopwoning (75%). Dit aandeel is iets lager dan gemiddeld in ZuidKennemerland (78%) en ZuidKennemerland/IJmond (80%), maar hoger dan gemiddeld in de MRA (70%).

sociale huur corporatie

sociale huur particulier

vrije sector corporatie

Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA

vrije sector particulier

koopwoning

Betaalbaarheid: huur- en hypotheeklasten vergelijkbaar met gemiddelde in de MRA

Gemiddelde huur naar huursegment en gemiddelde bruto hypotheeklasten, 2023(€)

In Haarlem betalen huurders gemiddeld €819 aan kale huur per maand. Dat is vergelijkbaar met Zuid-Kennemerland en de MRA, maar iets meer dan gemiddeld in Zuid-Kennemerland/IJmond (€760). Recent verhuisde huurders betalen gemiddeld €1.094. Na aftrek van de eventuele huurtoeslag, zijn bewoners gemiddeld 28% van hun inkomen kwijt aan huur. Dat is gelijk aan het gemiddelde in de MRA. Woningeigenaren betalen in Haarlem gemiddeld €824 per maand aan bruto hypotheeklasten. Na belastingaftrek zijn zij 16% van hun huishoudensinkomen kwijt aan de hypotheek. Dat is vergelijkbaar met gemiddeld in Zuid-Kennemerland/IJmond en de MRA (17%).

Verhuizingen*: meer verhuizingen, vooral uit het buitenland In de periode 2021-2022 zijn er 17.580 huishoudens in of naar Haarlem verhuisd. Het gaat om 22% van alle huishoudens, dat is iets meer dan in 2019-2020 (21%). Gemiddeld in de MRA is 24% verhuisd in 2021-2022. Het grootste deel (12%) verhuisde binnen Haarlem of vanuit ZuidKennemerland/IJmond. Onder de recent verhuisden steeg het aandeel dat uit het buitenland naar Haarlem verhuisden, met name bij de verhuisde jonge huishoudens (van 6% naar 8%). Het aantal starters onder de recent verhuisden nam met 260 af naar 2.590. De instroom uit andere delen van de MRA kwam vooral uit Amsterdam, Haarlemmermeer, Velsen en Heemstede. *bron: CBS/ bewerking O&S

Welk aandeel van de huishoudens in Haarlem is in 2021 of 2022 verhuisd in of naar Haarlem en waar woonden zij eerst? Naar huishoudenstypen (%)

vanuit ZuidKennemerland/IJmond

Verhuizingen van huishoudens vanuit gemeenten in de MRA naar Haarlem (grootste stromen), 2021-2022

vanuit andere MRA-deelregio

vanuit rest Nederland

vanuit buitenland

Verhuisstromen van en naar Haarlem

binnen Haarlem: vanuit overig MRA naar Haarlem: van buiten de MRA naar Haarlem: vanuit buitenland naar Haarlem:

2021-2022

2019-2020

+ 7.690 + 5.770 + 2.120 + 2.010

+ 7.600 + 5.350 + 2.080 + 1.550

MRA-gemeenten van waaruit grootste instroom komt: naar Amsterdam vanuit Amsterdam

- 1.260 + 2.750

- 1.260 + 2.340

naar Haarlemmermeer vanuit Haarlemmermeer

+

680 680

+

700 720

naar Velsen vanuit Velsen

+

790 580

+

900 510

naar Heemstede vanuit Heemstede

+

440 370

+

490 390

Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA

Verhuisgeneigdheid: ruim de helft van de huishoudens denkt aan verhuizen Van de huishoudens in Haarlem heeft 55% verhuisplannen: 27% wil zeker verhuizen binnen twee jaar en nog eens 28% wil misschien binnen twee jaar verhuizen. De verhuisgeneigdheid is iets hoger dan gemiddeld in Zuid-Kennemerland (52%) en Zuid-Kennemerland/IJmond (51%), maar vergelijkbaar met de MRA (55%). Huishoudens zonder kinderen onder de 35 jaar willen het vaakst verhuizen (84%), gezinnen (50%) en huishoudens zonder kinderen boven de 55 jaar het minst vaak (42%). Het meest verhuisgeneigd zijn huishoudens die huren in de vrije sector: van hen wil 57% zeker verhuizen en 30% misschien. Huishoudens met een koopwoning willen het minst vaak verhuizen.

Verhuiswensen: huishoudens met verhuiswens willen meestal binnen Haarlem verhuizen De meeste huishoudens in Haarlem die willen verhuizen (zeker + misschien), willen in de eigen gemeente blijven (67%) en een kwart (24%) wil buiten ZuidKennemerland/IJmond gaan wonen. Het vaakst wordt hier elders in Nederland en Amsterdam genoemd. In totaal hebben ongeveer 45.400 huishoudens in de MRA belangstelling voor een verhuizing in of naar Haarlem. Daarvan wonen er 27.300 in de gemeente zelf en 18.100 elders in de MRA. Deze aantallen zijn indicatief*.

Verhuisgeneigdheid doorstromende huishoudens Haarlem, naar huishoudentype en woonsituatie, 2023 (%)

wil zeker verhuizen binnen 2 jaar

wil misschien verhuizen binnen 2 jaar

wil niet verhuizen

Verhuiswensen Haarlem, 2023 aantal*

%

bij voorkeur in eigen gemeente blijven bij voorkeur naar elders, binnen Zuid-Kennemerland/IJmond bij voorkeur naar elders, buiten Zuid-Kennemerland/IJmond

27.300 3.600 9.700

67 9 24

Waar wonen huishoudens die in of naar Haarlem willen verhuizen nu? in Haarlem in een andere gemeente in de MRA totaal

27.300 18.100 45.400

60 40 100

Waar willen verhuisgeneigde huishoudens uit Haarlem naartoe verhuizen?

* Deze aantallen zijn geschat op basis van enquêtecijfers en afgerond op honderdtallen.

Woonwensen: meerderheid zoekt een koopwoning, een kwart zoekt sociale huurwoning Van de huishoudens die in of naar Haarlem willen verhuizen (zeker + misschien), zoekt 29% een meergezinswoning en 32% een eengezinswoning. Nog eens 38% oriënteert zich op beide woningtypen. Een koopwoning wordt het vaakst gezocht (65%) en dan vaak in het duurste segment van meer dan €428.000 (39%). Bijna een zesde (58%) zoekt een woning met een woonoppervlak tussen de 60 en 100 m2 . Een derde (32%) zoekt een woning groter dan 100 m2 en een tiende een woning kleiner dan 60 m2. De meerderheid van de huishoudens die in of naar Haarlem wil verhuizen, wil graag een tuin bij de woning (68%) en 24% wil een werkruimte. Tot slot is 34% op zoek naar een woning die gelijkvloers is.

Wat zijn de woonwensen van huishoudens die in/naar Haarlem willen verhuizen? 2023 % 32 29 38

eengezinswoning meergezinswoning beide sociale huur middeldure huur dure huur koopwoning koopwoning koopwoning koopwoning woonoppervlak tot 60 m2 woonoppervlak 60- 100 m2 woonoppervlak > 100 m2 tuin werkruimte gelijkvloers/ lift/ geen trappen

Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA

huur tot € 808 € 808 - 1.123 € 1.123 en meer WOZ < € 188.000 WOZ € 188.000 - 296.000 WOZ € 296.000 - 438.000 WOZ > € 438.000

27 5 3 1 5 20 39 10 58 32 68 24 34

Woninggrootte: huishoudens jonger dan 65 jaar zonder kinderen vinden woning relatief vaak te klein

Mate waarin huishoudens hun woninggrootte passend vinden, 2021-2023 (%)

Van de Haarlemse huishoudens vindt 9% de eigen woning te klein. Dat is gelijk aan het gemiddelde in de MRA. Huishoudens jonger dan 65 jaar zonder kinderen vinden hun woning het vaakst te klein(12%), gevolgd door gezinnen (10%). Te groot wonen komt minder vaak voor. Net als gemiddeld in de MRA vindt 3% van de huishoudens in Haarlem dat ze te groot wonen. Dit komt vooral voor onder huishoudens van 65 jaar en ouder zonder kinderen (8%).

Wonen en duurzaamheid: 53% van de huishoudens is bereid te investeren in verduurzaming woning

te groot

te klein

Cijfers in staven zijn gebaseerd op afgeronde percentages. Lengte van staven op onafgeronde percentages.

Bereidheid om te investeren in verduurzaming van de woning, of hier een hogere huur voor te betalen, naar segment, 2023 (%)

Huishoudens in Haarlem geven iets minder vaak dan gemiddeld in de MRA aan dat de woning al voldoende duurzaam is (18% versus 21%). Ruim de helft (53%) is (misschien) bereid te investeren in verduurzaming van de woning en 28% zegt van niet. Gemiddeld in de MRA is dit 31%. Over het algemeen zijn kopers vaker bereid om investeringen te doen op het vlak van duurzaamheid te doen dan. In Haarlem is 12% van de kopers niet bereid te investeren in verduurzaming van de woning, tegenover 47% van de huishoudens met een huurwoning.

woning is al voldoende duurzaam

Verduurzaming woning: meeste interesse in zonnepanelen

ja

ja, misschien

nee

Interesse in (verdere) verduurzaming van de woning, Haarlem, 2023 (%)

Huishoudens geven het vaakst aan dat zij hun woning zouden willen verduurzamen door zonnepanelen aan te brengen (31%). Op de tweede plek staat met 24% het aanbrengen van dubbel glas, HR-glas of vacuümglas. Daarna volgt het maken van de overstap van gas naar elektriciteit, 21% van de huishoudens heeft hier interesse in. Verder heeft 20% interesse in vloerisolatie, 18% in een waterpomp en 17% in gevelisolatie.

Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA

Prettig wonen: Haarlem positief over winkels voor dagelijkse boodschappen

Leefbaarheidscijfers Haarlem, 2023 (rapportcijfer 1-10)

In de figuur hiernaast staat het gemiddelde van de rapportcijfers die bewoners van Haarlem geven aan hun woning en aan de verschillende aspecten van leefbaarheid in hun buurt. De beoordeling voor de tevredenheid met de woning (7,9) is ongeveer gelijk aan het gemiddelde in de MRA (8,0). Over de eigen buurt is men net als gemiddeld in de MRA zeer tevreden (7,7). In Haarlem zijn bewoners wat positiever over de verwachte buurtontwikkeling dan gemiddeld in de MRA (7,2 tegenover 7,0). Het grootste verschil tussen Haarlem en de MRA zien we bij de winkels voor dagelijkse boodschappen. Deze worden in Haarlem beter beoordeeld (7,8) dan gemiddeld in de MRA (7,5). De mate van contact met buren krijgt net als gemiddeld in de MRA het laagste cijfer (6,6). In de Boerhaavewijk wordt dit het laagst beoordeeld (6,1), in Duinwijk en Ter Kleefkwartier het hoogst (7,2). De beoordeling voor de overlast van buren is ook vergelijkbaar met het gemiddelde in de MRA (7,6 tegenover 7,7). Hoe hoger het cijfer, hoe minder overlast men ervaart.

Wonen en ouder worden: helft 65plussers in Haarlem woont levensloopbestendig

Haarlem

MRA

Vinden 65-plussers hun woning geschikt om oud in te worden? naar huur/koop en leeftijd, 2023 (%)

In Haarlem is 25% van de huishoudens een 65-plus huishouden. De wijken met de meeste vergrijzing zijn Delftwijk, Europawijk en Meerwijk (alle drie 33%). De helft (53%) van de 65-plushuishoudens in Haarlem vindt de eigen woning geschikt om oud in te worden. Dit is vergelijkbaar met het gemiddelde in Zuid-Kennemerland en de MRA (54% en 53%). Het is wel iets lager dan gemiddeld in ZuidKennemerland/IJmond (55%). Ruim drie op de tien ouderen in Haarlem geven aan dat de woning na enige aanpassing geschikt zal zijn. 12% van de huishoudens vindt de eigen woning niet geschikt om oud in te worden (MRA: 15%). De 65-plussers die in een huurwoning wonen, geven relatief vaak aan dat hun woning levensloopbestendig is (56%), vergeleken met 65-plussers die in een koopwoning wonen (49%). Verder vinden 75-plussers hun woning vaker geschikt om oud in te worden dan 65-75jarigen (59% tegenover 49%).

ja

ja, na enige aanpassingen aan de woning

Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA

nee

Woonvormen voor ouderen: 32% van de 65-plussers heeft hier interesse in

Bij interesse in een aangepaste woonvorm, aan wat voor woonvorm denkt u dan? Meerdere antwoorden mogelijk, 65-plussers, 2023 (%)

In Haarlem heeft 32% van de 65-plussers interesse in een woonvorm speciaal geschikt voor ouderen. Dat is vergelijkbaar met gemiddeld in de MRA (32%), ZuidKennemerland (30%) en ZuidKennemerland/IJmond (30%). De woonvorm die het meest aantrekt, is een zelfstandige woning in een hofje voor ouderen. Van alle 65-plussers met interesse in een aangepaste woonvorm, geeft 51% aan dat ze aan deze woonvorm denken. Deze woonvorm is iets minder populair dan gemiddeld in de MRA (56%), net als gemiddeld in Zuid-Kennemerland (50%). Op de tweede plaats komt een aanleunwoning (32%), gevolgd door het wonen in een woongroep van gelijkgestemden (29%). Haarlem

Zuid-Kennemerland

Zuid-Kennemerland/IJmond

MRA

Over het onderzoek Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2023 De gegevens in deze factsheet komen uit het onderzoek ‘Wonen in de Metropoolregio Amsterdam’ (WiMRA) uit 2023. Het onderzoek bestaat uit een enquête onder huishoudens in 29 gemeenten in de Metropoolregio Amsterdam. Daarnaast zijn de verhuizingen in de MRA onderzocht met registratiedata van het CBS. Meer uitleg over het onderzoek is te lezen in de onderzoeksverantwoording van WiMRA 2023. Het rapport Wonen in de Metropoolregio Amsterdam 2023 brengt de ontwikkelingen op het gebied van de woningmarkt, verhuizingen, woonwensen, prettig wonen en duurzaamheid overkoepelend in beeld. Alle publicaties van WiMRA 2023 verschijnen in het Dossier WiMRA. In het Dashboard MRA zijn meer cijfers en kaarten te vinden op basis van WiMRA 2023. Respons in Haarlem In Haarlem hebben er 4.117 respondenten meegedaan aan de enquête. Er hebben 797 huurders van sociale corporatiewoningen meegedaan. Om over een groep te rapporteren, is een ondergrens aangehouden van 50 ongewogen respondenten. De antwoorden op de vragen die in de enquête zijn gesteld, zijn representatief voor alle zelfstandig wonende huishoudens in de MRA. Opdrachtgevers Het onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Metropoolregio Amsterdam en het Platform Corporaties Metropoolregio Amsterdam.

Colofon

Auteurs

Onderzoek en Statistiek President Kennedylaan 923 1079 MZ Amsterdam onderzoek.amsterdam.nl

Laura de Graaff Feiko de Grip Anne Huijzer

Laura.de.Graaff@amsterdam.nl F.de.Grip@amsterdam.nl A.Huijzer@amsterdam.nl

Kijk voor meer cijfers op het Dashboard MRA