12-10 transcript Commissie Beheer 10 december

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCIE BEHEER VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 10 december 2020

1.

17.10 uur Opening en mededelingen voorzitter De voorzitter: Dames en heren, goedemiddag. Hartelijk welkom bij de live uitzending van de vergadering van de commissie beheer van 10 december 2020. Ook voor de luisteraars thuis natuurlijk welkom. We gaan beginnen met agendapunt 1, en dat is aan u de vraag, zijn er berichten van verhindering? Nee? Dan meld ik u wel dat de heer Aynan en de heer Smit deel zullen nemen via de digitale weg aan deze vergadering.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Dan ga ik naar agendapunt 2, en dat is het vaststellen van de agenda. Kan de agenda conform worden vastgesteld. Ik zie daar een hand van de heer Abbasi, PvdA. De heer Abbasi: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik had even een vraag over de agendapunten over Haarlems civiel planproces. Ja, ik vroeg mij af of het handig is om het nu te bespreken, want dit is best wel een belangrijk punt, en we krijgen een nieuwe wethouder hier die daarmee bezig gaat zijn. Is het niet handiger om dit punt te gaan bespreken als de nieuwe wethouder geïnstalleerd is en dat hij er dan ook bij betrokken kan worden? De voorzitter: Nou, het lijkt mij juist handig dat de huidige wethouder hierover nog met u de nota bespreekt. Maar ik heb uw punt in ieder geval gehoord. Ik zie dat de heer Aerssens zijn hand opsteekt, van de VVD. Ga uw gang. De heer Aerssens: Ja, ik zou daar graag een punt aan toe willen voegen, en dat is dat we net een behoorlijk document van GroenLinks hebben ontvangen. Ja, ik heb geen tijd gehad om de hele visie van GroenLinks te gaan lezen. En dat lijkt me natuurlijk uiterst interessant om dat erbij te gaan betrekken. Dus het lijkt me handig om dit nu uit te stellen. De voorzitter: Nou, het voorstel van de heer Aerssens en de heer Abbasi heeft u gehoord. Dan ga ik gewoon eventjes kijken qua stemmen of daar draagvlak voor is.

Is er draagvlak voor het van de agenda afhalen van het HCCP. Even kijken, ik zie het CDA. Mevrouw …: Merijn wil dit echt niet. De voorzitter: D66. Mevrouw …: Merijn wil dit echt niet. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek zie ik ook. Nee, je krijgt niet het woord, ik tel gewoon de stemmen. Rijbroek. Mevrouw Oosterbroek: Nou dan ‘…’. De voorzitter: PvdA. Nou, dat is voldoende. Mevrouw Oosterbroek: Punt van de orde, voorzitter.

1

De voorzitter: Ja, dat mag. Nee, maar ik stel wel nu eerst even vast dat er een meerderheid van de commissie akkoord is gegaan met het wijzigen van de agenda, dus dat gaat van de agenda af. U heeft een punt van de orde. Mevrouw Oosterbroek: Ja, sorry. Ja, over dit punt natuurlijk, want ik steek niet voor niks mijn hand op als u daarmee bezig bent. Komt het dan volgende maand terug? De voorzitter: Dat kan ik u niet beloven. Het komt een keer terug, dat ligt aan de ruimte op de agenda. Mevrouw Oosterbroek: Maar ik weet niet of dat dan … Als het niet meer terugkomt, dan kunnen we er niet akkoord mee gaan. Ik denk dat dat ook nieuwe informatie is voor de rest van de commissie. De voorzitter: Nou, dan noteer ik in ieder geval dat GroenLinks niet akkoord gaat. Er is nog steeds … Mevrouw Oosterbroek: Kunt u het nog een keer vragen? De voorzitter: Uiteraard. Mevrouw oosterbroek: Aan de commissie. De voorzitter: Met deze nieuwe informatie van GroenLinks, dat het waarschijnlijk niet per se de volgende vergadering terug komt, maar kan ook een vergadering daarna. Bent u nog steeds akkoord om het van de vergadering af te halen? Wilt u nogmaals uw hand opsteken, dan kan ik dat nog een keer zien. Dat is het CDA, D66, PvdA, SP, ChristenUnie. Ja, er is nog steeds een meerderheid, gaat nu van de agenda af. Dank u wel.

Zijn er nog andere mensen die een opmerking willen maken over het vaststellen van de agenda? Ja, de heer Van Leeuwen, D66. De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, dank u wel. Gaat over een punt warmtenet. En ik vraag me af, ik zou het wel graag willen bespreken met elkaar, maar ik vraag me af of het gereed is in besluitvorming zoals het college ‘…’ beoogd. Dus wellicht kan de wethouder aan het begin van de bespreking daar iets over zeggen? Want ik vind het stuk nog wat weinig voldragen om nu het besluit te nemen wat er gevraagd wordt aan ons. De voorzitter: Dat is akkoord, dat zullen we dan doen tegen die tijd. Iemand anders nog over de agenda? Nee? Mooi. 3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan ga ik met u naar agendapunt 3, en dat zijn mededelingen van de commissie en de wethouders. Dan begin ik met de commissieleden. Zijn er commissieleden met een mededeling? Nee? Dan weet ik dat wethouder Berkhout ook een mededeling heeft. Ga uw gang, wethouder. Wethouder Berkhout: Ja, dat klopt. Nou, volgens mij weten de meesten onder u dat Haarlem zich al enige tijd heeft aangesloten bij de statiegeldalliantie. En die alliantie vraagt nu aan gemeente-instellingen en bedrijven om mee te doen aan de beeldcampagne yes we can, als het gaat om de invoering van statiegeld op blikjes. De mededeling hier is, Haarlem gaat zich ook aansluiten bij die campagne voor statiegeld op blikjes. Haarlem is voor uitbreiding van statiegeld op kleine flesjes, en nu ook van blikjes. Dus het lijkt mij heel goed die oproep te ondersteunen en mee te doen aan deze campagne.

2

De voorzitter: Mooi, dank u wel. 4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst. De voorzitter: Dan ga ik met die mededeling naar agendapunt 4, en dat is het agendapunt komende commissievergaderingen, jaarplanning en actielijst. Voor de agenda van 14 januari staan in ieder geval op de agenda, omdat er vandaag geen ruimte voor was, het vaststellen van het definitief ontwerp kruising Schipholweg-Europaweg, de brief aan wethouder Snoek van de VVE’s Molenwijk, en er komt ook nog een antwoordbrief van, of namens, de wethouder. Dan het onderwerp, vaststellen definitief ontwerp de Meester Jan Gerritszlaan en Willem Klooslaan. En tenslotte ook het onderwerp optimalisatie van de bediening van de beweegbare bruggen. En dan wil ik u er eventjes op wijzen dat de nota zelf ongewijzigd zal zijn, maar dat er wel al extra informatie in de Raadszaam heeft gestaan daarover. En dat gaat onder andere over de planning Havenkantoor CAB en het onderhoud, en de technische toelichting verkeersmaatregelen RIE Havendienst. Dan bent u daarvan op de hoogte. Dan, zijn er nog vanuit de commissie bij de ter kennisname stukken, stukken die u wilt agenderen voor een volgende keer. Dus niet de volgende keer, maar een volgende keer. Ja. Dan begin ik bij mijnheer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Ik zou graag punt 3.3, het contract verwerking huishoudelijk restafval met de commissie bespreken.

Restafval speelt een groot onderdeel in onder andere het hele strategisch plan afvalscheiding, onder andere. En omwille van innovatie en de kaders die we op dit punt meegeven, zou ik graag dit willen bespreken voordat we het nieuwe contract aangaan. De voorzitter: Is daar steun voor vanuit de commissie? Steekt u uw hand op als daar steun voor is. Ja, ik zie Groen… Ja, ik zie een meerderheid, dus dat komt op de agenda. Dan zag ik de heer De Lint van het CDA ook zijn hand opsteken. De heer De Lint: Dank u wel, voorzitter. Wij willen graag punt 3.2 agenderen, start uitrol elektrische deelscooters in Haarlem. Wij hebben hier nog wel zorgen over, dus dit willen we graag een volgende keer bespreken. De voorzitter: Is daar steun voor vanuit de commissie? Ik zie VVD … Ja, ik zie voldoende steun daarvoor. Dus dat komt ook op de agenda. Dan zag ik de heer Abbasi, klopt dat, voor … Nee? Oké, dan weet ik dat de heer Aynan van Jouw Haarlem digitaal iets op de agenda wil plaatsen. De heer Aynan: Ja, voorzitter, de tijdelijke fietsoplossingen die zou ik graag willen agenderen, ook om met het college te willen bespreken of ze open staan voor andere oplossingen die we ook graag in de, ja, die we in de stad horen. En we hebben ook eigen ideeën. De voorzitter: Dat gaat dus om 3.1. Is daar vanuit de commissie voldoende steun voor? Ik zie de Partij van de Arbeid, SP en GroenLinks.

Ja, dan zie ik voldoende steun daarvoor. Dank u wel. De heer Aynan: Dank voor de steun. De voorzitter: De heer Visser van de ChristenUnie. De heer Visser: Ja, voorzitter, straks bij de spreektijd voor belangstellenden zijn er twee inspreekbijdragen waar wij graag een reactie van het college op willen, en mogelijk dat ook bespreken. Ten eerste is dat een

3

reactie op het verhaal over de Spaarnwouderstraat. Wat ons betreft, als het college een antwoord stuurt, kunnen we dat ter kennisgeving krijgen en dan kunnen we daarna bekijken of we het nog daarna willen bespreken of niet. Het verhaal over de kapvergunningen van de bomenridders, daar zit heel veel in. En daar verwacht ik eigenlijk echt wel een inhoudelijk antwoord van het college op alle daarin genoemde punten. Maar er komen volgens mij binnenkort ook nog andere stukken rondom de bomen aan. En ik weet even niet wanneer die komen? Het mag ook daarbij gecombineerd worden, maar ik zou wel echt een inhoudelijke reactie op de punten willen, zodat we dat goed kunnen bespreken. De voorzitter: Maar mijnheer Visser, even voor de duidelijkheid, het gaat nu om ter kennisname stukken die u wilt agenderen. Dat hoor ik u niet noemen. De heer Visser: Voorzitter, volgens mij mag je bij dit agendapunt altijd van alles noemen wat je wilt agenderen. En ik zie nu in de inspraakbijdragen zie ik redenen om iets te agenderen. De voorzitter: Nou, laat ik eventjes … U mag natuurlijk altijd roepen wat u wilt, binnen bepaalde grenzen. Maar het gaat nu werkelijk wel om ter kennisname stukken.

Ik heb u trouwens duidelijk gehoord, en het lijkt me volstrekt logisch dat als er straks antwoorden komen, of reacties van de wethouder of vanuit het college, en u wilt dan met die reactie het agenderen, dat we dan stukken compleet hebben en dat dan logisch is. Maar vooralsnog kunnen we nu even niets met uw opmerking met betrekking tot de agendering. De heer Visser: Voorzitter, alleen dan dat we wel de toezegging hebben dat die reactie komt van het college. De voorzitter: Ja, ik kan geen toezeggingen doen aan het college, dat zou wel hartstikke mooi zijn, maar laten we dat dan even afwachten als de insprekers er zijn. Dan zag ik de heer Rijbroek van Trots. De heer Rijbroek: Dank u wel, voorzitter. Even een opmerking over de bijgevoegde stukken 1.2, subsidieaanvraag Professor Eijkmanlaan. Dat behandelen we vanavond, punt 15, over de varianten Professor Eijkmanlaan. Is het misschien een idee om dat in gezamenlijk te beantwoorden een andere keer? Vraag van mijn kant. De voorzitter: Nou, we hebben net het vaststellen van de agenda gehad, dus dat gaan we niet nog een keertje overdoen, dus we gaan gewoon het stuk behandelen zoals het nu op de agenda staat. Iemand anders nog over het agenderen van stukken? Ja, mevrouw Van der Sluis, GroenLinks. Mevrouw Van der Sluis: Ja. Dank u, voorzitter.

Ik wil graag de afdoening van de motie bescherm bomen ouder van 50 jaar agenderen, omdat ik denk er een misverstand is ontstaan met het lezen van het stuk. Omdat het nu alleen gaat om de gemeentelijke bomen, en wij ook van mening waren dat het over de particulieren bomen van 50 jaar en ouder gaat. De voorzitter: Maar heeft u daar al vragen over gesteld of het werkelijk is zoals u denkt? Mevrouw Van der Sluis: Nee, maar dat staat heel duidelijk in het stuk. De voorzitter: Oh, dat staat al zo. Mevrouw van der Sluis: Ja, staat heel duidelijk in het … De voorzitter: En om welk punt gaat het?

4

Mevrouw Van der Sluis: 2.3. De voorzitter: 2.3. Prima. Is er vanuit de commissie voldoende steun om dit zo te behandelen? Ik zie GroenLinks. Ja, Partij van de Arbeid. Ja, dan is er voldoende steun, gaan we dat ook behandelen. Mooi. Iemand anders nog? Nee? Nou, dan hoeven we ons in 2021 in ieder geval niet te vervelen, dat is lekker. Dan gaan we naar de actielijst en de jaarplanning, zijn daar nog commissieleden die daar iets over willen zeggen? Ja, de heer Aerssens van de VVD. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. Ja, twee punten. In de volgende vergadering werd net Spa niet genoemd. Dat stond eigenlijk voor december op de agenda. En nu had ik dat voor januari verwacht, maar hoorde ik hem net nog niet. Dus daar verbaasde ik me enigszins over. Komt dat nog wel in januari alsnog, of gaan we dat nog later pas bespreken? En ik had ook nog een punt over de jaarplanning, en dat is dat ik Spa 2022 tot 2027 pas terug zie komen na de zomer. En gezien de impact van dit programma zou ik dat graag al voor de zomer in ieder geval een keer kunnen bespreken, zodat we er waarschijnlijk, als we daar commentaren bij hebben, dat we dat na de zomer nog een keer kunnen overleggen met de commissie. De voorzitter: Wethouder, wilt u daar nu op reageren of komt u daar later schriftelijk op terug? Wethouder Berkhout: Ik kan er wel even kort op reageren. Ja, voor Spa 2.0, zoals we dat eigenlijk noemen.

Dus de Spa voor als na deze periode afloopt, willen we echt met u in gesprek aan de hand van een opinienota, notitie. We hebben natuurlijk twee sessie gehad inmiddels, een soort van technische sessies. Ik zal even nagaan wanneer die precies komt. Ik heb hem ook nog niet in de ‘…’ in het college gehad, dus ik denk inderdaad dat de commissie van januari de deadline daarvoor is verstreken. Excuus daarvoor, dus dan wordt dat februari. Maar het wordt dus een opinienota waarin we dus gezamenlijk vroegtijdig de contouren van Spa 2.0 kunnen gaan vormgeven. De voorzitter: En dat andere punt, komt u daar dan nog op terug? Wethouder Berkhout: Wat is dat andere punt? De voorzitter: Wat op de jaarplanning staat. De heer Aerssens. De heer Aerssens: De Spa 2022. Dus eigenlijk wat we zo meteen met die opinienota gaan doen, of de resultaten daarvan dan voor de zomer al terug kunnen komen. Want ik vermoed gezien de ontwikkelingen die er op dit terrein zijn, dat we er wel misschien meer tijd voor gaan nodig hebben dan slechts het na de zomer te bespreken en dan ook nog eens gaan starten daarmee per 2022. Wethouder Berkhout: Nou, dan ga ik even voor u na hoe dat nu in de planning staat. Maar kijk, hoe we het bedoelen is, we gaan gewoon het komend jaar werken aan een Spa 2.0. Met een opinienota aan het begin om de kaders met elkaar vast te stellen, en vervolgens de uitwerking.

Maar ik ga nog even na wanneer dat precies in de planning staat. De voorzitter: Mooi, dan komt u daar nog op terug. Dan ga ik met u naar … Zijn er nog ander commissieleden? Ja, de heer Van Leeuwen, D66. De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, ik had ook nog even contact gezocht met de griffie eerder deze week. Want wij missen op de jaarplanning de, nou ja, hoe wij doorgaan met deelmobiliteit. Dat valt wat ons betreft

5

uiteen in twee aspecten. Aan de ene kant een aandeelhoudersaspect wat natuurlijk in commissie bestuur besproken gaat worden. Namelijk welk geld in onder welk mandaat uitgegeven voor het huidige project, genaamd iZoof. Maar wij verwachten natuurlijk van onze wethouder mobiliteit om te horen hoe wij de deelmobiliteit in Haarlem gaan stimuleren. En dat zien wij graag breder dan alleen natuurlijk vanuit een aandeelhouders perspectief. Dus graag ook een reactie daarop. De voorzitter: Ja, ik kan u zeggen dat deze vraag ook is gesteld in het vragenhalfuurtje. Door wethouder Roduner is die beantwoord. En inderdaad, daar vindt nu afstemming plaats tussen de beide wethouders over waar dat gaat terugkomen. Maar dat dat terugkomt, dat is zeker. Is dat voor u voldoende? Ja? Oké. Andere commissieleden nog? De griffier: Moussa in ieder geval. De voorzitter: Ja? De heer Aynan nogmaals. Ga uw gang, over de jaarplanning, actielijst. De heer Aynan: Ja, voorzitter, heel kort. Ook in het kader van het onderwerp wat hierna komt. We zien … Ah … We zien dat de proefboringen naar onder andere geothermie dat die nu inmiddels al 1,5 jaar zijn vertraagd. En ze staan nu op de lijst voor ergens in juni-juli 2021, en dat wil ik wel even vermeld hebben in het kader van het warmtenet Meerwijk wat straks op de agenda staat. De voorzitter: Dan is dat luid en duidelijk genoteerd, dank u wel.

Heb ik dan alle commissieleden gehad wat betreft de jaarplanning en actielijst? Ja? Oh nee, ik zie de Dreijer van het CDA. De heer Dreijer: Dank u wel, voorzitter. Ja, ik zat net even te zoeken, want we kregen een mailtje van de Vijfhoek over het initiatief, en het zou vandaag op de ter kennisname stukken staan. Maar het staat er niet. De griffier: Jawel. De heer Dreijer: Bij de ter kennisname stukken? De griffier: Allerlaatste ‘…’. De heer Dreijer: Oh, staat hij helemaal daaro. Wat wordt daarmee gedaan? Wordt dat geagendeerd, voorzitter? De griffier: ‘…’ (buiten microfoon). De heer Dreijer: Oké. Nou, dan heb ik … Dank u wel. De voorzitter: Ja, ik begrijp dat dat stuk gewoon automatisch geagendeerd gaat worden. Dus dat is in orde. Februari waarschijnlijk. Iemand anders nog? Nee? 5.

Transcript commissie d.d. 12 november 2020 De voorzitter: Dan ga ik met u naar agendapunt 5, en dat is het transcript van de vergadering van 12 november 2020. Zijn er nog op- of aanmerkingen over? Nee?

6

6.

17.20 uur Raadsjaaragenda 2021 (College) De voorzitter: Dan ga ik met u naar agendapunt 6, en dat is de raadsjaaragenda 2021. De raad wordt geïnformeerd de raadsjaaragen… Gevraagd de raadsjaaragenda vast te stellen. En de commissie beheer behoort alleen de raadsjaaragenda voor de programma’s 4.1, deels dus, en geheel programma 5. Het bevat alleen nieuwe jaaragendapunten, en dus niet degenen die reeds bekend waren in 2019. Dit plan staat ter … 2020. Dit plan staat ter advisering op de agenda, en de commissie zal vanavond bepalen of dit voorstel rijp is voor behandeling in de raad. Wie wil als eerste zijn termijn, als er over gesproken wenst te worden? Ik begrijp dat de wethouder eerst nog een toelichting wil geven. Dus dat … Wethouder Berkhout: Sorry, ik dacht je bent al meteen … De voorzitter: Nou, ik ben bij de raadsjaaragenda, agendapunt 6. Wie wil als eerste het woord? Ja? De heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Ja, voorzitter, ik zie dat de startnotitie voor de fietsenstallingen over het station pas in oktober komt. Dan zijn we volgens mij al te laat voor de hele MIRT-ronde van volgend jaar, waar we juist geld willen binnenhalen. Dus hoe verhoudt dat zich daartoe? En kunnen we dus die startnotitie niet gewoon al eerder krijgen, in februari of maart? En van Spa waren net ook al wat opmerkingen. We hebben recent de contouren zijn gepresenteerd.

En is dat nou het verhaal wat in dat plan van 2022-2027 gaat komen? Want als dat zo is, dan zou ik eigenlijk willen pleiten voor, kom er eerder mee, want die contouren zijn al bekend. En dan doe het dan niet voor tot 2027, maar doe het als een plan voor 2 jaar, omdat we ook al nu weten dat we onze doelen nog niet hiermee gaan halen. We hopen een flinke sprong te maken, maar we gaan onze doelen niet halen. Dus volgens mij kan je nooit het beleid voor 5 jaar vastleggen met alleen het pakket wat er nu aan zit te komen. Dus ik zou voor een korter actiegericht plan pleiten. En tenslotte, de omgevingsvisie komt in september, maar ik mis eigenlijk in de hele planning en agenda de tussenstap. Want ik neem toch aan dat we er als raad ook nog over gaan spreken, voordat er een uitgewerkt document ligt? De voorzitter: Wie kan ik dan het woord geven? Nee? Dan ga ik het woord even geven aan de wethouder, om te reageren. Wethouder Berkhout: Ja, volgens mij met betrekking tot Spa, dit lijkt me nou bij uitstek iets om bij een opinienota mee te geven. Dus dat … Volgens mij kunt u deze … Ik heb hem al gehoord, dus ik er nog even naar kijken voordat de opinienota komt. Maar als we die gaan bespreken in, over Spa bedoel ik, in februari, kunt u dit daar gewoon aangeven, zou ik willen zeggen. En dan met de fiets en het stationsplein.

Ja, volgens mij zijn wij voornemens om daar toch wel over niet al te lange termijn een subsidieaanvraag te doen. Dus ik moet even kijken hoe zich, daar kom ik nog schriftelijk op terug, hoe zich dat verhoud tot deze planning in de raadsjaaragenda. De voorzitter: Prima, dus u komt daar nog schriftelijk op terug over het fietsen. De heer Visser: En de omgevingsvisie? De voorzitter: Dat is commissie ontwikkeling, mijnheer Visser, dus dan mag u dat daar vragen. Wethouder, was u klaar met uw termijn? Ja, dan is dit stuk zo, als er geen tweede termijnen zijn, zo voldoende besproken. En dan wil ik aan u vragen, hoe wilt u dit stuk agenderen? Als hamerstuk, hamerstuk met stemverklaring of bespreekpunt? Het laatste lijkt me wat overdreven, maar wat u wilt. Hamerstuk? Is daar voldoende steun

7

voor? Als u even uw hand op wilt steken. Ik zie nu alleen de ChristenU… Ja fijn, dan gaat dat naar de agenda als hamerstuk. 7.

17.30 uur Warmtenet: oprichting transport- en distributiebedrijf voor warmte: wensen en bedenkingen (RB) De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 7. En dat is het warmtenet: oprichting transport- en distributiebedrijf voor warmte: wensen en bedenkingen. In de Haarlemse transitievisie warmte, die in het eerste kwartaal van 2021 aan de raad wordt voorgelegd, wordt nader ingegaan op de wijken waar gestart kan worden met het aardgasvrij maken van wijken of buurten. Het besluit wordt genomen nadat de transitievisie warmte in concept voor inspraak is vrijgegeven. In de transitievisie warmte wordt toegelicht dat de ontwikkeling van een warmtenet in meer wijken een belangrijke bouwsteen is voor het aanwijzen van Meerwijk als startwijk. Doelstelling van dit stuk is het besluit tot oprichting van het Haarlemse warmtenetwerk, en dat is een bevoegdheid van het college. Omdat het oprichten van een warmtenetwerk een belangrijk besluit is, vindt het college het van belang dat er draagvlak vanuit de raad voor het besluit is. Daarnaast is op grond van artikel 160 van de gemeentewet het college verplicht inzake een voorgenomen besluit tot oprichting van een deelneming in onder meer vennootschappen, de raad in gelegenheid te stellen zijn wensen en bedenken ter kennis van het college te brengen.

Later in de tijd dient door het warmtebedrijf een investeringsbesluit te worden genomen dat aan de raad wordt voorgelegd. Ook voor toekomstige uitbreidingen wordt een investeringsbesluit aan de raad voorgelegd. Het plan staat ter advisering op de agenda, en de commissie zal vanavond bepalen of dit voorstel rijp is voor behandeling in de raad. Dan heeft de heer Van Leeuwen daar al een opmerking over gemaakt. En we hadden afgesproken dat de wethouder aan het begin van dit punt eventjes daarop zou reageren. Wethouder Berkhout: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, ik bemerk, gezien de technische vragen, en eigenlijk ook vanwege het belang wat wij eigenlijk meegeven in de woorden die de voorzitter net uitspreekt, dat we dit wel even heel zorgvuldig moeten doen. En ik zou u daarbij ook het voorstel willen doen om een tussenstap in te lassen, en eigenlijk in februari met een ontwerp oprichtingsbesluit naar u toe te komen waarin de raad haar zienswijze kan geven. Daarmee zie ik vanavond eigenlijk als een eerste bespreking hè. We zijn natuurlijk al langer bezig in dit traject. Maar een eerste bespreking om uw wensen en bedenkingen in algemene zin mee te nemen. Dat zullen wij dan verwerken in het ontwerp oprichtingsbesluit. En dat zal in februari ter zienswijze aan u voor worden gelegd.

Ik denk dat we dan even een zorgvuldige tussenstap inbouwen om vervolgens richting oprichting en financiering te gaan. Dus in een procesvoorstel waar nu wordt geschetst van, de volgende stap is dat het college het oprichtingsbesluit neemt, wil ik een stap inbouwen, ontwerp oprichtingsbesluit met zienswijze van de raad in februari. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. U hoort dus de wethouder een voorstel doen tot een tussenstap. Is er iemand op reageren, of kunt u daar akkoord voor geven door uw hand op te steken? Vindt u dat een prima voorstel? Ja, ik zie in ieder geval voldoende steun voor dat … De heer Smit: Voorzitter. De voorzitter: Ja, ja, ja, de heer Visser, of de heer Smit, u krijgt zo het woord. Maar ik stel even vast dat er in ieder geval hier in de zaal een meerderheid voor lijkt te zijn voor dat voorstel, en dan krijgt u nu het woord. De heer Smit, OPH. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Een korte vraag aan de wethouder. Betekent dat dit raadsstuk nu wordt aangehouden? Of wilt u dat volgende week wel in de raad hebben?

8

De voorzitter: Nee, het stuk gaat dan niet door naar de raad. De heer Smit: Dank u, mijnheer de voorzitter. De voorzitter: Mooi. Dan ga ik nu wel gewoon beginnen met de bespreking van het stuk. En wie kan ik als eerste het woord geven? Mevrouw Moison van de SP. Mevrouw Moison: Ja. Dank u wel, voorzitter. De Haarlemse subsidieaanvraag is door het ministerie niet gehonoreerd. De rede hiervoor is, de bronnen van het warmtenet worden nog onvoldoende zeker geacht, en de technische uitwerking wordt als matig beoordeeld. Omdat voor het aansluiten van 5200 corporatiewoningen er geen rekening is gehouden met een eventuele subsidie, wordt dit project financieel niet direct geraakt. Financieel mag het dan wel uitvoerbaar blijven, maar de aanvraag is op inhoudelijke grond afgewezen. De onderbouwing van de technische haalbaarheid is als onvoldoende beoordeeld. De mogelijke oplossingen die u in de bijlage 5 noemt, zijn nog allerminst zeker. Bijna alles is nog in onderzoek. Dit geeft de SP geen vertrouwen in de haalbaarheid van dit project. En hoe zinvol is het dan om een bedrijf op te richten, terwijl je niet helder hebt of je wel tot de productie kunt komen. Het lijkt mij beter om eerst met een plan te komen waar je wel subsidie voor krijgt, want dat betekent dat er een product ligt dat voldoende onderbouwd en technisch in orde is.

Dat geeft veel meer vertrouwen in het doen slagen van het Haarlemse warmtenetwerk. Bovendien wordt daarmee de verdere verdichting van het warmtenet in Meerwijk naar eengezinswoningen financieel ook weer mogelijk. Even voor de helderheid. De SP is groot voorstander van het tot stand komen van een goed milieuvriendelijk warmtenetwerk. Maar daarvoor is bij de start een duidelijk en goed onderbouwd plan noodzakelijk. Het gaat immers om heel veel geld waarbij je het risico tot het minimum moet beperken. Dank u wel. De voorzitter: Wie wil dan het woord? Ja, de heer Amand, Trots Haarlem. De heer Amand: Dank u wel, voorzitter. De krantenberichten zijn negatief voorlopig. Purmerend is negatief. Alles is een beetje vreemd. Vaillant, onze bondgenoot, daar hebben wij het eigenlijk niet zo op. Want wij gaan weer afhankelijk worden weer van grote jongens, en dat is voor ons eigenlijk de rede om te zeggen, wat de wethouder ook zegt, we doen een stapje terug. Laten we eerst nou ook, net als de SP zegt, met een goed plan komen, gedegen. Dat gas dat hebben we nog, het is nog het schoonste op heden ook. Dus we gaan eerst maar eens even afwachten dat de wethouder met een gedegen plan komt waar we echt wat mee kunnen. Dus dat is de vraag ook aan de wethouder. De voorzitter: Mevrouw Moison, wilt u uw microfoon uitzetten? Ja. De heer Van Leeuwen, D66.

De heer Van Leeuwen: Ja, voorzitter, soms heb je een onderwerp waar je eigenlijk de hele spreektijd van vanavond, dat is nu nog 16 minuten, mee zou kunnen vullen. Maar dat ga ik natuurlijk niet doen, want er zijn nog tal van andere onderwerpen waar D66 het woord over moet voeren vanavond. Want er ligt voor ons heel complex besluit. En ja, het Haarlems Dagblad opende vandaag ook al, 40 miljoen, dat is best serieus geld. Dat is heel serieus geld, en dat vereist zorgvuldige besluitvorming. Mijn eerste punt is in ieder geval ondervangen door de wethouder. Want wij worden gevraagd onze wensen en bedenkingen te geven over het ontwerpbesluit. Alleen het hele ontwerpbesluit, namelijk het concept collegebesluit, zit er niet bij. Dus ja, waar kan je dan je wensen en bedenkingen over geven? En ik ga een paar bullets doen van de vele pagina’s die ik zou kunnen zeggen, maar een paar accenten. Kijk, het eerste is eigenlijk gewoon heel simpel, en dat komt vanuit de artikel 160 van de gemeentewet, dat bij een besluit als deze moet aan ons worden aangegeven dat in het bijzonder aangewezen moet worden, en ik citeer, merkt u, worden geacht voor de behartiging van het

9

daarmee te dienen openbaar belang. Nou dan kom je op hele simpele vragen. Welke openbaar belang wordt gediend met deze constellatie? Welke andere varianten zouden er mogelijk zijn, en wat zijn de voor- en nadelen van die varianten? Want uiteindelijk moeten wij met elkaar, en ik ben fan van het volgende woord, alles overwegende een beslissing maken. Alles overwegende moeten wij een beslissing maken of dit de beste manier is om als Haarlem een steentje bij te dragen aan dit warmtenet. Er zit natuurlijk wel in het stuk … We zijn hier al lang over in gesprek, maar uiteindelijk is dit een belangrijk besluit waarbij dus de financiële consequenties die duidelijk moeten zijn, de risico’s duidelijk moeten zijn. Waarom we met drie partijen gaan participeren, maar die twee partijen net allebei dan weer samen één partij worden in deze constellatie die wordt voorgesteld? Vele vragen die ook technisch zijn, zijn gesteld door andere partijen. En wij hopen dat op weg naar het echt besluit dan in januari of februari, wij meer duidelijkheid gaan krijgen van het college. En dan ga ik gewoon weer even terug naar iets wat wij hier met elkaar eerder besproken, en wat ook terug komt in het stuk. Wij hebben hier in Haarlem hebben we een duidelijk, nou, gesprek en discussie gehad, en rekenkamercommissierapport over de Waarderhaven.

Maar kijk naar elke willekeurig raadsenquête in Nederland, kijk naar elke willekeurige parlementaire enquête. Als je uiteindelijk in een soort van salamitactiek tot een besluit wordt bewogen als raad, dan merk je vaak dat het niet de beste besluiten zijn. Ik breng in herinnering, de Vira, het warmtenet in Rotterdam waar een rekenkamerrapport ligt. De bouw van de Stopera in Amsterdam bij de buren. Uiteindelijk lijkt dan altijd, er was tunnelvisie, de argumenten waren onvoldoende helder, de verschillende varianten lagen niet meer op tafel en de voor- en nadelen waren ook niet helder en er was geen open kaart over de risico’s. Nou, dat is wat wij als D66 voor een besluit als dit precies nodig hebben. Want ja, we willen verduurzamen. En ik heb hem meegenomen, de krant van vandaag. Je kan een dag niet de krant openslaan. Kijk, mooi ‘…’. De wereld stevent af op opwarming van ruim 3 graden. We moeten echt aan de bak. Maar we moeten wel zorgvuldig aan de bak met degelijke besluitvorming waarbij de risico’s en de voor- en nadelen van deze variant glashelder zijn. Ook complexe zaken vragen om duidelijke besluitvorming. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter: Wie wil dan het woord? Ja, mevrouw Schouten, Partij van de Arbeid. Mevrouw Schouten: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ik kan me zeker vinden in wat de vorige sprekers al naar voren hebben gebracht.

Kijk, wij willen natuurlijk heel graag wel een warmtenet, maar het is niet een doel op zich. Je moet vooral weten waarvoor je het wil doen, en je moet ook weten wat je nodig hebt om die warmte überhaupt tot stand te kunnen brengen. En dat is wel een heel vaag begin op dit moment. Dus we gaan iets inrichten en we gaan al iets formeel maken, terwijl we nog helemaal niet weten hoe we met de inhoud om moeten gaan. Ik denk dat dat ook één van de voorwaarden is die ik nog wil toevoegen aan alles wat hier verder al gezegd is. De voorzitter: Dank u wel. De heer Hulster, Actiepartij. De heer Hulster: Dank u wel, voorzitter. Ja, wij vinden … Zien ook dat er klimaatdoelstellingen gehaald moeten worden en dat er grote problemen zijn. Van het gas afgaan, zodat er woningen verwarmd kunnen worden op een duurzame manier, lijkt een hele goede stap. En dat warmtenet is daar natuurlijk een mogelijke oplossing in. Hoewel er ook partijen zijn die zeggen, misschien moeten we aan waterstof gaan denken. Maar goed, nu ligt hier een voorstel voor om over een warmtenet na te denken. En bij dat warmtenet, dit … De samenwerkingsovereenkomst is heel sterk gekoppeld aan het idee van geothermie. En ik verwacht eigenlijk dat het daaraan gekoppeld is. Nu weten we ondertussen dat geothermie, dus het opwarmen van … Het halen van warmte uit diepe aardlagen, de duurste is van duurzame warmte opwek.

Mevrouw Oosterbroek: Wat is …

10

De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Wat is uw bron daarbij, mijnheer Hulster? De heer Hulster: De … Oh, ja, dat is een interessante vraag. Nou, goed, dat ben ik benieuwd naar. Is dat inderdaad de duurste oplossing, zoals we wel vaak horen. In ieder geval zien we bij een analyse een punt later op de agenda staan, dat de goedkoopste manier van op een duurzame manier opwekken is via zonnewarmte. Dus de overtollige zonne… De warmte die er zomers uit de lucht valt opslaan in de grond met een warmtekoudeopslag, en die ’s winters te gebruiken. En dat plan is voorgesteld in het Ramplaankwartier. Aanvankelijk zou dat plan bijna van de agenda worden gehaald, omdat het geen rendabel project lijkt. En nu wordt het voorgesteld als een heel rendabel project. Waarom wordt er niet voor deze techniek gekozen in Meerwijk? En de andere vraag die we hebben is, moeten we de ontwikkeling van dit warmtenet nou los zien of geothermie, of is dit eigenlijk gewoon doelredenatie van, we willen geothermie en daarvoor moeten we nog even een warmtenetwerk hebben? De voorzitter: De heer Aerssens, VVD. De heer Aerssens: Dank u, voorzitter. De wensen en bedenkingen bij dit punt, en ik ben blij dat we dit in ieder geval al in februari nog een keer gaan bespreken, want wij hadden er nogal wat.

Eén van de grootste punten is dat de risico’s voor ons onvoldoende in kaart zijn gebracht. Het is iets wat best wel een grote investering gaat kosten, 40 miljoen. Waarvan ongeveer 6,5 miljoen voor de gemeente, met een terugverdientijd van ongeveer 30 jaar, mits alles goed gaat. En om het u een beetje mee te geven, een zonnepaneel, dat heeft zich al in 6 à 7 jaar terugverdiend. Dus waarom kiezen we dan voor een dergelijke enorme risico dragende optie om dit warmtenet nu op te richten met alles wat daarbij komt. En waarom kiezen we nu niet voor het even afwachten van de resultaten uit Rotterdam, uit Purmerend, om dan vervolgens eens te gaan kijken naar de effectiviteit van een warmtenet. En in Haarlem kunnen we veel meer doen met het beperkte financiële middelen die we hebben. Met een veel hoger rendement bijvoorbeeld in te zetten op zonnepanelen. Daar komt nog bij dat de technische analyse van dit stuk in de subsidieaanvraag matig werd beoordeeld, stond ook in de krant. En die matige beoordeling, ja, daar moeten we nu op voort gaan borduren. Daar moeten we nu een besluit op nemen, en eigenlijk is voor ons die matig als beoordeling bij deze hele subsidieaanvraag eigenlijk een rode vlag. En die rode vlag die hebben we ook gezien in Purmerend, die hebben we ook gezien in Rotterdam. Al die rode vlaggen, dat moet toch iets opleveren hier.

De VVD vindt het jammer dat we nu niet zeggen van, oké, laten we dit even uitstellen. En we doen het nu in ieder geval tot februari, maar dat zou veel verder kunnen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Ja, mijnheer Aerssens, wat is … Hoe zou de VVD klimaatverandering willen oplossen? De heer Aerssens: Nou, ik denk dat het een hele goede is als u over, nou, ongeveer een jaar eens ons verkiezingsprogramma gaat bekijken, daar gaan we dat helemaal in uiteenzetten. Maar ik geef het u bijvoorbeeld op de korte termijn maar even mee, dat onder andere zonnepanelen op, nou laten we zeggen, gemeentelijk vastgoed al een goede start zou zijn. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek.

11

Mevrouw Oosterbroek: Bent u ervan op de hoogte dat we dit jaar al te maken hebben met 1 graden stijging, en dat met 1,5 graden de, ja, de gevolgen niet te overzien zijn, ook niet beheersbaar voor onze dijken. Dus dat uw verkiezingsprogramma wellicht iets te laat komt. De heer Aerssens: Ik denk dat ons verkiezingsprogramma goed op tijd gaat zijn voor de komende verkiezingen. De voorzitter: U heeft ook nog een interruptie van de heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Ja, ik hoor de VVD nu verwijzen naar zonnepanelen als oplossing. Nou, op zich kan je met zonnepanelen heel wat doen. Maar in een stuk wat we later vanavond bespreken staat, als we 50% van de geschikte daken in Haarlem voorzien van zonnepanelen, en we doen ook nog een aantal andere dingen, zoals al die zonnepanelen op die plassen en zo. Dan kunnen we 20% tot 30% van de elektriciteitsbehoefte van Haarlem voorzien. Dus die zonnepanelen zijn nu al geclaimd voor onze afspraak in de RES voor de elektriciteitsvraag. En we hebben het hier over de warmtevraag. Dus volgens mij zitten we nu dubbel te tellen, want meer daken hebben we niet in Haarlem. De heer Aerssens: Ik vind het prachtig dat u de RES even aanhaalt. In de conceptvisie die we daarover hebben vastgesteld, staat dat wij uitgaan van bewezen en zo laag mogelijke risicodragende oplossingen voor alles wat maar met onze energietransitie te maken heeft.

En ik denk dat dit daar in ieder geval op dit moment, met de huidige risico’s, zover we dit in kaart hebben gebracht, zeker niet op aansluit. Voorzitter, ik ga verder. De heer Visser: Ja, maar u geeft … Voorzitter. U geeft geen antwoord op mijn vraag. We kunnen of die daken vol leggen met zonnepanelen voor elektriciteit, maar dan kunnen we geen warmte doen. Of we kunnen het volleggen met warmte. En natuurlijk zijn er ook slimme combinaties te bedenken, maar we hebben niet genoeg daken in Haarlem om allebei volledig met zonnepanelen op te lossen. De heer Aerssens: Nee, klopt. Dat is … Ik geef u die, daar heeft u gelijk in. Maar ik denk dat het een deeloplossing is. En er zijn veel dingen die we uiteindelijk moeten gaan doen. Exact hetgeen wat nu voorligt, denk ik niet dat op dit moment de juiste keus is voor de beperkte financiële middelen die we hebben. Ik denk dat we deze 6,5 miljoen in ieder geval beter zouden kunnen inzetten. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Aerssens: Dan ga ik nu daadwerkelijk verder, voorzitter. Ik ga heel even kijken wat ik al heb gehad. Ja, het laatste punt wat onderaan deze notitie staat, is dat we als het uiteindelijk blijkt dat geothermie geen goede oplossing gaat zijn, dat we dan op zoek gaan naar iets anders.

En nu heeft de VVD het al een aantal keer gevraagd van, ga eerder kijken naar alternatieven die er zijn, en wacht niet af tot het te laat is. Dat doen we nu opnieuw weer wel. En ik zou echt de wethouder willen vragen om, ga nou eens alvast kijken wat we nou als daadwerkelijke vervanging voor die geothermie kunnen doen, mocht het uiteindelijk zo zijn dat het niets zou gaan opleveren. Voorzitter, daar houd ik het bij voor de eerste termijn. Dank u. De voorzitter: Wie wil dan het woord? Ja, mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Ja, voorzitter, bedankt. GroenLinks wil sociale energietransitie, en de realisatie van het warmtenet is daar een belangrijk onderdeel van. Want we willen controle hebben op die prijs voor onze Haarlemmers. En we willen ook minder afhankelijk zijn van fossiele industrie, want dat is, ja, verleden tijd. En geothermie is voor het Rijk juist de goedkoopste vorm van energie, afgezien van houtige biomassa

12

verbranding. Dus wij hebben gewoon vertrouwen in geothermie. GroenLinks heeft nog wel wat wensen en bedenkingen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Ja, hoe staat GroenLinks tegen het gebruik van houtige biomassa? Mevrouw Oosterbroek: Goed dat u dat vraagt, mijnheer Van Leeuwen. Nou, wij willen natuurlijk geen houtige biomassa verbranding hier in Haarlem. En GroenLinks wil dat nu ook niet. De voorzitter: Mooi. En dan heeft u nog twee interrupties. Eerst van de heer Smit en daarna nog van de heer Aynan. Eerst de heer Smit, OPH. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Mag ik u vragen … Mag ik u misschien vertellen dat GroenLinks, en de wethouder nadrukkelijk, heeft aangegeven dat hij pleit voor een belastingverhoging op gas opdat de prijs van gas dichter bij de prijs van aardwarmte komt. Besef je ook dat in Meerwijk, waar 5500 gestapelde appartementen zijn met mensen die merendeels gebruik maken van de huursubsidie, en er dus een inkomensplaatje is waarin het dragen van hogere energielasten enorm zwaar rust op het inkomen. En vindt u dat verantwoord om dat in feite op te leggen aan de mensen in Meerwijk? Dank u wel, voorzitter.

Mevrouw Oosterbroek: Volgens mij leggen we dat juist niet op aan de mensen in Meerwijk, omdat wij ervoor kiezen om het voor de mensen te willen oplossen, om die controle van die energievoorziening bij onszelf te houden. En daarom kunnen wij ervoor kiezen om die energielasten betaalbaar te houden voor elke Haarlemmer. De voorzitter: Gaat dit hier nog over? De heer Smit: Voorzitter, mag ik nog? De voorzitter: Ja, ga uw gang nog. OPH. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Nee, wat ik bedoel te zeggen is, de wethouder wil dat de belasting op gas omhoog gaat, zodat gebruikers, en ook in Meerwijk, meer voor hun energie gaan betalen. Het lijkt me toch dat als je met nadruk let op mensen met een bescheiden inkomen, dat dat toch geen ambitie van GroenLinks mag zijn om de energieprijzen omhoog te brengen? Dan heeft u zelf niets in de hand, maar dan hoopt u dat het Rijk de energieprijzen omhoog brengt. Vindt u dat een standpunt van GroenLinks? Mevrouw Oosterbroek: Nee, wij willen natuurlijk dat netto de energielasten lager worden voor mensen. En daarom heeft het college ook ingezet op gratis energie bespaaradvies, waar elke Haarlemmer vandaag stappen in kunnen zetten. Dus het is helemaal niet zo dat wij willen dat de energieprijzen voor huishoudens omhoog gaat.

En wij doen er … Of het college doet in ieder geval de stappen daaraan om ervoor te zorgen dat mensen niet meer gaan betalen, want wij hebben geen invloed op het Rijk. De heer Smit: Mooi, maar gaat u nog even koffie drinken met uw wethouder? Dank u, voorzitter. De voorzitter: De heer Aerssens, VVD, omdat dit aansluit op deze interruptie.

13

De heer Aerssens: Ja, dat gaat over wat mevrouw Oosterbroek net zei, over die sociale energietransitie. Mevrouw Oosterbroek zegt dat dit plan bijdraagt aan die hele sociale energietransitie. Maar bij wie legt mevrouw Oosterbroek de kosten? 27 miljoen. Bij corporaties die al de sociale huurwoningen uitbaten. Noemt u dat dan sociaal, dat we uit die budgetten een enorme hap nemen, zodat de kwaliteit van die woningen onder andere minder wordt, zodat we minder woningen kunnen bouwen. Noemt u dat sociaal? Mevrouw Oosterbroek: Ja, u heeft hier, en volgens mij zie ik dat heel vaak hier in de raad gebeuren, twee verschillende begrippen door elkaar. U heeft het over kosten, en wij hebben het hier over een investering. Die energielasten die zullen mensen sowieso gaan betalen. En op deze manier hebben we ze alvast gereserveerd, hebben we duidelijke doelstelling met het geld en draagt het bij aan een duurzaam Haarlem. Dus wij zien het echt als een investering, en u heeft het over kosten. En volgens ons is dat niet zo. De voorzitter: Dan nog de interruptie van de heer Aynan van Jouw Haarlem. De heer Aynan: Ja. Dank u wel, voorzitter. GroenLinks heeft vertrouwen in geothermie, maar waar is dat vertrouwen op gebaseerd? Want er is nog helemaal geen warmtebron gevonden. Mevrouw Oosterbroek: Er is een werkende geothermiebron in Den Haag. Er zijn meerdere werkende geothermiebronnen.

Het is alleen dat, wij weten niet wat er in onze ondergrond is, omdat we daar nooit boringen van Shell hebben gehad. En eigenlijk zitten we gewoon te wachten tot het Rijk aangeeft, ja hoor, u krijgt deze garantie, dan kan ook de bank financieren. Maar zodra het Rijk dat stapje dus niet zet, dan kunnen wij lang wachten, dan kunnen we hoog springen, dan kunnen we laag springen. Maar dan zitten wij gewoon op het Rijk te wachten als gemeente. De heer Aynan: Dus u heeft zonder seismologisch onderzoek, zonder proefboringen, zonder garanties heeft u zomaar blind vertrouwen in geothermie. Nou, dan weten we in ieder geval waar GroenLinks staat. Mevrouw Oosterbroek: Nee, wij zitten gewoon te wachten op garantiestelling van het Rijk. De voorzitter: Gaat u verder, mevrouw Oosterbroek. Mevrouw Oosterbroek: Nou, GroenLinks heeft natuurlijk ook nog wel wensen en bedenkingen hè. Nou, voor de beslissing over het eigendom hebben we graag wat meer informatie. Een stevige SWOT-analyse. Alles overwegende ziet GroenLinks graag wat meer informatie over het 100% eigendom, het scenario meerderheid van de eigendom en het scenario fiftyfifty van eigendom. En dan kunnen we echt een keuze maken, en in de minste risicobenadering. Want laten we wel wezen, als we niets doen, dan is het risico nog veel groter. Dan breken de dijken misschien, en dan bestaat Haarlem al niet meer.

De voorzitter: De heer Amand, u wilt het woord? Of een interruptie. De heer Amand: Ik wil een interruptie plaatsen, voorzitter, als ik zo vrij mag zijn. Hoor ik nou mevrouw van GroenLinks, mevrouw, zeggen van, ze wacht ook samenwerking met Shell? Is dat nou … Heb ik dat nou heel goed gehoord, mevrouw Oosterbroek? Mevrouw Oosterbroek: Nou, we hebben … In Nederland hebben we staatsmijnbouw, dus dat toezicht, en die krijgt informatie van Shell over wat er in onze ondergrond gebeurt. En alle informatie in Nederland op het

14

gebied van geothermie is eigenlijk ook door Shell geleverd aan ons rijk. En dat was mijn verwijzing met Shell. Dus de informatie over onze ondergrond komt vaak van Shell, door de gasboring. De voorzitter: Nou, dat was ‘…’ Shell. Dan gaan we nu naar de heer Aynan van Jouw Haarlem. Voor uw termijn begreep ik, de heer Aynan. De heer Aynan. Oké. Dank u wel, voorzitter. Voorzitter, het is hartstikke goed om ambitie te hebben, maar blinde ambitie is levensgevaarlijk. Ik heb me echt gewoon verbaasd over wat we hier als raad gepresenteerd kregen. Ik raakte echt gewoon verdwaald in wat ik aan het lezen was. Om te beginnen met … Daar moest ik een beetje om lachen. Die term sheet. Onze wethouder, die is gevestigd op Grote Markt nummer 1. Ja, voorzitter, dat is Douglas, dat is een parfumeriezaak. Het stadhuis is gevestigd op Grote Markt nummer 2. Nou, dat zijn hele simpele dingen waarvan ik denk, als dit al fout gaat, hoe kan ik de rest dan serieus nemen. En dan even het Haarlems warmtenetbedrijf hè, want dat is waar we het over hebben. Ik heb dat in een schema proberen neer te zetten. Dat is dus de gemeente met 50% aandelen. En Firan, en samen met Duurzame EnergieNetweken Noord-Holland de andere 50%. Maar Firan is dan weer de dochter van Liander.

En Firan is dan ook gemachtigd door Duurzame EnergieNetwerken Noord-Holland om namens hen een directeur of bestuurder te leveren voor Haarlems warmtenetbedrijf, en dat is het dagelijks bestuur. Maar de gemeente met 50% aandelen heeft geen bestuurder. En die Duurzame EnergieNetwerken Noord-Holland die worden bestuurd, of zoiets, door de Provincie, en die zijn dan aandeelhouder. En het management daarvan en het beheer ligt bij KplusV BV. Dat is gewoon een commercieel consultancy bureau. En die directeur van Firan, die heeft een raad van commissarissen die uit drie leden bestaan, waarvan één van Firan, één van de gemeente en één van onafhankelijke huize, die dan weer benoemd worden door de aandelenvergadering. En Firan en de gemeente die sluiten een samenwerkingsverband, waarin staat dat uitsluitend pré, Ymere, Elan en Alliander als netbeheer gaan opereren. En die directeur die heeft weer een projectleider, een businessontwikkelaar en een directeur new business onder zich. Voorzitter, geachte commissieleden, u snapt dat we hier echt gewoon de weg aan het kwijtraken zijn. En dat ik met de beste wil van de wereld hier natuurlijk geen akkoord op kan geven. Beschouw dit maar als mijn zienswijze. Ik ben hartstikke blij dat het ook doorgeschoven is, want op deze manier zijn we eigenlijk een Haarlems SS Rotterdam aan het creëren. De voorzitter: Dank u wel.

Wie wil dan het woord? De heer Dreijer, CDA. De heer Dreijer: Ja. Dank u wel, voorzitter. Ja, hetzelfde gevoel bekroop mij ook een beetje bij het lezen van de stukken. Het is inderdaad een vrij ingewikkelde instructie. En het CDA kan ook niet zien of dit nou eigenlijk de beste constructie is. Het is in ieder geval wel ingewikkeld opgeschreven. Maar we denken wel dat we een uitgangspositie moeten nemen dat 50% deelneming, nou ja, wel een goede uitgangspositie kan zijn. Maar goed, u hoort de opmerkingen ook van Jouw Haarlem en D66 met name. We hebben niks te kiezen. Dus misschien dat we dan toch wat anders, andere voorstellen, kunnen krijgen. Wat ik ook las is dat, nou ja, over de proeftuin is al wat gezegd. Door Cyrus One is een samenwerkingsovereenkomst gesloten met betrekking tot de uitkoppeling, en op dit moment wordt de haalbaarheid en de governance structuur uitgezocht. Mijn vraag is van, wanneer kunnen wij daar iets over verwachten, wanneer het klaar is? En wordt nou ook al gelijk gerekend met het beschikbare vermogen en hoeveel energie we nog nodig hebben om aan die middentemperatuur te komen. Want ‘…’ begrijp, levert Cyrus One geen middentemperatuur wat we willen hebben in Meerwijk, maar een lagere temperatuur. Dus hij moet opgekrikt worden, en dat kost ook energie.

Wat me wel opviel, is dat in, ik weet niet welk stuk, ik geloof het vierde stuk, stond dat Cyrus One de primaire hoofdbron is. En toen dacht ik van, hè, sinds wanneer is Cyrus One de primaire hoofdbron? Ik dacht dat geothermie altijd de primaire hoofdbron zou zijn. Kan de wethouder daarop reageren? Ook, en dat is ook de

15

rede waarom natuurlijk die subsidie is afgeschoten, we kunnen natuurlijk niet starten als er geen duidelijkheid is over de bronnen. En de bronnen, met name geothermie, maar ook Cyrus One, we weten nog helemaal niet hoeveel vermogen die gaat leveren. En ook geothermie, dat duurt nog wel even. Want zoals we nu ook op de agenda hebben staan, pas aan het eind volgend jaar gaan we pas praten over een mogelijke proefboring die we gaan doen. Dus die gaat pas in 2022 beginnen. Dus het allemaal erg ver weg, en dan zijn we al dit soort dingen aan het optuigen. Ik snap wel dat we ergens moeten gaan beginnen, maar voordat we echt spijkers met koppen slaan en echt veel geld gaan uitgeven, moeten we echt alle bronnen in kaart hebben. Wat die kosten en wat beschikbaar is. En alleen Cyrus One en geothermie, daar kun je volgens mij niet echt een goed plan op bouwen. Ik heb een technische vraag gesteld, maar ik was misschien iets te snel. In het eerste stuk staat dat er 5200 woningen in Meerwijk aangesloten gaan worden. Ik heb er helaas geen antwoord op gekregen. Maar we hebben helemaal geen 5200 corporatiewoningen in Meerwijk. Toen ik het tweede stuk ging lezen, toen werd het wat duidelijker, toen stond er 5200 woningen in Schalkwijk. Dus in het eerste stuk staat het verkeerd. En dan nog is de vraag van, hebben we de juiste corporatiewoningen in beeld.

Want als we dat namelijk niet hebben, dan gaat je businesscase natuurlijk helemaal mank. Want je moet natuurlijk wel weer al je kosten gaan verdelen over al die corporatiewoningen. En als dat niet goed in beeld is, ja, dan verwacht ik daar een hele verkeerde berekening voor te zien. Nog even een opmerking richting inderdaad de VVD, ook over zonnepanelen. Ik denk, ik zeg het nu gelijk maar even. Een zonnepaneel heeft zich inderdaad binnen 6 jaar terugverdiend, rekening houdend met de salderingsregeling. Maar de energiebehoefte is vele malen groter in Meerwijk. Dit gaan we niet oplossen met zonne-energie vanuit zonnepanelen. En die zonnepanelen die je eventueel wel allemaal daar kwijt kan, die heb je ook gewoon nodig voor je elektriciteit die daar nog nodig is. En daar gaat ook de rest trouwens over. En ik heb nog een aantal fouten in de termsheet ook gevonden, die ga ik u nog gewoon even, net zoals de Grote Markt 1, ga ik u even gewoon schriftelijk even melden. Tot zover, voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we nu naar OPH, de heer Smit, voor uw termijn. Ga uw gang. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Het is wel heel goed om te horen dat wij hier een knip in gemaakt hebben en in februari met elkaar opnieuw hierover praten. Dat betekent dat ik ook mijn tekst aangepast heb, want ik had u, mijnheer de wethouder, neer moeten sabelen.

Overigens heb ik geloof ik iets van 25, 30, 35 vragen gesteld, omdat de term sheet verschrikkelijk onduidelijk is. Het raadsstuk ook alleen maar onduidelijkheden aan elkaar plakt. En ik probeer daar ook een klein beetje, ik probeer een klein beetje daar een pad in te vinden. Een voorbeeld. In februari zegt uw college, zegt u als wethouder, in de informatienota duurzame warmte Haarlem betaalbaarheid, vanuit de voorlopersrol in de energietransitie is het aannemelijk te maken dat de onrendabele toppen, of een deel ervan, bij de gemeente terechtkomen. Nou, dat is een uitkomst van een voortrekkersrol om niet in 2050 maar in 2040 gasloos te zijn. Maar je weet dat dat geld gaat kosten. Daarbij, wethouder, u erkent die financiële risico’s die onder normale omstandigheden eigenlijk al niet te vinden zijn in onze gemeentebegroting. Want je kunt nog investeringen op een bepaalde manier erbuiten houden, maar op het moment dat wij onrendabele toppen moeten dekken, gaat het gewoon geld kosten. Dan komt de coronacrisis er overheen. En dan ligt dit stuk er met alleen maar onzekerheden en bedragen die wij op geen enkele manier kunnen toetsen. De 40 miljoen, ik heb er een specificatie van gezien. Dank overigens voor uw ambtelijke ondersteuning die de vragen zo goed mogelijk heeft geprobeerd te antwoorden en zo snel mogelijk, dat wil ik ook wel eens gezegd hebben.

Maar die 40 miljoen moet ook dan maar goed zijn, hebben we niet kunnen beoordelen. De businesscase, mijnheer de wethouder, wanneer gaat u ons die toezeggen? Wanneer krijgen wij daar inzicht in? Ik hoop dat u hem trouwens, dat inzicht, zelf hebt. Dan constateert …

16

De voorzitter: Mijnheer Smit, pardon dat ik even onderbreek. Maar u heeft een interruptie vanuit de zaal. Mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. Mevrouw Oosterbroek: Ja, het was wel een beetje een haakje, alleen het gaat nu een stukje verder. Mijnheer Smit, u heeft het over de coronacrisis. Ik hoor u eigenlijk nooit praten over de klimaatcrisis. Wat vindt u daarvan? De heer Smit: Hetzelfde als u denk ik. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Smit: Dank u wel, mijnheer de voorzitter. Ik had dus de vraag gesteld, wanneer krijgen we de businesscase? Heeft u daar zelf al inzicht in, en is die voor februari beschikbaar, zodat wij mee kunnen kijken? Het CDA constateerde al dat wij waarschijnlijk, met het concept wat er nu ligt, in Meerwijk moeten bijstoken, het water moeten bijstoken. Nou, als je bij gaat stoken, dan heb je geen gas meer, want je bent als wij van het gas af, maar je hebt elektra. Elektra komt wel van gas, dus de gascentrale moet wel blijven stoken. Nou is mijn vraag, heeft u een indicatie van de omvang en de kosten van het bijstoken in Meerwijk. En dan nog een vraag, we gaan … De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Oosterbroek, GroenLinks. De heer Smit: Ik wacht even. Mevrouw Oosterbroek: We gaan natuurlijk wel van het gas af, mijnheer Smit, maar pas in 2040.

Dus dat bijstoken dat kan naar ons inziens om in die transitie en de uitrol van geothermie, wel gewoon met gas. Dus ik begrijp helemaal niet, staat dat ergens in de stukken dat dat met elektra moet? De heer Smit: Als u een wijk afkoppelt … En we mogen met zijn allen, of het college doet dat namens de coalitie, een datum kiezen waarop een wijk van het gas af gaat, dan is de enige constatering die ik maak, als je van het gas afgaat, dan zal je met elektra moeten bijstoken. Ik ga nu door. Ik vraag de wethouder dus hoeveel hij denkt dat de bijstookkosten bedragen, eerst met gas en straks met elektra. Dan blijkt dat het hele concept is opgezet voor op dit moment 5200 gestapelde corporatiewoningen, maar er zijn ook minimaal 1000 particuliere grondgebonden woningen. Die worden buiten het verhaal gehouden. Maar ook daar weer geldt voor, als een wijk van het gas afgaat, dan zullen die woningen absoluut op het warmtenet aangesloten moeten zijn. Kan de wethouder een indicatie geven voor de totale aansluitkosten, isolatiekosten en hogere energielasten voor de 1000 grondgebonden particuliere woningen. En dan laat ik het even in de eerste termijn hierbij. En dan ik u, voorzitter, voor de tijd. De voorzitter: Wie wil dan het woord vanuit de zaal? Ja, de heer Mohr, Hart voor Haarlem. De heer Mohr: Ja, voorzitter, dank u wel.

En ik denk dat we kunnen vaststellen dat de droom van Berkhout vanavond een beetje in duigen is gevallen. En laat ik dan beginnen met de kwaliteit van deze notitie, die is echt beneden peil. En iemand met enig kritisch verstand uit de staf van de wethouder had deze notitie moeten tegenhouden. Om in klimaattermen te blijven, how dare you. Voorzitter, dit warmtenet kent grote risico’s, zowel financieel als technisch. En we hebben sterk de indruk dat het college zich slecht laat informeren en laat adviseren. En dit risico zit bijvoorbeeld ook in het, of bij het door het college gekozen netwerkbedrijf. Want dat heeft niet alleen heel weinig ervaring met de aanleg van warmtenetten, maar er hebben ons ook recent

17

een aantal berichten bereikt waar wij zorgen over hebben. En zo klinkt het in de energiewereld vanuit experts, zowel binnen marktenbedrijven of binnen energieleveranciers, waarbij zij zich afvragen of de propositie die Firan heeft ingediend, ook wel echt haalbaar is binnen de gestelde doelen en binnen de gestelde financiële kaders. Deze experts twijfelen daar ernstig aan. En dan kom ik toch op een aantal vragen, ook ten aanzien van Firan. Heeft … Die keuze is gemaakt, dat snap ik wel. Maar dit is nieuwe informatie. Kan de wethouder aangeven of in de zoektocht naar een netwerkbedrijf, en toen de keuze op Firan viel, ook bij andere gemeenten die ervaring hadden met Firan, geïnformeerd naar de kwaliteit van Firan? Past de wijze waarop de gemeente nu tot een keuze komt voor een marktpartij, in dit geval Firan, past die ook in hetgeen de warmtewet daarover gaat voorschrijven. Deze gaat begin 2021 naar de kamer. Een andere vraag die wij hadden is, of er al een leverancier is aangewezen? Want ook daar speelt de warmtewet een belangrijke rol, een belangrijk regelgevend kader. Even kijken. Oh ja, en tot slot een analyse van de investeringen. Is dat … Heeft die plaatsgevonden? En wat gebeurt er bijvoorbeeld wanneer Firan in gebreke blijft, wanneer het project langer duurt of wanneer de kosten stijgen? Waar ligt dan het risico voor die stijging? Dank u wel.

De voorzitter: Wie wil dan het woord, of heb ik iedereen gehad? De heer Visser, ChristenUnie. De heer Visser: Ja, voorzitter, ik sluit me aan bij de vragen van verschillende partijen. Het is een behoorlijk ingewikkeld stuk. Ik ben blij dat we er nog een keer over gaan praten, dan kunnen we het nog eens even goed op ons laten inwerken. Ik miste vooral de integraliteit. Er zijn heel veel bijlagen geleverd. En op zich staat er echt wel nuttige informatie in, maar daardoor raak je soms echt het overzicht kwijt. Dus ik zou echt heel graag willen dat er gewoon een integraal stuk komt met eigenlijk alleen maar die termsheet als bijlage. Maar alle inhoudelijke verhalen … En dan kunnen ook de technische vragen die zijn gesteld door verschillende partijen … Gewoon één duidelijk stuk komt, zodat we echt goed de redenatie van het college kunnen volgen. Want het gaat inderdaad wel over iets groots. Wij hebben wel een positieve grondhouding over het warmtenetwerk. Juist omdat we ook zien, we moeten iets doen voor het klimaat. En onze energie, en in dit geval de warmtevoorziening, moet verduurzamen. Maar ja, het moet wel een verantwoord besluit zijn. Juist ook als je ziet hoe het in andere gemeenten is gegaan. De VVD had het over de risico’s. Ja, daar viel me toch één passage heel erg op.