12-07 Inspreekbijdrage dhr. Bouwmeester namens de Trilcommissie met betrekking tot participatieproces Stationsplein en OV-hub
Tekst van het document
Geachte leden van de Commissie Beheer en Commissie Ontwikkeling,
Graag vragen wij namens de Trilcommisie, groep bewoners Stations gebied, een inspraakmoment aan voor agendapunt 6 "Stationsplein: start participatieproces over varianten" van de gezamenlijke commissievergadering op donderdag aanstaande 7 december.
Langs deze weg willen wij, bewoners van de Stationsbuurt, onze verbazing en onvrede uiten over de wijze waarop de Gemeente haar plannen betreffende de ontwikkeling van het Stationsplein zonder gedegen voorbereiding probeert door te drukken. Daarnaast willen wij in een vroeg stadium ruchtbaarheid geven aan het volgende planologische en financiële debacle in wording, waar uiteindelijk alle Haarlemmers en gebruikers van dit gebied de dupe van dreigen te worden.
De Gemeente beschrijft in haar Integrale visie stationsgebied Haarlem 2020-2040 een viertal scenario’s voor de ontsluiting van de vervoersstromen rond het Stationsplein. In het Collegebesluit 2023/1859552 stelt Wendy Dieben, procesmanager herinrichting Stationsplein, dat de Gemeente twee scenario’s hiervan heeft laten vallen, te weten de opties van een nieuw busstation aan de Jansweg en een nieuw busstation onder het nieuw te realiseren Berestyncomplex. Dit betekent dat er twee scenario’s resteren, te weten optie 1: bussen en auto’s via Kruisweg, fietsers via Jansweg, en optie 2: bussen en auto’s via Jansweg en fietsers via Kruisweg. De gemeente geeft hierbij meteen aan dat deze laatste optie de voorkeur heeft van haar partners Provincie Noord Holland, VRA, Prorail, NS, Connexion en Vastint (ontwikkelaar Beresteyncomplex).
Wij zijn verbaasd maar ook teleurgesteld dat de Gemeente zonder gedegen voorbereiding en afstemming met de overige stakeholders (waaronder wij, de buurtbewoners) eigenlijk al een scenariokeuze gemaakt heeft (‘’unanieme voorkeur’’). Deze keuze is gebaseerd op een onderbuikgevoel, maar is nog bij lange na niet getoetst of gestaafd aan gedegen onderzoek in de vorm van bijvoorbeeld een lijnenstudie van het openbaar vervoer. Tevens wordt er in het Collegebesluit met geen woord gerept over de ontwikkeling van het Beresteyncomplex. Hoeveel woningen, winkels en horeca gaan hier ontwikkeld worden? En welke onvermijdelijke en impactrijke invloed gaat dit hebben op de vervoersstromen op de Jansweg/Parklaan? Wij vinden het onbegrijpelijk dat de Gemeente voorsorteert op een scenario, terwijl deze en nog veel meer cruciale informatie ontbreekt.
In het Collegebesluit wordt meermaals gesproken over het verbeteren van de leefbaarheid en programma’s van eisen voor de leefomgeving. Maar over wat voor leefbaarheid spreken we als er in plaats van 800 bussen 1600 bussen door de Jansweg en Parklaan gaan rijden? Zeker als je bedenkt hoeveel schade en overlast omwonenden daar nu al hebben? En wat te denken van het daar nog bijkomende bestemmingsverkeer van het Beresteyn complex of wat daarvoor in de plaats gaat komen? Hoe plaats je zoiets in een historisch stadscentrum vol monumentale panden dat er niet op is gebouwd om zo veel verkeer met deze frequentie en gewicht te faciliteren?
Alle keuzes die momenteel zijn gemaakt of lijken te worden gemaakt, hebben plaatsgevonden zonder afstemming met de Haarlemse burgers, of meer specifiek: de omwonenden. Alleen partijen die in abstracte en heel specifieke eigen (zakelijke) belangen denken hebben inspraak gehad tijdens de inperking van alle mogelijke scenario’s tot nog slechts twee keuzes resteren. Vervolgens stelt mevrouw Dieben dat er voor een keuze van de overgebleven twee opties wel gezocht gaat worden naar een participatie met de Haarlemmers/omwonenden/belangengroepen. Maar van serieuze participatie kan onder deze omstandigheden natuurlijk niet gesproken worden. Het is schijn van sociaal beleid ophouden, terwijl de Haarlemmer feitelijk wordt uitgesloten van deelname in de échte dialoog. Wij krijgen een exclusieve Sophie’s choice door de strot gedrukt, maar moeten net doen of we daar blij mee zijn omdat we de kans krijgen mee te beslissen.
Tien jaar geleden zijn er ondoordachte beslissing genomen over het Stationsplein. Het gevolg is tien jaar leed en overlast voor omwonenden, de middenstand is uit de Jansweg weggevaagd, logistieke drama’s die nog altijd niet zijn opgelost, een structurele schadepost van miljoenen bovenop de oorspronkelijke begrotingen en niet in de laatste plaats was het zo’n zooitje dat de gemeente nu al echt niet meer onderuit komt om het al na tien jaar compleet overnieuw te moeten doen. Elke tien jaar een compleet nieuw Stationsplein klinkt in onze oren niet als verantwoord beleid. En wederom lijkt de Gemeente in haar aanpak niet alle belangen en feiten mee te laten wegen, maar voor een mooi fineer om een partijpolitiek plusje te gaan, waardoor we bijna onvermijdbaar weer tien jaar drama, busoverlast, trillingsoverlast, verkeerschaos en wie weet wat nog meer op de hals halen.
Het stationsgebied in combinatie met de herontwikkelverslaving van de gemeente Haarlem: je zal er maar moeten wonen. Maar het belang van hen die er moeten wonen is een afweging die bij alle voorbereidingen voor ook weer deze editie van de herontwikkeling van het Stationsgebied geen enkele keer lijkt te worden gemaakt. Iedereen mag meedenken, vertegenwoordigers van stakeholders die de buurt alleen via Google Maps kennen nemen de beslissingen, de gemeente knikt ja naar eenieder die zegt wat ze willen horen, iedereen eet mee uit dezelfde ruif, en de Haarlemmers blijven maar opdraaien voor de rekening.
Intelligentie is het vermogen om van fouten te leren en te voorkomen dat je ze herhaalt. De lijn van denken die momenteel wordt gevolgd door de gemeente in dit dossier doet sterk denken aan de voorgaande keer. En zonder onderzoek en feitenkennis gaat men zometeen miljoenen euro’s in een plan stoppen waarvan we alleen kunnen hopen dat het goed uitpakt.
Graag zouden wij de Gemeenteraad willen vragen om op de rem te trappen en ervoor te zorgen dat ook de Haarlemmers mee mogen beslissen over de leefbaarheid van hun eigen directe woonomgeving. In het onderhavige dossier zijn dit de omwonenden van het Stationsplein. En daarnaast vragen wij of de Gemeenteraad kritisch wil kijken naar de argumentaties en beweegredenen bij het doorduwen van een plan dat ons allen weer miljoenen gaat kosten, maar waarvan niet is uitgesloten dat het de opmaat is naar de herontwikkeling van het Stationsplein in 2034, en er ook op toeziet dat er hierover een dialoog plaatsvindt met ALLE stakeholders.
Namens de bezorgde omwonenden van het Stationsgebied, Trilcommissie