12-02 Transcript cie Ontwikkeling

TRANSCRIPT VAN DE RAADSCOMMISSIE ONTWIKKELING VAN GEMEENTE HAARLEM d.d. 2 december 2021

1.

Opening en mededelingen door voorzitter Dilia Leitner De voorzitter: Goedenavond. We hebben een volle agenda, dus ik wil lekker op tijd beginnen. Welkom bij de vergadering van de commissie Ontwikkeling. Het is vandaag 2 december. De goedheiligman is in het land. Ik heb geen berichten van verhindering ontvangen, maar ik kan u wel vertellen dat de raadsgroep omgevingswet dichterbij dinsdag 11 januari van 19:30 uur tot 21:00 uur bij elkaar komt. Het lijstje gaat rond. Pardon. Tweede raadsmarkt ontwikkelzones en specifiek over de ontwikkelzone zuidwest op dinsdag 18 of woensdag 19 januari. Gaat ook een lijstje rond om uw voorkeuren te peilen. En er zijn twee raadsleden nodig bij de voorbereiding. En ik wil graag handen zien van enthousiasme. En ik zie in plaat van glazige blikken van niemand die gehoord heeft waar het over gaat. Ja. Mijnheer Wiedemeijer? Zuidwest. Nog één vrijwilliger. Het liefst oppositie. Maar anders dan mijnheer De Groot. Ja, mijnheer Wiedemeijer en mijnheer De Groot. Gouden team. En dan in uw agenda staat natuurlijk, maar ik benoem het nog extra. Wij hebben een extra commissievergadering op donderdag 16 december. Hij staat nu geboekt tussen 19:00 en 22:00. Alles wat u extra agendeert of vanavond doorschuift, dan zullen we kijken of we daar nog wat ... O, hij gaat naar januari tenzij. O goed, nou dan weet u dat.

2.

Vaststellen van de agenda De voorzitter: Mag ik de agenda zo vaststellen, conform? Mijnheer Slik. Agenderen van punten komt later hè. U kent de volgorde, want die is namelijk al vier jaar hetzelfde. Mevrouw Otten. Mevrouw Otten: Ja, graag niet van mijn spreektijd af, maar die vergadering van 16 december, kan die niet op een andere tijd? Van 17:00 tot 20:00 ofzo? De voorzitter: Ga ik kijken. Volgens mij is dat afgestemd met andere commissies. Nou, mevrouw Blaauboer. Mevrouw Blaauboer: Er is eerder aangegeven door de commissies dat als er een halve vergadering is, dat er voorkeur is om het 's avonds te doen in plaats van om 17:00 uur, zodat niemand zich hoeft te haasten vanuit zijn werk. Dus nu doet u een tegenovergesteld verzoek. Het maakt mij niet uit, maar dat is namelijk de voorkeur die eerder aangegeven is. De voorzitter: Begin van de avond of eind van de avond? Mevrouw Otten: Even, het is nu donker buiten. Dus liefst van 17:00 tot 20:00 dan. De voorzitter: Ja, nee, maar zo gaan we het niet doen. Wie wil ... Hij staat gepland van 19:00 tot 22:00. Wie is daarvoor? En dan hebben we het over van 17:00 tot 20:00, wie is daarvoor? Ja dat is een minderheid. Maar goed voorstel mevrouw Otten. Mijnheer Slik. De heer Slik: Dank u voorzitter.

Ja voortbordurend op een vorige keer zou de vergadering en ook u daarop willen roepen: volgens mij staat er veelte veel tijd voor het eerste inhoudelijke agendapunt, dus dan krijgen we straks weer zo’n race dat de helft daar al zit te eten en de andere helft hier nog zit te vergaderen. Dus ...

1

De voorzitter: Ja, dat blijft altijd een inschatting en in dit geval bent u het niet met ons eens. Ik hoop dat u ons ongelijk ... Dat u gelijk krijgt moet ik eerlijk zeggen hoor. 3.

Mededelingen commissieleden en wethouder(s) De voorzitter: Dan ga ik naar het volgende agendapunt. Mededelingen vanuit de commissie of de wethouders. Mijnheer Berkhout had zich al aangemeld met twee mededelingen. Wethouder Berkhout: Ja dank u wel voorzitter. Ja de eerste mededeling: ik wil even meenemen in de uitkomst van de draagvlakmeting voor de BIS Waarderpolder, de bedrijfsinvesteringszone Waarderpolder. Die is positief in zoverre: de Waarderpolder BIS kan weer vijf jaar verder in de Waarderpolder. De kiesdrempel is ruimschoots gehaald en 94 procent van de stemmers heeft ja gestemd. Dus dat is volgens mij mooi nieuws. De BIS kan gewoon weer vijf jaar verder. Ja, geen vragen of mededelingen, dat is mijn luxe mijnheer ... Maar volgens mij, ik kan u nog ook op een later moment wat meer daarover mededelen, maar dit is voor nu eventjes denk ik een mooi moment. Het is net vanmiddag wereldkundig gemaakt. En de andere vraag, of de andere mededelingen gaat eigenlijk ook de commissie Beheer aan, maar ik denk wel goed voor u om dat eventjes te weten: aanstaande dinsdag is er een bijeenkomst voor de, en dan moet ik het eventjes goed zeggen, een uitnodiging voor de technische sessie voor het hoogwaardig OV, de HOV-corridor tussen Haarlem en Amsterdam. En dat heeft met name ook betrekking op ons station of knooppunt Nieuw-Zuid.

Die staat gepland op dinsdag 7 december tussen 19:00 en 21:00 's avonds. Natuurlijk voor de commissie Beheer, maar gezien de bespreking van knooppunt Nieuw-Zuid in deze commissie denk ik ook voor u relevant. Dus ik wil u daar nog even op attenderen. De voorzitter: Mijnheer Aynan. De heer Aynan: Daar heb ik toch wel echt een beetje bezwaar tegen, want op diezelfde tijd hebben we de stemwijzer. Wethouder Berkhout: Het is een externe bijeenkomst. Hij is dus ook echt gewoon ... De voorzitter: Mijnheer Visser. De heer Visser: Ja ik had eigenlijk hetzelfde punt met het verzoek van kan het niet om 17:00 uur. De voorzitter: Oké, dan hoeft u het niet te maken. Mijnheer Roduner. De heer Roduner: Ja dank u wel. Er wordt gewerkt aan plannen voor het voormalig Sonnebornterrein aan de Spaarndamseweg. In de ontwikkelvisie is aangegeven dat daar ook een school zou moeten komen en dat blijkt toch niet mogelijk, toch niet nodig te zijn, mogelijk wel maar niet nodig. De demografische ontwikkelingen van Haarlem Noord zijn anders dan we dachten, dus de laatste analyses laten zien eigenlijk dat de capaciteitsuitbreiding en vervanging op die plek niet nodig is. Nou, dus dat zult u dan ook terugzien in de toekomstige startnotitie. En ook de scholen en via de scholen worden ook eventueel belanghebbenden geïnformeerd. En het tweede gaat over de ijsbaan, de IJsbaanlaan.

Daar hebben we met elkaar besproken dat we een mobiliteitsonderzoek zouden doen om te kijken of een deel van het parkeerterrein vrijgespeeld zou kunnen worden voor een ontwikkeling. Nou, het terrein is nu weer in gebruik genomen voor de teststraat,

2

maar ook weer voor vaccinatie. Dat is op zich een hele interessante testcasus natuurlijk, om te kijken van hé kan het ook zonder. Maar ik denk voor een echt grootschalig mobiliteitsonderzoek is toch de vraag of de huidige opzet en ook gewoon het gebruik van de voorzieningen daar of die representatief zijn. Dus we hebben gezegd: nou laten we even rustig aan doen met het mobiliteitsonderzoek. Eventueel tussendoor kijken of er bijzondere dingen zijn naar aanleiding van het feit dat het terrein nu niet in gebruik is, maar het grootschalig mobiliteitsonderzoek dat zal vertraging oplopen. De voorzitter: Dank u wel. Nog mededelingen vanuit de commissie? Nee? 4.

Agenda komende vergadering(en), Jaarplanning en Actielijst – de lijsten zijn toegevoegd De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt vier. Agenda voor de komende commissievergadering Jaarplanning en de Actielijst. Ter advisering hebben we voor volgende keer ontvangen het vaststellen van de huisvestingsverordening, vaststelling van het cultuurplan en de evaluatie van de hotelaanvraag op pauze. En dan nu mijnheer Van Leeuwen voor het agenderen van ingekomen stukken. De heer Van Leeuwen: Ja voorzitter. Het verbaast me dat de fietsenfabriek concept bestemmingsplan niet gewoon geagendeerd wordt. Het is een niet-conserverend bestemmingsplan en dat moeten we gewoon bespreken. We moeten hier ook insprekers kunnen ontvangen, ideeën kunnen uitwisselen en vervolgens onze zienswijze kunnen indienen. Dit gaat nu ten koste van mijn spreektijd zag ik, maar deze hoepel moet ik niet doorheen hoeven springen. De voorzitter: Wie is hiervoor? Want ze worden niet standaard geagendeerd, maar ik kan het me heel goed voorstellen. Ja, gaan we doen. Komt op de agenda. Zijn er nog ... Ja, die proberen we ook nog op 16 december op de agenda te krijgen. Mijnheer ... Mevrouw Zetten: Voorzitter, mag ik een punt van orde maken? De voorzitter: Mijnheer Rijbroek. Ja, mevrouw ...

Mevrouw Zetten: Is die inbreng van de Actiepartij nu van zijn spreektijd afgegaan, of wordt er een beetje opgeplust? De voorzitter: Ja, zo gaat dat. Als u het woord neemt dan gaat dat van uw spreektijd af. Mijnheer Rijbroek. Ja, gaan we daar nu heel erg een ... Maar een paar seconden waren het? Ja, mijnheer Rijbroek. De heer Rijbroek: Dank u wel voorzitter. Wat betreft de actielijst: kan de wethouder ons meenemen naar het verdere vervolg voor de actie met de stakeholders voor de parkeergarage Papentorenvest? De voorzitter: Naar aanleiding van de actielijst over de parkeergarage Papentorenvest. Mijnheer Roduner, kunt u daar iets over zeggen? De heer Roduner: Nou toevallig heeft wethouder Berkhout net vandaag een bezoek gebracht aan NStreinmodernisering, om te kijken wat hun plannen zijn met het gebied en hoe onze plannen voor dus niet meer de grote Papentorenvestgarage hè, we hebben het teruggebracht tot ‘...’garage. Nou, ik denk dat dat nog best complex is en we hebben in ieder geval ... Er zit een procesmanager op het proces en die gaat ook

3

wat met de mensen van NS verder praten over wat daar op dat terrein mogelijk is om extra parkeergelegenheid te creëren voor de buurt dan hè. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Blokpoel, VVD. De heer Blokpoel: Ja dank u wel voorzitter. Ja, 1.4 Vaststellen stedenbouwkundig plan Spaarndamseweg 13. Ik zag dat er ook een aantal insprekers zijn vanavond, maar tegelijkertijd: er was nog best wat rumoer in de commissie daarover. In de buurt was nogal wat rumoer, dus er waren veel insprekers. En nu heeft u het vastgesteld en wilt u het zo door laten gaan, terwijl niet alle stukken uitsluitsel geven over hoe het nu helemaal met parkeren op wordt gelost. Hoe de interactie met de buurt nou verder verlopen is, de participatie. En of die signalen, die zijn niet meegenomen, dus daar willen we het over hebben. De voorzitter: U wilt 1.4 graag agenderen? De heer Blokpoel: Ja met dat was mijn motivatie daarbij. De voorzitter: Dat was uw motivatie. 1.4 Spaarndamseweg. Wie is daarvoor om dit te agenderen? Of wilt u even afwachten wat eruit komt met de insprekers? O dat is al geweest. Oké, 1.4. Het is collegebevoegdheid. Zeker weten? U wilt dit bespreken? Dan kan het zijn dat we dit moeten doorschuiven naar januari, dus we kijken waar we het inpassen. De heer Blokpoel: Nou, ik zie geen meerderheid voorzitter, maar ondanks heel veel. De voorzitter: Ik zag een heleboel handen. Nog 1.4.

Het hoeft niet hè. Ja dit ziet eruit als een meerderheid hoor. Ja het kost u ook tijd hè. Dan kunt u nu makkelijk zijn en dan vervolgens zit u met volle agenda's, maar het is uw eigen verantwoordelijkheid. Mijnheer Slik ChristenUnie. De heer Slik: Dank u voorzitter. Ja van een vergadering twee geleden is nog een punt van ChristenUnie overgebleven. Over kleine projecten die dus blijven hangen omdat er geen ambtelijke capaciteit is. En het beginstuk was mijnheer Dreef 48. Nou schijnt dat al wat beter te zijn. Maar we hebben ook twee vergaderingen geleden iemand uit de Ooievaarstraat gehad die tegen dwangsommen aanhikte omdat hij geen medewerking van de gemeente kon krijgen. De voorzitter: Dus begrijp ik dat u uw brief met de technische beantwoording nu wil agenderen? Over projecten ... Kunt u het nog één keer herhalen? Projecten met ... De heer Slik: Kleine projecten die blijven hangen op het ... De voorzitter: Kleine projecten die blijven hangen, daar heeft u technische vragen over gesteld en die wilt u graag bespreken in de commissie. Is daar steun van? Want u komt hier zo graag. Is dit een meerderheid? Ik zie allemaal reflecterende schermen. Ik kan dat niet zien, ik zie dubbele handen door die schermen zo. Twee handen. Zie je, ik trap er gewoon in ook. Nee, dit lijkt mij geen meerderheid. GroenLinks zegt ook ja, dat schiet op. Nog één keer. Handen omhoog. Oké.

Ja? Wel? Nee? Mijnheer Slik. De heer Slik: Dank u voorzitter. Dan wil ik de vergadering er wel aan herinneren dat het een doorgeschoven vergaderpunt is geweest. Vandaar.

4

De voorzitter: Ik bespreek het nog even met de commissiegriffier. Ik kom er in de pauze even op terug. Dank u wel. 5.

Transcript commissie d.d. 28 oktober 2021 (alleen naar aanleiding van) De voorzitter: Dan gaan we naar agendapunt 5, transcript van de vergadering van 28 oktober. Zijn er opmerkingen naar aanleiding van? Nee.

6.

Vaststellen Omgevingsvisie Haarlem 2045 (FR) De voorzitter: Dan gaan we nu naar het eerste echte agendapunt. Dat is het vaststellen van de omgevingsvisie Haarlem 2045. Het college stelt aan de raad voor om deze vast te stellen. De nota van beantwoording met de reactie op de zienswijze ook vaststellen en de volgende beleidsdocumenten gedeeltelijk in te trekken in de SOR, de warmtekaart, de hittestresskaart, de water op straatkaart, de hoogbouwprincipes en de eigenstandige terreinen. En motie 21 Beleidskaders hoogbouw en bescherming als afgedaan te beschouwen. Daarvoor hebben zich een aantal insprekers aangemeld. Kijk, die verschijnen hier al. Er zijn twee schriftelijke inspreekbijlages die zijn gekoppeld. Daarvan heeft u kennis kunnen nemen. En er zijn hier, even kijken, vier mensen fysiek aanwezig. Klopt toch? Ja. Eerst de insprekers het woord geven. Dan begin ik hier bovenaan. Mijnheer Fukken van de Wijkraad Parkwijk-Zuiderpolder. U heeft drie minuten. Als u de knop indrukt dan gaat uw tijd in. Gaat uw gang. De heer Fukken: Ik zal mijn best doen. De zes integrale Haarlemse opgaven klinken goed, maar helaas.

Bij het doorlezen van de visie en het zien van de lijst scribenten kan ik niet aan de indruk onttrekken dat het een samenraapsel van visies van verschillende scribenten is die nauwelijks tot een samenhangende visie leidt en gekenmerkt wordt door tegenstellingen waaruit geen keuze wordt gemaakt. Ik licht enige zaken toe die relevantie hebben met stadsdeel Oost en een bedreiging voor het stadsdeel inhouden. Vergroening en vernatting. Ruimte te creëren voor klimaatadaptatie, verstrekken van boezemwaterstructuur en versterken van ecologische verbindingen. Goeie voornemens, maar waarom vergroening en bebossing in het geheel niet genoemd? Dus toevoegen bebossing en vernatting op gemeentelijke percelen buiten de bebouwde kom. Durf in het kader van CO2-beperking het laten groeien van veel bomen et cetera te kwantificeren, bijvoorbeeld jaarlijks duizend bomen erbij. 4.2 Haarlem in de regio. Haarlem centrum in de regio, dus ambitie SOR inzake autobereikbaarheid zijn verlaten, halfslachtig over Velserboog, alleen in de laatste schets, maar niet benoemd. Geen Mariatunnel meer waar de regio aan moet meefinancieren, dus gewoon al het autoverkeer door de stad faciliteren. Ook de hoofdwegenstructuur MRA is foutief weergegeven. De binnenring is de A10, buitenring is A9 en loopt door tot de verbinding met Zaanstad.

Dus West buiten tangent van Amsterdam is de Oost tangent voor Kennemerland IJmond. Het is ruim bekend dat Haarlem in de MRA een ondergeschoven rol bekleedt waardoor een duurzame ontsluitingsstructuur niet van de grond komt. Schiphol, wat een enorme impact op onze stad heeft, komt in de visie niet voor. Heeft Haarlem geen visie? 5 Ruimte voor energietransitie. Ruimte te reserveren en vrijmaken voor energietransitie speerpunt tien op de energiekaart mag de hele groene zoom verkwanseld worden voor energietransitie. Dit is volledig in strijd met ecologische andere duurzaamheidswaarden en behoud van de groene zoom. Wij maken ernstig bezwaar tegen zonneweides in de hele groene zoom. Overdekte parkeerplaatsen met zonnepanelen. Maar dat staat niet in de visie. Op de integrale visiekaart wordt de groene zoom langs de Zuiderpolder onderbroken. Betekent dat dat het Liewegje verder mag verstedelijking? En tegen de Zuiderpolder aan mag groeien? Daar tekenen we ernstig bezwaar tegen aan. De groene zoom dient groen te blijven. De mobiliteitstransitie. De integrale visiekaart verhoudt zich

5

niet met het renvooi en is multi-interpretabel. De Prins Bernhardlaan is aangegeven als autoverbinding. Van waar naar waar? Vanaf de Schipholweg West via ... De voorzitter: Mijnheer Fukken, u zit op drie minuten. Kunt u ongeveer afronden? De heer Fukken: Ik doe mijn best. Via de Prins Bernhardlaan N200 naar de A9. Terwijl direct vanaf Schipholweg West rechtstreeks op de A9 aangesloten kan worden. En verstoort dus onnodig de woonomgeving. Mobiliteitstransitie voor leefbaarheid en bereikbaarheid. Goed voornemen, maar de voorstellen voor doorstroming van verkeer door Haarlem wijzen op het tegendeel. En dan de veranderende rol van de gemeente. Dit vraagt een overheid die haar inwoners stimuleert. Nou, bij deze. Helaas zijn er meer voorbeelden van het tegendeel te zien, waarbij niets van de inbreng van bewoners en wijkraden wordt overgenomen. Zoals locatiekeuze, Domus Plus, Oostpoort, nota wonen, OV-knooppunt Zuid en mogelijk hierbij ook. Veel wijkraden ervaren de vaak ontbrekende samenwerking met de gemeente als vechten tegen de bierkaai. Gesteld wordt ook: ook moet steeds de balans worden gezocht tussen eigen en buurtbelang en het publieke belang, vooral vanuit de gekozen wijkraden komen adviezen voor het algemeen belang. Deze zijn vaak beter dan van adviesbureau van elders. Meehoor-management. Dat vergt een andere afweging. Statutair kunnen wijkraden ongevraagd advies geven.

Tenslotte, duurzaamheid bereikbare stad. Ook hier geen sturende suggestie. Vanuit Oost zijn bijvoorbeeld de twee ziekenhuizen in Schalkwijks centrum uiterst omslachtig bereikbaar met het busvervoer. Dus verkiest men de auto. Een bus Oosttangent ... De voorzitter: Kunt u ... De heer Fukken: ... zou bij goede voornemens horen. Delftplein, Waarderpolder ... De voorzitter: Bent u bijna klaar? De heer Fukken: Ik ben bijna klaar hoor. Oostpoort, Zuiderpolder, Slachthuisbuurt, Spaarne Gasthuis Zuid, Schalkwijk centrum. Dit is nu abominabel slecht. Maar wel zouden we een Mariatunnel moeten houden in plaats van doorgaand autoverkeer de faciliteren door het zuidelijk stadsdeel. Dank u. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar mijnheer Brunner namens het Platform Groen. Ook u heeft drie minuten. En als u bij drie minuten bent zal ik daar net als bij mijnheer Fukken vriendelijk aan herinneren. De heer Brunner: Ik zal me eraan houden. Dank u wel. Voorzitter, geachte raadsleden. U bespreekt straks de omgevingsvisie Haarlem 2045. Volgens het Platform Groen in vele opzichten een goede visie. Echter, over één belangrijk punt maakt het platform zich grote zorgen. Zeer ten onrechte wordt het buurtgroen, de bomen in de stad, het groen op de hoek, kleine ecologische voorzieningen in deze visie schromelijk verwaarloosd.

Dat dat niet zomaar een detail is blijkt uit alle discussies en onrust in de stad die telkens weer opduiken als voor de zoveelste keer de kap van bomen ergens ter discussie staat. Straks heeft u nog weer een plan ter discussie, het Stadionplein waar dat weer aan de orde komt. Met talloze moties heeft u als raad telkens weer aangegeven dat behoud of zo nodig vervanging van dit soort groen heel belangrijk te vinden. Toch vinden we dat niet terug in deze visie. In ons advies heeft u kunnen lezen op welke punten onze kritiek zich concreet richt en wat wij concreet voorstellen om te veranderen. Ik ga dat hier niet herhalen. Wel wil ik u nogmaals wijzen op het in onze ogen allerbelangrijkste punt, allerergste punt: het onzalige schema van prioriteiten op pagina 142. Als je dit schema met de daarna volgende teksten daadwerkelijk zou volgen, dan geldt de komende jaren nog maar één prioriteit: bouwen, bouwen, bouwen in de stad. De doelstellingen leefbare stad voor mens en dier en

6

vergroening komen pas op de vierde en vijfde plaats. Anders gezegd: volgens de visie relatief onbelangrijke nevenzaken. We doen er alleen iets mee als er in resthoekjes nog wat plek overblijft. Dit kan toch echt niet uw bedoeling zijn. Het is in ieder geval in strijd met het collegeprogramma dat vergroening juist als belangrijke prioriteit heeft benoemd. Het Platform Groen vindt dit een ernstig verouderde aanpak. Groen en dus ook buurtgroen is in deze tijd geen keuze meer. Voor de leefbaarheid in de stad en voor de adaptatie aan het veranderende klimaat is buurtgroen gewoon een noodzaak. Groen in de stad moet gewoon. Alle onderzoeken van deskundigen bevestigen dat telkens weer. Hoe moet het dan anders aangepakt worden in relatie tot de bouwopgave? Volgens het platform gaat het niet om of bouwen of groen, het gaat om en en. Het gaat om zoveel mogelijk bouwen en tegelijk zorgen voor groen. We noemen nat groen en natuurinclusief bouwen. En daar heb je geregeld creatieve oplossingen voor nodig. Wij roepen u als raad op om ervoor te zorgen dat deze visie op dit belangrijke punt aangepast wordt. Zodat we ook in de toekomst nog een leefbare stad overhouden. Dat kan alleen als dit onzalige schema van tafel gaat. Want het staat lijnrecht tegenover de vele moties die u afgelopen tijd heeft aangenomen. Kies in plaats daarvan eindelijk volmondig voor groen en natuurinclusief bouwen.

De voorzitter: U zit op drie minuten. De heer Brunner: Groen is geen keuze, groen moet. Wij rekenen op uw steun en ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Nou keurig! Dank u wel. Dan mijnheer Smit namens de Adviescommissie Haarlemmerhout en Frederikspark. Gaat uw gang. U kunt de knop indrukken, dan gaat het lampje branden. Ja, helemaal goed. De heer Smit: Oké, dank u voorzitter. En dank ook voor de gelegenheid dat ik hier kort mag inspreken. We hebben als adviescommissie ook schriftelijk een uitgebreide reactie ingediend op één punt. Maar ik vind het toch wel van belang om het mondeling ook even toe te lichten. Groen in de stad, ja dat moet, dat heeft u zojuist gehoord. En ja daarbij is het zo dat Haarlem helemaal versteend en ontgroend is haast. En veel mensen denken: ja maar we hebben toch dat mooie stadsbos, of dat stadspark, of in ieder geval de Haarlemmerhout waar we heen kunnen. Maar vergeten wordt dat ook de Haarlemmerhout lijdt onder de toename van stikstofdepositie en van klimaatverandering, waarbij we ons bewust moeten zijn dat er maatregelen voor nodig zijn die de komende tijd ook vereisen dat er een nieuw beheerplan wordt opgesteld teneinde de Hout ook toekomstvast te laten zijn. Het bestaat reeds meer dan vierhonderd jaar, misschien zelfs langer dan Haarlem bestaat, dus langer dan zesduizend jaar, maar het is goed om daar toekomstgericht mee om te gaan.

En wat we dan constateren dat in deze visie er een grote aanslag gepleegd dreigt te gaan worden aan de zuidkant van de Haarlemmerhout. Dit rijksmonument ter hoogte van de Spanjaardslaan wordt gedacht doorsneden te worden door een boezemwaterverbinding die loopt van oost naar west. Dat is volgens ons helemaal niet nodig, omdat er waterverbindingen zijn tussen Oost en West, tussen het Spaarne en de Leidsevaart waar de duinen op afwateren. En bovendien zou het door een strandwal gaan waar de hout op gevestigd is, die daarmee verder dreigt te worden ontwaterd. Juist omdat de afgelopen jaren al blijkt dat de droogte een grote factor is die van invloed is op de hele waterhuishouding en het bomenbestand van de Hout pleiten wij ervoor om dit nou zeg maar onzalige streepje op de kaart te doen verwijderen. De voorzitter: Dat wat uw verhaal? De heer Smit: Dit was mijn verhaal. Ik dank u voor uw aandacht. De voorzitter: Dank u wel. En dan gaan we tenslotte naar mevrouw Prins. Die behoeft geen introductie. Maar

7

u krijgt wel drie minuten. Gaat uw gang. Mevrouw Prins: Ik wilde u vragen: heeft u zich weleens afgevraagd wie er nou aangeeft in zo'n rapport dat verdichten prioriteit numero één is. Als uit onderzoek blijkt dat het groener maken van de stad het belangrijkste is voor een gezond Haarlem. Als bij de informatieavonden ook de bewoners hebben aangegeven een groene stad te willen hebben. Als het Arcadis-onderzoek ook aangeeft dat groenen en verdichten juist tegengestelde zaken zijn die Haarlem juist helemaal niet gezond maken. Vijf brede domeinen voor de fysieke invulling van een gezonde stad heeft Arcadis aangegeven. Dat is een stad die in een gezonde gebouwde omgeving voorziet. Ruim, hygiënisch, met respect voor cultureel erfgoed. Een stad waarin je op een gemakkelijke en gezonde manier door de stad kan bewegen. Een stad die een gezonde buitenruimte creëert om in te spelen en te verblijven. Een stad die gericht is op een gezond milieu, luchtkwaliteit, geluidsoverlast en hittestress. En een stad met een gezonde gemeenschapszin met ruimte voor sociale interactie. De twintig door Arcadis onderzochte gemeenten zijn gerangschikt in elk van die vijf domeinen. De uitsplitsing laat zien dat Haarlem gemiddeld op die gezonde stadsindex op de negende plaats staat. Kansen dus voor verbetering. Domeinen die de fysieke inrichting bepalen staan met de gebouwde voorzieningen op vijf.

Zorg is ruim aanwezig. Maar de stad is te verdicht en te vies. OV en veiligheid op negen, speelplekken en luwtes op nummer achttien, het natuur en gebruik van groen is ver onder de maat. Het milieu op nummer negentien, ver onder de maat. Er is vooral veel overlast van geluid. En gelukkig een gezonde gemeenschapszin hier, op nummer drie. Deze omgevingsvisie biedt dus geen oplossing om groen en milieu hoger te laten scoren. Het is niet te verklaren dat verdichting op één staat nu we in een klimaatcrisis zitten en tot de meest verdichte steden van het land behoren. Waarom maken we eigenlijk geen gezonde stad? Door de verwachte groei van de bevolking? En waarom is die dan gebaseerd? Is het een flinke opgave op de stad fysiek zo in te richten dat ze een bijdrage levert aan de gezondheid van de bewoners en het milieu in de stad? Een extra uitdaging ligt er voor de wijken met weinig wijk- en buurtgroen, waar vaak mensen met een lager inkomen wonen en een lage opleiding hebben. Het groener maken van de woonwijken zou prioriteit nummer één zijn. Uit onderzoek blijkt namelijk dat groen een kosteneffectieve oplossing kan zijn voor klimaatadaptatie, milieu en dat mensen in een groene wijk gezonder zijn door een mix van factoren. Haarlem heeft gemiddeld slechts 21 vierkante meter wijk- en buurtgroen waar mens en dier gebruik van kunnen maken. Er zijn buurten met maar drie vierkante meter.

De opgave is in Haarlem de fysieke omgeving samen met de bewoners gezonder te maken. Bedenk: een goed beleid doet ertoe. Het is de belangrijkste conclusie van het onderzoek van Arcadis en deze raad beslist of we een gezondere stad krijgen. Wat numero één is. En ga dus niet zomaar op het advies van de wethouder met de afdeling OMB af die graag een verdichte stad ontwerpt zonder uitgangspunten en randvoorwaarden vooraf ten aanzien van het behoud van het goede en rekening te houden met de consequenties voor groen en het milieu. De voorzitter: Ook u zit op drie minuten. Mevrouw Prins: Leg anders de bewoners via een onderzoek de vraag voor wat zij ook prioriteit één stellen voor hun wijk of buurt. Dank u wel. De voorzitter: Heel goed. Dank u wel. Zijn er vragen aan deze insprekers? Mijnheer Blokpoel, VVD. De heer Blokpoel: Ja dank u wel. Dank u allen voor de inspraak ... Dat doet de voorzitter, excuus, mag ik niet doen. Mijnheer Brunner, ik heb een vraag voor u. Ik begrijp het dilemma, u overlapt in de boodschap die u ons geeft, maar tegelijkertijd is het voor ons een onwijs dilemma. We hebben een woningnood, we hebben een klimaatcrisis, we hebben een vergroeningscrisis zou je het misschien wel kunnen noemen. We willen alles in

8

de stad: we willen een bereikbare stad, we willen een groene stad, we willen kunnen parkeren, met de fiets, met de auto, we moeten kunnen wandelen en we moeten kunnen wonen. Betaalbaar kunnen wonen. Mijnheer Brunner, heeft u daar een oplossing voor? Want ik begrijp heel goed wat u zegt en het liefst hebben wij hier ook groene lanen waar we door fietsen om hier naar deze plek te komen. Maar dat gaat allemaal niet samen. De voorzitter: De heer Brunner. De heer Brunner: Nou, in onze ogen gaat dat in zekere mate wel samen als je het juist aanpakt, maar als je startnotities maakt zoals nu bijvoorbeeld voor het Stadionplein, waar groen niet in voorkomt, dan gaat het bij voorbaat mis. Waar het om gaat: wij hebben dat omschreven in ons advies op bladzijde twee bovenaan, op welke manier met welke bouwstenen wij menen te moeten werken, wat wij onder groen- en natuurinclusief bouwen verstaan. Als u dat volgt, dan kan de stad best verdicht worden, misschien niet overal in helemaal deze mate als u wil. Als u daar niet naar kijkt. Maar het kan uitstekend. Het blijkt steeds weer: er zijn voorbeelden genoeg in Haarlem en vooral ook buiten Haarlem waar dat heel goed wordt aangetoond. Daar wou ik het eigenlijk heel kort bij houden. Het is ... Nogmaals, het is niet of of, maar het is zoeken naar de mogelijkheden van en en. De voorzitter: Dank u wel.

Ik zag mijnheer Krouwels D66 en dan mevrouw Kok. Nee had geen vraag? Dan mevrouw Kok. Mevrouw Kok: Ja ik had eigenlijk een vraag aan mijnheer Brunner en aan mijnheer Fukken. Ik zal met mijnheer Brunner beginnen. Is eigenlijk de conclusie van uw inspraakreactie of uw hoofdlijn dat stenen het toch te vaak winnen van groen? De heer Brunner: Nou, ik kan daar heel kort over zijn. Zoals het nu in de visie staat op bladzijde 142 en volgende heeft de hoogste prioriteit altijd bouwen, bouwen, bouwen. En groen en leefbare stad, of leefbare ... Hoe heet het precies? Vergroening komt pas op stap vier of vijf. Daar verzetten we ons tegen. Dat schema moet wat ons betreft van tafel. En dan moet er een verhaal over komen over buurtgroen en over groen- en natuurinclusief bouwen. Het resultaat daarvan is op elke locatie anders, dat begrijpen wij. Maar nu wordt er stadsbreed deze prioriteitstelling gesteld. En daar verzetten wij ons heel erg tegen. Dat kan niet. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kok, kort vervolg? Mevrouw Kok: Ja dan had ik ook nog een vraag aan mijnheer Fukken, want ja u constateert eigenlijk dat er best wel veel mis is en er gaan dingen niet goed, er staan fouten in. Maar ... De voorzitter: Wilt u beter in de microfoon spreken, we kunnen het slecht verstaan. Mevrouw Kok: O, sorry. Ligt het volgens ... O, zo kan ik mijnheer Fukken ook zien. Ja, waar ligt dat volgens u ...

Want wij willen daar ook heel graag iets aan doen, maar ligt dat volgens u meer aan de leiding vanuit de organisatie van de gemeente, of is het dat er te weinig naar inspraak wordt geluisterd? Hoe kunnen we het oplossen? Al die fouten die u heeft genoemd. De heer Fukken: Ja, ik heb er zelf enige ervaring in uit het verleden. Als je een notitie maakt, een visie maakt, dan vraag je aan de verschillende disciplines om daar inbreng in te leveren. Dat vraag je ook aan externen, dat

9

vraag je ook aan buurtbewoners, wijkraden en dergelijke. En die verzameling van inbreng, die wordt dan gekoppeld en die moet je toch inhoudelijk op een manier stroomlijnen dat daar een visie uitkomt. En als je een management hebt wat niet inhoudelijk meer is, waarvan naar mijn idee uitdrukkelijk sprake is, dan blijven al die verschillende visies, die komen in verschillende hoofdstukjes naar voren en dan komt er geen samenhangend beeld uit. En dan krijg je dus bijvoorbeeld teksten die niet kloppen met tekeningen en een tekst van een ecoloog die totaal in strijd is met de tekst van een verkeersiemand en dergelijke. Dus in de organisatie denk ik zit de grootste fout dat er geen inhoudelijke stroomlijning plaatsvindt. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Verhoeff, PvdA. Mevrouw Verhoeff: Ja dank u wel voorzitter. Ik heb twee vragen: één aan de heer Fukken en één aan de heer Smit. Ik wilde met de heer Smit beginnen, want die was nog niet aan de beurt geweest. U heeft het over dat, en dat onderstreep ik, dat het een risico is voor bossen, parken en bomen daarin als de waterstand te laag wordt.

Is het in uw opinie ook niet zo dat als we een watergang, of in ieder geval vernatting op de juiste wijze invoeren – en het gaat over 2035-2040, dus in een late fase, tijd om goed na te denken – misschien wel juist een bijdrage aan het behoud van de Haarlemmerhout door het juiste waterniveau daar te realiseren kan zijn, zo'n watergang? De heer Smit: Nou, de uitvoering die staat niet beschreven, er staat alleen maar een ... Maar wij zien dit eerder als een kanaal dat aangelegd gaat worden. Een brede watergang die niet een, zeg maar een ‘...’ is en daardoor een soort wadi is met de Hout. Maar hij gaat er dus echt door de strandwal en die strandwal is opgebouwd uit zand, dus die zal niet watervasthoudend zijn. Misschien ... Kijk, je hebt grote kans dat het afgegraven wordt en dat daarmee juist eerder een verandering in de grondwaterstroming zal optreden, waardoor wat u beoogt juist niet zal plaatsvinden. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Ga ik nu een vraag aan de heer Fukken stellen. Ik weet dat u goed bent ingevoerd en zeker op de afstand tussen het Liewegje en de Zuiderpolder.

U bent toch hopelijk wel op de hoogte dat de gemeente niet zomaar cultureel erfgoed, en die weilanden zijn daartoe aangewezen, zomaar zullen verdwijnen? Dus uw angst of uw vrees van de wijkraad kan ik niet zo goed onderstrepen? Kunt u mij vertellen waar dat vandaan komt: het gevoel dat die weilanden dus ineens geen cultureel erfgoed meer zullen kunnen zijn en niet beschermd zijn? De heer Fukken: Het past in mijn vorige toelichting met de tegenstrijdigheid van verschillende dingen. Inderdaad de waarborging van het cultureel erfgoed en van de groene zoom staat ook in het verhaal. Maar als je bepaalde tekeningetjes ziet, dan zie je dat er rondom het Liewegje een brede zone is aangegeven die kan verstedelijking en die is helemaal tot aan de Zuiderpolder doorgetrokken, waar nu de maalkom ligt en dergelijke. Dus het geeft al aan dat iemand die dat heeft ingetekend, dat die totaal niet beseft waar hij het over heeft. Hetzelfde geldt over dat dus de hele groene zoom met een kruisjesarsering is ingetekend, dat dus de hele groene zoom bedekt kan worden met zonnepanelen en met windmolens. Ik begrijp natuurlijk ook wel dat dat niet de bedoeling is, maar het staat wel getekend. En dat geef ik dus even aan, dat dat een kardinale fout is gewoon in de opzet van deze nota. De voorzitter: Mevrouw Verhoeff heel kort.

10

Mevrouw Verhoeff: Eigenlijk is uw conclusie dus niet dat het een in inhoudelijke onjuistheid is, maar dat met name de technische uitwerking niet klopt en dat die fout gewoon hersteld zou moeten worden in de beeldvorming. De heer Fukken: Die fout moet gewoon hersteld worden. En van die andere fout, die moet ook hersteld worden. En zo zijn er als je het rapport nog een keer goed doorleest en wat dat betreft zou ik eigenlijk u aanraden om het gewoon terug te nemen, om het op zijn inconsistenties door te nemen. De voorzitter: Mijnheer Rijbroek. De heer Rijkbroek: Ja dank u wel voorzitter. Ik heb even een vraag aan de inspreker, mijnheer Smit, dank voor uw betoog overigens. Wat me opviel, wat me nieuwsgierig maakte: u maakt een opmerking over er zijn herstelplannen nodig. Heeft u daarbij ook enig idee wat u daarmee wil? Kan u dat invullen? De heer Smit: De gemeente heeft nu een extern onderzoek uitgezet bij een gerenommeerd bedrijf om te zorgen dat er een nieuw beheerplan komt voor de komende tien jaar van de Hout. Maar een van de punten is: hoe om te gaan met de stikstofdepositie? Je ziet overal in de Hout zie je toename van bramen en klimop en dergelijke wat eigenlijk niet wenselijk is. Een tweede is dat het huidige bestand aan monumentale bomen toch wel zorgwekkend is. Wie geregeld door de Hout loopt zal zien dat er overal bomen geveld worden door aantasting van schimmels.

Soms door, nou voornamelijk eigenlijk door de grondwaterstand die daar de afgelopen jaren laag geweest is. En dat betekent van hoe ga je dan verder de Hout inrichten? Hoe wil je het karakter ... Het huidige karakter wil je zoveel mogelijk bewaren. En daar is dus extern advies voor gevraagd. En we hopen dat dat ook met u gedeeld wordt, zodat we daar voor de komende tien jaar als dat plan klaar is ook goed door u een stempel opgezet wordt. De heer Rijbroek: Dank u wel voor uw ... De voorzitter: Dank u wel. Dan hadden we mijnheer Van den Doel nog. En wie nog meer? Dan weet ik even wat er is, dan maken we het af. Geen vragen meer? Oké, mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: Ja mevrouw Prins wilde ik wat vragen. U bent er tenslotte ook met uw mooie bijdrage. Maar u vraagt ons een andere keuze te maken voor het groen en minder te gaan bouwen. Is dat wat u vraagt? Dat is de eerste vraag. Mevrouw Prins: Ik zou u willen vragen: beraadt u zich eens voor welke doelgroepen u wil gaan bouwen in de komende jaren. U heeft afspraken gemaakt met de omgeving om te gaan bouwen. Wij zijn de meest verlichte stad van alle MRA-gemeenten.

Waarom moeten wij nou zoveel gaan bouwen en zij veel minder bouwen? Ik zou u willen vragen of de wethouder op stap gestuurd kan worden om eens met deze andere gemeenten te praten, dat ook zij meer moeten gaan bouwen, want dat wij het er gewoon niet meer bij kunnen hebben. Wij kunnen misschien wel helpen bij de financiering, maar niet met de ruimte. De voorzitter: Mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: Ja, ik had nog een vervolgvraag. Ja, dat is ook een opgave vanuit het Rijk dat we moeten bouwen. We hebben heel veel mensen die in Haarlem willen wonen, maar ik ga naar mijn volgende vraag. Verdichten kan soms ook een kans betekenen om juist meer groen toe te voegen. Dat is ook een

11

rapport zie ik hier verschenen. En ik denk dat wat ik mij ook afvraag is groen wordt heel veel genoemd. Er wordt genoemd dat er parkeerplaatsen moeten omgevormd worden tot groen, dat er meer speelruimte moet komen voor kinderen, maar u zegt dat u dat mist. En ik zie het toch staan en ik neem uw woorden echt van harte hoor, maar dat is wel een vraag die ik heb: lees ik het nou niet goed of, waarschijnlijk zegt u ja, maar ... Want ik lees het wel, alles wat u zegt, lees ik wel in de ... Mevrouw Prins: Heeft u al een startnotitie gehad waarin stond speelplaatsen? Nee nog niet. Heeft u de hoogbouwvisie toentertijd gelezen waarin gezegd werd we moeten naar omhoog, want dan kunnen we stapelen. Zestien woningen plat, gaan we op elkaar stapelen, vier hoog, vier keer vier is ook zestien woningen. Dan houden we een stukje groen over. Heeft u een startnotitie gezien waarin dat een motief was om groen open te houden? Of heeft u alleen maar startnotities gezien waarbij ze tot aan de rooilijnen volgebouwd worden? Dus die motivering is er wel, maar het wordt niet toegepast. De voorzitter: Dank u. Mijnheer Van den Doel, laatste vraag. De heer Van den Doel: Op het risico van een debatje. Nee, startnotities waren lange tijd niet de plek om groen te benoemen, daar hebben we hard voor gestreden dat het wel zo is. Vanavond gaan we het daar uitgebreid over hebben.

Maar het gaat nu over deze notitie, over deze visie en dat is een visie voor morgen en daar willen we het in kwijt. En het staat erin en ook als GroenLinks zullen wij daar opmerkingen over maken richting de wethouder, maar ik dank u voor uw woorden. Het was even ter verduidelijking. Mevrouw Prins: Ik sluit me gewoon aan bij wat de heer Brunner zegt over het verdichten. De voorzitter: Dan wil ik u alle vier hartelijk danken voor de moeite die u vanavond heeft genomen om hier aanwezig te zijn en uw bijdrage te delen. Namens de commissie hartelijk dank. U mag de zaal aan de linkerkant ... U mag achterin plaatsnemen als u het debat nog wilt volgen. Dan wil ik u wel verzoeken na afloop van dit debat de zaal te verlaten en niet ... Want dan gaan wij pauzeren en dan is het niet de bedoeling dat iedereen te veel door elkaar loopt. Dan gaan we naar de commissie. Wie mag ik het woord geven? Eerst mijnheer Slik dan mijnheer Aynan. De heer Slik: Dank u voorzitter. Ja wat hebben we hier? De voorzitter: Nee mijnheer Slik, toch even wachten, anders is het zo onrustig. Mijnheer Slik. De heer Slik: Dank u. Wat hebben we hier? Het verkiezingsprogramma van deze coalitie denken wij. Als rechtgeaard ChristenUnie-lid zal ik niet van mijn geloof afstappen en overstappen, maar verder is de ChristenUnie grotendeels ook wel tevreden over deze visie, dus complimenten daarvoor.

Op grote lijnen had het ook het ChristenUnie-programma kunnen zijn. Dus constructief als we zijn als ChristenUnie-fractie omarmen we de inhoud grotendeels. Het is vooral een duurzaam stuk met veel mobiliteit. Het had wel een beetje socialer gekund her en der, maar goed, in een ruimtelijk stuk is dat wat lastiger. En eigenlijk is het een heel logisch stuk, want de meeste keuzes zijn eigenlijk geen keuzes, maar onontkoombare ontwikkelingen. En dan gaat het om de onderliggende uitvoerende keuzes die die kleur bepalen. En daar kunnen nog wel wat aanscherpingen op plaatsvinden. Ja, het bevorderen van de transitie op vele vlakken, ja dat is dan vrij logisch. Beschermd stadsgezicht en erfgoed bevorderen de leefbaarheid, dus de ChristenUnie wil graag weten wanneer komen er een erfgoedvisie en die hoogtevisie? In de oplegnota staan een aantal risico's en kanttekeningen geschreven: de digitalisering van de omgevingsvisie is nog niet afgerond, nou ja, dat is niet

12

erg. De omgevingsvisie, overkoepelende visie, ja de vraag aan de wethouder: is dat wel een risico of is het alleen een hoop werk in tijd en geld en inhoud? Want het lijkt ons juist een kans als dit is vastgesteld is alles ondergeschikt aan dit document. En de commissie voor de MER heeft een advies uitgebracht, dus dat lijkt ons ook geen risico meer. Conclusie is dus wel dat het een vrij duidelijk laag risicoplan is. Dus we roepen de wethouder op nu de doe-mentaliteit aan te pakken in plaats van weer een strategie te gaan schrijven. Alle plannen moeten hierin zitten en niet er ergens onder bij hangen. Er zijn allerlei inconsistenties. Daar valt nog wel wat aan te doen. Ja, het heeft een vrij logische opbouw, daar zijn we wel blij mee. Maar dat dan bijvoorbeeld bij de strategische keuzes, keuze zes mobiliteitstransitie wel heel breed wordt uitgemeten met speerpunt elf en twaalf en daaronder weer twaalf speerpunten. Ja, dat is wel vrij uitgebreid. Er zitten nog heel veel typefoutjes en inconsistenties in, ook wat hier aangegeven werd door de insprekers, dus daar valt ook nog wel wat aan te winnen. En daarna wil vooral de ChristenUnie wel wat bijschavingen en aanscherpingen. Dus ondanks dat we tevreden zijn komen er vast nog wel een paar amendementen, vooral op het gebied van mobiliteit en fietsen.

De verschillende kaartlagen regionaal en lokaal lopen bijvoorbeeld de fietsnetwerkkaarten scheef. Regionaal zit niet in de lokale kaarten en we missen een heleboel ontbrekende schakels. De ChristenUnie zou graag zien dat er ook een fietsdoorgang van de Prins Bernhardlaan naar de Waarderweg gaat komen. Wat de ChristenUnie zeer bevreemd is dat de kaart op de kaartlaag met de fietsroutes, de routes door de binnenstad zijn uitgegumd. Het zijn maar lijntjes, maar de ChristenUnie en volgens mij een groot deel van de raad is ervoor om de Gierstraat en Lange Veerstraat, Kleine Houtstraat als fietsstraat te blijven bestempelen. En dat zou ook mooi tot uiting kunnen komen in de lijntjes op de kaart. Spoorreservering staat er wel voor Amsterdam Haarlem, maar niet voor Haarlem Heemstede. Dat zou de ChristenUnie ook graag willen. In de beantwoording met die wijzigingenlijst en zo staat van ja dat doen we niet, we gaan niet over het grondgebied van Heemstede. Ja, maar u doet wel uitspraken over het grondgebied van Haarlemmermeer richting Amsterdam. Dus dat vinden wij inconsequent, dus zeg daar ook wat over. Velserboog moet er echt komen. Het OV Schalkwijk Oostpoort en Heemstede, daar is ook geen stippellijn. We kunnen ons voorstellen dat er andere prioriteiten zijn, maar het moet wel echt benoemd worden.

Wat de ChristenUnie betreft moet er ook een rechtstreekse intercity kunnen komen naar Utrecht, dus niet alleen die spoorverbreding richting Heemstede en verder. Daar zijn mogelijkheden voor, er moet ... Sommige dingen moeten echt veel duidelijker in de nota komen, anders vis je achter het net als je een keer subsidie voor dat soort dingen wil aanvragen. Even kijken. Daarnaast ja, de SOR zou er ook opgenomen in moeten worden, maar dat gebeurt dan toch weer niet helemaal. En de hoofdbomenstructuurkaart moet toch echt uit de SOR hierin opgenomen worden. En dan als laatste nog: er worden graskeien genoemd in die bewerkingen en die wijzigingenlijst daar is de ChristenUnie ook een voorstander van om zoveel mogelijk vanaf nu bij alle parkeerplaatsen waar mogelijk van die graskeien te gebruiken en dat gaat echt een grote bijdrage aan vergroening leveren. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Aynan, Jouw Haarlem. De heer Aynan: Ja, dank u wel voorzitter. Ik ga het niet zo gedetailleerd doen, maar ik richt me op de grote lijnen. Het is tenslotte een visie, de uitwerking komt nog wel in de omgevingsplannen. Voorzitter, corona, de coronacrisis, heeft aangetoond hoe belangrijk de openbare ruimte is. Ruimte en groen in je directe omgeving zijn van essentieel belang gebleken. Vooral tijdens de lockdown.

De openbare ruimte als plek om letterlijk te kunnen luchten is van onschatbare waarde gebleken. Deze omgevingsvisie tracht een kader te bieden voor de uitdagingen die op ons afkomen, of het nou klimaat, energie, mobiliteit of de tweedeling is. Er staan, en dat moet ik beamen, best wel goede dingen in. Maar ik wil drie onderwerpen aanscherpen. De verdichtingsdoctrine, de toegankelijkheid en participatie. Om bij het eerste te beginnen. Verdichten wordt in de visie tot stadsgodsdienst verheven. Gij zult alles verdichten is een Haarlemse leerstelling geworden. Daar

13

hadden de insprekers het ook over. Het verdichtingsmonster krijgt alle ruimte om de lucht en het groen dat we nog hebben in de wijken te verorberen. Jouw Haarlem zegt: kijk ook alsjeblieft naar de stadsranden. Daar is nog voldoende ruimte op korte afstand van het centraal stedelijk gebied duizenden woningen te realiseren. De voorzitter: Mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: U zegt: niet verdichten, want we missen het groen. U zegt: we moeten in de groene rand bouwen. Dus Haarlem is verstedelijkt en dan ga je dat uitbreiden in de groene randen en dan maak je dus binnen de grenzen van Haarlem het echt helemaal steen. Dus ik zie niet in hoe dat nou de oplossing is die u noemt. Kunt u daar nog wat meer over zeggen? De heer Aynan: U luistert niet goed. Verdichten betekent dat je de open ruimte die er nog is in Haarlem dat je dat dus gaat volbouwen. Dat is verdichten mijnheer Van den Doel. Voorzitter, wij maken een andere keuze. De voorzitter: Mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: Ik vind, neem me niet kwalijk, maar daar moet ik op antwoorden. Ik vind uw definitie van verdichten, vind ik zeer beperkt, want het gaat ook over de hoogte in, het gaat ook over dezelfde vierkante meters effectiever gebruiken, zodat we op dezelfde plek meer woningen kwijt kunnen. Dus het is niet alleen dat we groen offeren, het lijkt wel of we alle groen wegharken.

Nee, in deze visie staat juist met nadruk dat er meer groen moet terugkomen. Dus ik kan u niet volgen. Ik wil het echt graag proberen, maar ... De heer Aynan: Ja, nou, probeert u het wat harder, want hoe kunt u nou 15.000 woningen in de bestaande stad, in de bestaande wijken toevoegen. En tegelijkertijd zegt u: we gaan vernatten, we gaan vergroenen, we gaan meer openbare ruimte creëren. Hoe kan dat? Dat is gewoon een sprookje dat niet bestaat. En als u daar als GroenLinks in wilt geloven, weet je, be my guest. Wij maken nogmaals als Jouw Haarlem en anderen, reëlere keuzes. De voorzitter: Dank u wel. U heeft het twee keer geprobeerd. Er staan er twee in de wachtrij. Mijnheer De Groot, dan mevrouw Verhoeff. De heer De Groot: Ja mijnheer Aynan, het is natuurlijk niet een nieuw standpunt wat u noemt en dat begrijp ik wel, alleen wat mij stoort is dat u aangeeft dat het een Haarlems beleid is. Dat het iets is wat we hier bedenken. Maar bent u met mij eens dat zowel provinciaal als landelijk het verdichten van verstedelijkt gebied de manier is hoe visies op dit moment gepresenteerd worden en dat het dus niet iets is wat wij hier bedenken, maar wat we landelijk en provinciaal ook als beleid vastgesteld hebben? De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Bij wet moet ik me als raadslid slechts beperken tot de gemeentelijke grens van Haarlem en daar hou ik me aan. Voorzitter ...

De voorzitter: Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff. Mevrouw Verhoeff: Ja mijnheer Aynan, ik hoorde net al een antwoord op wat in uw ogen verdichting is, maar bent u het met ons eens, met de PvdA, dat als je niet zeg maar op dezelfde nu bebouwde vierkante meters

14

meer resultaten boekt door omhoog te gaan of door op een andere slimme manier woningen toe te voegen en u gaat het in het groen doen, dat daarmee de recreatiebehoefte daarmee bijvoorbeeld wordt onderdrukt, dat de mobiliteit dus voor recreatie, of mensen moeten nog verder weg gaan wonen voor het woonwerkverkeer alleen maar zal toenemen. Dat u dan dus ook meer wegen zal moeten hebben, dat verdichting ook een zegen kan zijn als je maar zorgt dat er voldoende groen wordt toegevoegd en behouden blijft. De heer Aynan: Kijk voorzitter, laten we het dan ook echt gewoon feitelijk houden. Kijk wij zijn niet per definitie tegen verdichten, maar niet de 15.000 woningen die dit college denkt te kunnen realiseren door uitsluitend, want daar hebben we het over, uitsluitend te verdichten. En wij zeggen: doe dat niet, want je gaat de stad daarmee dichtplamuren. En als je het hebt over het verkeer richting recreatie: in dit stuk staat het letterlijk zo benoemd dat het recreëren inderdaad in de buitengebieden moet gaan gebeuren omdat we gaan verdichten. U maakt een-op-een een relatie van. En wij zeggen als Jouw Haarlem: dat is onverstandig, want je creëert daarmee inderdaad veel meer bewegingen. En het groen in de directe omgeving, dat van levensbelang is, dat blijkt uit heel veel studies, ja dat gaat u dus vernietigen.

Kijk maar naar de Essenstraat: daar gaat u alle bomen kappen om daar een paar woningen te realiseren. Dus nogmaals, Jouw Haarlem maakt een andere keus. De voorzitter: Ja, helder. Mevrouw Verhoeff, dat wordt een interruptie op een interruptie. Dat is eigenlijk een figuur die ik liever niet wil ... Nee? Oké, nou mevrouw gaat uw ... Mevrouw Verhoeff: Het gaat over zijn betoog. Eén, hebben wij gelukkig die motie Essenstraat gesteund en nog vele met u want die is aangenomen, maar wat ik door u hoor zeggen is dat het groen kwalitatief heel belangrijk is en u bent een pleitbezorger om juist in de groene zoom, die iedereen wil beschermen behalve u, te gaan bouwen. Ik begrijp het echt niet meer. De heer Aynan: Naja je kunt dat blijven proberen en ik blijf zeggen: ja, wij maken een andere keuze, kijk inderdaad ook gericht, het is niet als een olifant door de groene zoom. Kijk gericht waar je inderdaad woningen kunt toevoegen en het is en en. Natuurinclusief bouwen daarmee ontlasten we ook de grote opgave voor de bestaande wijken. En het zou u sieren als u ook een keer met ons meestribbelt in plaats van alleen maar tegenstribbelen. Voorzitter ... De voorzitter: Gaat u verder. De heer Aynan: ... inderdaad. Wij zeggen: kijk inderdaad naar de randen, want je kunt daar een paar duizend woningen toevoegen op een natuurinclusieve manier, duurzaam.

En Platform Groen zei het al: het kan en en zijn. En ik herhaal het weer: ga aan de slag met flexbouwen. Dat is sneller, goedkoper en duurzamer. Dus bestaande buurten niet dichtmetselen, maar juist meer licht, lucht en groen gunnen. Ten tweede de toegankelijkheid. Hoe zorgen we ervoor dat het mobiliteitsplan de openbare ruimte, de wijkvoorzieningen, en al die andere mooie dingen die in de visie staan ook voor de mindervalide medemens toegankelijk zijn. De omgevingsvisie bekijkt alles integraal en in samenhang en laat dat nou ook alsjeblieft voor toegankelijkheid gelden. En zo dient toegankelijkheid ook benoemd te worden in de omgevingsvisie. Er moet ontworpen en ontwikkeld worden met de expliciete aandacht voor mindervalide mensen en mensen met een beperking. Dus ten alle tijden rekening houden met de bepalingen van het VN-verdrag voor handicap. En laten we er alsjeblieft net als dat streven om in 2040 gasvrij te zijn en in 2050 klimaatneutraal, laten we proberen om in 2045, eindjaar van de omgevingsvisie, de meest toegankelijke stad van Nederland te zijn. Dat lijkt me een mooi streven. En tenslotte voorzitter: participatie. In de visie worden zes strategische keuzes gemaakt. En het

15

woord participatie komt slechts één keer voor en dan ook nog eens een keer in het kielzog van de klimaatadaptatie. En juist nu, ook omdat we de afgelopen jaren niet al te veel positieve ervaringen hebben opgedaan met inspraak en participatie. Ik hoef alleen maar het woord ontwikkelzones te noemen. Jouw Haarlem vindt dat participatie een expliciete strategische keus moet zijn. Haarlem ontwerpen we niet vanachter de tekentafel, maar maken we samen, mét de buurtbewoners. Want zonder draagvlak blijft de visie een papieren werkelijkheid die losgezongen is van de reële en urgente vraagstukken waarmee menig Haarlemmer mee geconfronteerd wordt. Graag een reactie op deze drie punten van Jouw Haarlem. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Van den Doel. Uw termijn of ... De heer Van den Doel: Ja, ik wil nog ... Ja, mijnheer Aynan, u hecht altijd aan feitelijkheid en in dit stuk staat zestien keer participatie. Het wordt zestien keer genoemd en staat in twee hoofdstukken uitgewerkt, dus als u zegt dat het er één keer in staat, klopt dat volgens mij niet. De heer Aynan: Ja hele goeie vraag. U heeft natuurlijk Ctrl F gedaan, maar vijftien keer van die zestien keer gaat over hoe dit stuk nu dus gemaakt is. Dus inspraak, hoe dat gegaan is. Ik heb het natuurlijk over inspraak richting 2045, dat is belangrijk. Wij willen daar een pijler van maken.

En ik hoop dat u daarin met ons meegaat. De voorzitter: Mijnheer De Groot. De heer De Groot: Termijn graag voorzitter. De voorzitter: O, termijn. Ja. Nou, gaat uw gang. De heer De Groot: Dank u. D66 is positief over de voorliggende visie en dat horen we gelukkig ook bij een aantal andere partijen. En ik ben persoonlijk gek op kaarten en laat ik daar uitstekend in bediend zijn bij deze visie. Uiteraard staan bij open voor intelligente voorstellen van onze collega's. Er zijn een paar korte punten die we u mee willen geven en eentje daarvan heeft de heer Aynan net genoemd en dat gaat namelijk over dat VN-verdrag handicap. Sinds 2016 zijn wij in Nederland verplicht om dat verdrag handen en voeten te geven en we zien het hier eigenlijk niet in terug. De hele term handicap, jawel mijnheer Aynan, Ctrl F, staat niet één keer in deze visie. Maar toegankelijkheid des te meer. Maar ik zou graag van het college willen weten hoe er uitvoering gegeven wordt aan dit VN-verdrag, omdat we daar nou eenmaal aan gebonden zijn. Ten tweede. Ja functies verdringen elkaar en daar gaat deze visie natuurlijk ook voor een heel groot deel over, namelijk waar prioriteer je. Ik ben iets minder geschrokken van de matrix die erin staat ten opzichte van de insprekers die er zijn. Want ik denk dat er wel degelijk sprake kan zijn van en en.

Wel is er, en dat heeft u mij ook al eerder horen zeggen, een grens aan het aantal woningen wat we in Haarlem toe willen voegen, want we willen ook mobiliteit, we willen ook groen en wij willen ook voorzieningen. En ik herhaal nog maar eens: eens bebouwd is nooit meer groen. Qua trends en ontwikkelingen zien we een belangrijke uitspraak en dat gaat weer over die voorzieningen, daar staat namelijk in: lokale voorzieningen staan onder druk. En dat is wel een hele belangrijke. De wethouder geeft net tijdens de mededelingen mee dat de school niet nodig is op het Sonnebornterrein, maar ik had nog het verzoek liggen om wel te kijken aan de Spaarndamseweg naar bijvoorbeeld een gezondheidscentrum of huisartsenpraktijk in het vastgoed wat daar ontwikkeld wordt. Wethouder, kunt u iets zeggen over de trend, nou benoemd in de visie, maar hoe gaan we daar nou op dit moment mee om? En welke acties kunnen wij zetten om juist die lokale voorzieningen, juist die maatschappelijke functies ook te laten landen in particulier vastgoed. Als laatste wat ik mee wil geven en dat

16

staat goed in de visie, is dat wij een essentiële rol zien voor de Waarderpolder in de komende jaren in Haarlem. De Waarderpolder is een banenmotor en niet alleen moeten we de banen behouden daarin, maar ze zullen dan ook moeten uitbreiden. Naast verdichting is in de Waarderpolder heel erg belangrijk, maar waar door mijn collega de heer Krouwels ook al eerder aandacht voor gevraagd heeft: we willen ook verduurzamen in de Waarderpolder. Daar zijn externe geldstromen voor beschikbaar en dat zou echt zonde zijn als wij tot het jaar 2045 daar geen of onvoldoende gebruik van maken. Deze punten wou ik meegeven. Tot zover. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Kok, OPH. Mevrouw Kok: Ja, dank u wel voorzitter. Allereerst, en dat zit OPHaarlem zeer hoog, let op: we hameren al jaren op het belang van een gedegen hoogbouwvisie. En weer is de hoogbouwvisie er niet. Er zitten zes bijlages bij, maar geen hoogbouwvisie. Deze ontbreekt nog steeds en kan derhalve geen sturing geven aan de vormgeving van onze stad in deze visie. Er is een hoogbouwvisie toegezegd hè, het vierde kwartaal 2020, we zitten nu vierde kwartaal 2021, hij is er nog niet. Wij vinden dat de toezegging niet is nagekomen. Ik heb hier vaak naar gevraagd ... O, ik zie een hand. De voorzitter: Mijnheer De Groot. De heer De Groot: Ja dank u voorzitter.

Mevrouw Kok wij hadden hier ook een gesprek over in de fractie, want hier staan wel degelijk kaarten in waarin staat waar er hoogbouw mogelijkerwijs toegevoegd kan worden. Dus wat mist u nou precies in de uitwerking in deze visie? Mevrouw Kok: Ja, daar heeft u gelijk in. Maar waarom zijn die kaarten dan niet in een aparte hoogbouwvisie gezet? De wet ... Dat was mijn volgende punt, want de reden dat er gewacht werd met de hoogbouwvisie, die misschien best gemaakt zou kunnen worden met behulp van die kaarten die u noemt, is dat er gewacht wordt op de omgevingswet, maar die wet wordt telkens maar uitgesteld. En ja wij vragen ons dan af waarom er in andere gemeentes zoals in Amstelveen of Den Haag wel een hoogbouwvisie is, terwijl daar ook nog geen omgevingswet is. Een ander punt inderdaad het groen. Het Platform Groen en mevrouw Prins noemen het: stenen binnen het te vaak van groen. En OPHaarlem wil ook graag groen in de stad en niet alleen aan de randen. Ook ziet OPHaarlem, net als de inspreker mijnheer Fukken, dat er een belangenstrijd lijkt te hebben plaatsgevonden bij het inkleuren van de diverse invalshoeken in de omgevingsvisie en de diverse fouten. Een ander punt is de zonnepanelen op het water waar nog strijd voor gevoerd moet worden. Wij willen eerst de bedrijfsgebouwen of scholen voorzien van zonnepanelen en nog niet naar water kijken.

Ook windturbines wil OPHaarlem niet in de buurt van woonbestemmingen. Verder nog kort een aantal punten voor een stad in goede balans. De Waarderpolder, een concentratie inderdaad van bedrijven, maar wij denken dat zeker aan de randen zien wij ook mogelijkheden in de Waarderpolder voor wonen. Want ja, het is ook door de VVD genoemd, er moet ook gewoond worden in deze stad en dat is ook belangrijk. Net als het groen. Het punt zorgvuldig omgaan met bestaande wijken. Een fijnmazige structuur van buurtwinkels en wijkvoorzieningen behouden. Voorzieningen moeten bereikbaar blijven, zeker voor mensen met een beperking. Voor ons is ook bij dit punt – zorgvuldig omgaan met wijken – woningsplitsing een belangrijk punt. Geen verdere woningsplitsing is voor ons belangrijk, want wijken raken volkomen verstopt. Een ander punt: bij het zorgvuldig omgaan met wijken is echt luisteren naar de wijkraden en hun ideeën over groen en wonen in hun wijk. Een ander punt: ondergronds parkeren moet opnieuw een speerpunt worden. Het is veel te makkelijk losgelaten bij diverse projecten door dit college. Algauw is het argument: dat is te duur en het is van tafel. Een ander punt: het verminderen van het gebruik van de auto faciliteren. En dat kan bereikt worden door een veel