12-02 inspreekbijdrage R Smit Adviescommissie Haarlemmerhout

Adviescommissie Haarlemmerhout en Frederikspark

Secretariaat/postadres: Marije van der Meulen, postbus 2003 PB Haarlem; mvandermeulen@haarlem.nl

Advies aan de gemeenteraad: géén nieuwe boezemwaterverbinding ten zuiden van de Haarlemmerhout Geachte raadsleden, In de Omgevingsvisie Haarlem 2045 (raadsvoorstel van het college) is het voornemen opgenomen om een nieuwe boezemwaterverbinding aan te leggen langs de zuidrand van de Haarlemmerhout (zie het onderstaande van de visiekaart). De Adviescommissie Haarlemmerhout en Frederikspark adviseert deze waterverbinding uit de visie te schrappen omdat: - Er geen noodzaak bestaat voor een boezemwaterverbinding op deze locatie; - Een volwaardige waterverbinding op deze locatie ruimtelijk niet is in te passen zonder grote schade toe te brengen aan het Rijksmonument Haarlemmerhout, tevens hotspot in de Haarlemse ecologische structuur. De gewenste verbetering van de waterafvoer kan naar ons oordeel op een veel minder ingrijpende manier worden opgelost. Wij lichten dat onderstaand nader toe. Waterverbinding ruimtelijk niet zonder grote schade inpasbaar Volgens de Omgevingsvisie zou er een boezemwaterverbinding moeten komen tussen het Spaarne en de Leidsevaart. Bij de beantwoording van de inspraakreactie van de gemeente Heemstede wordt vermeld: ‘Dat houdt in dat het water op boezemniveau komt te liggen en de watergangen aan bepaalde maatvoering moet voldoen’. Op de visiekaart wordt deze verbinding als een brede verbinding aangeduid, breder dan andere verbindingen.

Met andere woorden, het moet een meters brede open watergang worden; inclusief taluds moet rekening worden gehouden met een breedte van zeker 10 meter, zo niet meer. De watergang is op de visiekaart gesitueerd langs de Spanjaardslaan langs de zuidrand van de Haarlemmerhout. De Spanjaardslaan aan de Zuidrand van de Hout heeft een bijzondere historische betekenis en maakt ruimtelijk en historisch bezien deel uit van de Haarlemmerhout. In het gedeelte tussen de Prof. J. Bronnerlaan en de Fonteinlaan zou een watergang het beeld van de weg met eeuwenoude Lindenlaan ernstig aantasten. In het gedeelte tussen Fonteinlaan en Huis Uyt den Bosch zou de watergang ten koste gaan van de ecologisch waardevolle bosstrook die de begrenzing vormt van de Hout. Om een doorgaande waterverbinding tot stand te brengen moet de watergang in het meest westelijke deel dwars door (of rondom) Uyt den Bosch en Eindenhout worden verbonden met de watergangen rond het Vogelbos. De zone ter weerszijden van de Wagenweg ligt echter op een strandwal, dus relatief hoog boven het waterpeil. Het graven van een watergang zou mede daardoor een ernstige inbreuk betekenen in de ruimtelijke structuur ter plaatse.

-1-

Waterverbinding niet nodig en zelfs contraproductief Uiteraard erkent ook onze adviescommissie de noodzaak om ons watersysteem robuuster te maken in het licht van de klimaatverandering. In de visie hebben wij echter geen onderbouwing kunnen vinden waarom voor dat doel een waterverbinding op deze plaats nodig is. Navraag bij de projectleider heeft evenmin een antwoord opgeleverd op deze vraag. Op grond onze lokale kennis zijn wij van mening dat een waterverbinding op deze plaats niet nodig is en zelfs contraproductief werkt: - Een extra verbinding tussen de boezemwateren Spaarne en Leidsevaart lijkt ons weinig nuttig. Er zijn immers al meerdere verbindingen beschikbaar. Het gebied van de Hout en de Wagenweg ligt op een strandwal. Daar heeft nooit breed water gelegen. Een groot water is hier alleen al om die reden niet zinvol. We gaan toch ook geen water op de Grote Markt graven? - Mocht het gaan om een noodzaak om de capaciteit van het boezemsysteem te vergroten, dan is deze omgeving om dezelfde reden niet de aangewezen plek. Een capaciteitsvergroting van het boezemsysteem kan beter plaatsvinden nabij de boezemwateren en in de aangrenzende delen van de strandvlakte. De zanderige strandwal is niet geschikt voor dat doel.

Wel kunnen wij ons voorstellen dat de afwatering verbetering behoeft om tegemoet te komen aan de toenemende zware stortbuien als gevolg van het veranderen van het klimaat. Voor zover ons bekend betreft dat vooral gebieden aan de oost- en westrand van de Hout en de ruimere omgeving daarvan. De Grote Hout en delen van de Kleine Hout hebben daarentegen meer last van verdroging als gevolg van de historische verlaging van de grondwaterstand in Zuid-Kennemerland. Verbetering van de afwatering moet dus niet op de strandwal gebeuren maar los van elkaar in de aangrenzende deelgebieden: ten westen van Wagenweg richting de Leidsevaart, en ten oosten van de strandwal richting Spaarne. Daarvoor kunnen het beste de bestaande greppels en sloten worden verbreed, waar nodig aangevuld met verbeterde drainage. Een nieuwe boezemwatergang draagt daar niets aan bij. Integendeel, met greppels en sloten worden stortbuien enigszins vertraagd afgevoerd naar de boezem. Dat geeft spreiding en verlaging van de piekafvoer. De aanleg van een boezemwater zal daarentegen het waterbergingsvermogen van de Hout en van de aangrenzende open ruimte met sportvelden juist verminderen. Extra inzijging van water bij grotere stortbuien achten wij gunstig voor de Hout. Aanleg van een nieuwe boezem zou daarentegen extra verdroging van de Hout veroorzaken.

Conclusie De Adviescommissie Haarlemmerhout en Frederikspark adviseert daarom af te zien van het voornemen om een nieuw boezemwater aan te leggen langs de zuidrand van de Hout. Zo’n watergang is niet nodig, brengt ruimtelijk grote schade toe aan het gebied en is contraproductief voor de gewenste waterafvoer uit het gebied. Namens de adviescommissie Haarlemmerhout en Frederikspark

Ruthger Smit, voorzitter 26 november 2021

-2-