11-30 Transcript Raad

Als u mij vraagt of ik kan beloven of dat nooit gebeurt, dat kan ik niet. Want als u, of de meerderheid van de raad weet te overtuigen om dat wel te doen, dan is dat knappe prestatie van u. Daar heb ik dan geen invloed op, dus dat kan ik niet beloven. De voorzitter: Dank u wel. Nog een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel. Dinsdag hadden we een mooi debat in Theater De Liefde over lokale democratie. Daar hield de heer Wiedemeijer de zaal voor dat hij van zijn vader inzake het referendum heeft geleerd en stelde hij ook dat hij zoveel mogelijk Haarlemmers deelgenoot van besluitvorming wil maken. Nu ligt hier vanavond de kans om dat ook nog eens een keer tegen lagere kosten te realiseren en zegt hij keihard nee. Wat is er sinds dinsdag veranderd? De heer Wiedemeijer: Heel weinig, want ik heb ook andere dingen gezegd. Namelijk dat we als politiek ook verantwoordelijk moeten zijn voor de staat van de stad. Dat wij die verantwoordelijkheid dragen en dat betekent dus ook dat wij de verantwoordelijkheid nemen dat er ook in deze stad tempo gemaakt moet worden met woningbouw, met verduurzaming. Dat mensen ook gewoon normaal over straat kunnen. Dus die verantwoordelijkheid neem ik ook. Dus beiden zijn van belang. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Eén van uw kernpunten was juist dat zoveel mogelijk Haarlemmers geconsulteerd dienen te worden.

Want dan heb je namelijk ook een goed beeld van wat de Haarlemmers willen. Dat kan vanavond, tegen lagere kosten. Waarom doet u dat niet mijnheer Wiedemeijer? De heer Wiedemeijer: Volgens mij haalt u twee dingen door elkaar. Want u vraagt aan mij of wij het belangrijk vinden dat zoveel mogelijk Haarlemmers mee kunnen doen. Dat gaan we van harte faciliteren op 6 maart. Uw andere argument gaat om de kosten. Daarbij hebben wij al aangegeven dat we het daar niet mee eens zijn, zoals mevrouw Çimen dat ook al duidelijk heeft uitgelegd. Want dat gaat alleen maar sec om de kosten van het organiseren van het referendum. Op het moment dat je projecten drie maanden, en in mijn optiek dus nog na de zomer dus dan kun je eerder uitgaan van een half jaar uitstelt. Dan heb je ook ambtelijke kosten van

17

mensen die op dat moment niet aan het werk kunnen zijn. Projecten die duurder worden. Het lijkt mij zeer waarschijnlijk dat het houden op 6 juni onderaan de streep duurder zal zijn dan goedkoper. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Voorzitter, misschien haal ik twee dingen door elkaar, maar de heer Wiedemeijer haalt echt alles door elkaar. De heer Wiedemeijer: Dank u voor het compliment. Voorzitter, ik was eigenlijk … De heer Aynan: Zo was het niet bedoeld voorzitter. De heer Wiedemeijer: Dan laat ik het nog steeds zo opvatten, ben immers een positief mens. Dat waren mijn twee belangrijkste punten. Vanaf nu is het aan de stad en niet meer aan het procedurele geneuzel hier. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk of er nog anderen zijn die over dit voorstel het woord willen voeren. De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel voorzitter. Vanavond zijn er twee debatten aan de orde. Een klein debat en een groter debat. Het kleine debat gaat voornamelijk over de datum van het referendum. De coalitie kiest met 6 maart voor snelheid en de referendumcommissie adviseert 6 juni. Dat is zorgvuldiger en bespaart de Haarlemse belastingbetaler een half miljoen. Dat weegt voor de VVD zwaarder.

Dus ik dien hierbij namens de VVD, SP, OPH, Jouw Haarlem, Hart voor Haarlem, Forum, BVNL en Trots op Haarlem een amendement in om de datum van het referendum op 6 juni 2024 te zetten en het budget te verlagen. Daar wil ik het kleine debat ook mee parkeren. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Ik dacht al waarom stopt u? Maar u zag het eerder als ik, mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: De heer Van Kessel zag het inderdaad. Voorzitter ik wilde toch wel even vragen aan de collega van de VVD. Toen de VVD op 30 maart instemde, speelden de kosten geen rol. Dat doet het nu wel. U zegt we moeten voorzichtiger omgaan met dat geld. Eerder dit jaar dat u dacht met het klappen van het kabinet kan het referendum ook tegelijkertijd met de Kamerverkiezingen gehouden worden. Toen was het referendum bloedspoed, nu niet meer. Ik volg het eigenlijk gewoon niet meer. Waarom spelen de kosten nu dan wel een rol en kan het nu wel maanden wachten? Ik hoor graag van de VVD hoe dat zit. De heer Van Kessel: Ik hoop dat mevrouw Çimen tijdens het referendumproces beter luistert, want onze voorkeur was namelijk dat we het gezamenlijk met een andere verkiezing zouden organiseren, bijvoorbeeld de Tweede Kamerverkiezing. Maar in dit geval Europees parlementsverkiezing omdat je dan de Haarlemmers een half miljoen bespaard. Dank u wel.

Dat zouden we bijvoorbeeld kunnen inzetten om de ozb-verhogingen een jaartje niet door te laten gaan. Maar goed, zoals ik al zei … De voorzitter: U was bezig het amendement voor te lezen. De heer Van Kessel: Dat had ik gedaan. Het is een technisch amendement, dus ik heb hem even zo samengevat. De voorzitter: U heeft hem erg samengevat. Goed, gaat u verder.

18

De heer Van Kessel: Goed, maar staat u hem toe dat hij op deze manier is ingediend? De voorzitter: Gaat u verder. De heer Van Kessel: Dank. Mooi. Maar goed, het grote debat gaat eigenlijk hier over het maatschappelijk onbehagen. Het gevoel in de stad dat de politiek onvoldoende oog heeft voor groepen Haarlemmers. Voor Haarlemmers die niet zo makkelijk de weg naar het gemeentehuis weten te vinden. De zorg van de VVD is dat het referendum, dat ooit bedoeld was als instrument om de Haarlemmers meer directe in vloed te geven, op dit moment het maatschappelijk onbehagen eerder voedt dan verkleint. Het is natuurlijk goed dat Haarlemmers zich kunnen uitspreken, maar ik hoor ook dat er weinig vertrouwen is dat er daadwerkelijk iets mee wordt gedaan. Daarom zou ik graag aan de vooravond van het referendum aandacht willen vragen voor drie spelregels van de democratie. Zoals geformuleerd door Jan Barents. Jan Barents was een oud-directeur van de Wiardi Beckmanstichting. Dus sociaaldemocratischer dan dat kun je ze niet krijgen. Maar hij sprak verstandige regels. Namelijk één, in een democratie worden beslissingen door de meerderheid genomen. Twee, de meerderheid toont respect voor de minderheid of de minderheden. Drie, de minderheid gehoorzaamt de beslissingen van de meerderheid.

In Haarlem worden de meeste beslissingen door de coalitiemeerderheid genomen langs de lijnen van het coalitieakkoord. Het is dan ook aan de coalitie om respect te tonen voor de minderheid. Die minderheid, die gehoorzaamt de beslissingen van de meerderheid. Als dit u op dit moment een beetje prikkelt, dan adviseer ik u om hier eens op een rustig moment nog eens op te kauwen. De voorzitter: Dank u wel. Dan kijk ik wie nog meer het woord wenst te voeren. De heer Kuin. De heer Kuin: Dank u wel voorzitter. Ik heb de coalitie gecomplimenteerd op 28 september dat ze het inleidend verzoek alsnog hebben goedgekeurd. Maar het parkeerreferendum wat er nu gaat komen is niet dankzij deze coalitie binnen, maar vooral dankzij de coalitie buiten door de inspanningen van een grote groep Haarlemmers. Het begon met 1200 zienswijzen een spontane petitie van de heer Langeveld. De start van een Facebookpagina van Edwin Vermaire. Twee avonden waarop alles samenkwam en zestig Haarlemmers zich bereid verklaarden om de handen uit de mouwen te steken het referendum af te dwingen. Al die inspanningen van deze mensen brengen ons vanavond tot het besluit het referendum te organiseren. We hebben nog een paar besluiten te nemen. Verspillen we een half miljoen of niet? De coalitie lijkt te koersen op het verspillen van een half miljoen door te kiezen voor 6 maart.

Met een half miljoen kun je honderden kinderen een jaar lang ontbijt mee naar school geven. We kunnen er de wachttijd in de jeugdzorg mee verkleinen. We kunnen tientallen, misschien wel honderden huizen isoleren, waardoor de stookkosten lager zijn. Toch niet zo'n moeilijke keuze wat ons betreft. Helemaal als je bedenkt dat de keuze voor 6 juni de opkomst vergroot. De gemeentelijke organisatie minder belast en een subsidieproces netjes kan verlopen. Of wil de coalitie niet zo'n groot mogelijke opkomst? Als het referendum er dan toch komt, zouden we dat toch allemaal tot een succes moeten willen maken met een grote opkomst. Daarom kiezen wij voor 6 juni en daar gaan we een heel groot succes voor maken. De voorzitter: Dank u wel. De heer …: Dank u wel voorzitter. Het klinkt misschien raar, maar ik wil de coalitie bedanken. Dankzij jarenlang wanbestuur en onderling handjeklap zonder enige vorm van echte weerstand hebben jullie het eindelijk voor elkaar. De Haarlemmer ziet nu eindelijk in dat de gemeenteraad er wel degelijk toe doet. Jullie hebben laten zien dat de gemeenteraad zomaar kan bepalen of wij de Haarlemmers onze auto nog wel voor de deur kunnen, of mogen parkeren. Dus best wel veel invloed hebben. Nu terwijl de Haarlemmers eindelijk hun stem

19

willen laten horen, doet de coalitie er alles aan om dit referendum zoveel mogelijk in de weg te zitten. Eerst kon het zogenaamd niet doorgaan. Allerlei slappe excuses werden uit de kast getrokken en nu mag het referendum niet tegelijkertijd met de Europese verkiezingen plaatsvinden. Blijkbaar is de coalitie bereid om daar maar liefst 500.000 euro voor te betalen. In tijden waarin mensen het moeilijk hebben, waar mensen de eindjes niet aan elkaar kunnen knopen. In tijden waar de rijen voor de Haarlemse voedselbank steeds langer worden, is dit hoe de coalitie met ons geld omgaat. Waarom doen we dit referendum niet gewoon op 6 juni tijdens de Europese verkiezingen? Als we blijkbaar toch 500.000 euro kunnen missen, waarom gebruiken we dat niet gewoon voor iets nuttigs? Voor de uitkomst zal het echter niet veel uitmaken. De Haarlemmer is het zat. De Haarlemmer is wakker geschud en zal zijn stem laten horen. Als die stem bij de uitkomst genegeerd wordt … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Wiedemeijer. De heer Wiedemeijer: Voorzitter, ik hoorde dat net ook al bij de heer Kuin, je kan met dat bedrag ook iets anders doen. Maar toen we bij de Kadernota waren en dat geld beschikbaar was heb ik die voorstellen even gemist. Waarom zijn die dan niet gekomen? De heer …: Sterker nog ik had veel betere voorstellen om nog meer geld terug te halen om dat te verbeteren.

Ik heb samen met Sander een motie ingediend om de hondenbelasting af te schaffen. Er waren allemaal dingen om de kosten voor de Haarlemmer te verlagen en om het geld dat jullie uitgeven aan veel betere dingen te besteden. De voorzitter: Gaat u verder. De heer …: Even kijken. Maar laat me iets vertellen. Voor de uitkomst zal het niet veel uitmaken. De Haarlemmer is het zat. De Haarlemmer is wakker geschud en zal zijn stem laten horen. Als die stem bij de uitkomst genegeerd wordt, dan laten ze hem wel horen in 2026 bij de eerstvolgende gemeenteraadsverkiezingen. Nogmaals bedankt, bedankt voor het wakker schudden van onze stad en bedankt voor laten zien waar jullie prioriteiten echt liggen. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Even kijken hoor, de heer Drost. De heer Drost: Dank u wel voorzitter. Laat ik allereerst ook beginnen wel met die bijzondere bespreking in de Commissie Bestuur vorige week. Want inderdaad, de heer Wiedemeijer refereerde daar al aan, dat heeft ook wel onze wenkbrauwen deels gefronst. Het past ook wel, en dat hebben ook al wel eerder aangekondigd, het pas ook wel in het beeld van een proces wat rommelig gaat. Dat het soms het vermoeden is dat er niet duidelijk is wie is nu eigenaar van dat proces? Hoe zorgen we er nu voor dat dat door die organisatie gaat? Ik heb al eerder een pleidooi voor gedaan, ik dat doe dat nu vanavond weer.

Laten we dat ook goed terugkijken als we dit helemaal doorlopen hebben. Hoe kunnen we het nu echt beter doen? Want zowel voor onze informatiepositie, maar ook wel voor de informatiepositie in de stad. Informatievoorziening over het referendum naar Haarlem dat moet echt beter, dus laten we dat ook aangrijpen. We willen graag tempo maken en dat hebben we al vaak genoeg benoemd. GroenLinks wel actie, we willen vergroenen, meer ruimte voor spelen, voor fietsen, ontmoeten. Dus daarom hebben we ook in eerste instantie gezegd we willen tempo maken bij 30 maart bij de beslissing. Dat herhalen we nu weer, liefst zo snel mogelijk, 6 maart is die datum ook. Er ligt een amendement voor om dat wel op 6 juni te doen. Ik vind het wel bijzonder dat neem ik wel de indieners wel kwalijk, dat er niet zorgvuldig is gekeken als dan geld het belangrijkste argument voor u is, of 6 maart of 6 juni onder de streep dan goedkoper is. Want inderdaad, allemaal projecten staan on hold. Dat kost

20

ook geld na de zomer, het wordt allemaal uitgesteld. Dat Bottemanneplein wat we vanavond waarschijnlijk ook gaan vaststellen bijna de helft volgens mij is dat proceskosten. Dus als u geld echt zo belangrijk had gevonden had dat dan uitgevraagd. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter ik hoor hier we moeten tempo maken, actie. Maar is er dan door het referendum kan er dan überhaupt helemaal geen actie ondernomen worden of iets? Je kunt toch wel als college iets gaan doen? U kunt toch wel een zebrapad gaan aanleggen, u kunt toch wel fietspaden iets anders gaan inrichten dat het veiliger wordt? U kunt wel iets gaan doen in die drie maanden? Dat gaat u niet eens redden in die drie maanden. De heer Drost: Volgens mij bent u daarover geïnformeerd in de Commissie Beheer. Er liggen gewoon projecten stil omdat er gewoon allemaal ambities samenkomen. Echt goed vergroenen dat gaat gewoon samen met het reguleren van kan parkeren, dus dat staat gewoon om hold. Dat kost gewoon geld en wees daar gewoon eerlijk over en duidelijk ogen. De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Want als ik nu hoor wat de heer Drost zegt, dan begin ik toch wel te twijfelen of het überhaupt wel zin heeft dit referendum. Want als u zegt, het moet allemaal doorgaan want het is allemaal on hold voor die vergroening.

Die vergroeningsplannen heeft u, staat ook in het coalitiekoord. Dat moet doorgaan, actie, actie. Dus het maakt eigenlijk niet uit wat dat referendum voor uitkomst heeft, want dat moet nu doorgaan. Want dit is gewoon de bottleneck waar het op vastloopt. Is er überhaupt een kans dat het referendum verschil gaat maken in uw gedrevenheid naar actie en het door moet gaan? Want vergroening kan niet zonder het referendumplan. De heer Drost: Kijk na deze beslissing is uiteindelijk de stad aan zet. Daar gaan discussies over plaatsvinden. Dat eindigt uiteindelijk in een ja of nee en dat gaan wij hier in de raad wegen. Maar ik heb ook al eerder aangekondigd wij strijden voor dat groen en voor het klimaat en daar gaan we altijd voor. De voorzitter: Dank u wel. De heer Kuin. De heer Kuin: Dank u wel. Ik stoor me eraan dat u het samenvat alsof het alleen om het geld zou gaan. Als u het amendement goed leest, dan staat er een berg aan overwegingen. Een belangrijke overweging is onder andere ook 6 juni bespaart inderdaad kosten, maar het zorgt ook voor een grotere opkomst. Volgens mij zouden we dat allemaal moeten willen. De heer Drost: Mijnheer Kuin ik tel hier meerdere interrupties die allemaal over het geld gaan. Dus dat verraadt een beetje bij u, u probeert mij iets aan te smeren wat u niet goed zorgvuldig heeft afgewogen en bekeken. De voorzitter: De heer Aynan.

De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. Ik hoor de heer Drost zeggen dat vergroenen gepaard gaat met betaald parkeren. Heb ik dat nu goed gehoord?

21

De heer Drost: Het gaat over de hele nota. U moet gewoon … daar ook vind ik dat u eerlijk in mag zijn. Kijk niet alles kan, er gaat geen meter extra komen bijkomen in de stad, dat zij ook de heer Wiedemeijer. Dus daar maak je keuzes in. Deze coalitie, GroenLinks maakt daar een goede keuze in door meer ruimte te maken voor fietsen, spelen, ontmoeten, voor vergroening. Inderdaad we gaan minder ruimte voor de auto inrichten. Kijk maar in het mobiliteitsbeleid. Is ook omgekeerd ontwerpen, eerst al die andere ambities, auto komt daarin onderaan. Dus dat hangt allemaal met elkaar samen. De voorzitter: De heer Aynan. De heer Aynan: Ik ga het nog een keer proberen voorzitter. Vindt GroenLinks dat vergroenen samengaat met betaald parkeren? Oftewel, in de wijken waar betaald parkeren niet ingevoerd wordt, gaan we dus niet vergroenen? Klopt dat? De heer Drost: Het gaat erom dat in de wijken waar de problematiek speelt, daar is gewoon de openbare ruimte beperkt. Daarom hebben we gezegd we gaan reguleren. Daar hangt allemaal maatregelen met elkaar samen en dat leidt uiteindelijk inderdaad tot andere keuzes dan decennia is gedaan. Onze keuze is dat we meer ruimte voor groen hebben inderdaad. U vernauwt het naar betaald parkeren, maar het gaat om alle maatregelen, zowel het mobiliteitsbeleid, als wel in die nota parkeerregulering. De voorzitter: De heer Aynan.

De heer Aynan: Als iemand hier vernauwt bent u het. Ik stelde gewoon een hele simpele vraag. Want u zegt vergroenen gaat gepaard met betaald parkeren. U zegt de beperkte openbare ruimte. Mijnheer Drost, Haarlem is een zeer versteende stad. Wij hebben overal behoefte aan openbare ruimte en de vraag aan GroenLinks is, gaat vergroenen bij u gepaard met betaald parkeren? Wat doet u met al die wijken die nu geen betaald parkeren hebben? Zegt u dan dag met uw groene vingertjes? De heer Drost: U vernauwt het weer tot alleen betaald parkeren. Het gaat om alle maatregelen. De heer Aynan: Heeft u zelf gedaan. De heer Drost: Het gaat ook over vergunningenplafond bijvoorbeeld. Laten we gewoon constateren mijnheer Aynan, kijk u probeert alleen maar in dat hele proces het te rekken, traineren enzovoort. Maar wees gewoon eerlijk. Wees gewoon eerlijk, u wilt het niet. Dat mag best, dat is uw keus, maar wees gewoon eerlijk naar de stad, u wilt het niet. De voorzitter: De heer Aynan, De heer Aynan: Voorzitter, dat u het woord eerlijk nog in uw mond durft te nemen na alles wat er gebeurd is. Na het debacle van 30 maart en uw gedraai. Want eerst was u keihard tegen en nu zegt u voor. Wie is hier nu oneerlijk? De heer Drost: Ik ben altijd heel eerlijk en duidelijk geweest over wat GroenLinks daarin wil. Ik heb bijvoorbeeld in de sporthal in Haarlem-Noord gestaan.

Daar waren de mensen niet bepaald voor dat pakket. Heb ik ook gezegd, wat betreft GroenLinks gaan we het gewoon doen. Dus ik ben altijd heel open en eerlijk in mijnheer Aynan. De heer Aynan: 30 maart stemde u tegen en nu bent u voor …

22

De voorzitter: Deze discussie gaan we afbreken want u wordt het nu niet eens, u krijgt uw termijn straks. We gaan nu naar de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel voorzitter. Ik wilde die discussie eigenlijk wel iets voortzetten. Dat gaat namelijk over dat de heer Drost heel duidelijk is over de vergroeningsagenda van GroenLinks. Dat daar ook veel voor moet wijken. Dat hij zelfs voor een grote groep mensen daar ook voor durft te staan. Maar mijn vraag aan hem is, wat zegt u nu tegen al die Haarlemmers waar die vergroeningsagenda nadelige gevolgen voor heeft? Die daar af en toe ook gewoon de pijn van ondervinden omdat bijvoorbeeld een auto die ze nodig hebben dat ze die niet meer kunnen gebruiken? Hoe gaat u om met de minderheden in de Haarlemse samenleving? De heer Drost: Door de ruimte eerlijker te gaan verdelen. Want op dit moment is primaire keus voor de auto. Tegen al die groepen die daar last van heeft, daar doet u niks mee. We zeggen ook niet eens u moet auto weg doen, je krijgt gewoon een vergunning en dergelijke. We gaan alleen die ruimte wat eerlijker verdelen en dat is alleen maar goed. De voorzitter: U kunt verdergaan mijnheer Drost. De heer Drost: Volgens mij was ik wel klaar. De voorzitter: Dan ga ik kijken of er nog meer mensen zijn die over dit onderwerp iets willen zeggen. Mevrouw Hartman. Mevrouw Hartman: Dank u wel voorzitter.

Ik denk dat het gepast is om te zeggen dat de weg naar dit referendum niet de meest vlekkeloze was. Met het amendement van de coalitie in maart en de rechtszaak die erna volgde. Hoe dan ook, de handtekeningen zijn ruimschoots opgehaald en vandaag kunnen we instemmen met het referendum. Forum voor Democratie is blij met het referendum, maar snapt niet waarom er weer een belemmerende en verspillende keuze gemaakt lijkt te worden, terwijl dat ook gemakkelijk anders kan. Er wordt gepleit voor de doorgang van het referendum op 6 maart in plaats van tegelijkertijd met de Europese verkiezingen in juni. Een keuze die maar liefst ruim vier keer zoveel zal kosten en waarschijnlijk de opkomst verlaagt. Terwijl we na de gemeenteraadsverkiezingen toch wel allemaal teleurgesteld waren en leken te vinden dat een zo hoog mogelijk opkomst wenselijk is. We zullen dan ook vanavond met andere oppositiepartijen een amendement indienen om de datum van de Europese verkiezingen te hanteren. Laten we het referendum de ruimte geven dat het kans heeft op succes, wat de uitkomst ook is. De inhoud is leidend, de keuze van de burger is leidend. Hoe meer burgers er stemmen hoe beter dat referendum laat zien wat de Haarlemmer nu daadwerkelijk wil. Daar kom je achter als de burger zo goed mogelijk geïnformeerd is over voor- en tegenargumenten.

De referendumcommissie stelt zelf ook dat dit proces niet volwaardig haalbaar is wanneer we de stemming op 6 maart laten doorgaan. Het gaat hier voor Forum voor Democratie niet alleen om betaald parkeren, maar over het referendum zelf. Waarvan wij denken dat het kwaliteit van de democratie alleen maar verhoogd, maar dan wel zoals het bedoeld is, met zoveel mogelijk en goed geïnformeerde burgers. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. De heer Aynan. De heer Aynan: Dank u wel voorzitter. De kans doet zich voor om een hogere opkomst te realiseren tegen lagere kosten. Vijf ton minder. De coalitie kiest blijkbaar vanavond voor snelheid boven zorgvuldigheid en dat is jammer. Kijk en dat geld mijnheer Drost, dat is voor ons geen argument. Was het 30 maart niet, is het nu

23

ook niet. Het is wel mooi meegenomen. Dus waarom doe je het niet? Als je de thermometer in de samenleving wilt steken … De voorzitter: U heeft een eruptie van heer Drost. De heer Drost: Wat is de titel van het amendement wat u mede indient? De heer Aynan: Ik ga niet over de titel, dat moet u de indiener vragen. Mijn titel zou zijn geweest maart roert zijn staart. De heer Drost: Maar uw logo staat erop toch? U heeft dat mede ingediend de titel. Maar wat staat er centraal in de titel? De heer Aynan: Ik ga over mijn bijdrage voorzitter. Uiteraard steunen we en dienen we mede in het amendement. Dat gaat namelijk over 6 juni en dat is wat hier centraal staat. De heer Drost: En 6 juni dat is dan goedkoper toch? Dat staat in de titel. De heer Aynan: Ja, vijf ton. Dat zeg ik net voorzitter, wel een beetje luisteren, want daar heeft u last van. Het is mooi meegenomen, maar het is geen argument. De heer Drost: Dat is flauw, maar dat doet u vaker als u het op de inhoud niet redt dan moet u het over mijn gehoor gaan hebben. Dat laat ik bij u, dat vind ik jammer. Maar het gaat hier al … in de titel staat goedkoper. Alle interrupties en dergelijke gaat gewoon over geld. Dus wees gewoon eerlijk dat u geld belangrijk vindt.

Dan is wel de vraag, als u dat zo belangrijk vindt, heeft u dan voor 6 maart en 6 juni voor die data alles goed afgewogen? De heer Aynan: Voorzitter, het amendement is glashelder. Blijkbaar heeft u niet gekeken naar de inhoud, maar bent u niet verder gekomen dan de titel en dat is jammer. Voorzitter, als je … De voorzitter: Interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel. Zou de heer Aynan kunnen uitleggen waarom hij in de titel van het amendement wat hij mede indient heeft geschreven dat een referendum op 6 juni zorgvuldiger is? Dat het amendement wat u mede heeft ingediend dat daar staat dat een referendum op 6 juni 2024 zorgvuldiger is. Kunt u dat uitleggen? De Aynan: Daar ben ik begonnen … ‘…’ (de heer Van Kessel en Aynan door elkaar). De voorzitter: Ik wil toch even een kleine opmerking maken. Want nu gaat de ene indiener van een amendement aan de andere indiener van een amendement vragen wat de titel betekent. De heer Aynan: Dit ging gelukkig over de inhoud voorzitter. Voorzitter ten slotte, kijk als je de thermometer zoals de PvdA heeft gesteld in de samenleving wil steken om te kijken wat er leeft, dan moet je hem erin steken en niet erlangs halen. Die kans die hebben we nu met 6 juni. Dan weten we echt wat er leeft onder de Haarlemmers en steun dat alstublieft.

Want dan maakt u uzelf ook geloofwaardiger en wint u misschien een klein beetje het vertrouwen terug.

24

De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, dank u wel. Dit referendum is allang geen parkeerreferendum meer, maar dit is een referendum over beeldvorming en vertrouwen. Beeldvorming is dat tegenstanders van het parkeerbeleid het beeld staande houden dat de coalitie niet luistert, toch doet wat ze zelf wil en dat de gemeente zakken vult met parkeeropbrengsten. Coalitiepartijen evenwel krijgen het beeld niet van hun netvlies dat diverse pro-referendumpartijen aan rolvervaging hebben gedaan. De voorzitter: Interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van Leeuwen: Dat schiet op. De heer Van den Raadt: Voorzitter, want dat is inderdaad een hardnekkig beeld wat er staat. Dat dan al het geld in de zakken van het college verdwijnt of in de gemeentekas. Maar als ik de heer Van Leeuwen goed hoor, dan is het dus ook een mogelijkheid dat we de parkeerproblemen oplossen, zonder dat daar eigenlijk bepaalde bedragen voor verschoven worden. Bent u dat met me eens? De heer Van Leeuwen: Ik heb het over beeldvorming, ik ga graag verder over de beeldvorming. Want was er nu sprake van een burgerinitiatief SP? See you in court Jouw Haarlem. Rolvervaging. De voorzitter: De heer Van den Raadt wil het nog een keer proberen met een interruptie. Ga uw gang. De heer Van den Raadt: Dank voor de toevoeging voorzitter. Fijn zeer neutrale voorzitterschap.

Maar als u dan zegt het gaat alleen over de beeldvorming dan is het dus niet de werkelijkheid dat het om geld gaat. Dus als er een oplossing wordt bedacht door iemand, gereguleerd parkeren kan opgelost worden door er niet voor te gaan betalen voor je eerste en je tweede auto, maar iedereen staat bijvoorbeeld gratis in zijn eigen wijk en we lossen het op een andere manier op. Dan is het ook goed. Of moet er toch een bepaalde stroom van geld binnenkomen? Dat is mijn vraag voorzitter. De heer Van Leeuwen: De heer Van den Raadt weet dat gratis vergund parkeren niet kan, dus dat is een gepasseerd station. We hebben het nu over het referendum en de beeldvorming daaromheen. Ik ga graag verder. Voorzitter, het proces … De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Aynan. De heer Aynan: See you in court. Ik heb u volgens mij echt in de rechtbank gezien dus dat klopt. Maar beseft u dat u ons ook eigenlijk tot wanhoop heeft gedreven? Omdat u de 1200 inspraakreacties, ook al onze pogingen vanuit de oppositie, om die plannen van u aan te passen. Dat u op geen enkel moment heeft geluisterd en bereid was om met ons aan co-creatie te doen? Beseft dat u ook daarmee er verantwoordelijk voor bent geweest? Want u bent nu alleen maar aan het wijzen naar ons. Maar kijk nu ook eens in de spiegel. Bent u daartoe bereid? De heer Van Leeuwen: Nogmaals, ik heb het over beeldvorming.

Ik heb u inhoudelijk niet voorstellen horen doen om het parkeerbeleid te verbeteren, aan te passen en dat is de situatie. Ik heb geluisterd naar mensen in het Vondelkwartier. Ik heb nog een keer in het Vondelkwartier gestaan. Ik ga verder met mijn betoog. De voorzitter: Nog een interruptie van de heer Aynan.

25

De heer Aynan: Voorzitter, als we het over beeldvorming hebben, dan moet de heer Van Leeuwen echt in de spiegel gaan kijken. We hebben bij tig commissies hebben we voorstellen gedaan. We hebben ook bijna gesmeekt luister nu ook naar ons, luister ook naar de Haarlemmers. Kijk naar die 1200 reacties. Daar heeft u helemaal niets mee gedaan, over beeldvorming gesproken. De heer Van Leeuwen: Bent u klaar? Of heeft u nog een vraag? De heer Aynan: Voorzitter dit is dus echt tekenend hoe we hier met elkaar omgaan? En hoe we … ja voorzitter … De voorzitter: Ik zou zeggen ... De heer Aynan: Het zou passen om daar een opmerking over te maken. De voorzitter: De heer Van Leeuwen die vraagt of u een vraag heeft, want dan wil die hem kennelijk ook beantwoorden. Dus ik zou zeggen grijp uw kans. De heer Aynan: Ik zeg, bent u bereid om in de spiegel te kijken? Die vraag heb ik drie keer gesteld. Geen antwoord. De voorzitter: Dat is de vraag. De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, de spiegel is een geduldig instrument. We kijken er elke dag in en ik hoop u ook. Ik ga verder met ... De voorzitter: De laatste keer de heer Aynan op dit punt. De heer Aynan: Voorzitter, in Theater De Liefde hadden we gelukkig een hele andere setting ook, een hele andere verhouding. Ik had eerlijk gezegd gehoopt dat we dat we dat konden vasthouden tot en met vandaag. Dat is helaas niet gelukt.

De politiek heeft u ingehaald. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, we hadden daar inderdaad een prachtige bijeenkomst. Dat ging over de relatie tussen het stadhuis en de stad. Dit gaat over de onderlinge relatie waarin partijen aan rolvervaging hebben gedaan. Daar spreek ik u op aan, daar spreek ik de SP op aan. De heer Aynan: Het ging ook over de onderlinge relaties voorzitter. De voorzitter: Mijnheer Aynan, dit was nu te veel. Want u zou niet nu verder mogen interneren op dit punt. De heer Van Leeuwen... De heer Van Leeuwen: Voorzitter, het ging dus inderdaad over beeldvorming. Actiepartij kan zich niet aan het beeld onttrekken dat het proces maar ook de advisering in de aanloop naar het referendum, tot op de dag van vandaag allerminst zorgvuldig is verlopen. De heer Trompetter was daar vorige week duidelijk over. Dan over de kosten voorzitter. Een referendum kost geld. Daar is afgelopen driekwart jaar veelvuldig op gewezen. Dat heeft de pro-referendum partijen totaal niet geroerd. Die maken nu weliswaar dankbaar gebruik van de gelegenheid om te wijzen op vijf ton extra, indien niet zou worden besloten voor 6 juni. De

26

ongeloofwaardigheid zit hem er inderdaad ook in en daar heb ik meerdere partijen over gehoord, dat uitstel gewoon per definitie geld gaat kosten. Het is ook in die zin selectieve verontwaardiging. Voorzitter, een referendum kost geld en dat is uitstekend. Prima. Maar wat denkt u ervan dat wij nu 105.000 euro aan subsidies gaan neerleggen om te communiceren over het referendum? Vergelijk dat ene onderwerp en die ton voor dat ene onderwerp nu eens met wat we één keer in de vier jaar met elkaar kunnen neerleggen om voor deze stad vier jaar over alle onderwerpen die de stad raakt verkozen te worden. Het staat niet in verhouding. Maar, dat is dan leuk, de pro-referendum partijen die het amendement indienen, daar is het niet genoeg voor. Die stellen zelfs voor om nu anderhalve ton, of het niet op kan, aan communicatiekosten op te voeren. Dus we verliezen vijf ton, maar we gooien er in elk geval 50.000 bovenop om nog meer aan communicatie. Ik zie verbaasde gezichten, maar lees uw amendement nog even terug zou ik u aanbevelen. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Mag ik u erop wijzen dat bij de ene datum de kosten 150.000 zijn, bij de andere datum 650.000 en dat het verschil een half miljoen is? Dus dat we eigenlijk gewoon het budget voor communicatie hebben laten staan. Want dat ga je natuurlijk niet zomaar weghalen.

De heer Van Leeuwen: Volgens mij is dat een onjuiste constatering. Ik ga graag verder met mijn betoog. Ik zou er nog naar kijken, in elk geval dat is mijn aanbeveling. In elk geval voorzitter, ik had het over beeldvorming. Wanneer deze geschetste beeldvorming … De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Mag ik dan vragen om toe te lichten waarom ik dat verkeerd heb? Want dan kan ik het amendement nog aanpassen als ik blijk dat verkeerd gedaan te hebben. Maar het lijkt me toch dat in beide gevallen deze kosten gemaakt moeten worden. De heer Van Leeuwen: Ik spreek u straks even in de schorsing tussen de termijnen aan. Is dat goed? Kunt u daarmee uit de voeten? De heer Van Kessel: Ik laat u ermee wegkomen vandaag. De heer Van Leeuwen: Voorzitter, wanneer deze geschetste beeldvorming blijft bestaan, dan leggen wij een enorme hypotheek op wat we gaan doen na de datum van het referendum. Want die beeldvorming daar moeten we vanaf. We moeten een uitkomst met elkaar gaan bewerkstelligen en we moeten onder vanavond een streep achter een jaar miscommunicatie en narigheid trekken. Dat is onze oproep. Ik kan een heel betoog nog gaan houden over dat opschorten of intrekken. Ik wil in elk geval de heer Visser danken voor zijn vragen ten aanzien van het recht van amendement. Dat ben ik met hem eens.

Ik denk echter dat de toelichting ook is dat wij vanuit de Gemeentewet de opdracht hebben om een Reglement van Orde op te stellen. Dat we daarin specifiek de artikelen 33 en 26 hebben geregeld hoe wij hier met elkaar vergaderen. Dat wij beraadslagingen hebben, dat we tijdens die beraadslagingen amendementen, voorstellen kunnen doen. Dat er dan een stop wordt gezet en dat we dan tot besluitvorming overgaan. Dat is wat vanuit de Gemeentewet ons is voorgeschreven en dat doen we dan ook. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Visser.

27

De heer Visser: Ik heb een vraag voor de heer Van Leeuwen. Wat gaat volgens u voor? De wet of het Reglement van Orde? De heer Van Leeuwen: Die zijn in lijn met elkaar. De heer Visser: Ik constateer dat wij dus op onderdelen de referendumverordening niet hebben gevolgd. Dat we dan in combinatie met ons Reglement van Orde, enorm in de in de knoei komen. Linksom of rechtsom we komen er gewoon niet uit. Dan constateer ik dat in zo'n situatie volgens mij de wet voorgaat. De wet zegt gewoon het recht van amendement. U wilt ook een amendement, dus bent u het niet gewoon met me eens, dat we linksom of rechtsom en misschien is dat in strijd met ons Regelement van Orde, maar moet regelen dat er recht van amendement is? De heer Van Leeuwen: Daar ben ik het niet mee eens. Ik ben het ermee eens dat wij na beoordeling van de uitslag van het referendum hier in de raad de uitslag vaststellen, een beoordeling en duiding geven daarvan. Dan tot de conclusie komen of we het conceptbesluit van 30 maart jongstleden in stand laten of niet. Dat is de status die we eraan geven en daarom het amendement wat mevrouw Çimen heeft voorgelezen. De voorzitter: De heer Visser. De heer Visser: Maar spreekt nu binnen één minuut uzelf tegen. U zegt eerst stellig ik wil dat kunt amenderen en vervolgens zegt u nu, ik ga nu zeggen u mag niet amenderen.

Wilt u nu wel of niet amenderen? De heer Van Leeuwen: Volgens mij is in die zin dat deel van het advies van de referendumcommissie helder. Je gaat terug naar het moment. Maar goed, dat gaan we niet overdoen. Het is duidelijk waar we staan. Ik denk dat we een besluit hebben liggen waar we alleen nog ja of nee tegen kunnen zeggen. Voorzitter, Actiepartij heeft er vertrouwen in dat wij op 6 maart een prima referendum met elkaar doorgaan maken. Waarna we met heel veel vertraging de gemeente voor de taak stellen om en dan citeer ik. In 2030 onze openbare ruimte groener, leefbaarder, met minder auto's op straat te maken. Instrumenten die dit doel faciliteren, zoals gereguleerd parkeren en een vergunningsplafond, worden ingezet op plekken met een hoge parkeerdruk. In en rond gebieden waar veel woningen worden gebouwd ter voorkoming van een hoge parkeerdruk. Als de rechter en de leden van de beroeps- en bezwaarcommissie nu meeluisteren en zich afvragen waar de heer Van Leeuwen deze laatste zin, dit citaat vandaan heeft. Dan wil ik zeggen, kijkt u nog eens naar het genuanceerde, want geamendeerde mobiliteitsbeleid uit 2021 dat door deze gemeenteraad is vastgesteld. Een democratisch orgaan, dat de opdracht zichzelf heeft gegeven voor deze stad een stap voorwaarts te maken. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Nog een interruptie? Nee? De heer Visser.

De heer Visser: Dank u wel voorzitter. We hebben een heel juridisch debat en heel veel technische vragen deze week over de vraag, wat is nu beter? Intrekken of aanhouden? Voordat ik antwoord geef op die vraag, eerst een kort antwoord op de vraag van de datum. De ChristenUnie heeft al in de commissievergadering gezegd wat ons betreft is 6 juni prima. We hadden op zich liefst zo snel mogelijk natuurlijk het referendum gehad, maar drie maanden is een te kort verschil voor een bedrag van vijf ton. Het zal ongetwijfeld iets minder zijn als je allerlei plussen en minnen doet. Maar wat ons betreft is het gewoon te veel geld, dus wat ons betreft 6 juni. We zullen dus het amendement op dat punt steunen. Dan het intrekken of aanhouden. Het lastige is dat de coalitie nu alsnog kiest voor aanhouden, maar dan ook gelijk de referendumcommissie naspreekt het mag niet amendeerbaar zijn. Volgens mij is dat strijdig met de Gemeentewet. Volgens mij doen

28

we dan ook geen recht aan het referendum ongeacht de uitslag. Moeten we dit achteraf goed gaan evalueren, moeten we onze referendumverordening en misschien ook ons Regelement van Orde op dit punt aanpassen. Hoe kunnen we het juridisch wel doen? Mijn fractie komt samen met de VVD tot de conclusie dat we het allebei moeten doen. Aanhouden en intrekken. Oftewel, wij zullen een amendement zo direct indienen waarin we zeggen we houden het besluit nu aan, conform exact de tekst van de coalitie. Maar we nemen nu al het besluit dat daags na het referendum, of in ieder geval de eerste raadsvergadering, dat dan per definitie het parkeerbesluit wordt ingetrokken. Dat het college dan een nieuw besluit aan de raad voorlegt. De inhoud wachten we daarvan af. Dan kunnen we het gewoon amenderen. Daar kan ook geen referendum over komen. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Voorzitter toch ook een vraag aan collega Visser. Stel nu er komt een gigantisch voor uit vanuit de stad. We willen door met dit plan. Ik zeg maar wat. Dan gaat u vervolgens nu al zeggen we trekken het alsnog in. De heer Visser: Als u me even laat uitpraten. Ik zeg tegelijkertijd met het intrekken dient het college een nieuw voorstel in. Daar kunnen al, omdat het college nieuwe inzichten heeft, wat kleine aanpassingen in zitten.

Maar we hebben dan in ieder geval als raad de mogelijkheid om het aan te passen. Zowel de ene kant op, nog meer wijken bij wijze van spreken vergunningen parkeren. Als de andere kant op, minder wijk of helemaal niet vergunningen parkeren. Of welke aanscherping we dan ook willen. Maar dan kunnen we in ieder geval recht doen aan de uitslag van het referendum. Kan het volledige politieke debat plaatsvinden. Blijven we ook bij de juridische kaders, we houden het besluit aan, precies zoals de coalitie wil. Maar we trekken het na het referendum in zodat een nieuw besluit amendeerbaar is zoals de hele raad wil. De voorzitter: Mevrouw Çimen. Mevrouw Çimen: Nog één vraag uit nieuwsgierigheid. Hoe stelt u dan vast bij een ja-neevraag dat er meer of minder wijken toegevoegd of afgevoerd moeten worden? De heer Visser: Dit was maar een voorbeeld. Je kan ook denken over een overgangsregeling voor de derde auto. Dat was een amendement van mij wat er lag dat het niet gehaald heeft, omdat helaas een deel van de oppositie was weggelopen, maar het anders wel had gehaald. Dat zou een kleine aanscherping kunnen zijn waarvan we zeggen stel dat er bijvoorbeeld 49 procent van de Hamers tegen het parkeerbeleid is. Dan denk ik dan moeten we toch eens even achter de oren krabben.

Moeten we dan doordenderen, of moeten we dan toch een paar van dit soort aanpassingen doen? Die ruimte wil ik hebben, die democratische ruimte wil ik hebben. Ik wil het wel juridisch goed regelen. Dat kan volgens mij door het voorstel van de coalitie te volgen om het besluit aan te houden. Maar ook nu al te zeggen, we trekken het besluit in na de verkiezingen. Inderdaad als tachtig procent van Haarlem voor is, dan kan het college gewoon copy paste doen. Komt er gewoon een nieuw raadsbesluit, wat helemaal copy paste is. Misschien dat ‘…’ van de raad dan zegt of dat ik zeg, we komen nog met een amendement en dat haalt het dan toch niet. Maar dan hebben we in ieder geval het politieke debat zuiver gevoerd. De voorzitter: U hebt uw punt duidelijk gemaakt. De interrupties hebben geen zin meer, want de heer Visser heeft geen spreektijd meer. De heer Visser: Voorzitter ik moet hem nog voorlezen.

29

De voorzitter: Die gelegenheid … ik begreep trouwens dat de VVD dat mogelijk ging indienen, maar dat doet u. Want er is een tweede termijn. De heer Visser: Voorzitter, wij voorstellen de tekst van het besluit van punt twee … De voorzitter: Ik geef u de gelegenheid om dat nu voor te lezen. Ga uw gang. De heer Visser: De tekst van besluitpunt twee, het raadsbesluit van 30 maart 2023 tot vaststelling van de nota Uitwerking parkeerregulering in te trekken. Te vervangen door, het raadsbesluit van 30 maart 2023 tot vaststelling van de nota Uitwerking parkeerregulering te behandelen als onderwerp van een referendum conform artikel 2 lid 2 van de Referendumverordening en de uitvoering van dit raadsbesluit aan te houden tot het besluit van de raad naar aanleiding van de uitslag van het referendum en, thans voor alsdan, op het moment dat de uitslag van het referendum wordt vastgesteld, het raadsbesluit van 30 maart 2023 in te trekken en het college op te dragen, na weging van de uitslag een nieuw ontwerp raadsbesluit aan de raad voor te leggen waarover de raad kan besluiten inclusief het eventuele indienen van amendementen. Gaat over door tot de orde van de dag. Mede ondertekend door de heer Van Kessel. De voorzitter: Dank u wel. Nog anderen? De heer Dreijer. De heer Dreijer: Dank u wel voorzitter.

Het zal u niet verbazen, CDA zal ook instemmen met het definitief verzoek tot het houden van een referendum over de nota Uitwerking parkeerregulering. Ik kan mij in heel veel tekst aansluiten bij de Actiepartij de heer Van Leeuwen. Het proces is echt niet goed gegaan. Er zijn allerlei tegengestelde adviezen gegeven. Dus het is echt heel broodnodig om dit hele proces inclusief de verordeningen nog eens goed na te lopen en te evalueren als het referendum klaar is. We stemmen dus in met alle besluitpunten, behalve punt twee en daarover is een amendement al ingediend door D66, die wij ook mede-indienen. We blijven erbij om het referendum op 6 maart te houden. Dat is ruim tijd is er om van alles nog te regelen. Meer dan eigenlijk gewenst is minimaal. Veertien weken zitten ervoor. Wat ons betreft laat het referendum zich nu echt gaan bewijzen, als referendum zelf. Als je het mee gaat koppelen aan een andere verkiezing, dan krijg je toch heel veel stemmen van mensen die ergens maar een krabbel neer gaan zetten en geen een weloverwogen stem is. Ik denk als je echt een apart referendum uitschrijft, dan moet de mensen erover nadenken en dan zijn de stemmers echt van mening wat ze wel en niet willen. Dan weet je echt wat er leeft in de stad en dat is ons verhaal. De stad moet leefbaarder worden … De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Van den Broek.

Mevrouw Van den Broek: Ik zat me af te vragen, je kunt toch ook op het moment dat de kieslijst en dergelijke worden bezorgd bij de mensen thuis, een stempas. Dat je daar ook al informatie over het referendum bij doet, zodat mensen alsnog goed geïnformeerd een afweging kunnen maken? De heer Dreijer: Dat kan, maar de praktijk is echt anders. Mensen die kijken daar toch niet echt goed naar. Die zijn toch minder gemotiveerd om te gaan stemmen als ze niet echt een duidelijke mening hebben. Zoals gezegd, wij vinden dat de nota zo snel mogelijk … het kost gewoon heel veel geld om het te laten liggen. De voorzitter: U heeft nog een interruptie van mevrouw Van Zetten. Mevrouw Van Zetten: Ik vind toch wel een beetje merkwaardig betoog dat u houdt. Volgens mij hebben we het voorbeeld gezien van Amersfoort. Daar is het toch eigenlijk best wel een succes geworden? Bent u dat niet

30

met mij eens? Want mensen apart voor zo … ik ga het niet eens herhalen. Ik vind het echt een enorm gelegenheidsargument om mensen juist niet naar de stembus te krijgen. Ik zeg Amersfoort was wel een heel goed voorbeeld en eigenlijk een lichtend voorbeeld voor Haarlem. Vindt u niet? De heer Dreijer: Daar hebben wij een andere mening over. Wij vinden echt dat als je het uit elkaar trekt, ‘…’ geloof ik iets van 77 procent zijn gaan stemmen ook voor dat referendum. Dat is een paar procent minder dan voor de Tweede Kamerverkiezingen hebben gestemd. Ze waren er toch en ze hebben gewoon een stem uitgebracht. Of het een weloverwogen stem is dat vraag me echt af. Ik denk als de bewoners, de burgers van Haarlem echt iets willen, dan moet je er ook iets voor doen om daar om een keuze in te maken. Daar bieden we nu het referendum voor aan om je stem te laten horen. Als je dat allemaal prima vindt zo, of zelfs voor bent, dan moeten de mensen zelf weten hoe ze doen. De voorzitter: Gaat u verder. De heer Dreijer: De stad moet dus toegankelijker worden, moet leefbaarder worden. Daar gaat de nota Uitwerking parkeerregulering echt bij helpen. Het gaat niet alles oplossen, maar het is wel een echt een goede stap in de goede richting. Dus wat ons betreft zo snel mogelijk aan de gang.

Mocht het natuurlijk afhankelijk van de uitslag van het referendum, als het natuurlijk een hele grote uitslag is tegen de parkeerregulering. Dan zijn we natuurlijk ook wel so fair en dat moet je ook doen om daar goed naar te kijken. Dan gaan we kijken of we het besluit zelf in gaan trekken, want dan moet je toch met andere oplossingen komen. Maar laten we eerst even het referendum afwachten, kijken wat de uitslag gaat worden. Dan besluiten we hoe we verder met de nota gaan. Maar in principe, als de opkomst niet gehaald wordt dan gaat de nota één op één door. De voorzitter: De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel voorzitter. Wij vroegen ons af of de heer Dreijer ook vindt dat na het referendum de gemeenteraad nog de mogelijkheid moet hebben om het dan voorliggende voorstel te amenderen, ja of nee. De heer Dreijer: Die vraag heeft u net ook al gesteld aan andere partijen. Ik denk zelf, het CDA denkt dat dat heel erg afhangt van hoe de uitslag van het referendum is. Het is misschien helemaal niet nodig om nog amendementen extra op dit punt te doen. Er komen nog andere uitvoeringsbesluiten. De parkeerverordening ook daar kunnen ook allerlei nuances nog aangebracht worden. Maar als het merendeel van de bevolking niet wil dat we de parkeerregulering tegenhouden, waarom zouden we nog een keer amendementen in willen dienen? De voorzitter: De heer Van Kessel.

De heer Van Kessel: Een beetje lastig, dubbel, negatief geformuleerd, dus kon het niet helemaal volgen. Maar wat ik in ieder geval wel begreep, is dat de heer Dreijer een aantal voorbeelden aanhaalt waarin amenderen niet gewenst is. Maar hij sluit ook niet uit dat er momenten zijn dat je als gemeenteraad wél de mogelijkheid zou willen hebben om te amenderen. Dus nogmaals de vraag, zou u het fijn vinden dat de gemeenteraad in positie is om het stuk nog te amenderen na het referendum? Of zegt u nee, dat recht dat zou de gemeenteraad niet hoeven hebben? De heer Dreijer: Ik denk dat we uitslag moeten afwachten en dan gaan we kijken wat we ermee doen. Dat recht hebben we natuurlijk, maar daar gaat de raad over besluiten wat we er verder mee doen.

31

De voorzitter: De heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter ik vroeg me af, is er voor CDA net zoals GroenLinks één op één verbonden dat het betaald parkeren, gereguleerd parkeren, dat dat gewoon één op één verbonden is met het vergroenen? Dus we kunnen niet vergroenen als dat gereguleerd parkeren niet doorgaat. Of ziet u nog een andere mogelijkheid? De heer Dreijer: Ik heb het zelf niet over vergroenen gehad, maar natuurlijk kun je meer vergroenen in deze buurten als je meer ruimte gaat scheppen door onder andere deze nota. Vergroenen kun je natuurlijk ook buiten deze wijken doen en dat doen we dus ook. Maar wat ik meer aangegeven heb, is dat met name ook die toegankelijkheid die is echt heel slecht in heel veel wijken in Haarlem. Dat kunnen we aanpakken met deze nota. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Van den Broek. Mevrouw Van den Broek: Voorzitter, het is goed dat het referendum er komt. Wat de Partij voor de Dieren betreft hebben wij een voorkeur voor 6 juni, omdat er dan zeer waarschijnlijk een hoge opkomst zal zijn. Iets wat we in de democratie zouden moeten toejuichen en nastreven. Want je kunt een referendum ook aangrijpen om het gesprek met de stad breed aan te gaan over hoe we met onze ruimte omgaan en welke rol de auto daarin speelt. In die drie maanden extra zijn er nog genoeg schoolpleinen, speeltuinen en pleinen te vergroenen.

Dus dat hoeven wat ons betreft geen verloren maanden te zijn. Belangrijk is vervolgens dat we het signaal moeten afgeven dat we niet meer in de situatie komen waarin het gevoel in de stad overheerst dat besluiten er koste wat koste doorheen geduwd worden. Er is al genoeg ‘…’ in de samenleving. Laten we hier kijken of we elkaar toch ergens kunnen vinden. Voor de Partij voor de Dieren staat vast dat we naar minder auto's op straat moeten om de stad te kunnen wapen tegen klimaatverandering en leefbaar te houden. Daar zullen we in de opmaat naar het referendum ons ook voor gaan inzetten. Maar het woord is nu eerst aan de Haarlemmers. Ik ga nog even met veel … o interruptie sorry. De heer Van den Raadt: Voorzitter dat hoor je dan ook vaak, we willen minder auto's. Maar komen er dan eerst alternatieven of eerst minder auto's en dan kijken wie het nog overleeft? Mevrouw Van den Broek: Ik pleit in de Commissie Ontwikkeling heel vaak op het moment dat er parkeergarages worden voorgesteld, pleit ik altijd voor dat we naar alternatieven voor deelmobiliteit en andere vormen van vervoer kijken. Dus daar vindt u ons altijd voor aan onze zijde. Tot slot ik wil nog even afsluiten met dat ik in ieder geval heel erg geïnteresseerd ben in het amendement van de ChristenUnie, dus daar gaan we nog even goed naar kijken. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Leeuwen.

De heer Van Leeuwen: Vraag aan de Partij voor de Dieren. Partij voor de Dieren onderschrijft zij het mobiliteitsbeleid zoals dat is vastgesteld door de vorige raad en de doelstellingen die daar voor 2030 staan benoemd ten aanzien van vergroening onder andere ook? Mevrouw Van den Broek: Wij onderschrijven de doelstellingen, maar ik hoor wel de oproep hier in de raad om wel ook naar aanleiding denk ik van wat de uitslag van het referendum kan zijn om het wel amendabel te houden. Zodat we wel kunnen kijken of er hier en daar nog iets bijgeschaafd moet worden.

32

De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Betekent bijschaven dan dat u de auto's onder de grond gaat zetten? Of op een dak? Of wat is dan het idee? Mevrouw Van den Broek: Partij voor de Dieren streeft naar verminderd autobezit. De voorzitter: De heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Daar voorziet deze parkeernota ook in, dat heeft u gezien? Mevrouw Van den Broek: Ja, wij hebben ook altijd gezegd dat we in principe voor gereguleerd parkeren zijn. Alleen wij waren toen destijds het niet eens met hoe het proces is gegaan. Daar vonden wij het belangrijk dat het referendum wordt gehouden. De voorzitter: Laatste keer de heer Van Leeuwen. De heer Van Leeuwen: Dat is heel nobel, wij willen ook graag naar de stad luisteren. We zijn alleen heel erg benieuwd, misschien weet u dat, wat u dan gaat doen op het moment dat de stad massaal zegt toedeledokie met dat parkeerbeleid. Heeft u dan nog een konijn uit de hoed? Of mogen er geen konijnen in de hoed van de Partij voor de Dieren? Mevrouw Van den Broek: Nee ik doe niet aan gehouden huisdieren. Volgens mij is het belangrijk dat we nu eerst het referendum gaan houden. Ik heb u al toegezegd ik bedoel ik sta aan u zijde om campagne te gaan voeren voor dat gereguleerd parkeren. Dus ik zou zeggen, stap voor stap. De voorzitter: Dank u wel. Dan gaan we naar de heer Procee. De heer Procee: Voorzitter dank u wel.

Het lijkt soms wel alsof er een betonnen muur staat tussen de coalitie en de oppositie, zei een wijs man niet lang geleden. Maar vandaag krijg ik toch het gevoel dat de coalitie een hoge muur om zichzelf heeft gebouwd. Het gaat misschien om beeldvorming, maar als we dan horen dat één van de coalitiepartijen het belangrijk vindt om ook een oordeel te hebben over de kwaliteit van de stem in plaats van puur het tellen van de stemmen, dan vind ik dat zorgwekkend. Het referendum daar staan we nu voor. Het referendum gaat er komen. Dat is niet te danken aan de coalitie, dat is te danken aan het doorzettingsvermogen van de indieners. Het is moeilijk vandaag de coalitie het voordeel van de twijfel te geven. Ik wil dat doen, ik ben net nieuw hier, laten we dat vooral toch wel doen. Maar we hebben zoveel tegenwerking gezien, zoveel frustratie, zoveel obstructie. Maar vandaag staan we voor de keuze, het referendum. Laten we dat dan direct maar goed doen. Laten we ophouden met tegenstribbelen, laten we het gewoon goed doen en zeggen wat is de datum dat het zorgvuldig kan? Dat het goed voorbereid kan worden en dat er ook nog eens kosten aan het referendum in elk geval bespaard kunnen worden. Dus ook wij zijn voor 6 juni. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank u wel. Ik kijk of er nog mensen zijn. Mevrouw Van Zetten.

Mevrouw Van Zetten: Ik heb er eerlijk gezegd na die hele discussie niet heel veel zin meer in. Het spijt me zeer dat we op 30 maart gewoon door de tegenwerking van een coalitie met dat amendement het referendum alleen maar hebben uitgesteld. Uiteindelijk hebben we dankzij de Haarlemse burgers de inzet ervan toch voor elkaar gekregen om dan een referendum tot stand te brengen. Dat hele gedoe over de argumenten waarom 6

33

maart beter zou zijn dan 6 juni, vind ik eigenlijk toch een beetje het schofferen van de Haarlemmers. Want het gaat er uiteindelijk om wat is het meest succesvolle datum? Dat is natuurlijk 6 juni, tegelijk met de Europese verkiezingen. Het lijkt mij dat dat inderdaad eigenlijk geen betoog verder hoeft want dat snapt iedereen. Ik denk dat het beeld nu wel ontstaan, eigenlijk al een tijdje ontstaat, dat de coalitie natuurlijk helemaal niet op zo'n referendum zit te wachten. Die inspraak van die burgers helemaal niet wil. Want ze willen gewoon hun plannen uitvoeren. Ik vind met de afgelopen verkiezingen dat het klimaat in Nederland toch behoorlijk verhard is. Er is natuurlijk hier een zelfgenoegzaamheid dat GroenLinks, Partij van de Arbeid als grootste uit de bus zijn gekomen. Dat is een compliment natuurlijk waard voor u mijnheer Wiedemeijer als leider van die gezamenlijke fractie in spé misschien. Maar we moeten ook niet vergeten dat er toch ook heel veel stemmen naar een andere partij zijn gegaan. Die op dit moment de grootste van het land is. Ik vind eerlijk zegt die hele discussie hier en die argumenten, die toch vooral voor mij betreft gelegenheidsargumenten zijn. Dat draagt toch niet bij aan het klimaat hier in de raad en in de stad voor de komende paar jaar. Dat wil ik dan maar even zeggen.

Verder steun ik natuurlijk de amendementen en voorstellen van mijn oppositiepartijen. Want er is gewoon een, ik vind toch wel een compliment van de Dierenpartij die springt nu tenminste over die schaduw heen en is toch bereid om naar de burgers te luisteren. Dus hartstikke goed gedaan mevrouw Van den Broek en mevrouw Moedt. De voorzitter: Dank u wel. Dan de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Voorzitter, ik ga even terug in 2020 en 2021 deed ik een paar voorstellen voor een referendum. Ik werd toen bespot, beschimpt, met de nek aangekeken. Af en toe word ik nog wel eens wakker van, dat mag u best weten. Ik moest door een hoepeltje springen, want je moest toen nog eerst de vraag van tevoren formuleren. Ik had eindeloze discussies met de burgemeester. Maar dat zien we nu helemaal niet meer terug en dat vind ik mooi. Toen werd er ook gezegd je moet het wel combineren met een ander evenement, een andere verkiezing want anders wordt het veel te duur. Dat is kennelijk ook niet meer nodig, dus dat is ook mooi. Wat ik ook mooi vond was dat ik toen van de SP steun kreeg in het schrijven naar dat referendum. Ik vind het ook mooi om te zien dat er nu steeds meer partijen zich aansluiten en eigenlijk iedereen voor het referendum heeft gestemd. Dus dat vond ik ook mooi.

Toen dit hele zaakje begon te spelen heb ik bij een advocaat gevraagd is het niet mogelijk dat wij als Trots Haarlem een één andere rechtszaak beginnen? Dat werd me ontraden want dat zou je toch niet winnen. Dan vind ik het ook mooi te zien dat diezelfde advocaat dan met andere partijen gewoon de overwinning in de wacht sleept. Dus dat dat vind ik ook mooi. Wat ook mooi is, is dat het goed is te horen van de Actiepartij dat gratis parkeren niet bestaat en het draait dus wél om de geldstroom. Dat was ook precies wat ik merkte toen ik vier jaar lang gestreefd heb naar het invoeren van betaald parkeren per minuut. Want er werd ook gezegd we hadden toen een halfuur en ik zeg deel het dan door dertig minuten dan weet je wat het per minuut kost. Nee dat kon niet, want dan zouden we geld verliezen. Er moesten allemaal dingen veranderd worden om meer geld in het laatje te krijgen, want we konden niet zonder dat geld. Dus geld is altijd het belangrijkste argument in de gemeente Haarlem. Dus daar heb ik wel een goed idee voor dat zal ik binnenkort lanceren, zodat we het ook op een andere manier kunnen oplossen. Maar laten we nu vooral duidelijkheid krijgen over dat er geen betaald parkeren in Schalkwijk komt. Want dat was ook een punt wat vorige keer speelde. Schalkwijk werd in sus geslaapt. Nu is eigenlijk weer hetzelfde probleem.

Het gaat alleen om de binnenstad, maar daarnaast zijn er nog elf wijken extra bijgekomen. Dus dat was ook niet waar we toen gezegd wordt. Daarom zou ik de motie indienen waarbij het dictum is dat er geen betaald gereguleerd parkeren in Schalkwijk zal komen. Dat spreken we dan als raad uit. Ook goed te horen van GroenLinks dat het eigenlijk niet uitmaakt wat de uitslag is ... De voorzitter: Ik zou dan nu hem voorlezen, heeft u ook nog tijd voor.

34

De heer Van den Raadt: Heb ik gedaan. Heb ik voorgelezen. Goed te horen van GroenLinks dat het eigenlijk niet uitmaakt wat er gestemd wordt want de vergroening moet door. Er moeten minder auto's komen, dus ook als je net 60 tot 80.000 euro voor een elektrische auto betaald hebt. Die moeten ook verdwijnen. Dus het is gewoon goed te horen. Misschien is het eigenlijk ook wel goed dat we gewoon eerder dat referendum houden. Want nu zijn de mensen pissed off. Straks gaat dat rechtse kabinet niet door. Die mensen zijn nog pissed offer en dan komt er zo’n de menigte opkomst dat we gewoon in één keer dat referendum met tachtig procent tegen gaan wegstemmen. Alleen is het resultaat dat het toch doorgaat. Jammer. De voorzitter: Dank u wel. Daarmee bent u aan het eind van uw spreektijd, dus ook geen interruptie. Ik denk eigenlijk dat er geen reden is om nog een tweede termijn te houden. Want u heeft elkaar veelvuldig bevraagd, geïnterrumpeerd. Dus ik kan mij voorstellen dat we toekomen aan de besluitvorming. De heer Visser: Voorzitter punt van orde. Er zijn volgens mij wel diverse vragen college gevraagd over de duiding en de juridische duiding van de amendementen. Met name … De voorzitter: U heeft daar allerlei discussies over gevoerd en ik dacht ik krijg er vast vaste vraag over, maar ik heb geen vraag gehoord. De heer Visser: Dan bij deze de vraag echt om een reactie van het college.

De voorzitter: Dit is buiten spreektijd, want u heeft ook geen spreektijd meer. Burgemeester Wienen: Ik kan alleen maar herhalen wat al eerder door mij is aangegeven en dat is dan niet namens het college, want het college zit hier en neemt kennis van wat de raad gaat besluiten. Het stuk is ook niet van het college. Het stuk was duidelijk aangegeven en dat is ook bij de commissievergadering gezegd. Dat was volgens mij het enige punt van discussie nog. Dat als het besluit wordt ingetrokken en daarna dan is het weer een conceptbesluit en dat het na besluitvorming plaatsvindt. Dan worden beraadslagingen heropend en dan kan er geamendeerd worden. Maar u heeft ook gehoord wat de verschillende benaderingen zijn op dit punt en de raad die beslist. De voorzitter: Wel een tweede termijn? De heer Van Kessel: Wij wilden graag heel even schorsen zodat een aantal van de juristen hier gewoon toch even met elkaar kunnen spreken over wat nu het verstandigste amendement is, zodat we uiteindelijk wél met een goed eindresultaat deze avond verlaten. De voorzitter: Goed. Zullen wij dat dan combineren met koffiedrinken? In ieder geval tot tien uur schorsen. Dames en heren, fijn dat u weer hier zit want de bel heeft geklonken. Maar ik krijg zojuist het verzoek omdat er nog een nieuwe tekst van een amendement wordt in elkaar wordt gezet, om toch nog even te wachten.