11-24 Inspreekbijdrage door de directeur van de Schuur Marelie van Rongen

Inspraakbijdrage door de directeur van de Schuur Marelie van Rongen bij de vergadering van de Commissie Ontwikkeling – 24 november 2022 Een doordeweekse donderdag in de Schuur. Op 9 november ontving u een brief van mij betreffende het ontbreken van de tekortfinanciering van de Schuur in de gemeentebegroting 23 – 27. Hierbij licht ik deze brief graag mondeling toe. Het is 9.00 uur ’s ochtends en in de grote theaterzaal zitten VMBO basis- en kaderleerlingen van het Spaarnecollege aan de lichttafel te schuiven aan de knoppen. Hoe creëer je een bepaalde sfeer met licht? Wat doet dat met het verhaal? Op de vloer bouwen medeleerlingen met dozen en karton aan een decor. Voor of achterop het speelvlak? Op of naast elkaar? Wat doet dat met de betekenis van waar het publiek naar kijkt? “Kan je dit echt voor je werk doen? Betaald?”, vraagt een jongen ongelovig aan onze technicus. Zeker, dit kan dus ook jouw toekomst zijn. Niet veel later stroomt de filmzaal boven vol met senioren voor de Schuur Filmclub, waar ze verrast worden met een nieuwe film van een aanstormende regisseur die hun perspectief zal doen kantelen. Rond lunchtijd, in de kleine theaterzaal, leggen drie pas afgestudeerde theatermakers de laatste hand aan hun voorstelling in kader van ‘Het Debuut’, een jaarlijkse showcase van nieuw werk die in de Schuur in première gaat en daarna op tournee door Nederland.

Spannend, hun eerste kennismaking met publiek. Ondertussen zit ik achter de schermen op mijn kantoor te puzzelen hoe we in kunnen gaan op de vele vragen van programmeurs, van Taiwan tot Turijn, om de succesvolle Toneelschuurproductie Weg met Eddy Bellegueule naar het buitenland te brengen. Die middag wordt bekend dat Eline Arbo, regisseur van de voorstelling, na zes jaar talentontwikkelingstraject bij de Schuur, associate artistic director is geworden bij het grote ITA - Internationaal Theater Amsterdam. In de middag komt Joost Swarte langs met tekeningen voor de nieuwe kaartautomaten en een belangrijke aanpassing aan de bar. Een paar maanden eerder hebben rolstoelgebruikers ons laten zien hoe je nergens bij kunt. Nu is er dus een verlaagde automaat en een stukje bar waar iedereen bij kan, om ons gebouw toegankelijker te maken.

Daarna volgt een overleg waarin we besluiten om de prijzen voor HaarlemPashouders en ZandvoortPashouders op alle voorstellingen drastisch te verlagen naar 1 euro per kaartje. Zo houden we juist in economisch zware tijden cultuur toegankelijk voor de laagste inkomens. Datzelfde overleg geven we de klap op ‘Geef toekomst aan cultuur’, een campagne in samenwerking met onder andere het Teylers Museum, Frans Hals Museum en Stadsschouwburg en Philharmonie waarmee we bij mensen die het financieel wat breder hebben de mogelijkheid tot geld nalaten onder de aandacht brengen. Allemaal voorbeelden van vaak uitgeholde begrippen als talentontwikkeling, diversiteit, educatie en toegankelijkheid. Zo ziet ‘iedereen doet mee’ er in de praktijk uit. Ik fiets snel naar huis om even thuis te eten en dan terug naar de Schuur om publiek te ontvangen. Een bonte mix van jongeren en volwassenen verzamelt zich voor het uitverkochte Queer Planet - een voorstelling die nu eens niet de problemen van queer in deze maatschappij aankaart, maar het leven in alle kleuren viert. Fijn om te zien dat het theaterpubliek de weg terug lijkt te vinden - we draaien deze maand qua aantal theaterbezoekers voor het eerst weer boven het niveau van dezelfde maand in succesjaar 2019. Een volwaardige cultuurstad heeft een concertgebouw, schouwburg, poppodium en een vlakkevloertheater.

Het zijn totaal andere circuits qua aanbod, het ene past niet in de zaal van de ander en andersom. Die vlakke vloer dat is de Schuur; zalen van menselijke maat dicht op het publiek. Hier krijgen de nieuwe ontwikkelingen in het film- en theateraanbod een plek. We zijn de Research en Development van de kunsten zoals je wilt, of zoals mijn voorganger Frans Lommerse nog mooier zei, de wortels aan de cultuurboom van Haarlem. Het zijn nieuwe tijden voor de Schuur, het veranderde speelveld voor film in de stad levert zoals u weet grote uitdagingen op in de begroting. Doorgaan zoals voorheen is daarom geen optie. Maar er zijn ook grote kansen aangegrepen en er is deels financiering gevonden om meer maatschappelijke waarde toe te voegen en nieuw publiek te bereiken. Trouw aan onze wortels van talentontwikkeling en het altijd blijven pionieren, kiezen we voor de vlucht vooruit; met een plan voor uitbreiding. Wellicht denkt u:“Uitbreiding in tijden van krimp?”Ja, het is een filmwet dat met een kleine zaal erbij ons publiek zal groeien, omdat je meerdere titels rond hetzelfde tijdstip kan vertonen. Bovendien voegen we functies toe zoals de Filmeducatiehub Noord-Holland en een educatieve ruimte waar we twee keer zoveel kinderen kunnen bereiken als

voorheen. Het publiek van de toekomst zal niet alleen kijken naar beeld, maar leert het ook zelf maken om zo te ervaren dat dat wat je op dat beeldscherm ziet een gestuurde blik is; dat je dat als een mediawijze burger leert lezen. Binnenkort komt er een rapport met toetsing door externen waaruit gelukkig blijkt dat met een eenmalige investering in de uitbreiding en een beperkte stijging in exploitatiesubsidie onze plannen ook financieel kloppen. Ik hoop dat het u zal overtuigen om die middelen dan ook op te nemen in de kadernota 2024 en daarmee te investeren in makers en publiek van de toekomst.