11-23 Transcript Commissie Samenleving

Is ook weinig zinnig om over een voorziening die er helaas pas, dat duurt toch echt nog een tijdje voordat die er echt is, om nu te gaan zeggen van nou we gaan dat met mensen uitgebreid bespreken, dus dat is ook niet het geval. Er komt een cliëntenraad, doen we zodra we wel zover zijn dat het concreet is en dat je kunt zeggen van nou. welke mensen gaan daar komen? Dan worden ze ook daadwerkelijk daarbij direct betrokken. Nu hebben we wel beeld van de groep, weten we om wat voor mensen het gaat, maar niet op individueel niveau van wie daar terechtkomen. Voor wat betreft een sanctiebeleid, daar heb ik ook op gereageerd. Er komt een sanctiebeleid met een ultimum remedium, is dus een uiterste situatie dat als iemand zich volstrekt gedraagt in strijd met de afspraken en de regels dan in uiterste gevallen betekent dat dat de toegang kan worden geweigerd en dat betekent dat de betrokkene dan is aangewezen op dak- en thuislozenzorg. En wie is er buiten de locatie verantwoordelijk? Dat is de politie en dat is de handhaving. Dat zijn de instanties die wij in het openbaar gebied hebben om toezicht te houden op veiligheid. De voorzitter: Uitstekend. Dan zijn zo alle vragen beantwoord. Mijnheer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, we hebben natuurlijk hier mensen met een speciale achtergrond hè.

Dus het kan wel heel logisch klinken dat er wordt gezegd je wordt geweigerd en dan gaan die mensen naar de dagopvang of welk ideaalbeeld. Zo werkt het natuurlijk niet, als mensen bij GGZ naar binnen willen en er wordt gezegd mag hier niet naar binnen, dan gooien ze een baksteen door het raam en dan wachten ze tot de politie komt. Hoe gaat u dit nou precies regelen? Want zeggen hoe het in de theorie zou moeten klinken, dat is natuurlijk niet de praktijk. Als mens een rode kaart krijgen, komen er dan andere mensen van andere instellingen die een rode kaart hebben om die gaten op te vullen, dus dan blijf je uiteindelijk nog met hetzelfde percentage irritante mensen zitten. En als ze wel daadwerkelijk eruit worden gezet van het overtreden van de huisregels drie keer vorderen, komt dan de politie die mensen ophalen, waar brengt die ze dan naartoe? Burgemeester Wienen: Mijnheer Van den Raadt. Volgens mij is dit niet een spel. Wij hebben hier te maken met een doelgroep die inderdaad lastig is en waar wij in de praktijk heel goed van weten. En u noemt wat voorbeelden van wat er zich in uiterste gevallen kan voordoen. Dat is zeker niet de gebruikelijk situatie, maar het kan in de GGZ voorkomen dat iemand inderdaad ook agressief reageert. Dan komt de politie en dat kan ertoe leiden dat iemand de nacht in de cel doorbrengt. Dat komt voor.

Maar wat heeft het nou voor zin dat ik met u ga doornemen? Ik zou u dat kunnen doen hoor, want ik ben degene die daarvoor verantwoordelijk is en

17

ik ben daarvoor… Dat gebeurt inderdaad in Haarlem en ook op andere plaatsen in Nederland en daar wordt tegen opgetreden. Dan treedt de politie op. Het gaat vaak en dat snap ik heel erg goed van meneer Abbasi, ook om hartverscheurende situaties, want het zijn zeker als het om de GGZ gaat, dan hebben we dus niet over de bewoners van de Domus Plus, maar u begint zelf over de GGZ. Ja. Mensen die helemaal de weg kwijt zijn en soms uitzicht dat in agressie en dat kan betekenen gedwongen opname, isolatiecel, noem maar op. Als het gaat over de doelgroep waar we het hierover hebben, als ze zich misdragen, dan is er een sanctiebeleid. Sanctie kan betekenen dat je tijdelijk aangewezen bent op een andere voorziening en het kan er ook toe leiden dat mensen zo onmogelijk zich gedragen, u noemt dat rode kaart, kan, om dan te zeggen van ja dan stopt het, want dan is er voor jou hier geen plek, omdat je het voor jezelf en voor anderen onmogelijk maakt om hier te functioneren. Op dit moment betekent het dat er dan de situatie intreedt die nu ook is, namelijk dat er dan geen vaste opvang is en dat is tragisch en dat zullen we zoveel mogelijk proberen te voorkomen, maar dan zijn mensen aangewezen op de dak- en thuislozenzorg en als het gaat om een zware psychische problematiek, wellicht op opname in een andere instelling die daarbij hoort. De voorzitter: Dank u wel.

Dan is dit zo… Mevrouw Jacobsz heeft ook nog een nabrander. U heeft nog 23 seconden, dus als u wil mag het, maar dan is het denk ik wel ongeveer het laatste wat u zegt. Dus wilt u deze interruptie? Mevrouw Jacobsz: Nee hoor, ik heb een nabrander zoals dat heet, naar aanleiding van mijn opmerking over bouwen en dan in de Groene Zoom. Ik zou pleiten mocht het ondanks alle goede bedoelingen en alle goede plannen en alle beveiligingen en weet ik veel toch zo zijn dat de stekker eruit moet om wat voor redenen dan ook, dus ik pleit eigenlijk voor niet om een vaste gebouw te bouwen maar om flexibel, een flexibele units te bouwen, dan kan je dat ook weer verplaatsen naar een andere locatie mocht het het geval zijn. Dus dat is even waar ik voor wil pleiten. De voorzitter: Ja, maar dat dat heeft vrij weinig met dit onderwerp natuurlijk vandoen en we hebben het er eerder ook al over gehad dat het echt over veiligheids- en beheersplan gaat. En als u vragen heeft over wat we met die gebouwen precies kunnen doen, dan zou ik die vraag technisch stellen of die te verplaatsen zijn.

Ja? Mevrouw Jacobsz: Mag ik nog even voorzitter? Maar juist in het kader van dit, van al die plannen die we hebben, alle voorzorgmaatregelen die we nemen, dan kan het best zo zijn dat de stekker er toch uit moet om wat voor redenen dan ook, maar dan heb je wel een flexibel iets waarbij je dus niet de mensen die erin zitten daarmee benadeelt, maar dat je het verplaatst. De voorzitter: Goed, is er vanuit het College nog behoefte aan reactie? We gaan kijken of we het bij het volgende onderwerp nog mee kunnen nemen. Maar hier denk… Burgemeester Wienen: Mag ik nog even een afsluitende opmerking maken overigens? Dat is ook omdat ik realiseer mij dat dat het risico is dat je bij dit soort onderwerpen iedere keer hebt. Er is net over die rode kaart situaties gesproken. Ik wil hier toch wel ook echt even benadrukken, dat is niet de situatie van de mensen waar wij het over hebben. Wij verwachten dat we daar juist wel de mogelijkheden van opvang hebben en niet die escalatie en niet die problematiek. En in uiterste gevallen dan zal het leiden tot de sancties die ik genoemd heb, maar juist deze voorziening zal het mogelijk maken om dat bijna nooit te hoeven toepassen. De voorzitter: Goed. Dank u wel. Dan hebben we zo dit onderwerp daadwerkelijk voldoende besproken. En even kijken, het gaat niet door naar de Raad. Wel goed om dit zo besproken te hebben.

18

7.

21.20 uur Reikwijdte bepalen van de toegang tot de maatschappelijke opvang (DvL) De voorzitter: Ga ik wel door naar agendapunt zeven. Dat is de reikwijdte bepalen van de toegang tot de maatschappelijke opvang. En hierbij wordt specifiek gevraagd naar uw visie op de vier scenario's die in het stuk geformuleerd worden. Het College zou het zeer waarderen als u daar in ieder geval op zou willen reflecteren. Ik dank overigens de portefeuillehouder voor zijn aanwezigheid hier. Even kijken, wie kan ik als eerste het woord geven? Ja, de heer Hulster, gaat uw gang. De heer Hulster: Dank u wel voorzitter en dank voor de Opinienota. Ja. We zien dat er een probleem is met de uitstroom van mensen die in de maatschappelijke opvang zitten. Mensen zitten daar heel lang en er is weinig perspectief en er worden eigenlijk vier scenario's geschetst om dat probleem op te lossen. Eigenlijk wordt als aanleiding gegeven dat we hier de motie hebben aangenomen Geen mens slaapt op straat, wat op zich in principe is waar we nog steeds achter staan, maar wat niet genoemd wordt en dat is wel een van de oorzaken van het probleem, is dat we ook het herkomstbeginsel hier niet hanteren terwijl dat VNG daar wel zeg maar suggesties voor heeft gedaan. De motie die is aangenomen door de Raad heeft gezegd iedereen die er aanklopt, is er eigenlijk welkom en daar gaan we zorg voor bieden.

En het andere probleem is dat we mensen dan onder WMO-regeling laten vallen en dat is een openeinderegeling zodat ze dan eigenlijk niet weg kunnen. En eigenlijk is een beetje de vraag is dat dan wel menselijk, is het wel medemenselijk om mensen eindeloos in zijn opvang te laten zitten? Dat is eigenlijk ook niet wat je wil. Je wilt eigenlijk wel mensen ook een perspectief bieden op ergens naartoe te gaan. En het dilemma is eigenlijk, helemaal niks of de deur dichtgooien is wat ons betreft ook geen oplossing, want we hebben, ik was laatst weer eens in Brussel waar je ziet dat de opvang voor mensen die dakloos zijn, toch wat anders geregeld is en daar zie je ineens weer overal mensen op straat. Dat wil je ook niet. Je wilt echt wel mensen ook opvangen dus nou ja om kort te gaan, we zien dat dit een ingewikkeld dilemma is. We hopen eigenlijk dat we mensen wel opvangen, maar zo snel mogelijk terug leiden naar een plek waar ze ook echt verder worden gebracht. En als je vraagt welke van de scenario's past daar dan het beste bij, dan zit het ergens tussen twee en drie in. De voorzitter: Dank u wel. Wie kan ik dan het woord geven? Mevrouw Bastiaans namens de PvdA. Mevrouw Bastiaans: Dank u wel voorzitter. Haarlem is een sociale stad en daar zijn we trots op en dat willen we ook graag zo houden.

Maar voor de toegang tot de MO ligt nu wat ons betreft de vraag voor wat is nog sociaal en wat is nog humaan? En alleen mensen uit Haarlem die onder de Wmo vallen hier toelaten, nee, dat vinden we niet sociaal. Iedereen blijven toelaten en vervolgens een langdurig verblijf in de opvang, dat vinden we ook niet sociaal. Dus daarmee vallen eigenlijk de scenario’s een en vier voor ons af. Welk scenario wil de PvdA dan wel uit nader uitgewerkt zien? Van scenario vier naar twee en twee is alleen Haarlemmers, zowel Wmo als niet-Wmo opvangen, vinden wij een hele grote stap, hoewel het wel duidelijkheid verschaft en duidelijkheid is ook sociaal. Scenario drie, ook opvang van gezinnen met minderjarige kinderen die geen regiobinding hebben met Haarlem, zou wat ons betreft alleen kunnen met aanvullende voorwaarden voor een zo kort mogelijk verblijf in de opvang en daarmee dus ook goede afspraken met andere regio's over uitstroom vanuit de Haarlemse MO. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel namens de VVD. De heer Van Kessel: Ja. Dank u wel voorzitter. Het College schrijft dat het ruimhartige opvangbeleid leidt tot een aanzuigende werking. En op de website van de landelijke PvdA worden partijen weggehoond die deze term durven te gebruiken. Hoe beoordeelt u de woordkeuze van de wethouder hier?

19

Mevrouw Bastiaans: U bedoelt over de aanzuigende werking? De voorzitter: Ja, de aanzuigende werking van het ruimhartige opvangbeleid. Mevrouw Bastiaans: Nou daarvan is nu gebleken dat de opvang vol komt te zitten en daardoor is het nodig om nu nieuwe beleidsregels te gaan plaatsen dus of gaan formuleren. Dus ja als u zegt, hoe beoordeelt u dat? Dan vind ik het goed dat er nieuwe beleidsregels komen. De heer Van Kessel: Nou dat is goed om te horen, maar mijn vraag was dat op de website van de PvdA, partijen die die termen gebruiken, aanzuigende werking, dat die weggehoond worden. Denkt u daar gewoon anders over? Vindt u dat je dat gewoon kan zeggen? Mevrouw Bastiaans: Ja de term aanzuigende werking, in de praktijk is het zo door naar wat de heer Hulster van Actiepartij het ook al benoemde, over de motie in 2014 hebben wij een heel ruimhartig beleid en daardoor is gebleken dat er heel veel mensen naar Haarlem komen en dat ja, als je dat aanzuigende werking noemt, op de website van de PvdA wordt dat wat minder goed beoordeeld. Het is gewoon een feit dat hierdoor veel meer mensen naar Haarlem komen en dat we nu dus ook vinden dat die regels moeten worden aangepast. Ik ga even verder. De voorzitter: Dank u wel. Dan was er ook nog een interruptie van mevrouw Özogul, gaat uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: Ja.

Ik was benieuwd of u weet over wie we het hebben in optie vier? Mevrouw Bastiaans: Nou optie vier zijn volgens mij alle mensen zoals het nu gaat. Dus de motie van 2014 en iedereen die hier naartoe kan komen. Dat is hoe de situatie nu is. En daarvan, als je dat volhoudt en die regels zo houdt, dan blijven we het probleem houden wat er nu ligt, namelijk een hele volle maatschappelijke opvang en ook schrijnende gevallen. Mevrouw Özogul-Özen: Dus u wilt eigenlijk uitgeprocedeerde asielzoekers die niet terug kunnen naar hun land, wilt u ze niet opvangen en ouders die hier zijn komen wonen een jaar geleden en in een scheiding zitten of wat dan ook dan op straat komen die wilt u ook niet opvangen, omdat ze geen regio binding hebben, want de regel is twee jaar daarvoor moet je in Haarlem gewoond hebben en ze kunnen ook niet terug naar de stad waar ze vandaan komen, want daar zijn ze ook al inmiddels twee jaar vandaan, dus die mensen wilt u dan niet opvangen? Mevrouw Bastiaans: Ik wil even verder gaan met mijn verhaal, want ik begrijp dat u optie vier wil behouden, dat kan, maar wij willen als we kijken naar de opties die er nu liggen, een en vier niet.

Bij twee vinden wij dat het toch te beperkt is om alleen maar voor Haarlemmers wat te hebben dus met drie, zeggen wij van nou dat kan, maar dan met hele goede aanvullende voorwaarden waarbij er ook met andere regio's afspraken zijn en dat is wat wij willen meegeven aan het College. Die vraag ligt er in deze Opinienota, om mee te geven welke scenario's uitgewerkt moeten worden en dat zijn wat ons betreft twee en drie met die aanvullende voorwaarden. En dat sluit ook aan bij volgens mij de Actiepartij. En daarnaast wil ik nog even aanvullen op het punt waar we het hiervoor over hadden. We hebben het hier natuurlijk in die Opinienota over instroom. Maar het grote probleem is ook ontstaan doordat er weinig uitstroom is. En dan zijn Skaeve Huse, Domus Plus, Housing First allemaal heel hard nodig en ook preventie van de instroom. En dan ook nou ja wat geagendeerd gaat worden met huiselijk geweld, echtscheidingsproblemen. Dus het is een veel breder probleem, dit gaat

20

alleen over die instroom. Nou en wij geven aan het College mee werk optie twee en drie uit, scenario twee en drie. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Anders commissieleden? Mevrouw Van der Windt namens D66. Mevrouw Van der Windt: Dank u wel voorzitter. Haarlem is een sociale stad, maar nu blijkt dat ons sociale beleid soms wat minder sociaal uitpakt voor de groep kwetsbaren die echt afhankelijk zijn van de gemeente Haarlem en heel breed leeft eigenlijk het beeld dat er in Haarlem te veel mensen gebruik maken van de maatschappelijke opvang. En dat zorgt voor krapte aan plaatsen, krapte aan ondersteuning en mensen die soms eindeloos vastzitten in de opvang, omdat elk perspectief op hun eigen huis ontbreekt. Nou. D66 vindt het terecht dat het College hier iets aan wil doen en we zijn dus tegen scenario vier, het voortzetten van het huidige opvangbeleid. Wij vinden scenario een, net als de Partij van de Arbeid, dus alleen de wettelijke Wmodoelgroep, vinden we te karig, omdat wij vinden dat de gemeente ook de helpende hand moet toesteken aan Haarlemmers die economisch dakloos zijn geworden.

Wel vinden we dat die groep niet binnen het Wmokader ondersteund moet worden, maar binnen een eigen noem het een economisch daklozenkader, want zo zorgen we ervoor dat iedereen passende hulp krijgt en niet dat er standaard hulp is voor mensen uit de Wmodoelgroep die misschien helemaal niet zo van toepassing is voor mensen die economisch dakloos zijn. Voorzitter, D66 heeft begrepen dat de gemeente Haarlem heel genereus is in het toekennen van de Haarlemse status, zodat bijvoorbeeld ook een vrouw die vanwege de liefde van Haarlem en Groningen verhuist, gaat scheiden en drie jaar later met haar kinderen op straat komt te staan en een sociaal leven in Haarlem heeft, toch nog wordt gezien als Haarlemmer en kan de wethouder dit bevestigen? En D66 twijfelt over de opvang van economisch dakloze gezinnen met minderjarige kinderen buiten Haarlem. Het klinkt aan de ene kant supersociaal om die groep op te vangen, maar het zorgt er wel voor dat er een grote groep zonder enig perspectief op huisvesting, vastzit in de opvang hier, terwijl in sommige gevallen de eigen gemeente buiten schot blijft. En wij aarzelen of het gewenst is om die groep een kortere opvang aan te bieden, omdat het lastig is om die groep te weigeren, maar het misschien nog veel lastiger is en moeilijker is om die groep na een tijdje op straat te zetten.

En hoe kijkt de wethouder daartegenaan? De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Oosterbroek? Mevrouw Oosterbroek: Ik heb een vraag van, wat moet op moment dat het gezin bij ons aanklopt, wat zou dan, op moment dat we weigeren het gezin op te nemen, hoe ziet u dat voor u, wat moet dan het gezin gaan doen? Wel heel duidelijk, van u bent hier niet welkom, en dan? Mevrouw Van der Windt: Ja, dat zal afhangen van waar het gezin vandaan komt en in heel veel gevallen zijn er natuurlijk ook nog wel andere situatie voor bijvoorbeeld voor uitgeprocedeerde asielzoekers is er een opvang, dus het hangt echt af waar iemand vandaan komt, wat er dan voor opties zijn, maar het is ook heel hard om mensen eerst een tijd op te vangen en dan te zeggen na een jaar of na drie maanden moet u het zelf uitzoeken. Dat is ook lastig en het is ook heel lastig om mensen hier ja met heel veel mensen in de opvang te hebben, omdat ze niet kunnen uitstromen. Dus ik ben nog heel benieuwd naar de opmerking van de wethouder hierover. De voorzitter: Dank u wel. De heer Van Kessel namens de VVD. De heer Van Kessel: Ja dank u wel voorzitter. In 2014 klonk het nog zo sociaal, daklozenopvang voor iedereen. En deze wethouder heeft nu te kampen met het beleid waar ze zelf als raadslid nog voor stemde. Het pleit voor deze wethouder dat ze met deze Opinienota daarom komt.

Van alle partijen die destijds voor stemden,

21

heb ik tot op heden nog weinig reflectie gehoord. Het ruimhartige beleid heeft geleid tot de onmenselijke situatie waarin de Haarlemse opvangsketen overbelast is geraakt. Haarlem heeft een landelijk imago waarin iedereen opgevangen wordt. We begrepen dat er gemeenten zijn die daklozen doorverwijzen naar Haarlem, omdat je daar altijd terecht kan. Mijn vraag aan de wethouder is welke gemeenten zijn dit dan en welke acties heeft zij ondertussen ondernomen naar die gemeenten om ze daarop aan te spreken? De voordeur van de Haarlemse opvangketen staat wagenwijd open, maar de gemeente laat de achterdeur slechts op een kier. De kwetsbare mensen van buiten de regio verblijven soms jarenlang in de Haarlemse opvang en houden daar plaatsen bezet in voorzieningen die in de basis bedoeld zijn voor kwetsbare Haarlemmers en doordat deze kwetsbare mensen niet kunnen doorstromen, ontnam de gemeente ook gezinnen met kinderen het perspectief. Zo bleek het ruimhartige beleid toch niet zo sociaal. Ten aanzien van de scenario's lijkt het de VVD verstandig dat onze faciliteiten eerst ingezet worden voor de Haarlemmers. Dat betekent niet dat anderen aan de deur geweigerd moeten worden, zeker niet als het kinderen betreft.

Maar voor economisch daklozen uit andere regio's lijkt het ons beter dat ze, al dan niet na een nachtje slapen, de volgende dag met een treinkaartje naar de eigen regio worden gestuurd om daar gebruik te maken van de faciliteiten. Dat kan dus met de wortel, zoals ik net zeg, maar wellicht kan het ook met de stok. Zou deze wethouder bij de verdere uitwerking ook kunnen aangeven in hoeverre het mogelijk is om een verbod op slapen op straat in de APV op te nemen en wat de ervaringen van andere gemeenten daarbij zijn? En ook de financiële uitwerking ziet de VVD de volgende keer graag terug. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek heeft nog een interruptie voor u. Mevrouw Oosterbroek: Ja, dan ook aan u de vraag hoe ziet u dat voor u, dat u zegt van nou u mag hier zijn, want ik heb landelijk een beleid afgesproken dat u altijd terug moet naar uw regio en u mag hier ook niet slapen. Dus hoe ziet u dat voor u, wat gebeurt er dan met die persoon? Want hoe wilt u mensen daar aanspreken, uw medemens zeg maar? De heer Van Kessel: Ja. Een mooie deugd voor een raadslid is luisteren. En dat heb ik gewoon in mijn bijdrage gezegd, maar ik wil dat graag nog een keertje herhalen. Ik heb aangegeven dat voor economisch daklozen dat ze al dan niet na een nachtje slapen, de volgende dag met een treinkaartje teruggestuurd worden naar de eigen regio.

Wellicht dat de wethouder of iemand anders nog een belletje erachteraan kan doen. En dat op het moment dat je uit een andere regio komt dan deze, dat je gewoon ook opgevangen wordt in de opvang en in de faciliteiten in jouw eigen regio. Dat lijkt mij meer dan logisch, zodat wij onze opvangvoorzieningen ook vrijhouden voor de kwetsbare Haarlemmers die hier vandaan komen. De voorzitter: Dank u wel. De heer Nijenhuis namens de Partij voor de Dieren. De heer Nijenhuis: Ja dank voorzitter. Voorzitter, de Partij voor de Dieren komt op voor de meest kwetsbare wezens in de samenleving. Zo geven wij een stem aan dieren, maar ook aan kwetsbare mensen. Vanuit dit oogpunt zijn wij een groot voorstander van een humaan opvangbeleid in Haarlem. Wij vinden het namelijk onacceptabel dat er mensen op straat slapen. In een tijd waarin het leven alsmaar duurder wordt en mensen moeilijker rondkomen, moeten we juist sociale voorzieningen overeind houden. Daarom pleit de Partij voor de Dieren voor scenario drie of vier, dus ten minste opvang voor de Wmo-doelgroep, economisch daklozen en economisch dakloze gezinnen die niet uit de Haarlemse regio komen. Wij vinden dat Haarlem trots mag zijn op haar ruimhartige opvangbeleid en daarom hopen wij dat College dit beleid zoveel mogelijk intact weet te houden. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw Scholten namens Jouw Haarlem.

22

Mevrouw Scholten: Dank u wel voorzitter. We weten op dit moment niet eens hoeveel dak- en thuisloze mensen er zijn in Nederland, maar volgens het CBS is het aantal minstens verdubbeld tot 39.300. Wij zijn bang dat we met het beperken van de instroom eigenlijk aan de verkeerde knop gaan draaien. Er zijn mensen die in de problemen zijn. Dat zijn er heel veel. Door ze met zijn allen door te schuiven de hele tijd van plek naar plek, lossen we het probleem niet op. Onze eigen overheid, Rijksoverheid zegt, eerst een thuis centraal in het Nationaal Actieplan Dakloosheid. Ieder mens heeft recht op een veilige betaalbare plek om te wonen. Het plan dat het Rijk hiervoor heeft van december 2022, moet ervoor zorgen dat in 2030 dakloosheid is beëindigd. Nederland heeft zich daaraan gecommitteerd in de Lissabonverklaring. Ik, ons, wij denken dat het verstandig is om daarop in te zetten. In een tijd dat allerlei mensen om welke reden dan ook in de problemen raken, dakloos worden, thuisloos worden, bankhoppen noem het maar op of vluchten is het verstandig wat ons betreft om te zorgen dat niemand op straat slaapt in Haarlem. Het lijkt ons daarom verstandig om scenario vier uit te werken, maar vooral echt in te zetten op goede doorstroommogelijkheden, goede uitstroom mogelijkheden. We hebben net weer gehoord dat de nieuwbouw stagneert, dat sociale woningbouw ook in Haarlem niet door kan gaan.

En juist nu, nu de urgentie zo hoog is, zouden we mensen opvang gaan ontzeggen. De timing is wat ons betreft vooral heel ongelukkig. We hebben nu een sterk en sociaal vangnet nodig. Uiteindelijk kun je echt alleen maar werken aan je herstel als je een veilige plek hebt met een dak boven je hoofd, als we uitstroom niet kunnen bieden in deze tijd van woningnood, er steeds meer mensen dakloos raken in de maatschappij, wat voor reden dan ook, dan is het bijzonder hard, misschien zelfs harteloos om nu de instroom terug te draaien. Scenario vier. De voorzitter: Dank u wel. Zijn er anders namens de Commissie, mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Allereerst, ik wil toch zeggen het probleem is niet het ruimhartige beleid van de gemeente Haarlem. Want vier jaar geleden hadden we een hele andere situatie op de woningmarkt hè? De jubelton was nog niet geïntroduceerd, de woningen waren nog betaalbaar, we hadden nog voldoende woningen, de uitstroom kon ook goed worden geregeld en ja de woningmarkt was nog niet zo kapot als dat het nu is. We hebben helaas een kapotte woningmarkt waardoor die uitstroom niet gerealiseerd kan worden. En aan de andere kant hebben we dus ook heel moeilijk hè, we zien het bij een bespreking van het Domus Plus, de uitstroom van mensen die dat nodig hebben, beschermd wonen kunnen we dus eigenlijk ook heel moeilijk met elkaar afstemmen en regelen.

Dat is een heel lang proces. En ja, dat zijn allemaal elementen die het nu maken dat het handig is om in het geheel naar het beleid te kijken. En dat is hartstikke goed. En het is ook fijn dat we nu in deze Opinienota het daarover kunnen hebben. Wij willen dus zeker ook kijken naar de beleidsregels, maar het is niet ontstaan door het ruimhartige beleid van Haarlem, het is zeker een andere oorzaak wat mij betreft. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja dank u wel voorzitter. Tijdens de technische briefing begrepen wij dat andere gemeenten mensen doorsturen naar het ruimhartige Haarlem. Wat zegt u tegen die gemeenten die dat doen en wat vindt u daar dan van? Mevrouw Oosterbroek: Nou, dat vind ik een hele humane reactie op moment dat je iemand moet teleurstellen en buiten moet laten slapen, dat je die mensen ook de mogelijkheden aangeeft die zij wel hebben. Dus, maar ja GroenLinks vindt het ook moeilijk om van het normale beleid, we gaan mensen die hulp nodig hebben gewoon helpen, om daarvan af te stappen. Maar helaas is de situatie zo dat we de kwaliteit van de opvang nodig moeten verbeteren voor de economische daklozen ook die daarin zitten. Dan gaat het daardoor ook weer minder goed met de mensen die eigenlijk heel snel zouden kunnen uitstromen. Dus om die

23

kwaliteit van de algemene opvang te verbeteren, kiezen wij in de basis voor scenario drie, omdat wij het heel moeilijk vinden om gezinnen en kinderen in de kou te laten staan. De voorzitter: Dank u wel. De heer El Aichi namens het CDA. De heer El Aichi: Dank u wel voorzitter. Het CDA pleit ervoor dat niemand op straat moet slapen. Wij vinden dat de overheid de verantwoordelijkheid moet nemen om voor genoeg opvanglocaties te zorgen. Er moet dan ook geïnvesteerd worden in de uitstroom, zodat er steeds plek is in de huidige opvanglocaties. De samenwerking tussen de afdeling vastgoed van de gemeente is onontbeerlijk. Wij zijn er als CDA trots op dat naast de wettelijke Wmo-doelgroep ook andere doelgroepen worden opgevangen, maar het moet niet zo zijn dat wij gaan betalen voor andere steden of andere gemeenten. Het woonplaatsbeginsel lijkt mij uiteraard leidend. Op 16 januari jongstleden is het voorstel woonplaatsbeginsel voor beschermd wonen ingediend bij de Tweede Kamer. Het voorstel regelt dat niet alleen de 43 centrumgemeenten, maar alle 342 gemeenten verantwoordelijk worden voor beschermd wonen, voor hun eigen inwoners. Het College schetst vier scenario's hoe zij de komende periode invulling denkt te geven aan het opvangen van daklozen. Als het aan het CDA ligt, blijven we scenario vier handhaven.

Als dit echt onbetaalbaar blijkt, dan gaat onze voorkeur naar scenario drie, omdat wij vinden dat gezinnen met kinderen, ook al zijn ze buiten Haarlem, opgevangen moeten worden en niet op straat hoeven te slapen. Dank u wel. De voorzitter: En dan tot slot mevrouw Booms namens de ChristenUnie. Mevrouw Booms-van der Meer: Dank u wel voorzitter. Het lijkt wel dat het hek gewoon van de dam is in Haarlem. Al jarenlang zien we de ene opvang naar de andere geopend worden. En ja, aan de ene kant ben ik daar natuurlijk heel blij mee, maar ja, zo ruimhartig kunnen we gewoon niet meer zijn. De gebouwen zijn op en het geld is op. En ik denk ook dat Haarlem onvoldoende beseft heeft, dat we als veiligheidsregio ook verantwoordelijk zijn voor de Haarlemmermeer waar Schiphol ligt. En ik denk dat ook heel veel mensen niet beseffen hoeveel daklozen via Schiphol ook in Haarlem een beroep doen op een bed. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Scholten. Mevrouw Scholten: Bent u zich ervan bewust dat dakloosheid vele malen duurder is dan opvang? Mevrouw Booms-van der Meer: Ik ben ook niet voor dakloosheid, daar ben ik zeker niet voor, maar ik denk wel dat dat het ruimhartige wat wij hier gehad hebben, het gaat gewoon niet meer.

Ik denk dat het belangrijk is dat we ons gewoon meer gaan conformeren aan de landelijke richtlijnen en dat we in samenwerking met de andere gemeenten in goed overleg gewoon maatwerk moeten gaan leveren. Dat we echt moeten gaan kijken van wie doet nu een beroep op een bed? Ook, waar komt iemand vandaan? Hoe kan je iemand het beste helpen? Je kan ook heel kort een bed bieden, maar vervolgens wel iemand helpen om naar de plek te gaan waar ze eigenlijk gewoon thuishoren en ook een gemeente die er eigenlijk verantwoordelijk voor is. Dus ik pleit wel heel erg voor maatwerk, want je kan nu wel kiezen uit vier verschillende opties, maar ja de waarheid ligt waarschijnlijk ergens gewoon tussenin en maatwerk is gewoon het allerbeste. De voorzitter: Dank u wel. Ja. Ik was u niet vergeten mevrouw Özogul, gaat uw gang. Mevrouw Özogul-Özen: Ja, dank u wel. Ja. Wij hebben een motie van het CDA toen inderdaad gesteund en daar staan wij nog steeds achter. En nou ja, Jouw Haarlem zei het al. Dakloosheid kost natuurlijk veel meer. Dat is 30.000 om ze binnen te halen las ik ergens en 30.000 kost een daklozen in de opvang. Wij hebben nu

24

vier scenario's. Ik heb hier de uitwerking niet van, dus ik weet niet wat het een kost, wat het ander kost, over welke bedragen we hebben, dat is mij in ieder geval niet duidelijk en ik vraag me af waar hebben we het over? Wat is het verschil tussen scenario drie en scenario vier? Nou en dan lees ik het gaat dus om inderdaad remigranten, uitgeprocedeerde asielzoekers en mensen die vanwege gezinshereniging naar Nederland komen en gaan scheiden. Over die mensen hebben we het. Dat is het verschil tussen drie en vier. En dan is de volgende vraag. We hebben de cijfers niet, we weten niet over hoeveel mensen we het hebben en we gaan nu een keuze maken. Ik zie liever dat het uitgewerkt wordt, dat ik een gedegen keuze kan maken, dat ik weet over welke mensen we het hebben, over hoeveel mensen we het hebben en wat mij heel erg verbaasd is het sociale gezicht wat we nu hebben. We zetten mensen die uitgeprocedeerd zijn en niet meer terug kunnen op straat, we zetten dus mensen die in scheiding zitten, weliswaar wel of niet met kinderen of in ieder geval in scheiding zitten, die een dak boven hun hoofd nodig hebben, die zetten we op straat. Dat is de keuze. We zeggen net van ja, als we ze hier in de opvang laten, dan kunnen ze er niet uit stromen. Ook dat uitstroombeleid is in onze handen als Raad. Daar kunnen we ook voor kiezen.

De voorzitter: Mevrouw Özogul, u heeft een interruptie van mevrouw Bastiaans. Mevrouw Bastiaans: Ja, dank u voorzitter. U heeft het over, we gaan een keuze maken maar het College vraagt, heeft vier scenario’s voorgelegd. Daar kun je bij aangeven wat je wel of niet zou willen en dan wordt het uitgewerkt. Dus we maken nu geen keuze. En u had het in het begin ook over de kosten, maar ik heb juist in mijn bijdrage ook benadrukt, dat we het niet sociaal vinden zoals het nu gaat, ook voor de mensen die al in de opvang zitten. En het gaat zeker niet om de kosten, maar ook om hoe de mensen nu en vooral kinderen ook heel lang in de opvang zitten, waar gewoon ook een oplossing voor moet komen. Dus ik ben benieuwd welk scenario u ziet om uit te werken, om mee te geven aan het College om daar ook iets aan te doen, aan een beter, dat is ook humaan beleid, mensen helpen die er nu in zitten. Mevrouw Özogul-Özen: Ik zei net dat de keuze ook aan ons is wie we laten uitstromen of niet hè? Urgentiebeleid bepalen wij zelf nog in Haarlem en ten tweede gezinnen met kinderen die we opnemen die mogen zo en zo. Ik noemde net het verschil, dat zijn de remigranten, dat zijn de uitgeprocedeerde asielzoekers en dat zijn mensen die in scheiding liggen, over die mensen hebben we het en dan ben ik benieuwd naar het aantal, want die heb ik niet in beeld.

En ik wil liever alle vier uitgewerkt hebben en dan de vraag voor mij hebben van welke keuze maak ik dan? Ik heb de cijfers niet, ik heb de financiën niet. De voorzitter: Dank u wel. Nog even mevrouw Bastiaans, interrupties zijn kort hè, niet heel lang. Nee, we zijn aan het einde van de termijn van mevrouw Özogul en tevens is er bijna geen tijd meer. Dus we gaan naar de wethouder. Mijnheer Van den Raadt, excuus, u heeft nog seconden, gaat uw gang. De heer Van den Raadt: Ook heel kort houden. Mooi te zien dat in 2014 het sociaal-progressieve blok zich op de borst klopte van niemand slaapt op straat. Ik stemde toen ook voor en toen dacht ik kijk hoe lang ze dit gaan volhouden. Het heeft negen jaar geduurd. Ik snap alleen niet waarom niet de keuze vijf is, we bouwen nog meer opvang en we sturen de rekening naar de gemeente waar die mensen vandaan komen. De voorzitter: Dank u wel. Dan denk ik dat we nu daadwerkelijk iedereen gehad hebben. Dan gaan we naar de wethouder. Wethouder Van Loenen: Ja, dank u voorzitter. Nou ik wil ook u bedanken eigenlijk om daarmee te beginnen, want het is best een lastig onderwerp. Of eigenlijk is dat een ander statement denk ik. Er is in de vorige periode en daarvoor trouwens ook, maar in de vorige periode ook volgens mij al heel veel over gesproken

25

eigenlijk over de problematiek hè, ook door middel van een notitie ook die gemaakt is door VVD, Partij van de Arbeid, D66, ChristenUnie, CDA daar wordt eigenlijk ook al ingegaan op de problematiek, daar werd dat een beetje aangeraakt. Maar ik heb wel toen ik begon dat ik dacht van dit is eigenlijk toch geen houdbare situatie, dan zit het hem in en werd net zo even genoemd, wat is inderdaad een humane of sociale benadering? En dat maakt het ook zo ingewikkeld. Want je denkt in eerste instantie iedereen een plek. Dat snap ik. Maar we hebben vervolgens, dat heeft u kunnen lezen in de gegevens, de afgelopen jaren 12 gezinnen gehad die langer dan twee jaar in de opvang zaten. Het perspectief voor mensen en dan ben ik natuurlijk helemaal eens in wat GroenLinks zei hè, dat ligt ook grotendeels door de woningmarkt en wat daarmee gebeurd is, maar het perspectief van mensen om nog uiteindelijk gewoon uit te stromen, die is beperkt voor een grote groep. Ik denk ook dat het steeds moeilijker wordt als je langer in de opvang zit om nog uiteindelijk die skills, om een lelijk woord te gebruiken, maar om die skills te hebben om echt te kunnen wonen en te weten hoe je dat oplost. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja dank u wel voorzitter.

Ik hoor de wethouder zeggen dat een van de grote problemen de woningmarkt is inderdaad, maar toch is de afgelopen 10 jaar is de PvdA al langer eigenlijk verantwoordelijk voor het woningbeleid hier in Haarlem en zie je ook dat de afgelopen jaren de praktisch geen sociale huurwoning bij is gekomen netto. Hoe beoordeelt u de inspanningen van uw eigen College op dat gebied? Wethouder Van Loenen: Nou, dat gaat wel een beetje ver nu maar het ik heb het eigenlijk vooral over het landelijk beleid. Nee, maar ik heb het vooral even, ik ga er wel iets over zeggen. Ik heb het vooral over het landelijk beleid. Daar zijn trouwens ook een paar hele interessante boeken over geschreven. Hoe zijn we nu beland in de situatie waar waarin we zijn? Maar het is natuurlijk wel zo dat het steeds moeilijker is voor sommige mensen om een woning te vinden. En als ik kijk naar bijvoorbeeld jongeren, ik denk dat we daar trouwens de opvang echt best wel goed voor hebben geregeld, is het ook nou eenmaal gewoon een feit dat het steeds lastiger is om aan een woning te komen. Dus daar kunnen we van vinden wat we vinden, maar ik denk dat dat wel een gegeven is waar we misschien altijd nog een andere keer wat langer stil bij kunnen staan. Maar wat mij betreft hebben we het over de opvang. De voorzitter: U heeft toch nog een interruptie van de heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja.

Ik heb die interessante landelijke boeken over het Haarlemse sociale huurbeleid niet gelezen. Ik heb wel het jaarverslag, laatste jaarverslag gezien en daar zie ik dat dit College praktisch geen sociale woningen heeft bijgebouwd. En als u dan zegt er zijn geen opvangplekken en u verwijst daar ook naar, dan vind ik ook wel dat u zo flink moet zijn om even aan te geven dat het College het wat dat betreft de afgelopen jaren er flink heeft bij laten zitten. Wethouder Van Loenen: Nou ik… Haarlem is een hele sociale stad, zeker wat betreft de woningbouw. Alleen waar het hier om gaat en dat zeggen we eigenlijk ook in de notitie, het zijn niet de mensen die nu recht hebben om een woning op onze sociale woningmarkt te vinden en dat is denk ik ook meteen het probleem. Het perspectief wat er is voor de mensen die langdurig in onze opvang zitten, die is enerzijds beperkt door bijvoorbeeld het gedifferentieerd aanbod wat we nog niet hebben, dus waar we net over hadden, Domus Plus, Skaeve Huse. Dat zou echt enorm helpen bij de uitstroom, maar ook wat betreft de andere kant, is ook sommige mensen hebben daar dus geen recht op in onze huisvestigingsverordening, want die vraag werd ook gesteld van hoe zit dat precies. In onze huisvestingsverordening staat dat je twee jaar binding moet hebben, regiobinding of twee jaar hier moet zijn om die binding te hebben en dus recht te kunnen hebben op

26

doorstroming en dat is een heel erg ingewikkeld geval, waar we dus in terecht zijn gekomen en wat we hebben gedaan met die Opinienota is eigenlijk hebben we gezegd van joh, we zien het stagneren in onze opvang. De vraag is of dat zo humaan is en wat kunnen we daaraan doen? Nou, ik denk enerzijds moeten we proberen, want die dat werd net ook wel even gezegd. Ja ik zou ook wel heel graag die ambitie willen uitspreken en daarnaar handelen om onze maatschappelijke opvang zo leeg mogelijk te maken in de zin dat ik denk dat we echt veel meer moeten doen, ook aan die uitstroomkant. En daar zijn we dus ook aan het kijken, dat komt ook nog terug naar u. We gaan natuurlijk ook het plan van aanpak voor Housing First komt naar u toe op hele korte termijn en ik denk dat we daar ook stappen in zetten, Domus Plus, Skaeve Huse, kamers met aandacht. We bouwen een nieuwe vrouwenopvang, daar zijn dus ook allerlei mogelijkheden. Alleen ik denk dat we nog veel meer moeten doen en daar heb ik mezelf ook aan gecommitteerd om echt veel creatiever te gaan kijken hoe we dus uiteindelijk ook mensen sneller uit de maatschappelijke opvang te kunnen laten uitstromen. Er werd net al even iets gezegd over ook het actieplan wat landelijk is door Jouw Haarlem. Ja ik moet wel zeggen, kijk dat actieplan, ik zat een paar weken geleden ook in een panel met staatssecretaris Van Ooijen.

Dat gaat wel echt alleen over de mensen waarvan hij denkt dat er een regiobinding is. Hij zegt eigenlijk heel makkelijk, iedereen moet inderdaad uiteindelijk terug naar zijn eigen regio. Maar wij hebben ook veel mensen in onze opvang die dus die regiobinding niet hebben. En dat maakt het ook ingewikkeld en daar zegt het Rijk eigenlijk van daar gaan we wel met een aantal grote steden een oplossing voor bedenken. Alleen daar zijn we, in het verleden hebben we dat ook gezien bij de opvang voor ongedocumenteerden, dat is niet altijd een onverdeeld succes. Dus eigenlijk even kortom, het Rijk gaat daar dus naar kijken naar die groep, wij vangen nu eigenlijk die groep op, dat werd eigenlijk ook al volgens mij door het CDA even gezegd hè daar betalen wij nu ook voor, daar krijgen we geen vergoeding voor om het even zo te zeggen, maar dat is een landelijk probleem hè. Dat zijn inderdaad de arbeidsmigranten, de remigranten, maar let er wel op dat het Rijksbeleid dus heel erg veel uitgaat van regiobinding. En dat zou het allemaal iets makkelijker maken, dan nog steeds is het nodig in onze regio dat wij beleidsregels maken. En dat hoor ik u eigenlijk allemaal wel zeggen hè.

Laten we niet iedereen opvangen onder Wmo, maar laten we ook gaan kijken om voorwaarden te stellen of om die duur in die opvang te verkorten om mensen toch uiteindelijk wel sneller op een andere plek te krijgen, juist vanwege die inhumane situatie die ontstaat als je jarenlang in opvang woont als kind. Er werd ook een aantal keer gevraagd naar de kosten en het woonplaatsbeginsel is genoemd. Nou de kosten, we hebben een gigantisch tekort op de maatschappelijke opvang hè. Dat heeft u ook kunnen lezen. Dat zeggen we eigenlijk ook al een tijdje, loopt ook enorm op. We hebben een overschot bij beschermd wonen, dat zijn regionale budgetten. Bij beschermd wonen gaat naar alle waarschijnlijkheid het woonplaatsbeginsel gelden. Dat geldt niet voor maatschappelijke opvang, dus dat is ook geen oplossing hiervoor. Dat is niet dat we straks met het woonplaatsbeginsel dan kunnen we eigenlijk alleen bij beschermd wonen zeggen, daar is elke gemeente zelf voor verantwoordelijk voor hun eigen groep m het even zo te zeggen eigen inwoners, maar dat geldt niet voor de maatschappelijke opvang. Uiteindelijk zijn wij nog steeds centrumgemeente ook inderdaad voor gemeente Haarlemmermeer, ook voor de Schipholregio. En dat is dus eigenlijk geen oplossing, behalve als er misschien nog een doordecentralisatie komt van de maatschappelijke opvang. Maar dat is echt nog wel heel eind uit zicht.

Die gelden of die budgetten, nu betalen we heel veel van de maatschappelijke opvang uit dat overschot van beschermd wonen, dat is een regionaal budget, maar er is enerzijds een onderzoek opgestart, omdat de regio natuurlijk ook niet helemaal enthousiast is om alles te dempen met dat budget van beschermd wonen, maar ook omdat door het woonplaatsbeginsel we uiteindelijk ook die budgetten gaan straks naar de gemeenten, verschillende gemeenten toe en dan wordt het natuurlijk wel belangrijk dat wij in de komende jaren op een goede manier gaan uitzoeken hoe wij dan onze maatschappelijke opvang bekostigen. De voorzitter: De heer El Aichi namens het CDA.

27

De heer El Aichi: Ja ik ben benieuwd. Betalen wij ook als gemeente voor economisch daklozen vanuit bijvoorbeeld andere steden? Heemstede, Zandvoort, Bloemendaal? Wethouder Van Loenen: Nee dus de economische daklozen, dat is vastgelegd, die worden door de eigen gemeente opgevangen nu, maar alle andere groepen natuurlijk dan dus niet, volgens mij is dat helder denk ik. Even kijken. Dan heb ik nog een aantal vragen. De voorzitter: De heer Van Kessel heeft op dit punt nog een interruptie. De heer Van Kessel: Dank. Hierop dan, is het dan ook zo dat de regiogemeenten eigenlijk betaald hebben voor het ruimhartige beleid van de gemeente Haarlem of zie ik dat toch verkeerd? Wethouder Van Loenen: Nee, daar betalen we ook zelf extra voor, ja dat was mijn vraag ook… De heer Van Kessel: Wij betalen ook, hebben anderen nu betaald voor het feit dat wij een ruimer beleid, bijvoorbeeld doordat we economische daklozen uit een andere regio opvangen? Wethouder Van Loenen: Volgens mij ook niet, maar we zijn dus eigenlijk die hele financiële situatie aan het ontrafelen. Dat is ook best wel, omdat ook allerlei dingen niet geïndexeerd zijn, daar zou ik u even niet mee bemoeien, maar ik stel voor dat we dat wel terugbrengen naar u over hoe dat eruitziet en we zijn dus ook bezig met het onderzoek hè over die financiële situatie, dus ook iets wat ik zelf ook graag precies wil weten.

Dus ik stel voor dat we nou, moeten we even kijken wanneer die klaar is en of we dat bij het uitvoeringsprogramma al kunnen delen of nou ja goed, het onderzoek loopt, dus er wordt wel aan gewerkt en dan gaan we u daar ook wat meer helderheid over verschaffen. Even kijken. Die heb ik beantwoord. De voorwaarden, even kijken… Dus dat verklaart ook wel hè. Het is natuurlijk niet heel makkelijk te zien. Je kunt dus eigenlijk niet heel makkelijk zeggen scenario een kost dit, scenario twee kost dat, daarom hebben we eigenlijk opgenomen. Tuurlijk. Scenario een, dat is de wettelijke verplichting dus dat zit het dichtst bij het rijksbudget wat ervoor is en vier uiteraard het verst vanaf. Het is ook niet mogelijk, want je weet ook niet hoeveel mensen je precies in de opvang krijgt op voorhand hè zeg maar, dus dat zou je alleen kunnen terugrekenen, maar dat is natuurlijk nog best onvoorspelbaar. Je kunt dus niet achter de komma eigenlijk al die scenario’s financieel uitrekenen, maar ik denk wel dat het helder is dat natuurlijk scenario vier het duurste scenario's om zo te zeggen en een het goedkoopst om het ook zo te zeggen, maar ik denk dat vooral eigenlijk de lastigheid is dat we gewoon mensen heel erg lang in onze opvang hebben wat eigenlijk de vraag is voor wie dat nou eigenlijk een goed idee is. De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Özogul.

Mevrouw Özogul-Özen: Ja, ik heb een vraag. Ik snap het punt dat ze te lang in de opvang zitten, want dat is voor niemand goed. Alleen je hebt ook mensen die bijvoorbeeld in Haarlem woonden, die zijn een jaartje elders gaan wonen en die zijn weer teruggekeerd naar Haarlem en die zijn dan na een jaar dakloos geworden. Deze mensen die kunnen noch in het stad waar ze vandaan komen, nog in Haarlem in een opvang als we kijken naar die tweejarenbeginsel van je moet ergens twee jaar gewoond hebben, wat doen we dan met deze mensen? De voorzitter: De wethouder en ik wil u erop wijzen dat u wel door uw tijd heen bent.

28

Wethouder Van Loenen: Nou heel kort hè, want dat staat in onze huisvestingsverordening hè, die twee jaar in die regiobinding en ook wat u zei ook over die urgentie, daar gaat u ook over als Raad, maar volgens mij hoor ik ook een hoop mensen, ik hoor nog niet heel veel animo denk ik voor het verruimen van onze urgentieregelingen, maar daar moet u ook bij mijn collega voor zijn. Nou ik heb denk ik het meeste wel gehad en ik heb ook veel gehoord. Ik stel dus eigenlijk voor wat u heeft ingebracht om dat mee te nemen. Wij gaan dat verder uitwerken. Ik hoor eigenlijk, niemand wil alleen aan de Wmo zich committeren, mensen willen wel iets meer. Ik hoor een aantal partijen die een beetje tussen twee en drie zitten en een paar partijen die zeggen nou ik wil wel tussen drie en vier blijven, dus volgens mij nemen we dat mee. De voorzitter: Mevrouw Oosterbroek, gaat uw gang. Mevrouw Oosterbroek: Nog wat vergeten, dus graag een tweede termijn. De kostendelersnorm, dat is nu geregeld, heb ik begrepen. Maar het is ook moeilijk voor de mensen, omdat ze soms worden gekort op hun toeslagen. Hebben we daar ook zicht op en zouden we daar ook nog iets mee kunnen? Nou dat als er iemand bij komt wonen, dat je dan een andere belastingsituatie hebt. Dus dat in ieder geval qua kostendelersnorm vanuit de gemeente nu wel goed is geregeld, heb ik begrepen.

Maar vanuit het Rijk heb je dan uiteindelijk alsnog de situatie dat je wordt gekort op geld en dus niet kan kiezen om je inwonende kind bij je te laten wonen. De voorzitter: Mevrouw Scholten heeft een interruptie voor u. Mevrouw Scholten: Met een kleine aanvulling misschien. Volgens mij is het mogelijk om die kostendelersnorm tijdelijk op te schorten als dat betekent dat iemand daardoor niet op straat komt. Ook vanuit het rijk. Mevrouw Oosterbroek: Dus de relatie met de huurtoeslagen en de zorgtoeslagen. Dat is landelijk. Ja is landelijk, maar dan ik vraag me wel af in hoeverre dat, dus het zou mooi zijn als dat kan, volgens mij doen we dat ook maar is het echt een oplossing of kiezen mensen ervoor om alsnog de toeslagen, de belastingsituatie zoals ze nu hebben te behouden? De voorzitter: Uitstekend, dank u wel. Anders nog partijen in de tweede termijn? De heer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja goed. Ik heb twee vragen gesteld, geen antwoord op gekregen. De eerste ging over welke gemeenten verwijzen door naar Haarlem en wat heeft zij ondertussen ondernomen richting die gemeenten en de andere vraag was om in de uitwerking mee te nemen om het verbod op slapen op straat in de APV op te nemen. Of dat en ook de hoe de andere gemeenten erin zitten. De voorzitter: Ik hoor dat de wethouder daar zo nog op terugkomt.

Verder nog leden van de Commissie in de tweede termijn, mevrouw Booms gaat uw gang. Mevrouw Booms-van der Meer: Dank u voorzitter. Kan de wethouder kijken naar misschien iets helemaal nieuws voor economisch daklozen, want economisch daklozen worden nu onder de Wmo opgevangen, worden eigenlijk afhankelijk gemaakt, kunnen vaak zelf niet eens meer koken. Dus ik zou ik zou heel erg pleiten voor een hele andere voorziening waarbij ze gewoon zelfredzaam zijn en er niet allemaal dure zorg opgetuigd wordt. De voorzitter: Dank u wel, anders commissieleden in het tweede termijn? Nee. Wethouder. Dan stel ik voor dat u snel door deze vragen heen loopt.

29

Wethouder Van Loenen: Ja helemaal gelijk. Ik ben toch een paar vragen inderdaad vergeten. Gemeenten die doorverwijzen, ik begreep dat in de technische sessie aan de orde is gekomen. Ja ik weet niet. Ik vind niet helemaal chique om nu andere gemeenten te noemen. Je kunt het ook vragen, ik was daar ook niet bij bij technisch, maar ik begreep al uit uw vraag dat dat zo is geweest. Het is inderdaad zo. Je kunt gewoon eigenlijk aan iedereen vragen bij de Brede Centrale Toegang, wordt er vanuit andere gemeenten eigenlijk mensen deze kant opgestuurd. Ja en ik denk dat die aanzuigende werking dus ook echt heel reëel is en heb ik daar al iets voor ondernomen? Nee, want dat is best lastig, want wij hebben uiteindelijk Geen mens slaapt op straat. Bij de rechter krijgt iemand gelijk om hier uiteindelijk opgevangen te worden, zolang we daar dus niet iets aan veranderen en zolang we dus die beleidsregels niet specifiek voor Haarlem maken en dat inperken, staan we ook niet zo heel erg sterk. Dan het verbod op slapen op straat. De voorzitter: Ja dan heeft u toch een interruptie van de heer Van Kessel.

De heer Van Kessel: Ja korte reactie, kijk we steunen u nu natuurlijk gewoon in het initiatief om deze Opinienota verder uit te werken, want het is ook hartstikke goed wat u doet, heb ik volgens mij ook gezegd, alleen het is natuurlijk wel van de gekken eigenlijk dat er andere gemeenten lekker doorverwijzen naar Haarlem, dat u weet welke gemeenten dat zijn, dat de gemeenteraad niet mag weten welke dat zijn en dat u eigenlijk ook richting de gemeenten niet eventjes een belletje doet van wethouder daar, collega, wat hoor ik nou? U stuurt uw mensen die u zelf kan opvangen, stuurt naar Haarlem toe. Het is toch eigenlijk van de gekke dat u niet gewoon effe de telefoon dan oppakt? De voorzitter: Wethouder. Wethouder Van Loenen: Nou ja kijk, ik hoor ook geluiden, maar ik ben daar niet achteraan gegaan. Wie, welke gemeente zijn dat precies? Volgens mij moet daar ook niet de energie in gaan zetten. Ik ben wel met u eens, als we echt actief willen dat mensen uiteindelijk op een goede manier worden opgevangen zullen we dus ook veel meer met andere gemeenten moeten gaan kijken om door te verwijzen, terug te brengen et cetera, maar het helpt wel daarbij dat we dus eigenlijk iets scherper zijn in de regels die we hier hebben eigenlijk voor de opvang en dat is ook wat ik u eigenlijk vraag, om ons ook dan die handvatten ook te geven. Verbod slapen op straat.

Dat moet ik echt aan de burgemeester, dat ligt meer bij de APV. Dus dat dat kan ik niet beantwoorden, ik zal het wel eens even vragen aan de burgemeester en daar kunnen we altijd nog bij de volgende behandeling een keertje op terugkomen. We onthouden hem even. Het ging net even over meer eigenlijk die preventie kant, over de toeslagen et cetera en hoe moeilijk het is om eigenlijk te voorkomen dat iemand op straat staat of eigenlijk steeds lastiger en ik moet ook eerlijk zeggen, we worden niet heel erg geholpen door het rijksbeleid in deze en dat vind ik ook heel erg lastig hè. Want we zien op allerlei manieren dat mensen steeds meer schulden maken, dat het dus inderdaad steeds lastiger is om aan een woning te komen. En dat heb ik ook bijvoorbeeld laatst tegen de staatssecretaris gezegd, help ons ook daarbij om juist die preventiekant, daar zit echt heel erg veel in. Ik ben blij dat die kostendelersnorm eraf is tot 27 jaar. Er komt ook een herziening aan van de Participatiewet. Daar is ook van de week nog even over gesproken, ook met minister Schouten. Maar het vergt echt behoorlijke veranderingen om aan die preventiekant meer te kunnen doen. En ik, daar zetten wij ook als gemeente Haarlem enorm op in.

Dus alle opties die we hebben, die grijpen we met alle beide handen aan en ik denk ook echt dat we veel meer nog kunnen in die preventiekant en ik denk dat Housing First daar een enorm goede opzet voor is. Dat is dan niet een uitstroom, want we gebruiken nu eigenlijk als uitstroominstrument Housing First, maar in de pure zin van Housing First is het eigenlijk het voorkomen van instroom van de maatschappelijke opvang. En zo willen wij het ook gaan inzetten in Haarlem. Nou dat plan komt naar u toe, wel heel spannend, maar ik denk dat dat wel zou moeten kunnen lukken. De

30

laatste vraag ging over de economische daklozen. Kunnen we daar niet een ander concept voor bedenken? Dat is meer een soort pension zoals ook andere gemeenten dat hebben, dat je voor beperkte duur uiteindelijk wel in de opvang terecht kan als economisch daklozen. Ja dat zou iets kunnen zijn, dat bedoel ik ook met dat gedifferentieerd aanbod. We hebben nu alle groepen bij elkaar onder de Wmo. Het is denk ik logisch als we inderdaad een apart beleidskader maken voor de economische daklozen, maar dat we dus ook gaan nadenken hoe kunnen we eigenlijk die mensen ook het beste opvangen? De voorzitter: Goed. Dan heb ik in ieder geval van de wethouder twee toezeggingen gehoord, eentje gaat over de financiële situatie van dat die aan de Commissie gestuurd wordt… wordt meegenomen. Ja. En het andere punt is dat er teruggekomen wordt op het punt over de mogelijkheid om het toevoegen van de APV. Daar komt u via de burgemeester op terug geloof ik. Wethouder Van Loenen: Ja er komt natuurlijk redelijk snel een uitvoeringsprogramma opvang, wonen en herstel naar u toe. Dus ik ga even kijken wat we daaraan kunnen koppelen en die is al redelijk snel, dus de ambtenaren wachten ook eigenlijk op deze input om dat verder te brengen, dus misschien kan het daarin moet ik even kijken en anders gaan we het op een andere manier doen. De voorzitter: Goed.

Dat stuk komt in ieder geval al volgende maand, dus dat zou heel erg snel zijn. Dan staat er, stond er op de planning in ieder geval nu 10 minuten pauze, maar ik denk dat we daar snel doorheen skippen gelet op de tijd. Zullen we even twee minuten plaspauze, twee minuten plaspauze. 21.45 uur Pauze 9.

22.10 uur Eenmalige energietoeslag voor zelfstandig wonende studenten (DvL) De voorzitter: Goed, dames en heren na deze korte plaspauze laten we vervolgen. Als u allemaal weer zover bent tenslotte. Ja. Mooi. Gaan wij naar agendapunt negen. De eenmalige energietoeslag voor zelfstandig wonende studenten. Op verzoek van de fractie van Jouw Haarlem en met instemming van deze Commissie is deze nota ter kennisname geagendeerd, het agenderingsverzoek is bijgevoegd. Ik wil u er wel allemaal op wijzen dat we heel krap in de tijd zitten. Twee onderwerpen in een halfuur, dus ik hoop dat we het kort en puntig kunnen houden. Als eerste, aangezien mevrouw Scholten het agendapunt heeft geagendeerd, aan u het woord. Mevrouw Scholten: Dank u wel voorzitter en ik kan het zeker kort en puntig houden. Ik heb het geagendeerd of we hebben het geagendeerd, omdat wij met de Raad van State vinden dat het niet duidelijk is waarom compensatie bij studenten problematisch wordt geacht en bij andere groepen minima niet. We hebben het hier nu alleen over de energietoeslag van 2022, omdat helaas het Rijk nog niet duidelijk is over 2023, vandaar ook kort en puntig. Jouw Haarlem zou ervoor willen pleiten om de studenten die zich hebben aangemeld ruimhartig van de energietoeslag te voorzien tot 130 procent van het minimum.

Helaas kunnen we verder nog niet zoveel zeggen over de aankomende eventuele energie toeslag 23. We willen nog wel gewoon het belang van de uitspraak van de Raad van State benadrukken, maar kan kort blijven. De voorzitter: Heel erg fijn. Dank u wel. Anders commissieleden die op dit punt het woord willen voeren? Mevrouw Zwemmer namens D66. Mevrouw Zwemmer: Ja dank u wel voorzitter. Nou in ieder geval D66 is blij met het besluit van het College om de energietoeslag ook toegankelijker te maken voor studenten mits zij natuurlijk aan de landelijke

31

voorwaarden voldoen. Goed om te zien ook dat op de website ook al is uiteengezet dat studenten juist in aanmerking komen voor de energietoeslag 2022 en ook tot wanneer zij de tijd hebben om die eventueel nog aan te vragen. Hoe ik het begreep was dat de vraag van Jouw Haarlem die voorligt in het agenderingsverzoek is om ook te kijken naar de regels te laten gelden voor studenten vanaf 18 jaar in plaats van vanaf 21 jaar. Ik denk goed om te benadrukken dat D66 het belangrijk vind dat de toeslag terechtkomt bij de Haarlemmers die het echt nodig hebben. De gemeente heeft een schatting gemaakt van het aantal studenten dat in aanmerking komt voor de toeslag, maar hij heeft daarnaast ook een aantal aanvragen ontvangen waarvan een groot deel van studenten boven de inkomensgrens viel. Het bedrag dat is vrijgemaakt lijkt op dit moment de reikwijdte mee te nemen waardoor in principe de studenten die de aanvraag gaan doen ook de energietoeslag zouden moeten kunnen krijgen. Daarbij nogmaals, we vinden het dus belangrijk dat gelden terechtkomen bij de mensen die het nodig hebben en dat vraagt wellicht om enige flexibiliteit om te kijken welke studenten wel in aanmerking komen voor de toeslag en welke niet. En dat is wat ons betreft niet per definitie gebonden aan de leeftijdsgrens.

Tot slot willen we aan het College vragen te achterhalen binnen welke leeftijdscategorie de studenten vallen die de gemeente nu in beeld heeft. Inzichtelijkheid hierin zou helderheid kunnen scheppen in de grootte van de groep studenten die mogelijk in aanmerking komt voor de energietoeslag. Dank u wel voorzitter. De voorzitter: Dank voor uw bijdrage. Anders commissieleden die het woord willen voeren? De heer El Aichi namens het CDA. De heer El Aichi: Ja voorzitter heel kort, fijn dat er dat ook zelfstandig wonende studenten aanspraak op de toeslag 2022 kunnen maken. Vraag aan de wethouder: op welke termijn vindt de besluitvorming plaats over de aangepaste beleidsregel energietoeslag? De voorzitter: Dank u wel. Anders commissieleden? De heer Armand u heeft geen tijd meer, dus helaas. Commissieleden die nog wel tijd hebben die het woord willen voeren? Ja, mevrouw Wegman gaat uw gang. Mevrouw Wegman: Dank u wel voorzitter. Nou. Wij zijn blij dat Haarlem wel sociaal is met studenten, waar het rijk dat helaas niet is. De PvdA die steunt het verzoek van Jouw Haarlem op beide punten. En daarnaast zou ik wel graag nog aandacht vragen voor een groep die onzelfstandig woont. Nou, ik erken dat het erg lastig is om dit goed te regelen, omdat je niet precies weet of ze dat onderling goed regelen.

Toch denk ik dat de overheid moet opereren vanuit vertrouwen vooral met dit soort regelingen, er zou bijvoorbeeld iets bedacht kunnen worden dat alle huisgenoten op dit adres een digitale handtekening moeten zetten. Is maar een voorbeeld, maar ik denk dat er vast iets te verzinnen is. Dus ik hoor graag van de wethouder. De voorzitter: Dank u wel. Anders commissieleden die het woord willen voeren? Nee. Wethouder, aan u. Wethouder Van Loenen: Ja dank u voorzitter. Ik ga er ook proberen snel doorheen te gaan, want ik heb eigenlijk helemaal geen tijd meer. Even kijken. De oproep om ruimhartig om te gaan eigenlijk met de energietoeslag ook voor studenten. Het goede nieuws is dat we dat denk ik ook doen hè. Ten eerste natuurlijk gewoon omdat we überhaupt de studenten meenemen en dat inderdaad door het rijk trekt zich nog een beetje in de ontkenningsfase. Dus dat is denk ik heel sociaal. Maar ik denk ook dat het goed is om even te benadrukken dat er ook in de afgelopen maanden al studenten zijn geweest die nog niet 21 zijn, wel hebben aangevraagd, die we toch via de hardheidsclausule de energietoeslag hebben toegekend. Dus dat is denk ik belangrijk. Ik denk ook dat het wel belangrijk is om te vertellen, je kunt ook altijd naar de bijzondere bijstand en dat is misschien niet altijd even bekend bij iedereen.