11-06 Transcript Raad

Het ook over, er zijn ook andere renovaties, maar we hebben het nu even specifiek over capaciteitsuitbreiding en die capaciteitsuitbreiding die zien we op dit moment niet als goed inpasbaar en misschien ook wel niet nodig. Voor Oosterhout is voorbeeld ook een koppeling gemaakt met andere, volgens mij met De Schakel als ik het goed heb. Dus er is zo gekeken van wat is de behoefte van uitbreiding. We hebben dat stuk, in het raadsbesluit staat ook dat dat tot extra kosten kan leiden voor die drie scholen want het kan zo zijn dat die scholen inderdaad echt definitief die uitbreiding nodig hebben dat we dan extra moeten investeren in een onderwijshuisvesting. Dat staat in het SHO, stond nog niet berekend in de Kadernota. En ik heb in de commissie ook gezegd, in juni is er een sessie geweest met de afdeling Onderwijs en ‘…’ om te kijken van wat speelt er precies bij onderwijs. Als we deze keuze hebben gemaakt, hoe kan het dan eigenlijk zijn dat er helemaal geen risico in onze begroting staat? Daar zou dan toch iets achter moeten zitten, of een kostenpost of een risico. Dat risico is nu voor het eerst gematerialiseerd, er is een berekening gemaakt. Het is niet honderd procent vanzelfsprekend dat het zich voordoet. Dus het blijft een risico. En op het moment dat het kans is van onder de negentig procent, blijft het een risico in onze begroting.

Maar ik heb ook gezegd, we gaan nog verder aan dat risico werken om te kijken hoe zich dat verder in de begroting verhoudt. Dat zal een beetje stapsgewijs moeten verbeteren. De plaatsvervangend voorzitter: U heeft nog een interruptie van de heer Van Kessel. Gaat uw gang. De heer Van Kessel: Dank u wel voor deze toelichting. Het is normaal zo dat op het moment dat je een risico hebt, zeker als dat zo groot is, dat vervolgens ook dan maatregelen formuleert hoe je dat risico gaat

45

indammen. En daar lees ik dan weer weinig over. Dus heeft u een idee wanneer wij de maatregelen daarvoor gaan ontvangen? Er staat nu ntb, ik weet niet precies wat dat betekent, of dat nog te bepalen betekent of noch te betalen. Wethouder Roduner: Ik heb in de commissie Bestuur ook gezegd dat volgens mij bij de jaarrekening in de decemberrapportage, ik hoop dat ik het goed zeg, dat dit nog weer een stap verder moet worden gebracht. Dus dit risico is nu voor het eerst opgenomen in de begroting, gesignaleerd. Maar we moeten inderdaad nog een stap verder ook om te kijken van wat zijn de mitigerende maatregelen om het risico uiteindelijk ook weer terug te brengen. En het risico bestaat ook weer uit wat meer. Dus in de begroting ziet u dat het uiteindelijk een aantal risico's zijn die we met elkaar zien. Het gaat over de het niet kunnen voldoen aan de capaciteitsuitbreiding, het gaat over achterstallig onderhoud en het gaat ook over het risico dat als de wethouder RO niet snel genoeg is met zijn ontwikkelzones de wethouder Onderwijs uiteindelijk weer units moet huren omdat hij die de definitieve school nog niet de goede plek heeft gegeven. Dus het zijn meerdere risico's maar we zullen dat in de volgende financiële producten waarin we rapporteren daar beter inzicht proberen te geven en ook proberen terug te komen in welke mitigerende maatregelen we daarop kunnen nemen.

Even kijken, ja dat eigenlijk denk ik toch ten aanzien van de financiën. Dan wilde ik eigenlijk overgaan naar de woningbouw en de ruimte ontwikkeling, want daar heeft u ook vragen over gesteld. 2024 wordt een leuk jaar, want de Omgevingswet zou toch echt in moeten gaan. Dus dat is voor mij in ieder geval wel, hebben we jarenlang aan gewerkt. Nee, daar is ontzettend lang aan gewerkt door de ambtenaren om ons voor te bereiden. Het is wel spannend, lukt het ons allemaal om die vergunningen tijdig te gaan verstrekken, zijn we er helemaal klaar voor? De systemen zijn er klaar voor maar we merken ook dat we nog afhankelijk zijn van het rijk. Maar het zou wel het jaar moeten zijn. Het jaar 2024 is natuurlijk ook het jaar waarin het qua de woningbouw wel spannend wordt. In 2023, toch mijnheer Aynan, We hebben ongeveer een jaarlijkse productienoodzaak van ruim duizend woningen. Op die manier kom je op de aantallen woningen die we met elkaar hebben afgesproken. In augustus dit jaar zaten we al op 1.100. Dus ik weet niet of u weet hoe de Haarlemse woningbouwproductie was de afgelopen jaren, maar dat is het hoogste getal sinds een jaar of tien of zo. Misschien wel langer. Dus we zitten op het hoogste productieaantal in 2023. En ook dus na augustus zijn er nieuwe woningen opgeleverd, dus we zullen nog hoger uitkomen.

Afgelopen maand hebben wij in het college en hier in de raad volgens mij voor zo'n 1.500, misschien wel 2.000 woningen conceptvergunningen afgegeven. Het ging over de zuidstrook van het winkelcentra, het ging over Toekanweg 7, Spaarndamseweg, dat zijn hele grote woningbouwontwikkelingen. En het spannende wordt natuurlijk dit jaar, daar hebben we in de commissie ook discussie over gehad, lukt het ook om die vergunningen te materialiseren? Gaat de sector ook in 2024 tot bouw over, op het moment dat die vergunningen definitief zijn? Hebben we gelukkig in de commissie ook een goede discussie over gehad om dat uiteindelijk, die woningbouw in Haarlem, ook weer een extra zetje te geven. Dus daar ben ik erg blij mee als wethouder Wonen, want ik denk dat we ook hier moeten voorkomen dat het een soort start-stopbeleid wordt maar dat we ons proberen stabiel, rustig door die woonfluctuaties heen te werken. In al die vergunningen die ik net noemde zat nog geen enkele in die we tegen hebben moeten houden vanwege stikstof, dus ik ben nog steeds een optimistisch mens, enigszins laconiek misschien. Maar we zien het gaat nog steeds goed. Het enige waar we zien is dat in Zuidwest en de Zijlwegzone, dan zit je echt tegen die duinen aan, dat het daar dan soms bij oprekenniveau echt spannend wordt.

Ik denk dat een oplossing er dan vooral in zit om ook de automobiliteit daar echt te verduurzamen en terug te brengen. Dus ik denk dat dat ook een belangrijke stimulans is om ook gewoon aan de goede leefkwaliteit en luchtkwaliteit voor onze inwoners te werken. Dan nog een paar vragen. Partij van de Arbeid vraagt waar kunnen de Haarlemmers zich melden voor de leegstandvergunning. Er is een pagina maar die inderdaad, ik heb hem gecheckt, die richt zich vooral op de eigenaren. Dus ik ga in overleg met de websites, de mensen van de website om te kijken of daar ook een melding kan worden gemaakt, een plek is waar Haarlemmers zichzelf

46

kunnen melden. Maar Haarlemens kunnen natuurlijk altijd gewoon via reguliere kanalen een melding doen, een mailtje sturen. Maar alleen dit formele ding staat dus vooral voor eigenaren open, omdat die ook meer moeten invoeren. Maar dat pakken we op. Het CDA vroeg naar de handhaving, dus bij de incidentele middelen is er ook vier keer een miljoen in de begroting opgenomen voor eigenlijk niet alleen, dus het gaat om bouwen woningtoezichthandhaving, dus dit ging over wat we nu besluiten bij de begroting is nieuw, gaat over de vergunningverlening. Maar ook bij de incidentele middelen is al ruimte gecreëerd voor de handhaving. U vroeg ook naar het sportareaal van Spaarnepark. Daar hebben we ook al mooie discussie gehad afgelopen donderdag, gaan we ook niet helemaal overdoen. Enerzijds heb ik daar volgens mij gezegd, het is ook best lastig om de participatie goed te doen omdat het ook uiteindelijk van partners vraagt om een concessie te doen uiteindelijk om het Spaarnepark, om dat gebied verder te brengen. En ik was zelf ook wel weer overtuigd van die noodzaak toen ik afgelopen zaterdag naast het veld bij DIO stond en ik stond op een grasveld dat was compleet onbespeelbaar, want er was extreem wateroverlast. En ik denk ook juist die visie Spaarnepark is ook een poging om dat probleem aan te passen, zodat ook voor de sportvelden uiteindelijk natuurlijk wel goede voorzieningen blijven.

Maar het was bij DIO. Gelukkig speelde mijn zoontje op het kunstgrasveld. Dat ging helemaal goed. Ja. Nee, dat was hem eigenlijk voorzitter, dank u wel. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, wethouder. Gaan wij door naar de heer Wienen. Gaat uw gang. Burgemeester Wienen: Dank u wel, voorzitter. Er zijn door verschillende fracties opmerkingen gemaakt over incidenten rond jongeren die zorgen voor agressie, overlast en problemen en de term die daar het meest bij valt is fatbikes omdat een flink aantal jongeren juist ook op fatbikes betrokken zijn bij dit soort incidenten. Ik heb wel de indruk dat de boodschap die ik in ieder geval vorige week heb afgegeven niet door iedereen even goed is gehoord. Ik heb namelijk de incidenten absoluut niet weggewuifd of ontkend, integendeel. Wij weten dat er sprake is van incidenten en ik neem dat heel hoog op. Wij kunnen constateren dat er geen aanwijzingen zijn voor een grote bende, dan is er een georganiseerd verband. Ik heb in het verleden meermalen te maken gehad met jeugdbendes, dat is echt een ander verschijnsel waarbij je ook andere verbanden ziet tussen de dingen die zich voordoen. Maar dat neemt niet weg dat wat er wel gebeurt is heel erg vervelend en moet aangepakt worden. En dat doen we ook. De plaatsvervangend voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van Kessel. Gaat uw gang. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter.

Kijk, de burgemeester is zeer zorgvuldig in het aangeven van wat de problematiek is. En dat is heel belangrijk en dat dat waarderen we allemaal ook. Dat is ook belangrijk dus dat een burgemeester dat zo doet. Alleen hoe dat overkomt in de stad, dat is ook belangrijk voor een burgemeester. En hoe het overkomt is, op het moment dat er wordt gesproken over fatbikebendes en nu is dat ja, nee, het is eigenlijk geen fatbikebende, het is anders. Daar zitten mensen niet op te wachten. Mensen zitten erop te wachten dat u zich uitspreekt over wat daar gebeurt. En die discussie over de definitie van wat is een fatbikebende, die leidt af. En begrijpt u dat? Dat het afleidt. Burgemeester Wienen: Nee, want volgens mij zijn we er met elkaar mee gediend om een scherp beeld te hebben van wat is het beeld wat zich aftekent, wat is er aan de hand en hoe gaan we dat aanpakken. Stevig aanpakken, zoals u overigens ook bepleit, en daar hoort niet bij om bepaalde ideeën die niet in de werkelijkheid terugkeren maar die in de beeldvorming steeds groter worden, die in de krant iedere keer terugkomen, om die te laten hangen. Maar om te zeggen van dit is wat wij constateren, wij maken als vier gemeenten, omdat het grensoverschrijdend is want juist die fatbikes zorgen ervoor dat er heel snel door jongeren van locatie kan worden gewisseld.

Vier gemeentes waar we met dit probleem te maken hebben van die incidenten, daar registreren wij alle jongeren die betrokken zijn bij meerdere incidenten. Dat levert een

47

lijst op. Die worden ook aangepakt, er zijn gesprekken met de ouders. Er zijn ook fatbikes in beslag genomen, zeven in totaal op dit moment. Dus ja, die die krachtige aanpak die u bepleit wordt hier allang uitgevoerd en dat zou u denk ik ook mogen verwachten van een burgemeester die er gewoon voor staat, voor veiligheid in deze gemeente. Maar wel op basis van de echte feiten. En een van de redenen waarom ik daarnaast, naast het feit dat we volgens mij allemaal belang hebben bij een goed beeld, ook gezocht heb naar publiciteit dat was dat ik de indruk heb, en dat zeggen mensen ook, dat veel mensen niet doorgeven wat ze aan incidenten en aan concrete situaties horen en tegenkomen. En ik snap dat er een zekere weerstand is, de heer Van den Raadt had het er ook over, ja sommige mensen doen geen aangifte meer want ze verwachten geen oplossing, of het is te ingewikkeld. Of het is te gevaarlijk omdat men bang is dat je identiteit dan bekend kan worden en dat je daar of je kinderen daar last van kunnen hebben. Maar je kunt ook anoniem melden. En ik heb een oproep gedaan, en dat herhaal ik bij deze, doe dat nou. Want de politie kan effectiever optreden en ook de gemeente, de jeugdwerkers, als wij weten wat er zich allemaal afspeelt. En dat kunnen we alleen maar weten als mensen dingen ook melden. Dus de boodschap is, wij pakken de dingen aan als ze zich voordoen en als we ervan weten.

Mensen worden geregistreerd er worden maatregelen genomen. En alsjeblieft, help ons door de informatie die u heeft ook te delen, desnoods anoniem. Dat is geen probleem, maar dat we wel weten van wat doet zich voor, wat zijn de incidenten, zodat we er zo adequaat mogelijk erop kunnen inspelen. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Van Kessel. De heer Van Kessel: Dank u wel, voorzitter. Nou dat is een lang antwoord. Een antwoord wat ik goed begrijp, waar goede elementen in zaten, slechte elementen, maar het was geen antwoord op mijn vraag. En mijn vraag was, begrijpt u gewoon dat als de eerste boodschap is we hebben het hier niet over een jeugdbende, dat dat gewoon niet de boodschap is die mensen willen horen. En de mensen willen horen wat u daarna zegt. Burgemeester Wienen: Dat heb ik ook gezegd, maar dat geldt niet voor u, maar wel voor een paar andere raadsleden die samen met de krant in ieder geval eraan bijgedragen hebben dat er een beeldvorming ontstaat bij mensen die geen recht doet aan wat er gezegd is. Als je kijkt naar wat er gezegd is dan denk ik dat je ziet dat de incidenten wel herkend worden, dat de mensen gevraagd wordt om bij te dragen. Maar als er dan vervolgens in de krant het idee gewekt wordt van die burgemeester leeft in een droomwereld, die weet niet waar hij het over heeft, hoe is het mogelijk. Ja, dat helpt niet.

En wij zijn met elkaar, maar u ook, net zo goed als ik denk ik, verantwoordelijk om met elkaar ervoor te zorgen dat wij hier een veilige stad hebben, maar ook een stad waarin niet beeldvorming maar de werkelijkheid leidend is. Dus ik herken het niet. De plaatsvervangend voorzitter: Laatste opmerken van de heer Van Kessel. Gaat uw gang. De heer Van Kessel: Ja precies, die woorden waar u naar verwijst die waren, dat zei u terecht, die waren inderdaad van een ander. Dus dat zei u terecht. En dan ben ik eigenlijk benieuwd vooral naar de andere vragen die ik gesteld heb, maar die zult u waarschijnlijk nog gaan beantwoorden en die gaat over of het mogelijk is om de telefoons af te pakken, of het mogelijk is om de fietsen af te pakken op het moment dat ze betrokken zijn bij criminaliteit. En of het mogelijk is om de ouders naar een opvoedcursus te sturen. Burgemeester Wienen: Daar heb ik net antwoord op gegeven, dat het al gebeurt. Er zijn zeven fatbikes in beslag genomen door de politie. Telefoons, dat is lastiger, juist het verschijnsel waar we nu last van hebben. Want dat is inderdaad ook een element wat zich voordoet en waar mensen ook regelmatig melding van maken, die snapchats, daarvan is het lastig dat je … De bewijsvoering is heel erg lastig want je ziet het niet meer, ze verdwijnen. En je moet om maatregelen te kunnen nemen wel duidelijk weten van wat de fout is.

Dus dat is veel lastiger. Ik denk ook dat het goed is om te kijken naar verdergaande maatregelen. Ik vond het

48

wel interessant dat mijnheer Van den Raadt die zegt ja, kunt u zich niet aansluiten bij de initiatieven van Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht, want die willen wat doen aan onveilige fatbikes. Laat ik u nou vertellen dat maanden geleden, en dat heb ik de raad ook gemeld, daar heeft de heer Van Kessel ook een paar keer naar gevraagd van kan je er iets meer over zeggen, heb ik zelf in het bijzijn van de burgemeesters van de steden die u noemt dit onderwerp voor het eerst geagendeerd in een landelijk overleg en gevraagd aan de minister van kom met maatregelen. Want die fatbikes hebben naast de overlastsituaties die zich voordoen nog een heel ander heel vervelend effect, namelijk dat ze een negatief effect hebben op de verkeersveiligheid. Het aantal ongelukken en het aantal doden ook in het verkeer als gevolg van fietsen is enorm toegenomen de laatste jaren en dat loopt nog steeds op. En wij hebben gevraagd aan de minister om maatregelen te nemen om daar wat aan te kunnen doen. Sommige maatregelen lopen al, bijvoorbeeld dat een fatbike op een rollenbank kan worden gezet om te kijken van wat is daar aan de hand. Registratie, kenteken, het dragen van een helm, het zijn allemaal dingen die bij kunnen dragen aan een verbetering van de situatie en die door ons vanuit Noord-Holland al maanden geleden geagendeerd zijn en waar andere gemeenten nu ook bij aansluiten.

De plaatsvervangend voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Van den Raadt. De heer Van den Raadt: Ja, even kort. Maar is het de burgemeester bekend dat ik af en toe ook vragen stel omdat ik uw vriend ben en dat u ze makkelijk kan inkoppen en dat ik andere dingen in de krant zeg om u te triggeren en actie te ondernemen? Burgemeester Wienen: Onze samenwerking is soms grandioos en soms gaat het iets minder goed. Maar goed, dank u wel. In ieder geval, wat ik ook graag nog even kwijt wil is dat ik wel een beetje verbaasd was over de suggestie van de VVD om ouders naar een opvoedcursus te sturen. Voor een liberale partij is dat best wel een opmerkelijke benadering. Ik ga gewoon eens kijken wat de mogelijkheden zijn. Je kunt in ieder geval jongeren via een speciale aanpak kun je zeggen die krijgen bepaalde verplichtingen die ook een pedagogische werking hebben, in plaats van straf. Maar om ouders een soort verplichte cursus te geven omdat hun kinderen voor ons gevoel zich misdragen of zich onmiskenbaar misdragen, dat is best vergaand en ik zal eens kijken wat de mogelijkheden zijn. De plaatsvervangend voorzitter: Ja mijnheer Van Kessel, ik denk persoonlijk dat we het onderwerp fatbikes en alles wat erbij hoort uitputtend hebben besproken op dit moment. Maar als u nog iets wilt toevoegen ga uw gang, maar dan wil ik het ook wel een beetje afronden, dit onderwerp.

Gaat uw gang, mijnheer Van Kessel. De heer Van Kessel: Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik wilde nog even reageren op de wat persoonlijkere opmerking ten aanzien van mijn opvatting van het liberalisme, dat dit voorstel voor opvoedcursussen misschien niet liberaal was. Nu kan ik de burgemeester dagenlang meenemen in eigenlijk alle verworvenheden die het liberalisme meebrengt en één van die verworvenheden is dat je als je vrijheid wil hebben dat je ook verantwoordelijkheid neemt voor je daden. En dat betekent dus ook dat je als ouder uiteindelijk niet in staat bent om je kinderen zo op te voeden dat zij de vrijheid van een ander belemmeren, dan is het heel goed dat er met die ouders een keer in gesprek gegaan wordt om te kijken wat kunnen we eraan veranderen om niet alleen … Om een klein beetje van hun vrijheid in te perken om de vrijheid van een ander te vergroten. Burgemeester Wienen: Het lijkt me best interessant om daar nog eens over door te praten. Ik zie ook wel bepaalde mogelijkheden. Ik heb ook niet gezegd, ik zie er niks in. Ik zal eens kijken wat voor mogelijkheden er zijn. Maar dat het ingewikkeld is, dat zal u ook met mij begrijpen. En ik ben ook blij dat ik een opening zie om

49

zo nu en dan toch bepaalde beperkingen op te leggen aan beroepsgroepen of mensen omdat dat een negatief effect heeft op de openbare orde en op overlast op straat. Ja. De plaatsvervangend voorzitter: Deze discussie roept ook weer de nodige reacties op. Bijvoorbeeld bij mevrouw Çimen, gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel voorzitter. Ja en kijk, ik maakte zelf in mijn eigen spreekbijdrage ook de link tussen de zorg, want ik ben eigenlijk wel gewoon heel erg benieuwd naar wat nou de fundamentele … Wat er nou gebeurt bij de jongeren. En de fatbike is natuurlijk gewoon een instrument, een middel waarmee ze zich heel snel verplaatsen. Dus ik ben vooral heel erg benieuwd van krijgen we nou ook een beetje zicht op wat er aan de hand is met die jongeren die zich op deze manier toch wel explosief gedragen voordat we de ouders nog naar de opvoedcursus sturen Want ja, soms willen je kinderen weleens dingen doen die je niet leuk vindt als ouder en dat betekent niet meteen dat je een slechte ouder bent. Burgemeester Wienen: Zeker. Dat is een van de redenen waarom het nog niet zo simpel is. Wat ik regelmatig hoor dat is dat er een relatie gelegd wordt, maar nu komen we wel in het speculatieve terrein, met de coronaperiode en dat sommige jongeren daarna moeite hadden met bepaalde discipline. In het uitgaansleven, ik hoor dat van horeca, ik hoor dat op scholen regelmatig.

In hoeverre dat hier nou mee te maken heeft, weet ik niet. De sociale media en de fatbikes gewoon als technische middelen die het mogelijk maken om gedrag wat er vroeger ook was toch wat dreigender te maken en het gevoel te hebben van wij kunnen dat makkelijk doen want we zijn toch zo weg. Het kan allemaal waar zijn, maar we zijn aan het kijken om het zo goed mogelijk in beeld te krijgen en dan ook de maatregelen te nemen die daar zoveel mogelijk bij aansluiten. En nogmaals, niet om te bagatelliseren, niet om weg te kijken, maar we moeten ook niet de indruk gaan krijgen dat het allemaal veel erger is dan het feitelijk is. Ik hoop dat er veel mensen zijn die met meldingen komen, maar een deel van de verhalen die rondgaan komen langs verschillende kanten bij mensen terecht en die dragen bij aan die beeldvorming die verontrustend is en waar ik alles aan wil doen om ervoor te zorgen dat we en de werkelijkheid en de beeldvorming zo goed mogelijk aanpakken. Dan werd er door mevrouw Çimen ook gevraagd naar die femicide. Dat is een onderwerp waar ik al van gezegd heb u krijgt daar ook een antwoord op via een bestuurlijke afdoening en dan kunnen we kijken of we daarna aanleiding zien om daar nog nader op terug te komen. Ik heb erover gesproken met het OM, met Thuiszorg en met de politie.

De politie heeft aangegeven wij hebben daarvoor speciale trainingen aan de agenten om zo goed mogelijk mensen te woord staan, signalen te herkennen. En er zijn hulpofficieren speciaal opgeleid om dan ook zo snel mogelijk de toepassing van de mogelijkheden van een huisontzegging te kunnen voorleggen aan de burgemeester. En dat komt dus ook daadwerkelijk regelmatig voor. We zijn in gesprek met Veilig Thuis om te kijken van zijn er nog meer mogelijkheden en de ketensamenwerking wordt door alle partijen van aangegeven dat men die als heel goed ervaart. U legt de vinger bij een punt van ja, maar wat kunnen we dan nog meer doen als je ziet dat ondertussen cijfers wel lijkt te stijgen. Want je kan nog zo vaak het gevoel hebben van je hebt maatregelen genomen maar als dat niet leidt tot een verandering in de werkelijkheid, dat kan natuurlijk allerlei oorzaken hebben. Maar het is zeker goed om dat gesprek met elkaar te blijven voeren. Dus u krijgt in ieder geval nog die afdoening, het is zeker niet zo dat er niks is gebeurd, die gesprekken zijn gevoerd, er is gekeken van is de politie voldoende adequaat toegerust om de signalen op te pakken. En ik kom er graag bij u op terug.

Voor wat betreft Hart voor Haarlem, u noemt een paar dingen die resulteren in een in een toch wel stevige, wat zal ik zeggen, kritiek op de burgemeester die dingen badinerend behandelt, die niet begrijpt wat er allemaal aan de hand is, die zich verschuilt achter bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting. Neemt u van mij één ding aan. Als het hier gaat om de bescherming van kwetsbare groepen dan zullen deze groepen, dat heb ik u al eerder gezegd en ik zeg het nogmaals, mij altijd vinden om ervoor te zorgen dat ze in hun veiligheid en ook in hun

50

veiligheidsgevoel worden beschermd. Ik heb met die groepen contact, ook met de Joodse gemeente hier in Haarlem en omgeving, ook met andere Joodse instellingen. Dus ik denk dat het volstrekt onterecht is om te doen alsof daar geen aandacht voor is, dat er weggekeken wordt. Ik denk dat de wel waar is, en daar moeten wij met elkaar ook oog voor hebben, dat we gelukkig in Haarlem in een situatie zitten dat mensen niet elkaar echt te lijf gaan. Natuurlijk is er spanning, want dat zou wonderlijk zijn als de hele wereld zo rond dit conflict zich betrokken voelt en emoties voelt. Maar hier in Haarlem moet ik eerlijk zeggen hebben we tot nog toe een situatie waarin mensen niet persoonlijk elkaar te na komen. En ik zal ook alles doen om ervoor te zorgen dat dat zo blijft. Uitingen die vallen onder de vrijheid van meningsuiting, zeker bij demonstraties, dat is aan de officier van justitie of er eventueel toch iets moet gebeuren. Ik bewaak de openbare orde. Er zijn ook inderdaad stickers verschenen waarvan je zegt dat gaat echt ver over alle grenzen heen, want dat is een schandalige oproep tot geweld en die worden wat mij betreft zo snel mogelijk verwijderd en dat is ook niet acceptabel. Is ook in strijd met de wet. Ten aanzien van de dwang voor meisjes. We hebben daar al in de commissie over gesproken. Ik heb helemaal niet gezegd van het valt allemaal wel mee.

Wat ik geconstateerd heb is dat er een suggestie was, daar kun je via formele maatregelen als gemeente aardig wat aan doen, dat valt zwaar tegen. Dat is ook uiteengezet. Maar wat we wel kunnen doen, daarvan heb ik gezegd daar kom ik op terug. Ook als het gaat om voorlichting en kijken of je op die manier ervoor kunt zorgen dat mensen die ermee geconfronteerd worden in ieder geval weten hoe ze hulp kunnen krijgen en waar ze zich kunnen vervoegen. De plaatsvervangend voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw Çimen. Gaat uw gang. Mevrouw Çimen: Ja, dank u wel voorzitter. Ik was er zelf door omstandigheden helaas niet bij, bij de behandeling in de commissie Bestuur. Maar ik zou de burgemeester toch ook willen vragen in plaats van voorlichtingscampagnes ook echt te kijken naar handelingsperspectief, ook voor de mensen daaromheen. Want ik heb dit zelf jaren geleden ook meegemaakt met iemand die ik ken en wij hebben toen eigenlijk gedreigd met allemaal dingen om ervoor te zorgen dat zij met een Nederlands paspoort gewoon weer terugkwam naar Nederland. Ik heb geen idee of dat überhaupt allemaal klopte, maar we hebben behoorlijk aan blufpoker gedaan waardoor het uiteindelijk is gelukt. Maar ik weet wel dat heel veel mensen daaromheen ook bang zijn voor bedreigingen.

Alleen hoe groter die groepen er omheen, om die vrouwen, om die meisjes, hoe steviger het signaal wordt ook richting die familie. En ik denk dat dat ook meer indruk maakt dan een voorlichtingscampagne, met alle respect. Burgemeester Wienen: Zeker, maar dat was iets waar de commissie om gevraagd heeft en ik heb ook niet gezegd dat gaan we doen, maar daar kom ik op terug. En wat mij betreft als er andere suggesties zijn lijkt het me uitstekend om dat erbij te betrekken. Ten aanzien van de vragen van Trots Haarlem over moet je nog wel met woninginbraken blijven werken of moet je veel meer aandacht hebben voor digitale criminaliteit. Dat is zeker één van de belangrijkste ontwikkelingen die we hebben in deze tijd. Dus het wordt ook vaak gezegd in de stukken die wij verspreiden van ja het klopt, dat het aantal woninginbraken afneemt, dat een aantal andere criminaliteitscijfers ook afnemen maar er is ook sprake van criminaliteitsvormen die voor ons veel minder makkelijk te traceren zijn. Ook minder makkelijk van vast te stellen is waar het vandaan komt want dat loopt soms via het buitenland, soms in Nederland. Soms is het ook hier in je eigen omgeving. Maar dat is ernstig en wij zijn druk bezig om zo goed mogelijk beleid te ontwikkelen, zowel landelijk, internationaal, maar ook lokaal, om te kijken hoe kunnen wij mensen alert maken zodat ze zelf ook niet zo snel in dingen trappen.

En daar waar het zich voordoet, hoe kunnen we dat zo snel mogelijk aanpakken. Ik denk dat het nog niet zo makkelijk is overigens om dat in onze cijfers mee te gaan nemen want de vraag is ook, waar wordt dat geregistreerd? U vertelde zelf over aangiftes, nou ik zou er maar niet te veel op vertrouwen want veel mensen doen geen

51

aangifte meer. Had u zelfs een onderzoekje hier in de raad. Als het gaat over deze vorm van criminaliteit, daar zie je dat heel veel mensen al helemaal niet de neiging hebben om aangifte te doen. Dus wij zijn druk bezig om te kijken, niet alleen in Haarlem maar ook landelijk, hoe kunnen we een zo goed mogelijk beeld krijgen en ook daar proberen greep op te krijgen. Wijkagenten, de plannen die daarvoor zijn die gaan ook door. Wij hebben deze week het vaststellen van de verdeling van die extra wijkagenten die beschikbaar zijn en ook Haarlem krijgt daar zijn deel van. En uw zorg van dat ze nog wel in de eigen wijk werken, daar wordt echt zwaar op ingezet. Wij willen zoveel mogelijk die wijkagenten inderdaad in de eigen wijk hebben. Maar ik heb al vaker uitgelegd, uiteindelijk willen we ook met elkaar dat de politie komt als er een aanrijding is of als er ergens wel een inbraak is of iemand wordt in elkaar geslagen. Dan kunnen we niet zeggen, ja joh, we zijn zo druk in die wijk aan het rondlopen dus daar komen we niet op af. Dat is het allereerste waarvoor de politie altijd voor beschikbaar zal zijn. Maar daarnaast proberen wij ook de agenten, de wijkagenten, zoveel mogelijk in die wijk actief te houden. Uw opmerkingen over evenementen, die je hebt ik nota van genomen.

Ik ben iets minder optimistisch als u als ik zie hoe er gereageerd wordt op nieuwe evenementen, dan weet ik niet hoeveel steun u met uw motie krijgt. Maar ik ga dat met belangstelling volgen. En ten aanzien van de veteranen, ik ga niet uitgebreid herhalen wat ik al eerder gezegd heb. Volgens mij ben ik de burgemeester die voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog activiteiten voor veteranen heeft georganiseerd in Haarlem. Dat is elk jaar dat ik hier was, behalve tijdens de coronaperiode, gebeurd. De laatste keer is de activiteit inderdaad niet doorgegaan omdat het aantal mensen wat zich opgaf zo laag was dat je zegt van nou dan heeft dit nu geen zin. En binnenkort is er een afspraak met een aantal mensen om te kijken of er andere vormen zijn die wel op prijs gesteld worden en waar we met elkaar ook aandacht kunnen geven aan het belangrijke werk van veteranen. Dank u wel, voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel burgemeester. Gaan wij door naar mevrouw Van Loenen. Gaat uw gang. Wethouder Van Loenen: Dank u, voorzitter. Ik ga beginnen met een aantal vragen die gesteld zijn over bestaanszekerheid, energietoeslag et cetera. Een aantal partijen vroegen naar de energietoeslag, die gaat deze maand worden uitgekeerd, dat wil zeggen dat is de tweede tranche.

We hebben in het voorjaar al een voorschot verleend en deze maand wordt de energietoeslag dan nog van achthonderd euro overgemaakt aan de mensen die dus in het voorjaar al het eerste deel hebben gehad. Vervolgens, en dat doen we speciaal dus in die volgorde want daar vroeg Jouw Haarlem volgens mij ook even naar. Vervolgens kunnen Haarlemmers zelf nog de aanvraag doen. Maar dat doen we in die volgorde omdat anders mensen misschien aanvragen terwijl ze het eigenlijk al automatisch krijgen. Dus eind van de maand kunnen alle Haarlemmers aanvragen. En dat kan ook nog vrij lang, dus tot halverwege volgend jaar. We gaan daar ook nog meer publiciteit aan geven. We gaan sowieso, en het werd ook gevraagd over wat is nou het bereik van die HaarlemPas, dat we die natuurlijk naar 130 procent hebben gehaald. Wat is dat het bereik van? Dat is nog best nog wel lastig in te schatten. We gaan gelukkig een 213a-onderzoek doen naar ons minimabeleid en daarin gaan we ook meenemen wat is nou eigenlijk echt het bereik van onze minimaregelingen, nog een keer onder de loep nemen we dat. En we gaan ook nog een aantal publiekscampagnes doen, waaronder bijvoorbeeld eentje voor onze gemeentelijke zorgpolis aan het eind van het jaar, waar toch weer wat extra aandacht wordt gevestigd op onze HaarlemPas.

Dus het is denk ik goed om te kijken wat is het bereik en hoe nemen we dat mee, ook als we straks ons huidige minimabeleid opnieuw gaan herijken. Ook kijken we naar een aantal andere elementen van die bestaanszekerheid. Dus er is natuurlijk eerder al bij de Kadernota een motie ingediend over de bijverdiengrenzen, om dat op te rekken. We gaan breed kijken naar een aantal initiatieven die zo in den lande al een keer geopperd zijn of waarmee geëxperimenteerd wordt. Dat gaan we eigenlijk in beeld brengen, wat kunnen we daarmee in Haarlem en dat zal ruim ook voor de Kadernota dus met u worden gedeeld. Ook

52

hebben we afgelopen paar weken ingezet op een verruiming van de Participatiewet. Dat wil zeggen, hoe kunnen we nou ervoor zorgen dat die Participatiewet, die echt ervoor bedoeld is als een vangnet en ook wel weer doorgeleiding naar werk, hoe kunnen we dan toch ook wat meer ruimte bieden, flexibiliteit, voor de inwoner. Bijvoorbeeld door dus uiteindelijk meer ruimte te maken ook voor vrijwilligerswerk bij jongeren die in een bijstandsuitkering zitten. Maar ook meer flexibiliteit voor onze professionals, om het even zo te zeggen in het jargon, om ook wat meer die menselijke maat toe te passen en daar meer te kijken wat echt relevant is. Ik heb ook een beetje last van mijn stem, ik heb hetzelfde als mijnheer Aynan, zo'n heel langdurig soort griepachtig iets. Maar we zijn er bijna. Er werd ook nog een vraag gesteld over de 130, 140, 150 procent. Mijnheer Wiedemeijer zei daar al heel optimistisch van, al die gegevens zijn er allemaal. Ik heb nog even teruggezocht, in 2019 is daar inderdaad ook al, het gaat dus al jaren terug, is er een antwoord geweest op mijnheer Van den Raadt. En toen was volgens mij, 150 procent was volgens mij kostte 13 miljoen, volgens mij is dat dan ongeveer 3 miljoen meer dan nu, dan onze regeling nu. Maar zoals gezegd, we gaan dat 213aonderzoek doen naar het minimabeleid.

Daarin gaan we ook nog meer in inzichtelijk maken wat nou eigenlijk actuele cijfers zijn wat het kost. Dus dat gaan we met u delen. En ook voor de Kadernota. ‘…’ (Buiten microfoon) Wethouder Van Loenen: Oké, een hele mooie interruptie. Dan zijn er ook nog vragen stelde over het Anton Pieckhofje. Het Anton Pieckhofje hebben we vorig jaar een aantal maatregelen genomen op verzoek en ook in overleg met de bovenbewoners, waaronder de ingang of de uitgang hebben we verplaatst. Er is een verbouwing geweest waarbij ook veel isolatie is toegepast. We hebben de binnentuin afgesloten. En daarmee zijn we al helemaal tegemoetgekomen eigenlijk aan de lijst van maatregelen die gewenst werden door de bovenbewoners. Vervolgens zien we dus dat er heel erg veel goed loopt. Maar wat er overblijft is dat er klachten zijn over wietlucht. Dus de bovenbewoners ervaren wietlucht van de benedenbewoners. Dat is zeer vervelend want in de huisregels van het Anton Pieckhofje staat dat er niet mag worden geblowd en wij hebben daar ook het Leger des Heils daar niet voor niks zitten, die zijn daar 24/7 aanwezig, om ook toe te zien op naleving van de huisregels. Dus ja, hoe ga je dan verder? Want dat is nog best wel ingewikkeld. Het is een beetje zoals door rood rijden, mag ook niet maar het is erg moeilijk om te voorkomen dat iemand dat ooit doet. Dat geldt hier ook.

Dus we hebben geprobeerd om het steeds kleiner te maken, die kans dat er wordt geblowd, en dat hebben we ook gedaan bijvoorbeeld door goed te kijken wie komen er dan terecht in het Anton Pieckhofje. Het liefst dus eigenlijk mensen die überhaupt niet blowen of die zich ook bewezen goed aan huisregels hebben weten te houden op andere locaties. Dus we hebben het daarmee al flink teruggebracht. Maar er wordt nog steeds overlast ervaren. Het laatste gesprek met de bewoners ging ook bijvoorbeeld over die rookruimte die mijnheer Smit ook net noemde. Ik weet niet, ik zie toch een … De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Smit, gaat uw gang. De heer Smit: Dank u wel, voorzitter. Mevrouw de wethouder, gaan we inderdaad door over de rookruimte, de blowruimte eigenlijk. U zegt door rood rijden gebeurt toch, maar er is in de afgelopen maand negentien keer door rood gereden in het Anton Pieckhofje en dan gaat er echt iets structureels mis. En u heeft gezegd wat er allemaal wel gedaan is, ja dat is iedereen bekend. Maar waar het een jaar lang op hangt en eigenlijk voor de bewoners tot een enorme overlast leidt, is het feit dat er geblowd wordt, dat het Leger dat niet zodanig stopt dat het voorkomen wordt en dat er ook, en dat is inmiddels ook al geconstateerd, staat op papier, dat eigenlijk de hele doelgroep, nee een groot deel van de doelgroep blowt.

Dus je kunt dat niet het selectiecriterium nemen, want dan krijgt u de voorziening niet gevuld. Dus ik kom weer terug bij de vraag, hoe

53

gaat u nu ervoor zorgen, en misschien komt het antwoord dan uit de suggestie voor de rookruimte, maar hoe gaat die ervoor zorgen dat niet de bovenwoningen bijna dagelijks in de wietgeur hangen? Wethouder Van Loenen: Ja, u was nog een beetje prematuur want ik kwam daar net op, dus ik zat nog binnen het verhaal. Het laatste gesprek met de bewoners ging ook bijvoorbeeld over die rookruimte. Toen trouwens vooral in een relatie tot het roken van sigaretten waar ook hinder van werd ondervonden, maar dat mag gewoon in je huis. En ik heb toen eigenlijk aangegeven, ik zie dat niet op voorhand als de oplossing omdat je niet kan dwingen dat mensen dan vervolgens in die rookruimte gaan roken en dan heb je eigenlijk hetzelfde probleem. Dus ik zie dat niet zozeer als de oplossing. Ook omdat we juist op allerlei plekken rookruimtes weghalen, tot aan de GGZ-instellingen aan toe vanwege landelijke regelgeving. Dus ik zag dat niet als de oplossing. Ik denk wel, we zien dus zeker wel resultaat van de maatregelen. Maar wat je dus ziet dat het in de praktijk ook niet helemaal uit te sluiten is en dat bovenbewoners, snap ik ook, daar hinder van ervaren.

En daarom hebben we ook gezegd, laten we toch gaan kijken met Ymere wat kunnen we betekenen voor de bovenbewoners, dat is ook een afspraak die ik vorig jaar met de bovenbewoners heb gemaakt, laten we eerst kijken welke maatregelen we allemaal kunnen nemen en laten we opnieuw kijken als zij zeggen het is voor ons ook echt lastig om ermee te leven. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Smit. De heer Smit: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. U zegt dat er eigenlijk geen oplossing is voor de wietoverlast, want u wilt niet aan een blowruimte. Dus u zegt er is geen oplossing, want er is tot nu toe geen oplossing geweest. Iets nieuws wilt u niet proberen, dus bent u met me eens dat we dan constateren dat er dus geen oplossing is voor de wietoverlast? En dat er dus geen resultaten zijn op dit moment van maatregelen die genomen zijn. Als u het daarmee eens bent dan hoor ik graag weer wat u vindt van Ymere, maar dan constateer ik nu dat de bovenbewoners zolang ze hier wonen, of het nou een maand is of nog tien jaar, in de wietlucht blijven zitten. De voorzitter: Goed, mijnheer Smit, we hebben u gehoord. Dit gaat wel, het is een begrotingsbehandeling en het gaat steeds meer op een commissievergadering lijken. Dus ik sta toe dat mevrouw Van Loenen nog even antwoord geeft hierop maar dan wil ik ook echt het detailniveau een beetje verlaten en het wat meer naar een groter geheel tillen.

De heer Smit: Mevrouw de voorzitter. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Smit. De heer Smit: We hebben hier al flink wat problemen gehad, nee flink wat dingen besproken met elkaar die op detailniveau gaan, van murals tot bedenk het maar, allemaal interessante dingen. Ik denk dat we hier met een groep zitten die echt helemaal aan de grond zit vanwege de problemen die ze per dag ervaren. En dan vind ik dat je als fractie het recht moet kunnen hebben om dat ook hier in de begroting, net zoals alle thema's die besproken zijn, ook te bespreken. De plaatsvervangend voorzitter: Ik spreek geen waardeoordeel uit over het onderwerp. De zwaarte van onderwerp en in hoeverre mensen daar last van hebben, daar gaat het nu niet over. Maar het detailniveau waarop deze discussie zich afspeelt hoort volgens mij niet bij een begrotingsbehandeling. Dat is het enige wat ik zeg. Mevrouw Van Loenen, gaat uw gang.

54

Wethouder Van Loenen: Om dan nog even af te sluiten. Dus wat doen we op korte termijn? We gaan nog steeds streng zijn over wie er in het Anton Pieckhofje wordt geplaatst en daar gaan we mee door en ik heb daar ook wel gewoon goede verwachtingen van. We moeten ook denk ik naar een ander soort meldingssysteem toe, want wat je nu ziet is dat de bewoners, de bovenbewoners mailen de gemeente en de gemeente moet dan het Leger des Heils bereiken. Ja, dan kun je niet dat lik-op-stuk-beleid voeren wat eigenlijk wel hiervoor nodig is. En we zijn in gesprek met Ymere. En ik heb echt goede hoop, ik heb u vorige maand hier ook over gesproken, het duurt iets langer dan ik had gehoopt, eerlijk gezegd, maar ik heb ook goede hoop dat we wel komen tot een oplossing. Dan ga ik toch door. Dan is er ook, een aantal vragen zijn er gesteld over ... De plaatsvervangend voorzitter: Ik aarzel, hoor. Als het, ik wil u toch vragen, gaat het weer over het hofje? Mijnheer Smit, het is echt een commissie… U heeft de vorige maand, hoor ik net van de wethouder, de wethouder hierover gesproken. Het gaat hier, ik snap dat u graag antwoorden wil op uw vragen maar dit is niet de plek en niet het moment om dat te doen, lijkt mij. Wij zitten hier in een begrotingsbehandeling en het gaat over grotere zaken dan dit detailniveau. Daar is echt een commissievergadering voor.

De heer Smit: Mevrouw de voorzitter, ik wilde nog één vraag stellen en dan ga ik even voorbij aan uw opmerkingen. Ik wilde vragen aan de wethouder, want zo heb ik het ook gevraagd, waar zit op dit moment het overleg met Ymere op vast? De plaatsvervangend voorzitter: Ik laat het aan mevrouw Van Loenen over of ze antwoord wil geven op deze vraag, of dat misschien een ander moment kiest om daar antwoord op te geven. Maar u weet mijn idee hierover. Wethouder Van Loenen: Ja. Nee, we zijn in gesprek met Ymere. Het duurt wat langer, ook door personele wisselingen, maar ik heb daar echt wel vertrouwen in dat we tot een goede oplossing komen. Dan ga ik toch verder over eigenlijk wat mijnheer Visser, ChristenUnie, eigenlijk een beetje zo de ongeziene inwoners, we hadden het er net even in de pauze ook over, er werden heel erg veel groepen en mensen genoemd. Ik loop er een paar af want ik ben met u eens, soms denk je dat zijn meest kwetsbare mensen, wordt daar voldoende voor gedaan. Het zijn ook wel een beetje technische vragen, dus ik ga ze gewoon allemaal heel kort af. Exgedetineerden, want u zei daar horen we eigenlijk heel weinig van. We hebben een aantal hele goede projecten, ook bijvoorbeeld ook met Agros speciaal voor ex-gedetineerden die weer aan het werk gaan. We hebben daar ook speciale dagbesteding voor om weer in het ritme te komen.

We hebben budgetcoaching ook speciaal voor deze doelgroep, dus dat loopt eigenlijk vrij goed. We hebben ook nog, u had het over ongewenste zwangerschappen, abortus. We hebben overigens wel in Nederland natuurlijk een van de laagste abortuscijfers van Europa. Maar we hebben verschillende projecten Nu Net Zwanger heet dat bijvoorbeeld, een programma. Maar we hebben ook in het kader van de schoolprogramma's voorlichtingsprogramma's. Wat we niet hebben is een relatieadviesbureau, misschien kan dat nog komen. We hebben wel een scheidingsplein overigens, dus mocht het dus misgaan dan is het natuurlijk toch belangrijk ook voor de kinderen bijvoorbeeld dat er wel een goede scheiding plaatsvindt en daar helpen we wel bij. Maar misschien kan er in de relatiehulp nog iets op komen, in de moties weer. Even kijken, en nog één vraag, er werd ook nog even gevraagd naar respijtzorg, logeerzorg. Daar hebben we het natuurlijk een paar maanden geleden bij de Kadernota over gehad. Toen hebben we gezegd voor de incidentele middelen dat we gaan kijken naar uitbreiding van het aantal plekken. Er wordt nu gewerkt aan de business case, in 2024 komen we daar op terug. De plaatsvervangend voorzitter: Dank wel, wethouder Van Loenen. Dan ga ik graag door naar de heer Van Leeuwen, gaat uw gang.

55

Wethouder Van Leeuwen: Ja voorzitter, dank u wel. Om te beginnen, ik zal beginnen met jeugdzorg want veel partijen hebben hun zorgen geuit over de jeugdzorg en als college nemen we uw zorgen serieus. En ik deel ook uw zorgen. Dit is een dossier waar ik regelmatig zwaarmoedig van word en waar eigenlijk alle wethouders Jeugd die ik in het land spreek uit alle delen van het land ook zwaarmoedig van worden. Want ook in Haarlem zien we dat steeds meer jeugdigen het moeilijk hebben. We zien een toenemende vraag aan jeugdhulp en het zijn zowel meer complexe hulpvragen als ook het aantal hulpvragen in een sector die echt piept en kraakt. En deze groei in die hulpvraag gaat ook gepaard met financiële en onhistorische uitdagingen. Zoals u weet, want we hebben u daar regelmatig over geïnformeerd afgelopen jaar, zijn we aan het einde van het eerste jaar met nieuwe contracten en zien we als gemeente en jeugdzorgconsortia, maar ook samen met CJG en het onderwijs, dat we nog veel moeten leren en kunnen leren over hoe we dit het beste kunnen organiseren. Dat geldt ook voor de klachtenprocedures die naar ons weten functioneren en waarbij er dus ook klachten al bij de gemeente geuit kunnen worden. Dus ook ik krijg klachten op mijn bureau, de ambtelijke organisatie ook en er is ook overleg over in de consortia.

En dus als u daar wat meer over wil weten dan kan dat op een later moment natuurlijk ook. Zoals al gezegd, we hebben u op verschillende momenten meegenomen en we zijn in dit jaar ook nog niet uitgeleerd en we blijven intensief met elkaar in gesprek. En dan zijn we, dat zijn dus de zeven gemeentes die samen de jeugdzorg inkopen, de vier consortia die dit voor ons uitvoeren, het Centrum voor Jeugd en Gezin, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en overige aanpalende instellingen. Elk kwartaal hebben we een gesprek met de consortia over de voortgang en elke twee weken heb ik verdiepende gesprekken over bijzondere kwesties en casuïstiek, oftewel waar loopt het vast? Zoals ook gememoreerd door verschillende partijen zien we op dit moment wachttijden en daarbij doen we verschillende zaken om in control te blijven. Allereerst, en daar zal ik zo meteen nog meer over zeggen, is het versterken van het preventief aanbod van belang. Daarnaast zetten we samen met de jeugdzorgconsortia vol in op andere behandelvormen om te zorgen dat meer jeugdigen sneller en op een passender manier geholpen kunnen worden. En ook maken we gebruik van een landelijk team dat heet het Landelijk Team Aanpak Wachttijden waarbij dus landelijke kennis wordt gebundeld om dit soort wachttijden in de jeugdhulp aan te pakken.

Alle betrokkenen in dit veld zijn zich doordrongen van de ernst van de situatie en beschouwen het ook als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om de wachttijden te verminderen. Er ging een concrete vraag over of we dit ook met jongeren bespreken. Ja, dat doen wij. Om te beginnen met onze Haarlemse jongerenraad die ook dit jaar hun eigen achterban meer zal raadplegen. Daarnaast is er ook, en wellicht is het bij u nog niet bekend want ik weet niet of ik dat eerder heb gemeld, het jongerenpanel en dat is een panel waarin verschillende ervaringsdeskundigen uit de jeugdzorg, oftewel jongeren die zelf in de jeugdzorg hebben gezeten, zich hebben verenigd en die voor ons als gemeente gesprekspartner zijn. En dat is voor ons als organisatie en ook voor mij als wethouder bijzonder waardevol om deze gesprekken met hen te kunnen voeren, hoe zij dat ook ervaren. Ik zei net al er zijn ook verschillen hele goede initiatieven en dat is vooral aan het preventieve aanbod voor jongeren. Want zo hebben we dit jaar @ease geopend, elke woensdag bij Flinders een inloop voor en door jongeren om over hun problemen laagdrempelig in gesprek te gaan. Maar ook een voorbeeld als ‘…’, een organisatie die open up-sessies organiseert onder andere op het Haarlem College, het Coornhert en de Prof. Dr. Gunningschool om de mentale gezondheid en veerkracht van jongeren te verbeteren.

En ja, eentje die u waarschijnlijk allemaal kent, Triple ThreaT, die ook met verschillende organisaties een belangrijk rolmodel vult en die ook natuurlijk een zomervullend programma heeft gevuld. De PIT-aanpak, heeft u wellicht ook al eens gehoord, is actief op basisscholen in Haarlem-Oost, Schalkwijk en Noord om kinderen al vroeg met gedragsproblemen te signaleren en dan hopelijk snel vaardigheden aan te leren zodat complexe jeugdzorg uitblijft. En dan specifiek, collega Van Loenen zei het net ook al op vragen van de ChristenUnie, we hebben inderdaad dat scheidingsplein en dat is, ja die flauwe grap ga ik niet maken, daar is al het aanbod van scheiding in beeld. En ook, ik zal het nogmaals zeggen, van de jeugdbeschermingsmaatregelen speelt bij 71 procent ook een vechtscheiding. Dus eigenlijk is toch ook het advies, denk echt goed na wat je doet als je in

56

zo'n situatie komt. En op het scheidingsplein is dus het aanbod in beeld om te zorgen dat relatieperikelen van ouders zo min mogelijk negatieve impact hebben op kinderen. En wat net ook al was gezegd ook door collega Van Loenen, binnen het programma Gezonde School is er aandacht voor seksuele voorlichting en van het programma Kansrijke Start is in het programma Nu Niet Zwanger. Dan waren er concrete vragen over de kleinschalige woonvoorziening in Parkwijk en die is eerder uitgebreid in de commissie Samenleving met u besproken. Ik herhaal hierbij nogmaals, de kleinschalige woonvoorziening op deze locatie is eindig. Er wordt op dit moment gewerkt aan nieuwe locaties en pas als deze alternatieven gereed zijn, dan zal de verhuizing plaatsvinden. De plaatsvervangend voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Smit. Gaat uw gang. De heer Smit: Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik heb overigens vorige maand geen gesprek gehad met mijnheer Van Leeuwen. Geachte wethouder kun u op geen enkele manier ingaan op de vraag of er een termijn is? Want de overlast heeft u zelf als enorm groot ervaren en er lijkt geen zicht op een termijn waarop ze het pand verlaten. Wethouder Van Leeuwen: Voorzitter, dank. U fractiegenoot was daarbij aanwezig, bij deze discussie in de commissie Samenleving.

Daar hebben wij zeer uitgebreid over deze kwestie gesproken, hebben wij over de omgevingsvergunning gesproken die nu bestaat, over de verschillende alternatieven. En zoals ik al zei, er wordt gewerkt aan alternatieven. Daarbij zijn ook locaties genoemd en daar kan ik op dit moment geen termijn aan verbinden. Maar wel zoals ik zeg, deze locatie is eindig. Voorzitter, ik ga verder. Van 1 tot en met acht november, oftewel deze week is de Week van de Pleegzorg. In het kader hiervan heb ik afgelopen vrijdag een waardevol gesprek gehad met een pleegouder en haar pleegdochter, een gesprek over het belang van het hebben van een eigen plek en hiermee ook de benodigde rust, ruimte en stabiliteit om je als jongere te kunnen ontwikkelen. Dit is een werkbezoek waar ik als wethouder Jeugd echt trots van wordt, want daar zie ik hoe Haarlemmers samen het verschil maken. En het was ook echt heel bijzonder om te horen hoe een jongere op deze manier weer tot bloei kan komen. Want deze jongedame is de afgelopen vier jaar door deze veilige plek ook op school en in heel haar leven opgebloeid en dat biedt hoop. En dat biedt ook hoop bij dit dossier dat ik soms zwaarmoedig met me meedraag. En dat is dan gelijk ook de brug naar de portefeuille Onderwijs, want onderwijs is natuurlijk ook een middel om mensen verder te helpen.

Om te beginnen, het was een hele concrete vraag, de wedstrijd Duidelijke Taal. En daar neem ik ook gelijk even bij mij het Taalfeestje, dat is het voormalig Nederlands dictee, waren afgelopen jaar wederom een groot succes en zullen ook in 2024 weer plaatsvinden. Dus dan hebben we die gelijk gehad. En zoals u weet, want dat heeft u allemaal kunnen lezen, staan we aan de vooravond van een gigantische investering in onze Haarlemse schoolgebouwen, iets wat heel hard nodig is want heel veel van onze schoolgebouwen stammen uit de jaren zestig en zeventig en zijn simpelweg klaar, op, en zeker niet duurzaam te verwarmen en zeker niet fris vanbinnen. We investeren dus in een nieuwe generatie Haarlemmers en springen in op deze ontwikkelingen. Het grootste deel van de lasten zit natuurlijk bij deze uitgaven, dus bij de investeringen. Helaas is er soms frictie en dat kan bijvoorbeeld zijn nieuwkomersonderwijs, u weet de ITK en ISK, dus dat is primaironderwijsleeftijd of voortgezetonderwijsleeftijd, hebben wij noodlokalen geplaatst, gelukkig heel snel, waardoor wij zoveel als mogelijk Haarlemse kinderen, want al onze Haarlemse kinderen zijn ons even lief, onderwijs kunnen laten genieten. Er is al wat door de portefeuillehouder Financiën gezegd over de risicovoorziening daarin, want helaas is niet alles voorspelbaar hierin. Dan de Actiepartij die had het over de bso’s.

Vanzelfsprekend moedigen we alle bso’s, overigens in meerderheid commerciële organisaties, aan om hun speelruimte te vergroenen. Maar te midden van die gigantische bouwopgave, en als het gaat om de mensen, de capaciteit die we hebben op onderwijshuisvesting en de middelen die we daarvoor hebben, zien wij geen ruimte om dit op

57

te pakken. We hebben echt alle mensen die wij nu in huis hebben nodig om die 78,5 miljoen, die al door de VVD gememoreerd werd, weg te zetten om te zorgen dat die scholen gebouwd gaan worden. En daarbij heb ik simpelweg niet de ruimte om deze regeling waar te maken. Wat er wel aankomt, en die heeft u natuurlijk al ook genoemd, de subsidieregeling voor groene schoolpleinen. Deze verwachten we in januari 2024 bij u als raad te hebben en natuurlijk kunnen u af en toe vertellen hoe daarmee gaat en hoeveel aanvragen er binnen zijn gekomen. Daar zit dus de nodige beweging in. Brengt mij met een heel slecht bruggetje op mobiliteit. Het komende jaar zetten we door op de ingeslagen weg. En zoals u van dit coalitieakkoord verwacht en van dit college, gaan we over tot actie en focussen we ons hierbij op het verbeteren van het ov, waarbij zoals de portefeuillehouder Financiën al heeft gezegd we nog schriftelijk ingaan op de motie die daarover ligt. We zetten ook in 2024 in op verkeersveiligheid en we zorgen voor meer ruimte voor de fiets en de voetganger, met onder andere 30 kilometer per uur, het actieplan Fiets, deelmobiliteit en tenslotte zijn we het komende jaar ook nog druk met de invoering van de nieuwe emissiezone stadslogistiek, ook bij u bekend. Dan kom ik bij het laatste deel van mijn portefeuille, versterken lokale democratie.

We blijven in gesprek met onze gemeente, met onze stad, met onze inwoners, met onze ondernemers. Heel concreet gaan we het komende jaar verder met democratische vernieuwing en ook juist binnen de eigen organisatie. Zoals u ook weet zijn we aan de slag en gaan we in 2024 verder aan de slag met het burgerberaad waarbij honderd burgers, ruim honderd burgers, adviseren hoe de gemeente inwoners kan ondersteunen de CO2-uitstoot te verlagen. Het nieuwe participatiebeleid komt naar u toe en de democratiewerkplaats wordt ver door ontwikkeld waarbij er meer aandacht komt voor bewonersparticipatie en hoe de gemeentelijke organisaties zich daarin verder kan bekwamen. En ja, daar valt dus ook het betrekken van maatschappelijke organisaties bij, een vraag van de Actiepartij. En daarbij, u heeft dat ook wellicht kunnen zien … De heer Wiedemeijer: Ja sorry, even een punt van orde. Zouden een aantal collega's hun gesprekken misschien kunnen staken? Want ik kan de wethouder amper nog horen, terwijl hij naast mij zit ongeveer. Wethouder Van Leeuwen: Ja tenslotte bij de portefeuille Versterken Lokale Democratie, op dit moment lopen de trajecten Schalkwijk en Haarlem-Oost aan Zet, directe democratie door te stemmen voor plannen door eigen bewoners in de buurt, ingediend door eigen bewoners en ook te stemmen door mensen in de eigen buurt.

Volgens mij een heel mooi initiatief om te kijken wat er leeft in een wijk en daar ook vervolg te geven aan mooie initiatieven. Voorzitter, ik rond af. 2024 zal een jaar worden met nodige uitdagingen en zoals gezegd met name op het gebied van de portefeuille Jeugd. En ik heb er vertrouwen in en ik hoop dat wij in deze raad de goede gesprekken hebben om de deze uitdagingen samen met onze strategische partners aan te gaan. De plaatsvervangend voorzitter: Dank u wel, wethouder. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Berkhout. Gaat uw gang, wethouder. Wethouder Berkhout: Dank u wel, voorzitter. Ik zal even een aantal vragen van u beantwoorden. Te beginnen bij GroenLinks over de duurzaamheidsbegroting. Eigenlijk u stelde de vraag, kunnen we bijsturen en hoe gaat dat in zijn werk, even in mijn woorden. Ja, dat kan indien dat nodig is en laten we ook … Elk jaar werken we de duurzaamheidsbegroting weer verder uit en ik denk dat volgend jaar een jaar gaat worden waarin je dat in alle stappen van de P&C-cyclus terug gaat zien komen. Dus zo kan je bij de jaarrekening de verantwoording voor het eerst zien, waar staan we nu. Daar moet ik wel bij zeggen, dan kunnen we echt een verantwoording afgeven over de realisatie van de CO2-uitstoot, maar we moeten één jaar terugkijken, dus over 2022.

Maar als we dat weten kunnen we daar ook meteen, als blijkt dat we maatregelen moeten nemen, we die ook meteen bij de Kadernota daadwerkelijk nemen. Daar weten we dan ook weer de nieuwe prognoses waarvoor we aan

58

de lat staan. En zo gaat dat systeem zich met elkaar versterken. Dus ja, zo proberen we het steeds verder te optimaliseren. Dus ik denk dat het eerste jaarverslag van volgend jaar een belangrijk document gaat zijn om te weten waar we staan. Ik ga daar ook eventjes op door want ook OPHaarlem had een vraag over de duurzaamheidsbegroting. De plaatsvervangend voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Drost. Gaat uw gang. De heer Drost: Het eerste deel was verder helder. Maar neemt u daar ook in de P&C-cyclus ergens de risico's mee die we zien ter attentie van duurzaamheid? Wethouder Berkhout: Ja, volgens mij kijken we in het weerstandsvermogen altijd naar de klimaatrisico's. Wat we hier doen in de duurzaamheidsbegroting is, liggen we op schema voor onze doelstellingen? Een belangrijk document daarvoor is de routekaart CO2-reductie, eerder dit jaar ook door u als raad vastgesteld. U ziet bijvoorbeeld nu de monitoring in deze duurzaamheidsbegroting en wij kijken eventjes waar we staan ten opzichte van die reductieopgave en daar kunnen we dan zo mogelijk op intensiveren, zeg ik maar eventjes, om die doelstellingen te halen. Dus risico's, ik ben even zoeken de naar wat u daar precies mee bedoelt. Dit is gewoon de maatregelen om de doelstellingen te halen in 2030 en wat we daarvoor nodig hebben. De plaatsvervangend voorzitter: Mijnheer Drost.

De heer Drost: Ja, met risico's bedoel ik alle evenementen of alle, ja evenementen of gebeurtenissen die zich kunnen voordoen die het doel rond duurzaamheid, onze duurzaamheidsdoelstellingen in gevaar kunnen brengen. En vervolgens, als we die risico's zien, wat kunnen we daar vervolgens aan doen om alsnog onze doelstellingen te halen? Wethouder Berkhout: Dan denk ik dat het antwoord ja is. Dan moet dat meer in de prognosesfeer liggen, van wat komt er op ons pad en hoe moeten we daarmee omgaan? Dus dan past dat bij de prognoses en ook dat kunt u bij de Kadernota verwachten. Dan ga ik even door naar de Ouderen Partij Haarlem, zij vroegen ook ... ‘…’ (Buiten microfoon) Wethouder Berkhout: OPHaarlem, OPHaarlem, maar u bent wel wakker, dus dat is goed. We missen de acties, zei u grofweg even in mijn woorden, bij die duurzaamheidsbegroting. Kan dat even graag voor woensdag worden aangeleverd? Die acties zijn er wel degelijk, of de maatregelen, dus dat beleid, de uitvoering van dat beleid. Wat ik zei eerder dit jaar is de routekaart CO2-reductie door u als raad vastgesteld. Daar zit een heel maatregelenpakket bij. Voor de rest zullen de collega's ook in de commissie Beheer weten dat er uitvoeringsprogramma zijn voor de warmtetransitie, voor circulair en inmiddels ook voor klimaatadaptatie en vergroenen in de openbare ruimte. Dus dat is het hele pakket.