10-07 Transcript Commissie Bestuur
Tekst van het document
33
Velserpoort of een andere plek waar gevaren dreigen en die hebben ook een andere bevoegdheid dan de boa’s. De boa’s zijn gewoon in dienst van de gemeente. De voorzitter: Dank u wel. Dan sluit ik dit onderwerp graag af. Dan gaan wij over naar het volgende onderwerp. Eens even kijken, hoor. Dit was ter advisering, hoe kan dit naar de raad, dit stuk? Als hamerstuk, hè? Ja, ik zie instemmend hamerknikken. Prima, dan gaat het als hamerstuk naar de raad. 11.1 RKC Onderzoek Informatiebeveiliging – Raadsinformatie 11.2 Advies RKC inz Verantwoording aanbeveling informatiebeveiliging De voorzitter: Gaan wij door naar agendapunt 11. RKC Onderzoek informatiebeveiliging, raadsinformatie/Advies RKC inzake verantwoording aanbeveling informatiebeveiliging. Dit betreft een voorstel van het college, om die RKC-aanbeveling mee af te doen. Dus de vraag die voorligt bij deze commissie: gaat de commissie akkoord met het advies van de RKC inzake de verantwoording vanuit het college? We kunnen dit denk ik vrij snel bespreken, maar misschien toch ook weer niet. Mijnheer Trompetter, gaat uw gang. De heer Trompetter: Dank u wel. Onze fractie gaat uiteraard akkoord met de RKC-aanbevelingen. Ook eens met dat het jaarlijks wordt geagendeerd. Ik heb 10 juni vragen gesteld, dat ging over het voldoen aan de normen. Daar zou iets aan gebeuren en er zou een actieve terugkoppeling komen na november 2021.
Staat die toezegging nu nog steeds? Die is van 10 juni. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Trompetter. Zijn er verder nog mensen voor een … Ja, mijnheer Linder. De heer Linder: Bedankt voor de stukken. Ik bedoel, we hebben het al meer of minder apart hebben we die besproken. Daarmee nog even de vraag of de wethouder eventueel bereid is om een hackathon te organiseren voor ethical hackers, zoals bijvoorbeeld geloof ik in Den Haag onlangs ook heeft gedaan, om weer een steentje bij te dragen aan onze dateveiligheid. De voorzitter: Verder geen vragen? Wethouder, gaat uw gang. Wethouder Botter: Het is niet dat wij zo’n uitgebreide hackathon doen zoals Den Haag dat doet, maar wij maken wel degelijk gebruik ook van hackers die we ons systeem zo nu en dan ook laten testen. We hebben inmiddels twee medewerkers extra erbij, dat is een voortvloeisel uit de begroting van vorig jaar, die ervoor zorgen dat de informatiebeveiliging steeds beter wordt. Maar het is natuurlijk nooit zo dat je kunt uitsluiten dat je ooit een keer slachtoffer wordt van een hack, hoe zorgvuldig je ook bent. Maar wij doen ons uiterste best om in ieder geval die beveiliging op orde te hebben. Maar wij gaan niet heel binnenkort dat zo op dezelfde manier doen zoals Den Haag dat doet. Wij leren wel van Den Haag en we hebben ook ervaring met Den Haag, dus dat is het antwoord.
Als het gaat over de toezegging die ik zou hebben gedaan op 10 juni over iets wat op 21 november nog staat te gebeuren, daar zal ik dan in de bijeenkomst van 9 december over rapporteren of u krijgt een raadsinformatiebrief. Ik weet zo gauw niet wat ik heb toegezegd en waar u nu aan refereert, maar ik ga dat even na en dat zal ongetwijfeld ergens op een waslijst staan of in een ander toezeggingslijstje. Dat houden de dames altijd heel goed bij, dus daar zal ik ongetwijfeld op worden aangesproken.
34
De voorzitter: Dank u wel, wethouder. U keek opzij, maar u bedoelde die dames. Deze dame houdt helemaal niks bij, dat gaat allemaal rechtstreeks naar de dames van de griffie. Maar goed, maar dank hiervoor. Is dit onderwerp voldoende besproken op dit moment? Ja? Ter advisering aan de raad 12. Nadere onderbouwing wijziging doelformulering statuten Spaarnelanden (FR) De voorzitter: Dan gaan we door naar agendapunt 12, ter advisering. Ik stel voor, ik kan me voorstellen dat een ander onderwerp hier zijdelings ook aan bod komt, dat is het onderwerp iZoof. Er liggen notulen, die kunnen besproken worden onder agendapunt 12.2, maar dat betekent wel dat we dat in beslotenheid zouden moeten doen. Dus ik wil voorstellen dat we eerst even het eigenlijke onderwerp behandelen, namelijk de nadere onderbouwing wijziging doelformulering statuten Spaarnelanden en dat, mocht daar behoefte aan zijn, dat we daarna nog dat andere onderwerp kunnen behandelen. Mijnheer Linder. De heer Linder: Ja, even een vraag van de orde. Ik dacht dat we besloten hadden om iZoof en dat hier gesloten, of beter apart te houden, bespreken, en niet tegelijkertijd? De voorzitter: Nou, in mijn beleving is het zo: het is al een aantal maal besproken, de kans dat het nu weer aan de orde komt is niet alleen reëel, maar zelfs heel waarschijnlijk.
Dus ik denk dat het niet nog apart een keer geagendeerd gaat worden, maar dat als er nog over gesproken moet worden, dat het dan nu gaat gebeuren. Dan gaat het niet zozeer denk ik over al dan niet door met iZoof, want die beslissing is al genomen, maar dan gaat het echt over de processen die nu nog spelen, de notulen, de vergaderingen en aandeelhoudersvergaderingen. Ik kan me voorstellen dat daarover gesproken mag worden. Maar als iemand een beter idee heeft in deze commissie voor de behandeling van dit agendapunt 12, dan hoor ik dat graag. U gaat tenslotte over uw eigen agenda. Zo niet, dan stel ik voor dat we dan eerst gewoon de wijziging doelformulering statuten Spaarnelanden bespreken en dan daarna het nog met elkaar zullen hebben over iZoof, mocht daar behoefte aan zijn. Ja? Oké. Dus er is geen enkele noodzaak nu om dat in beslotenheid te doen, lijkt mij. Tenzij het gaat dus over 12.2, dat moet wel in beslotenheid. Dus mocht u het daarover willen hebben, dan komt dat straks, denk ik. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Van der Windt. Mevrouw Van der Windt: Dank u wel, voorzitter. Het heeft best wel lang geduurd, want ik kan me nog goed herinneren dat in mijn tweede vergadering in de commissie Bestuur – en dat was februari 2020 – werd hier voor het eerst over, of niet voor het eerst, maar dat dit punt, deze statutenwijziging aan de orde kwam.
D66 heeft ontzettend veel waardering voor het goede werk dat Spaarnelanden doet en het is jammer dat eigenlijk het hele kleine deel van het bedrijfsframe, de activiteiten, het debat zo domineert en daarmee ook wellicht de mensen van Spaarnelanden het gevoel geeft dat wij ze minder waarderen. Als we nu kijken naar die statutenwijziging, dan zien wij wijzigingen die eigenlijk meer passen bij een bedrijf dat veel groter wil groeien dan een bedrijf dat alleen verantwoordelijk is voor het onderhoud en beheer van de openbare ruimte van Haarlem en Zandvoort. Het punt is alleen dat er op dit moment geen concrete privatiseringsplannen zijn en dat maakt dat de wijzigingen, zoals ook een beetje is gebleken, tot rolvervuiling en onduidelijkheid zullen leiden en mogelijk ook tot problemen met concurrenten, die zich wel eens terecht op het standpunt zouden kunnen stellen dat er sprake is van marktmisbruik, doordat Spaarnelanden bepaalde diensten goedkoper kan aanbieden, omdat het bij de commerciële activiteiten gebruikmaakt van een goede organisatie die wordt betaald uit de niet-commerciële activiteiten. Nu er dus geen concrete aanleiding is om te veronderstellen dat Spaarnelanden op korte termijn helemaal zelfstandig zou gaan, zonder dat Haarlem aandeelhouder is, kan de
35
wijziging om ook voor derden en buiten de gemeentegrenzen te gaan werken wat D66 betreft geschrapt worden. D66 heeft ook moeite met het beheren van wagen- en materieelpark, waar het … De voorzitter: Ja, mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: Ja, even een vraag. Want wat die statuten, die bepaling van buiten de gemeentegrenzen, dat heeft volgens mij toch alles te maken met Zandvoort? Omdat je dat samen mee doet. Of heb ik dat mis? De voorzitter: Mevrouw Van der Windt. Mevrouw Van der Windt: Nee, er zit een wijziging in voor Zandvoort-Haarlem, maar daarnaast ook buiten de gemeentegrenzen van Haarlem en Zandvoort. Ja. Nou ja, goed, we hebben dus ook moeite met dat wagen- en materieelpark, waar het gaat om wagens ten behoeve van de statutaire doelen valt het beheer daaronder. D66 zou het eigenlijk niet goed vinden als Spaarnelanden zich zou ontwikkelen tot een soort leasemaatschappij. Verder heeft Haarlem SRO al belast met beheer, exploitatie en verhuur van onroerende zaken/goederen, dat hoeft dus ook niet bij Spaarnelanden belegd te worden. Wij zien ook eigenlijk geen basis voor de verhuur die er nu in de statuten is opgenomen. Daarmee zijn we dus ook tegen die sub-F- en Gbepaling. Om die reden zijn we dan ook tegen de wijzigingen sub-B en -C verder in het document.
Tot slot wil D66 voorkomen dat Spaarnelanden gaat concurreren met bus-ov en taxibedrijven, zodat we ook tegen die Hbepaling zijn. Alles samenvattend, het is een prachtig bedrijf en wij vinden het ook echt een mooi bedrijf waar we echt aandacht moet hebben voor wat het is. Als Spaarnelanden de wens heeft om volledig geprivatiseerd te worden, dan zeker bereid om daarover mee te denken. Maar nu die plannen er niet zijn verdienen de medewerkers van Spaarnelanden en de bewoners van Haarlem en Zandvoort dat Spaarnelanden zich echt richt op de corebusiness: het onderhoud en beheer van de openbare ruimte. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer IJsbrandy. De heer IJsbrandy: Dank u wel. In dit geval kijkt Hart voor Haarlem er toch iets anders tegenaan. Wij vinden de statutenwijziging op zich niet problematisch. Het is inderdaad gebruikelijk om in de statuten van een onderneming een ruime doelomschrijving op te nemen die de onderneming ruimte geeft zich te ontwikkelen, zonder steeds de statuten aan te moeten passen. Deze doelomschrijving moet echter niet verward worden met de strategie van de onderneming. De onderneming heeft namelijk niet de plicht of zelfs maar de intentie om de ruimte van de doelomschrijving die in de statuten staat zo volledig mogelijk te benutten.
Voor nieuwe activiteiten moeten steeds aparte afwegingen gemaakt worden en zal de aandeelhouder op basis van een businesscase om instemming gevraagd moeten worden. Hierbij zal steeds een belangrijk toetspunt zijn, of en in hoeverre, in het geval van Spaarnelanden, de onderneming treedt in activiteiten die ook door normale marktpartijen geleverd kunnen worden. Daar hebben we een beslisboom voor, zoals die in de Nota Verbonden Partijen staat. Als we ons daar keurig aan houden, dan zal ook Spaarnelanden zich daar verder aan moeten houden. Zolang dit de spelregels zijn is er voor ons weinig aan de hand en kunnen we dus per activiteit beoordelen of we die wel of niet vinden passen bij het profiel van Spaarnelanden. Wij zijn ook zeker voor innovatie, alleen innovatie moet zich wat ons betreft vooral richten op de kernactiviteiten en misschien een stukje marktuitbreiding, zoals in het geval van Zandvoort, als daar het bepaalde schaalvoordelen oplevert. Maar verder moeten ze niet te ver buiten hun wijk gaan opereren. Dat is ons standpunt hierover. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer IJsbrandy. Mijnheer Sepers.
36
De heer Sepers: Ja, dank u wel, voorzitter. Er spelen in onze ogen twee vragen. Eén is de huidige statutenwijziging, die is formeel niet juist tot stand gekomen en dat betekent dus eigenlijk dat die niet bestaat. Dus de vraag is hoe de wethouder denkt dat formele gebrek op te gaan heffen. Gaat hij alsnog aan de raad deze doelformulering of wijziging van de statuten voorleggen? Dan kom ik meteen op een tweede punt, want dan gaan we het hebben over de verbreding van de doelformulering en het zal u niet verbazen dat, gelet op eerdere geluiden die ik namens mijn fractie over Spaarnelanden naar voren heb gebracht, dat die verbreding van die doelformulering wat ons betreft veel te ver gaat. Als je naar – mevrouw Van der Windt heeft daar ook al het een en ander over gezegd – het beheren van een wagen- en materieelpark, het beheren, exploiteren, verhuren van onroerende en roerende goederen, het op afstand toezicht houden op beheer en bedienen van onroerende en roerende goederen, het verlenen van transport- en vervoersdiensten, het verkrijgen vervreemd bezwaar verhuur en exporteren van registergoederen. Ja, Spaarnelanden zou bij wijze van spreken kunnen besluiten om een makelaarskantoor te gaan exploiteren of allerlei verhuur van bouwmaterialen of weet ik het wat.
Dus wat ons betreft zouden we eigenlijk terug willen gaan naar de kern van wat Spaarnelanden hoort te zijn, namelijk afvalbeheer openbare ruimte en beheer parkeergarages en van daaruit kijken – en daarom is het ook wel jammer dat we de discussie over de Nota Verbonden Partijen vandaag niet voeren – wat dat betekent voor de invulling van die zogenaamde twintig procent vrije ruimte. Maar met deze aanpassing van doelformulering kan de PvdA-fractie in ieder geval niet akkoord gaan. Mijn vraag is aan de wethouder, heel expliciet: wat zou het gevolg zijn van het terugbrengen van deze verbrede doelformulering naar de oorspronkelijke doelformulering in 2017 voor de huidige bedrijfsvoering van Spaarnelanden? En afhankelijk van het antwoord daarop heb ik misschien nog wel nadere vragen. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Sepers. Wie mag ik het woord geven? Mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: Dank u wel, voorzitter. GroenLinks kijkt er niet zo negatief tegenaan, tegen de wijzigingen van de statuten. Wij vinden dat je de twintig procent commerciële ruimte die je hebt, dat je die moet kunnen benutten als bedrijf, want dat houdt je innovatiekracht op peil. Wel vinden we dat de statuten wel heel erg verbreed zijn en ik kan me voorstellen dat als je het goed leest, dat het allemaal in dienst zou kunnen staan van een activiteit die een verlengstuk is van de statuten.
Maar het is nu zo breed omschreven dat we ons inderdaad afvragen, daar valt nu bijna alle activiteit onder die je kan bedenken en dat gaat ons wat ver. Wij ondersteunen ook dat Spaarnelanden wel bij zijn kern moet blijven, maar daar heel dichtbij zitten vrij veel activiteiten die ze nu niet kunnen uitvoeren en straks wel. Dus wat dat betreft zijn we het wel eens dat de statuten gewijzigd zijn, maar we vinden de verbreding wel heel erg breed en daar zouden we het graag nog wel over willen hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Doel. Mijnheer Linder. De heer Linder: De ChristenUnie wil voor een groot deel aansluiten in principe wat net ook GroenLinks al heeft gezegd. We hebben niet voor niks in Spaarnelanden ook een stukje afstand gezet, dus wij vinden ook dat ze dan ook de ruimte moeten hebben om ook andere activiteiten te ontwikkelen, mits daar uiteraard een goede businesscase voorligt. Dus wel wat we nog benieuwd zijn, ik weet niet of dat er … De voorzitter: Mijnheer Linder, u heeft een interruptie van de heer Sepers. De heer Sepers: Ja, mijnheer Linder, u zegt: Spaarnelanden is op afstand geplaatst en dan is het natuurlijk vanzelfsprekend zijn dat ze meer ruimte moeten hebben om andere dingen te doen. Waarom is dat zo vanzelfsprekend?
37
De voorzitter: Mijnheer Linder. De heer Linder: Niet op afstand, als we dat niet hadden willen toestaan, dan hadden we ook net zo goed kunnen dat de gemeente laten uitvoeren, hadden we Spaarnelanden ook niet echt een aparte organisatie moeten gaan maken. Dus ik zie daar in die zin niet per se de reden voor. De voorzitter: Mijnheer Sepers. De heer Sepers: Nee, maar u suggereert een soort noodzakelijkheid, dat dat de noodzakelijke consequentie is van de uitbesteding. Maar het is een keuze, het is geen noodzakelijkheid. Bent u dat met me eens? De voorzitter: Mijnheer Linder. De heer Linder: Ja, is het noodzakelijk, is het een keuze? Ik vind in principe: als je dat zo doet, dan moet je ook aan het bedrijf een stuk vrijheid geven om ook bepaalde dingen uit te breiden en hun eigen bedrijfsvoering te doen. Anders hadden we ze net zo goed aan de gemeente kunnen houden. Dus wat dat betreft ligt het ergens in het midden. Maar ik had even de vraag nog in hoeverre dat die hier zo beantwoord kan worden: de status van de warmteoverdracht, hoe dat eruitziet in verband met iZoof. Maar ik weet niet of dat dan hier in het openbaar kan, dat weet ik niet. Maar daar hadden we graag even een update willen hebben. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Linder. Mijnheer Trompetter. De heer Trompetter: Dank u wel. De winst en de noodzaak, dat die er is voor Spaarnelanden is voor onze fractie wel helder.
Ik sluit me aan bij de opmerking over de ruime doelomschrijving, die is wel heel breed. De discussie die boven de markt hangt met verschillende argumentatie overigens van links en rechts is of Spaarnelanden die twintig procent commerciële activiteiten kan blijven uitvoeren. Sommige mensen zeggen, als het over zo’n groep burgerinitiatief gaat, de conservatieve partijen zeggen dan: dat moet de markt maar doen. Daar worden we het niet over eens. Maar anderen zeggen dan weer: je moet het helemaal terugdraaien. Beide lijkt ons niet opportuun. Wat mijn fractie zegt, dit gaat niet over marktactiviteiten op zich, maar het tegengaan van uitwassen van marktwerking. Niet conservatief voor of tegen, maar creatief bijvoorbeeld, door publiek-private samenwerking. Daarin kunnen wij wel leven met de huidige twintig procent ruimte. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Trompetter. Dat was het? Wethouder, het woord is aan u. Mevrouw De Raadt. Mijnheer Sepers heeft een interruptie op u. Gaat uw gang, mijnheer Sepers. De heer Sepers: Dank u wel. Een vraag. U heeft het over publiek-private samenwerking. Betekent dat in uw visie ook dat Spaarnelanden private aandeelhouders zou moeten of kunnen hebben? De heer Trompetter: Nee, ik doel daar helemaal niet op.
Waar ik op doel is dat je naast Spaarnelanden, die bijvoorbeeld ook dingen zou kunnen doen met bijvoorbeeld duurzaam vervoer, zou je ook kunnen denken aan mini-coöperaties en niet dan NV’s of BV’s, maar in bedrijven, in stichtingen of kopen in verenigingsverband, dat soort zaken. Dat je dus bijvoorbeeld samen met de stad, met de inwoners dingen zou kunnen doen die op zich heel erg niet markt zijn, heel erg wel markt, maar the best of both worlds. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Raadt.
38
Mevrouw De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Wat het CDA betreft maken we de statutenwijziging of de verbreding daarvan ook grotendeels weer ongedaan. Niet omdat dit ten onrechte nooit langs de raad is gegaan, maar wel omdat het CDA van mening is dat Spaarnelanden zich zou moeten concentreren op hun originele doelstellingen, namelijk afvalverwerking en groenbeheer. De doelstelling duurzame mobiliteit, die is er later buiten de raad om aan toegevoegd. Dit is inderdaad, zoals mevrouw Van der Windt al zei, niet iets wat wij Spaarnelanden kwalijk nemen, maar wel het vorige college. Want niet alleen de feitelijke statuten zijn nooit langs de raad gegaan, ook de verbreding van de doelstelling niet, terwijl dat – nou, eigenlijk beide dingen – echt bevoegdheden van de raad zijn. Wat het CDA betreft worden punt F en H dus ook weer geschrapt. Als punt G noodzakelijk is voor het beheer van de parkeergarages, dan kan het CDA hier wellicht mee instemmen als dit specifieker wordt gemaakt. Ditzelfde geldt ook voor punt E. Als dit noodzakelijk is voor de brandweerauto’s, dan zouden wij dit graag nader onderbouwd zien: waarom moet Spaarnelanden dit doen? Dan zullen we afhankelijk daarvan ons oordeel daarover vellen. Dat voor wat betreft de statuten.
Wij zouden dus inderdaad wel nog iets willen zeggen over de notulen voor wat betreft iZoof en over die twintig procent vrije ruimte, maar daarvoor moet ik verwijzen naar de vertrouwelijke stukken. Dus dat gaan we dan hierna in beslotenheid doen? Oké, prima. Dan voor nu tot zover. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Rutten. De heer Rutten: Ik had spreektijd bewaard bij de andere onderwerpen voor dit, maar het betoog van mevrouw De Raadt is ongeveer wat ik ook heb geschreven, dus ik sluit me daar namens de VVD van harte bij aan. Idem. De voorzitter: Idem. Staat genoteerd. Dank u wel, mijnheer Rutten. Dat was het? Dan is nu het woord aan u, wethouder. Gaat uw gang. Wethouder Roduner: Dank u wel, voorzitter. Ik wil u toch even terug meenemen naar 2014, de start van de vorige coalitieperiode. Een periode waar er veel bezuinigd moest worden en dat is uiteindelijk ook neergedaald in de openbare ruimte. Ik denk twee bezuinigingen is het wel goed om hier met elkaar toch even expliciet weer voor onze geest te nemen. Dus uiteindelijk het bezuinigen in de kwaliteit van de openbare ruimte, gecombineerd met het in regie gaan werken van de gemeente Haarlem, dus het in de regie werken van hoe wij onze opdrachtgevers aansturen. Het tweede is een specifieke bezuiniging van één miljoen op de organisatie Spaarnelanden. Even een hele platte bezuiniging.
In die periode is er in de discussie, in de commissie Beheer heeft er uiteindelijk een discussie plaatsgevonden over het herschikken van het opdrachtgeversveld. Het herschikken van activiteiten die partijen zoals Spaarnelanden, maar ook … Ja, ik vergeet altijd hoe die club heet die de lichten doet, maar de verkeerslichten. Maar die zijn uiteindelijk uitbesteed en dat is in de zogeheten DDO’s neergeslagen. Dus we hebben uiteindelijk als opdrachtgever vanuit de commissie Beheer gezegd: dit zijn de taken die wij vinden dat bij bepaalde marktpartijen moeten worden belegd en dit zijn taken die wij vinden dat bij Spaarnelanden moeten worden neergelegd. Dus dat is eigenlijk vanuit de opdrachtgevende rol gekomen. Vanuit de aandeelhoudersrol en ook zullen we maar zeggen de opgave die er dus lag financieel bij Spaarnelanden is ook gezegd: ja, u heeft een opgave, we verwachten ook dat u actief aan de slag gaat om die bezuiniging in te vullen. Dat kan op een ondernemende manier, iZoof Electric Taxi is daar denk ik een voorbeeld van.
Dus het kan op een ondernemende manier om te kijken: hoe kunnen we die bedrijfsvoering efficiënter maken, hoe kunnen we eventueel activiteiten voor derden ontplooien, hoe kunnen we extra inkomsten genereren uiteindelijk ten gunste ook van de gemeentemiddelen? Ik denk dat de statuten die hier voorliggen – en we kunnen het zo even hebben over de reikwijdte daarvan – maar wel een reflectie zijn van die aangepaste opdracht die wij als enerzijds opdrachtgever, maar ook als aandeelhouder aan Spaarnelanden hebben gegeven. Volgens mij, het is al
39
gememoreerd, dat proces in het aanpassen van die statutenwijziging is niet goed gegaan, volgens mij heeft in ieder geval mijn voorganger daar ook wel excuses voor gemaakt, dat dat niet goed is gegaan. Statutenwijziging is een privaatrechtelijke rechtshandeling, volgens de gemeentewet moet het college daar van tevoren die langs de raad halen om uiteindelijk daar ook de zienswijze van de raad op te kunnen nemen, om te voorkomen dat het college zomaar dingen besluit die tegen de wil van de raad zijn. Ik noem het even zo. Dat is niet gebeurd. Toch is destijds wel ingestemd met die statutenwijziging en in het RKC-rapport staat dan ook dat die statuten zoals ze nu zijn, het zijn dus gewijzigde statuten, dat die wel rechtsgeldig zijn. Wat we hier proberen te doen vanavond is eigenlijk het advies van de rekenkamer op voorhand met elkaar te constateren: die zienswijze aan de voorkant is niet gelukt, maar toch graag ook uw zienswijze en ook uw strategische bril van ‘hoe zou dit bedrijf zich moeten ontwikkelen?’. Wat ik daar wel ingewikkeld aan vind, dus volgens mij geeft u dat, dus dat ik denk dat dat ook een mooie, uiteindelijk moet dat dan leiden in een gedragen zienswijze. Ik denk wel dat het goed is dat we even met elkaar afpellen: waar zit het dan op? Kijk, vanuit de opdrachtgeversrol heeft u bijvoorbeeld gezegd: de parkeergarages moeten beheerd worden.
Ik hoor een aantal partij zeggen: het moet afval zijn en groen. Spaarnelanden beheert ook gewoon de parkeergarages voor de gemeente Haarlem en dat zijn dingen die je denk ik terugziet bijvoorbeeld in punt F: het beheren, exploiteren en verhuren van onroerende en roerende goederen. De parkeergarages worden beheerd, de parkeerautomaten die er staan worden ook gewoon beheerd door Spaarnelanden op afstand, dat is nummertje G. Dus dat zijn activiteiten die Spaarnelanden gewoon in opdracht van de gemeente Haarlem doet. Dus dat is wel ook, om maar even, mevrouw Van der Windt vroeg naar bijvoorbeeld punt A, voor buiten de gemeentegrenzen, daar worden in opdracht van de gemeente batterijen ingezameld. Dat is ook een landelijke partij die dat doet, maar dat is wel een activiteit die daaronder valt. Dus ik denk, de statuten zijn gewijzigd en ik denk terecht dat mensen zeggen: ja, dat is een brede statutenwijziging. Dus een breed kader is meegegeven, daar kan veel onder vallen. Maar dat was in ieder geval bedoeld om ook te bevatten de activiteiten die Spaarnelanden daadwerkelijk voor de gemeente doet. Dus dat is denk ik even het deel ten aanzien van de statutenwijziging. Dus als we met elkaar zeggen: die statuten moeten morgen weer gewijzigd worden, want dan moeten ze veranderen.
Dus dat gaat dan ook in het proces en ook laten we dat deze keer zorgvuldig doen, dat moet dan dus ook uiteindelijk weer langs de raad voor een zienswijze. Als u zegt: nee, die statutenwijziging gaan we weer terugdraaien. Dan moeten we denk ik met elkaar ook rekenschap geven van: wat zijn dan de activiteiten die Spaarnelanden van ons als opdrachtgever mag doen? Want dan kunnen dus een aantal dingen statutair eigenlijk niet meer. De heer IJsbrandy: Voorzitter? De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer IJsbrandy. De heer IJsbrandy: Ja, bent u het met me eens dat daar ook naar de toekomst gekeken moet worden? Er zijn natuurlijk grote transitieprocessen gaande rond energie, rond laadinfrastructuur, rond pakketjes die door de stad bezorgd moet worden, ga zo maar door. Dus je moet toch ook statuten hebben die, laat ik zeggen, ook een zekere adaptatie aan toekomstontwikkelingen mogelijk maakt, zonder dat je elke keer weer je statuten opnieuw moet beschrijven. Nogmaals, statuten zijn niet hetzelfde als de strategie van een onderneming. Wethouder Roduner: Nee, dat ben ik met u eens. Ik denk dat het voor de praktisch gewoon wel makkelijk is dat er statuten liggen die een bredere reikwijdte hebben. Volgend jaar gaan we met elkaar een discussie hebben – in ieder geval in de commissie Beheer – over het opnieuw aanbesteden van onze DDO’s.
Dat kan leiden tot een herschikking van taken die Spaarnelanden dus voor de gemeente moet gaan doen. Dan is het wel prettig dat je dan met elkaar, dat het ook eronder valt, dat we niet dingen gaan toebedelen aan
40
Spaarnelanden om te doen waarvan we dan later zeggen: dat kan eigenlijk helemaal statutair niet. Dus ik denk wel dat in mijn beleving zou de aandeelhouder in dat opzicht ook de opdrachtgever wat meer moeten volgen en dit … Nou, in mijn beleving zou de aandeelhouder, dus is het logisch dat we de opdrachtgever wat meer volgen. Ik denk dat het in de discussie volgend jaar heel logisch is om veel nader samen te gaan: wat wordt er vanuit de opdrachtgever verwacht en wat betekent dat dan uiteindelijk ook voor de activiteiten die Spaarnelanden gewoon statutair mag ontplooien? Op dit moment zijn ze heel breed, hebben we ook het idee dat we heel veel kunnen doen. Maar dat is wel het logische moment om te kijken of dat ook dan nog klopt. De voorzitter: U heeft een interruptie van de heer Sepers. Gaat uw gang. De heer Sepers: Voorzitter, ik hoor de wethouder zeggen: het is wel handig als er een brede doelformulering ligt in die statuten, want dan kunnen we in de toekomst alle kanten op. Ja, in mijn visie is het juist andersom: de structuur volgt de inhoud. Dus we moeten het eerst over de inhoud hebben en dan kan je later altijd statutair voorzieningen treffen die je nodigt hebt, maar je moet niet statuten maken als een hele grote, brede zak waarin alles gestopt kan worden en dat je … Nou ja, et cetera. U begrijpt wat ik bedoel.
Wethouder Roduner: Ja, en volgens mij ben ik het met u eens dat de inhoud moet leidend zijn. Dus wat mij betreft zou de discussie in de commissie Beheer van welke activiteiten vinden wij als opdrachtgever belangrijk leidend moeten zijn. Dat is een discussie die volgend jaar speelt. Volgens mij is dat dan daar het moment, omdat je kijkt: die statuten bieden misschien wel veel meer ruimte voor dingen, die kunnen wel wat ingeperkt worden. Maar als wij gaan nu zeggen: we gaan dit allemaal weer schrappen. Dan zitten we gewoon met een probleem dat we een aantal opdrachten van de gemeente Haarlem gewoon statutair niet mogen uitvoeren en dat lijkt me een hele onwenselijke situatie. Hebben de statuten denk ik wel nog een ander doel en dan wil ik even het sprongetje maken naar de twintig procent, zullen we maar zeggen. Maar ik kan ook eerst nog even andere dingen. De voorzitter: Mevrouw De Raadt. Mevrouw De Raadt: Hoor ik de wethouder nou zeggen, want hier hebben echt wel een aantal partijen hun strategische visie gegeven en volgens mij veruit heeft iedereen gezegd: punt H, dat kan sowieso weer geschrapt worden. Maar hoor ik nou de wethouder zeggen dat hij dat toch niet van plan is en daar nog een jaar mee wil wachten? De voorzitter: De wethouder.
Wethouder Roduner: Ik heb volgens mij u proberen uit te leggen dat de statuten een reflectie is van de opdracht die de gemeenteraad aan Spaarnelanden heeft gegeven. Dus als u zegt, want u zei dat: het mag alleen maar afval en groen zijn. Dan hebben we wel een probleem dat er straks geen beheerder van de parkeergarages is. Mevrouw De Raadt: Nee, maar … Nee, nee, nee. Want nu hoort u selectief. Ik heb het echt specifiek nu even over punt H, het verlenen van transport- en vervoersdiensten. Deze raad heeft al een uitspraak gedaan over iZoof, daarmee zouden we stoppen. Over de taxidienst, daar kunnen we eventueel nog wel nader gesprek over voeren hier, maar ik vermoed dat daar ook wel een meerderheid voor zal zijn om dat ook af te bouwen, want anders, wat u zegt: dat is ingestoken om geld mee te verdienen. Maar er wordt natuurlijk helemaal geen geld mee verdiend, het kost alleen maar geld. Dus nogmaals: hoort u net als ik een meerderheid voor het schrappen van punt H?
41
De voorzitter: Mijnheer Rutten, u wilde ook nog wat zeggen of u wilt zeggen wat mevrouw De Raadt … De heer Rutten: Nou ja, ook weer daarover. Het is natuurlijk wel, het komt de wethouder goed uit wellicht, maar ik ken zijn agenda niet verder, om dit allemaal door te gaan schuiven. Wat op het moment dat we, we kunnen wat mij betreft gewoon zeggen: we hebben straks een discussie over de rol die we willen, de opdracht in de commissie Beheer die de gemeente gaat verstrekken. Als dat betekent dat de statuten daar niet volledig in voorzien, dan kunnen we dat ook op dat moment nog weer gaan aanpassen, dan kunnen we daarin gaan voorzien. Maar wat u nu doet – en dat is precies wat mevrouw De Raadt volgens mij ook aangeeft – is dat punt H overeind houden, omdat we dan eigenlijk ook nog heel gevoeglijk lekker in mei of in juni toch nog steeds een beetje met iZoof aan de gang kunnen blijven. Daar zit voor mij de pijn. De voorzitter: Wethouder. Wethouder Roduner: Nou, het is denk ik goed om twee dingen dan wel uit elkaar te halen. Want aan de ene kant hebben we volgens mij iZoof, het bewonersinitiatief, dus mensen die zelf een deelauto hebben. Er was ook een vraag, daar hebben we volgens mij een hele duidelijke koers gekozen. Aan de andere kant is er ook het iZoof Electric Taxi. Ik denk dat beide initiatieven je onder dit punt kan vatten.
De statuten bieden volgens mij voor beide punten ruimte. Ik weet niet of er nog meer onder valt, maar ik denk dat dit een beetje de twee punten zijn die daar binnen die statuten mogelijk zijn gemaakt. iZoof Electric Taxi, dat is wel een heel bewust gesprek geweest met Spaarnelanden, ook om te kijken: hoe kunnen wij personeel wat nu in dienst is bij Spaarnelanden, wat misschien niet meer het zware fysieke werk aankan, hoe kunnen we die op een sociale, maar ook kostenefficiënte manier aan het werk houden? Daar is uiteindelijk, dat staat ook zullen we maar zeggen in dit stuk aangegeven. Daar is iZoof Electric Taxi voor ontwikkeld, met het idee: dat scheelt ons kosten om mensen te ontslaan, naar een andere baan te brengen, et cetera. Op die manier kunnen we ze toch betrokken houden gewoon bij het bedrijf en ook bij hun werkgever ons goed werkgeverschap tonen. Als we dat schrappen raken we dat dus ook kwijt en dat zal natuurlijk ook financiële gevolgen hebben, want daar ligt wel een businesscase onder, uiteindelijk ook waarin we kosten hopen te besparen. Misschien niet eens zozeer, zeker in deze coronatijd is dat denk ik niet dat we een taxibedrijf hebben dat winstgevend is, integendeel.
Maar daar ligt wel een businesscase onder waar we ook hopen bedrijfskosten te besparen en ik begon mijn verhaal met het feit dat er ook nog een opdracht lag van de gemeente Haarlem om een miljoen te bezuinigen. Dus met dat punt, dat schrappen, daar moeten we denk ik met elkaar ook even het gesprek voeren: wat betekent dat dan daarvoor en wat zijn dan de financiële consequenties die de aandeelhouder geacht wordt te dragen? Dat vind ik wel de integrale discussie die we met elkaar moeten voeren. Dus het gaat mij wel heel snel om te zeggen: dat schrappen we maar, dan is de kous af. Dan moeten we ons ook rekenschap geven in onze financiële stukken over wat de effecten daarvan zijn. Volgens mij kunnen we de discussie wel makkelijker maken als ik even inzoom op de twintig procent, want volgens mij daar is veel discussie over en dat snap ik denk ik ook wel deels. De wet heeft gezegd: u mag voor twintig procent activiteiten ontplooien. Dus dat is eigenlijk de ruimte die de wetgever biedt. Nou, ik heb gezegd: in het verleden heeft er ook meer een opdracht gelegen vanuit het aandeelhoudersperspectief om daar ook actief mee aan de slag te gaan. Dus GroenLinks zegt: vul het maar maximaal in. Dat is misschien ook wel lekker efficiënt en economisch. Nou, ik denk dat ik hoor u wel heel duidelijk zeggen: ja, daar kijken wij nu anders tegenaan.
Wij vinden niet zomaar dat die twintig procent maximaal benut mag worden en ik denk dat ik het daar wel mee eens ben. Op dit moment is een procent of zeven wat wij voor derden doen en een belangrijke poot daarvan is het inzamelen van het bedrijfsafval. Dus bedrijfsafval wordt ingezameld, ik denk dat dat de belangrijkste activiteit is die we in die zeven procent doen. In de nota Verbonden Partijen hebben wij ook proberen, ik hoop dat dat er goed in is geland, maar wij hebben in ieder geval binnen de aandeelhoudersvergadering ook een discussie gehad: die
42
twintig procent is wettelijke ruimte, zijn de statuten – en zeker in de breedheid waarin ze zijn opgeschreven – nou wel het enige kader wat je zou moeten willen meegeven om activiteiten te toetsen of dat wel wenselijk is? Ik denk dat de statuten, het is fijn dat ze breed zijn, het is vrij veelomvattend, maar ze zijn dus op dat punt denk ik ook wel weer te breed. Ik denk dat je moet nadenken over een aanvullend kader waarbij je zegt: je moet veel meer kijken ook op de activiteit die het bedrijf voorstelt te ontplooien, of die veel meer ook past bij de, ik noem het maar even de kernbedrijfsvoering. Dus om het even zo te zeggen: als je dat kader volgens mij met terugwerkende kracht zou doen, dan zou je denk ik veel sneller zeggen; bedrijfsafval wel, past bij onze kerntaken, daar vinden wij ook dat wij een belangrijke rol hebben om te doen. Dus bedrijfsafval wel, maar een deelauto-onderneming voor bewoners, nou, ik weet niet of dat daaronder past. Dan is denk ik de veilige route dat je zegt: nou, dan gaan we dat initiatief wel expliciet in ieder geval voorleggen aan de gemeenteraad, of zij het daar ook mee eens zijn.
Statutair zou het misschien mogen, het mag wettelijk binnen die twintig procent, maar het zit zo toch op redelijke afstand van de kernactiviteiten van het bedrijf dat ik denk dat je dan wel gewoon hier langs moet en met elkaar zegt: willen wij dit wel? Vinden wij dit passen bij het bedrijf Spaarnelanden? De voorzitter: U heeft een interruptie van mevrouw De Raadt. Mevrouw De Raadt: Dank u wel, voorzitter. Hoor ik u nou goed dat u zegt, die twintig procent, u zegt steeds: het is wettelijk, het is wettelijk. Maar deze raad heeft toch gewoon de bevoegdheid om te zeggen ‘nou, wij maken van die twintig procent gewoon nul procent’? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Roduner: Nou, ik denk wel … Kijk, het is een kanbepaling, hè? Dus het is niet zo dat ik daarom zeg, ik ben ook redelijk terughoudend. Ik hoorde GroenLinks zeggen: vul het maar maximaal in. Maar ik ben wel terughoudend om te zeggen: nou, vul het maar maximaal in. Een belangrijk deel wat er speelt is gewoon het inhalen, inzamelen, die zeven procent. We zitten nu op zeven procent, een groot deel daarvan is denk ik het inzamelen van bedrijfsafval. Persoonlijk – maar goed, die discussie kunnen we met elkaar aangaan – ik denk dat het niet onlogisch is om Spaarnelanden die ruimte te geven om een rol te spelen in het inzamelen van bedrijfsafval. Dus als u zegt: nee, dat willen wij niet.
Ook dan zeg ik met u: dat is goed, maar dan moeten we met elkaar wel het gesprek voeren over wat dat betekent voor de economische activiteiten van Spaarnelanden, wat de effecten zijn voor het beleid in de stad en wat de effecten zijn van de aandeelhouders. Want het zal ons wel links of rechtsom zijn er natuurlijk consequenties waar we wel even naar moeten kijken. Mevrouw De Raadt: En dan, u heeft … Voorzitter, mag ik één vervolgvraag stellen? De voorzitter: Ja, u mag nog een vervolgvraag stellen. Verder hebben we ook nog twee interrupties, maar gaat u eerst uw gang. Mevrouw De Raadt: Nou, oké. Hoor ik u dus zeggen dat u dus met een kader gaat komen naar ons om voor te leggen hoe dan eventueel die maximale twintig procent kan worden ingevuld? Misschien dat deze raad dan ook nog zegt: nou, het is nu zeven, laten we het zetten op maximaal tien procent en wat daar dan eventueel onder gaat vallen. Als het antwoord daarop ja is – wat ik hoop – per wanneer is dat dan, wanneer komt u daarmee? Wethouder Roduner: Nou, we hebben volgens mij een voorzet proberen te doen, dus ik had ook graag die discussie gevoerd in het kader van de Nota Verbonden Partijen. Want daar is dit voorbeeld, zullen we maar
43
zeggen, afvalzorg wel en iZoof is volgens mij ook gewoon opgenomen in het raadsstuk. Want ik denk dat dat wel het moment is dat wij dat gesprek met elkaar moeten voeren. Persoonlijk vind ik het dan wel logisch dat we dat niet alleen, het kan zijn dat we zeggen: casus Spaarnelanden is in principe een casus apart. Dat kan, maar ik denk dat het vanuit de Nota Verbonden Partijen wel logisch is dat je eerst kijkt of dit een regel is die je voor alle deelnemingen wil toepassen. Dus daarom ook, denk ik, hoort die logisch bij de Nota Verbonden Partijen. Of dat je zegt: nee, dit is er eentje die we specifiek voor Spaarnelanden willen doen. Maar wat ik u zeg: ik vind het hartstikke leuk om die discussie met u te voeren. Want ik denk wel dat, de gevoelens in de raad horende, ook over hoe iZoof is gelopen, denk ik wel dat we, ik vind dat altijd onaardig om te zeggen, maar de teugels wat strakker mogen aanhalen. Ik zie de directeur daar zitten, dus ik denk altijd: dat is volgens mij niet de manier waarop we samenwerken. Maar wel dat we met elkaar elkaar strakker moeten houden op: waar bieden we ruimte voor? Dus ik denk wel dat zo’n extra kader, en ik denk, ik ga ook graag met u het gesprek aan om te kijken of u daar aanvullende ideeën bij heeft, want u maakt een iets andere afslag dan ik, u zegt: zet het op een percentage ook nog. Maar dat wil ik graag met u bespreken.
Volgens mij is daar de Nota Verbonden Partijen een heel goed instrument. De voorzitter: Mijnheer Van den Doel. De heer Van den Doel: Ja, dank u, voorzitter. Ja, wethouder, wij hebben gezegd dat we aan die twintig procent wel hechten, maar dat het nou per se helemaal uitgenut moet worden, dat heb ik absoluut nooit gezegd. Ik heb gezegd dat die twintig procent ruimte een organisatie de ruimte, het speelveld kan geven om innovatief te zijn en die innovatieve methodes, ontdekkingen wat ze doen, ook weer te incorporeren in de diensten zoals we ze nu kennen. Dus daar maken we gebruik van die commerciële ruimte om ook andere takken van het bedrijf beter te maken. Dat is ons doel en dat is wat wij vinden en ik denk dat wat nu voorgelegd is dat de bredere statuten, zeg maar te houden, maar wel het in te kaderen wat voor doelstellingen er zijn. Daar voelen wij ons ook wel comfortabel bij. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Van den Doel. Wethouder Roduner: Ja, ik had misschien uw woorden iets te veel uitgerekt, maar voor het debat was dat denk ik goed, want daardoor konden we denk ik wel wat scherpte krijgen in wat er mogelijk was. Maar nee, ik ben het volgens mij daar helemaal met u eens.
Overigens, over toch innovatie, want ook dat gesprek hebben wij denk ik in de eerste aandeelhoudersvergadering dat ik aanwezig was, maar misschien was het de tweede, hebben we het inderdaad ook gehad over: er is een budget voor Spaarnelanden bij innovatie. Maar als u soms een klein beetje innovatie volgt, innovatie in de overheidssector, de nutssector, dat loopt best wel achter landelijk. Er wordt veel geïnvesteerd in de private sector, terwijl de behoefte voor procesverbetering in de nutssector, de gemeentelijke sector ook aanwezig is. Dus ik denk wel dat het gesprek wat wij toen in de aandeelhoudersvergadering ook hebben gehad ook wel wat meer gericht was op: hoe kunnen we die ruimte voor innovatie ook wel wat meer expliciet ten gunste laten komen van de kernprocessen? Dus het is voor Spaarnelanden veel interessanter om een innovatie te doen waardoor het afval inzamelen veel sneller wordt dan dat we met elkaar zeggen: we gaan een innovatie doen op terreinen die veel verder van ons bedrijfsproces zitten. Dus ook daar denk ik dat we moeten kijken: hoe kunnen we op een logische manier dat bedrijf versterken? De voorzitter: Mijnheer Sepers. De heer Sepers: Dank u wel, voorzitter. De wethouder zegt dus: ik heb een voorkeur om de statuten te laten wat ze zijn en daarna kom ik wel met een nader kader om dat in te kaderen. De wethouder zou natuurlijk ook
44
kunnen zeggen: ik zet in de statuten gewoon dat er alleen maar nadere activiteiten ontwikkeld mogen worden die in het verlengde liggen van de corebusiness van Spaarnelanden, namelijk afval, parkeergarages en beheer van de openbare ruimte. En dat u dat in de statuten zet en dat we vervolgens zeggen: dat kunnen dan alleen maar dat en dat soort dingen zijn, tot een maximum van twintig procent of tien procent. Telkens ter goedkeuring van de raad, bij voorkeur afkomstig van publieke opdrachtgevers. Waarom zou u dat niet kunnen doen? De voorzitter: De wethouder. Wethouder Roduner: Het klonk mij ook best wel complex, dus ik ben geen jurist en expert in het opstellen van statuten. Volgens mij ben ik het met u eens, inhoud, dus de statuten moeten de opdrachtgever vooral volgen. Dus daar vinden we elkaar dan. Maar hoe die formulering dan precies moet zijn, dat vind ik dan ook ingewikkeld.
Dus ik denk dat je nog een keer zou kunnen kijken: wat zit er nu in de DDO’s, misschien ook wel met een kleine schuine blik van wat verwachten we dat volgend jaar misschien wel naar Spaarnelanden aan activiteiten ontplooien? Die discussie gaat natuurlijk ook opstarten: gaat er een herschikking komen van taken, gaat Spaarnelanden misschien wel niet meer de parkeergarages beheren, maar wel toch uiteindelijk de verkeersregelinstallaties beheren? Dat zou een herschikking kunnen zijn waartoe deze gemeenteraad besluit. Op dit moment zijn de statuten breed, die kunnen beide kanten op. Maar volgens mij zoek je gewoon een aansluiting bij de doelen die de gemeente heeft, maar ook enige flexibiliteit. Dat je niet bij elke innovatie die misschien iets verder van je af staat onmiddellijk je statuten moet gaan aanpassen. Want dat is wel een proces, hebben we met elkaar besproken. De statuten aanpassen, dat is een wat langer proces, dat is niet iets wat je nou binnen een week gedaan hebt. Daar moet uiteindelijk ook de Raad van Commissarissen voorstellen voor doen, dat moet ook nog besproken worden met de andere aandeelhouders, vergeet de gemeente Zandvoort ook niet even, en dat moet dan uiteindelijk langs de gemeenteraad. Dus een statutenwijziging is gewoon een proces echt wat langer duurt. De voorzitter: Dank u wel.
Wethouder Roduner: Ja, er was nog een vraag, misschien gaan we het daar straks nog over hebben, maar even: wat is de stand van zaken van iZoof? Even wat we daar in de openbaarheid over kunnen zeggen. We hebben binnen de aandeelhoudersvergadering, afgelopen aandeelhoudersvergadering heeft er een voorstel gelegen om – ik denk dat ik dat wel kan zeggen – om iZoof af te bouwen met als einddatum 31 december 2021, dus dat is de datum die is meegegeven. Daar wordt nog gezocht naar een partner. De mensen die nu gebruikmaken van iZoof zijn ook heel erg druk op zoek naar een partner om te kijken: is er een partij die die dienstverlening kan overnemen? Ik moet zelf zeggen dat ik 31 december al hartstikke snel vond, want we hebben deze discussie uiteindelijk in april gehad, ik had gedacht dat het wel een jaar zou duren, maar volgens mij, Spaarnelanden heeft gezegd: we denken dat het belangrijk is dat er ook gewoon duidelijkheid komt, dat er een duidelijke datum is waar iedereen zich naar kan richten. Dus er wordt nu druk gezocht naar een partner. Het zou hartstikke mooi zijn, denk ik, voor zowel de gebruikers als Spaarnelanden met al zijn geïnvesteerde, al het werk wat erin is gestoken, als je daar dan toch nog een goede partner voor vindt. Maar als dat niet lukt, dan houdt het ook op.
Ik denk dat die duidelijkheid in ieder geval nu aan de bewoners is gegeven, die kunnen daar ook op anticiperen. Misschien moeten ze wel weer een nieuw vervoersmiddel aanschaffen. Dus dat is uiteindelijk de stand van zaken. De voorzitter: Dank u wel, wethouder. Mijnheer Sepers.
45
De heer Sepers: Ik had de wethouder ook gevraagd of hij zou kunnen aangeven wat het terugkeren naar de statuten van voor 2018 zou betekenen voor de huidige bedrijfsvoering van Spaarnelanden. Wethouder Roduner: Dat heb ik geprobeerd in mijn verhaal gedeeltelijk mee te nemen, de statutenwijziging. Dus al het gele wat er nu staat in de bijlage wordt dan geschrapt. Nou, dan kunnen we dus geen batterijen meer inzamelen bijvoorbeeld, we kunnen de parkeergarages niet meer beheren. Dus Spaarnelanden mag de parkeergarages niet meer beheren, iZoof Electric Taxi kan per direct niet meer. We kunnen de VRK-voertuigen niet meer onderhouden vanuit Spaarnelanden. Dat zijn best wel ingrijpende maatregelen die we dan met elkaar treffen als we zeggen: die statuten zoals die nu zijn, daar zitten we direct een streep doorheen. Daarom vraag ik ook zorgvuldigheid en goed doordenken wat de gevolgen zijn, omdat de consequenties voor de stad gewoon enorm zijn als we nu zeggen: die statutenwijziging, die gele stukken, die schrappen we weer met elkaar. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Linder. De heer Linder: Kan ik een tweede termijn? Is dat … De voorzitter: Is er behoefte aan een tweede termijn? Dan gaan we een tweede termijn doen. Gaat uw gang, mijnheer Linder. De heer Linder: Ik vind het eigenlijk een beetje jammer over die discussie die wij hier voeren.
Als ik hier namelijk hoor, want we hebben het over Spaarnelanden, dan denk ik: wauw, daar zitten mensen, die kunnen out of the box denken. Hoe verzin je het dat je mensen die in principe het lichamelijke zware werk niet meer aankunnen in een taxi gaat laten rijden? Eigenlijk vind ik dat ze gewoon een pluim moeten verdienen voor dit soort out of the box denken, dat zie je niet vaak in gemeentes. Ik vind het eigenlijk jammer wat we doen: ja, maar dit gaat natuurlijk wel buiten hun boekje, ze moeten afval gaan inzamelen. De voorzitter: Mijnheer Linder, u heeft een interruptie van mevrouw De Raadt. Mevrouw De Raadt: Weet u hoeveel mensen ermee zijn geholpen, met die taxibedrijven? De heer Linder: Dat weet ik niet, nee. Maar goed … Mevrouw De Raadt: Maar dat vindt u niet van belang om te zeggen … Ik bedoel, u klapt al voordat u het resultaat weet. De heer Linder: Nou, dat doe ik niet. In die zin is aangegeven dat met name 1. geld besparen, 2. mensen aan het werk helpen die anders eventueel thuis moeten zitten omdat ze het zware werk niet meer kunnen uitvoeren. Dat is wat ik uit de mond van de wethouder horen, dus dan ga ik ervan uit dat dit ook zo is. Mevrouw De Raadt: Ja, dat was inderdaad het doel. Maar de vraag is: is het resultaat ook bereikt? Kijk, ik weet het antwoord wel, want het is informeel met mij gedeeld, maar dat is verder nooit aan de raad natuurlijk gecommuniceerd.
Ik denk dat de resultaten u misschien wellicht niet heel erg verrassen. De heer Linder: Maar dat kan. Ik denk: als je dingen niet uitprobeert of dingen niet gaat onderzoeken, wat mogelijk is, dan kan je ook geen nieuwe dingen gaan verzinnen. Ik denk dat het gewoon, ik vind het heel mooi dat we uiteindelijk eventueel met activiteiten geld mee kunnen sparen. We zoeken nu overal potjes waar we eventueel geld van kunnen halen, terwijl in Spaarnelanden blijkbaar mensen zijn die willen nadenken: hoe
46
kunnen we extra geld gaan genereren om onze diensten goedkoper te maken voor de gemeente? Dus ik vind het gewoon zonde dat we dan zeggen: nee, dat willen we niet. Ook al kunnen we er zelfs geld mee besparen en zijn het goede ideeën. Natuurlijk, als het geen goede ideeën zijn, dan moeten we het vooral niet doen, dus. De voorzitter: De heer Linder, u heeft nog een interruptie van mevrouw Van der Windt. Mevrouw Van der Windt: Dank u wel, voorzitter. Ik vraag me toch af hoe u denkt dat normaal gesproken reintegraties van zieke werknemers gaan? Het is toch niet zo dat elk bedrijf vervolgens een taxibedrijf opricht als zijn werknemers moeite hebben met zitten of staan en dan zegt: nou, wij maken een taxibedrijf, dan kunnen ze taxi gaan rijden. Ik bedoel, je kan toch ook zulke mensen dan aanbieden en zeggen: we hebben een taxibedrijf en je kunt daar … Niet ons eigen taxibedrijf, maar elders een taxibedrijf, want we kunnen iemand niet zelf laten re-integreren, dus we maken gebruik van een externe organisatie om mensen daar te laten reintegreren. Dus ik vind het heel bijzonder dat u zegt ‘het is zo innovatief’ en dan zegt ‘wij doen een taxibedrijf’. De voorzitter: Mijnheer Linder. De heer Linder: Maar stel dat het werkt. Stel dat het in die zin een idee is waar je 1. mensen aan het werk kan zetten en ook nog geld kan verdienen voor een organisatie.
Waarom zou je dan, want ik kom uit de HR, dus ik weet in die zin wel wat mogelijkheden zijn voor mensen te laten re-integreren. Maar als iemand toch een goed idee heeft. En nog eens, we hebben het hier over dat iets wel een goed idee is, ik heb het niet over dat we dingen moeten gaan doen die ons 1. geld kosten en niets opleveren, daar hebben we het niet over. Ik heb het heel duidelijk over activiteiten die ons gewoon geld opleveren en mensen helpen en het verder brengt. Ik vind het dan jammer dat we dat dan inperken en het dan niet ook gewoon aan mensen die dan wel ideeën hebben om dingen te doen wat ons geld oplevert dan alleen maar beperkingen op gaan leggen. De voorzitter: Dank u wel, mijnheer Linder. Mijnheer Sepers. De heer Sepers: Even een korte tweede termijn. Het is helemaal niet mijn bedoeling om de maatschappelijk hele nuttige activiteiten van Spaarnelanden in één klap te killen, om alle misverstanden uit de weg te ruimen. Ik vind wel – en dat is dan misschien een voorstel aan de wethouder en aan onszelf – dat ze zeggen: er zijn nu in ieder geval een aantal elementen in die doelformulering die ons allen tegenstaan, veel te ruim. Nou, die zou je kunnen schrappen.
Ik hoor de wethouder ook zeggen: we zijn bereid om heel specifiek na te gaan, wat willen wij nou echt als opdrachtgever bij Spaarnelanden neerleggen of vanuit andere publieke opdrachtgevers, laten we dat definiëren en dan bereid zijn om de daarbij behorende statutenwijziging ook te gaan maken. Want die doelformulering kan niet zo breed blijven als die nu is. Is dat een traject wat u aanspreekt? De voorzitter: Mijnheer IJsbrandy. De heer IJsbrandy: Ik wil toch even bezwaar maken tegen het woord ‘alom’, wat u net formuleerde. Want ik ben het daar absoluut niet mee eens, ik vind de doelformulering prima, dus geen enkele behoefte aan aanpassing. De heer Sepers: Neem me niet kwalijk, ik had even u niet genoemd dan. De heer Van den Doel: Voorzitter? De voorzitter: Mijnheer Van den Doel.
47
De heer Van den Doel: Daar sluit ik mij overigens bij aan, dat u spreekt namens allen, maar niet namens GroenLinks. De heer Sepers: Ik sprak namens velen. De voorzitter: Mevrouw Van der Windt, gaat uw gang. Mevrouw Van der Windt: Ja, tweede termijn. Ik denk dat het echt belangrijk is, zoals ik ook in mijn eerste termijn zei, dat we ook echt teruggaan en ook Spaarnelanden de waardering geven voor al het goede dat ze gewoon doen voor de stad. Ik denk dat deze discussie daarvan afleidt en dat dat niet fijn is voor de mensen die daar gewoon elke dag supernuttig en goed bezig zijn. Ik denk dat niet allen, maar wel veel mensen, ik denk de meerderheid van de partijen die hier aanwezig zijn, vrij duidelijk zijn dat de huidige statuten te breed zijn geformuleerd en ons onrust geven over de gebruiksmogelijkheden die daarin zitten. Ik denk dat dat – ik vermoed dat ik dan voor iedereen spreek – dat het vervreemden en bezwaren van registergoederen en het stellen van zekerheden ten behoeve van dochtermaatschappijen en het verkrijgen, vervreemden, bezwaren, verhuren en exploiteren van registergoederen die meerderheid echt de zenuwen geeft. Ik hoor u zeggen dat bij het schrappen van de doelomschrijving, dat er een aantal problemen zouden ontstaan, bijvoorbeeld bij brandweerwagens van de VRK.
Dat is, neem ik aan, niet de bedoeling van die meerderheid die wel een wijziging wil hebben, maar het beheren van wagen- en materieelpark geeft heel veel ruimte en daarmee ook heel veel ruis op de lijn. Wij willen die ruis niet, omdat we het gewoon eigenlijk belangrijk vinden dat Spaarnelanden zich bezighoudt met de core. Dus ik vraag: is het mogelijk om op korte termijn te komen met een aanpassing van die statuten die, zoals de meerderheid dat wil, die gewoon recht doet aan het goede dat Spaarnelanden voor de gemeentes Haarlem en Zandvoort doet? Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mevrouw De Raadt. Mevrouw De Raadt: Daar kan het CDA zich eigenlijk helemaal bij aansluiten. Dan misschien goed om, als de discussie dan nog zo is, over dat punt H: iZoof is al besproken, die taxi, daar verschillen wij dan nog een beetje van inzicht. Wellicht dat daar dan ook nog het een en ander aan informatie kan worden verschaft: wat zijn precies die resultaten, hoeveel mensen zijn er gere-integreerd, welke kosten staan daartegenover en is het misschien, moeten we dit continueren of zijn de risico’s te groot? Sowieso, natuurlijk een taxibranche is sowieso niet zonder risico’s, denk ik. Corona daar nog eens een keertje overheen.
Wellicht zouden we dan ook inderdaad het idee van mevrouw Van der Windt kunnen uitvoeren om gewoon die mensen te laten reintegreren bij een ander bedrijf en niet zozeer een bedrijf in eigen beheer. Dus ik sluit me aan en ik vraag dan daarbij extra om nog wat meer informatie over het taxibedrijf dat we hebben. Dank u wel. De voorzitter: Dank u wel. Mijnheer Rutten. De heer Rutten: Ja, ook een klein beetje een voorbode op wat we ook nog bij de Deelnemingennota hebben straks, maar kan de wethouder dan uitleggen hoe bij de verdere ontwikkelingen Spaarnelanden die daar wordt genoemd, dat hoe de twintig procent ruimte voor commerciële omzet kan worden benut? “Visie en strategie zijn vastgelegd in een visiedocument wegens corona en de besluitvorming over de pilot iZoof is de besluitvorming daarover uitgesteld naar 2021.” Nou, we zitten in de laatste drie maanden van 2021, maar wat is dat dan voor visiedocument van de NV Spaarnelanden, waar nog besluitvorming over moet gaan plaatsvinden? U doet dat in het Deelnemingenverslag. En hoe verhoudt zich dat dan tot die statuten en die ruimte die daar nu nog in geboden wordt, waarvan velen hier – waar de VVD zich van harte bij aansluit – zeggen: ga daar maar eens in schrappen en herzien, want op deze manier vinden wij het te breed.
48
De voorzitter: Dank u wel. Dat was het wat betreft de tweede termijn? Wethouder. Wethouder Roduner: Om even te reageren op de Partij van de Arbeid, ik denk dat het handig is dat we gewoon even een soort, dat heet dan een routekaart maken, waarbij we gewoon even de verschillende elementen die we hier besproken hebben, dus: wanneer zijn de aanbestedingen, wat betekent dat precies, wat zou misschien op korte termijn nog geschrapt kunnen worden zonder directe effecten? Dat we dat proberen inzichtelijk te maken, zodat we met elkaar ook even duidelijk het beeld hebben: hoe gaat dit proces de komende periode lopen? Het is geen proces wat we morgen geregeld hebben, daar moeten we eerlijk in zijn. Ik bedoel, wij zijn ook niet de enige aandeelhouder, we hebben ook nog te maken met een andere aandeelhouder. We hebben met een Raad Van Commissarissen te maken die ook gewoon netjes in positie moet blijven, dus het is denk ik te kort door de bocht om te zeggen: we kunnen nu nog even snel een paar aanpassingen doen. Maar ik denk dat we in ieder geval in zo’n routekaart goed duidelijk kunnen maken wanneer vanuit het college het verstandig zou zijn om tot een statutenwijziging te komen, die we dan nu voorleggen en die ook past bij de activiteiten die wij vinden dat Spaarnelanden moet ontplooien.
Volgens mij, mevrouw De Windt heeft denk ik een aantal technische vragen over het taxibedrijf, maar ik wil inderdaad ook wel met een positief beeld sluiten. Ik was iets later bij deze vergadering, omdat ik bij de uitreiking van de Participatieprijs was. Bij de uitreiking van de Participatieprijs, dat doe ik altijd met mijn pet van Werk en Inkomen, werd er toch eigenlijk schande gesproken dat negentig procent van de Nederlandse bedrijven niks doet aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt helpen en hoe trots wij mogen zijn dat er toch bedrijven in deze regio zijn die daar wel actief mee aan de slag gaan. Dat gaat soms misschien wat ten koste van hun bedrijfsvoering, dus dat levert misschien financieel niet zo’n rendement op, maar dat past wel bij de samenleving die we met elkaar hebben afgesproken dat we zouden zijn, namelijk een samenleving waarin ook in het normale bedrijfsleven gewoon plek is voor mensen die wat meer moeite hebben om hun werk te doen, of dat nou in een taxi te zitten is of misschien het groen, zoals Paswerk dat ook wel doet. Ik denk dat we ongelooflijk trots mogen zijn dat Spaarnelanden ook op die manier en met zo’n taxionderneming ook niet alleen het financiële bekijkt, maar dat we ook moeten denken: ja, dat is ook iets wat toevoegt aan een samenleving op een andere manier.
Ik denk dat dat ook past bij gewoon een modern bedrijf, ik denk dat dat past bij de gemeente Haarlem. Want als ik in de commissie Samenleving zit, dan krijg ik wel eens de wind van voren hoe wij dat als gemeente zelf doen, maar om nu te zeggen: nee, deze mensen hebben geen plek in ons bedrijf, die gaan we ergens anders laten re-integreren. Dat vind ik eigenlijk toch niet het werkgeverschap wat bij een bedrijf als Spaarnelanden, wat gekoppeld is aan de gemeente Haarlem, hoort. Dus ik vraag u wel gewoon om daar in den brede ook naar te kijken en niet enkel met een financiële pet op, maar gewoon kijken: wat zijn de resultaten? Dat kan financieel zijn, maar dat is natuurlijk ook, dat kan ook zijn: is het inderdaad wel voldoende? Kunnen wel voldoende mensen aan het werk via die taxibedrijven worden gehouden? Maar dat is wel de brede blik die ik toch hier zou willen benadrukken. Wat het is gezegd: Spaarnelanden is volgens mij een prachtig bedrijf, levert vanuit aandeelhoudersperspectief ontzettend goede prestaties. Het heeft zijn bedrijf goed op orde, levert gewoon de afgesproken afspraken met de opdrachtgever zoals ze zouden moeten zijn, rapporteert daar ook gewoon transparant en net over, levert rendement op voor deze gemeente, heeft inderdaad opdrachten die wij als gemeente hebben gegeven op een goede manier verwerkt.