1 Zienswijze ontwerpbegroting 2027 Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond en jaarstukken 2025

Collegebesluit

Onderwerp Zienswijze ontwerpbegroting 2027 en jaarstukken 2025 Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2026/197049 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving VTH/ID Dool, van den W., Buskop, R. 06-39290040 wdool@haarlem.nl , rbuskop@haarlem.nl De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) zet zich dagelijks in voor het in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Dat doet de ODIJ voor 14 regiogemeenten waaronder de gemeente Haarlem en de provincie Noord-Holland. In 2024 heeft het Algemeen Bestuur van de ODIJ geconcludeerd dat de organisatie van de ODIJ (financieel) versterkt moet worden om de dienstverlening aan de inwoners en de bedrijven in de gemeenten en de provincie op peil te houden. En om te kunnen voldoen aan de strengere landelijke eisen voor omgevingsdiensten die per april 2026 gaan gelden. Met het programma ‘Basis op orde’ heeft de ODIJ samen met de deelnemende partijen intensief gewerkt aan het op orde brengen van de basis. De eerder aangeboden Kadernota 2027 - waarin de uitgangspunten van een nieuwe financieringsstructuur zijn opgenomen – vormt daarin een belangrijke mijlpaal. Op 8 april 2026 heeft het Dagelijks Bestuur de ontwerpbegroting 2027 en de jaarstukken besproken. De ontwerpbegroting is gebaseerd op de Kadernota 2027, waarop door de gemeenteraad van Haarlem geen wensen en bedenkingen kenbaar zijn gemaakt.

Ook de ontwerpbegroting 2027 – waarin de uitwerking van de nieuwe financieringsstructuur is verwerkt - markeert een belangrijk moment voor de ODIJ. Met de begroting wordt een belangrijke stap gezet in het toekomstbestendig maken van de organisatie. De jaarrekening 2025 heeft een goedkeurende verklaring van de accountant. De ODIJ sluit het boekjaar af met een negatief resultaat van € 7.305 wat komt doordat er meer kosten zijn gemaakt dan begroot. Het negatieve resultaat komt ten laste van de nieuwe reserveprojecten van de ODIJ waarin iets minder wordt gedoteerd. Voordat de ODIJ de ontwerpbegroting 2027 op 1 juli 2026 ter vaststelling aanbiedt aan het Algemeen Bestuur van de GR ODIJ worden de gemeenteraden en Provinciale Staten in de

Kenmerk: 2026/197049

1/7

gelegenheid gesteld om hun zienswijze op de ontwerpbegroting kenbaar te maken. De gemeenteraad van Haarlem wordt voorgesteld de volgende zienswijze kennis van het Dagelijks Bestuur van de GR ODIJ te brengen: Het uitgangspunt van gemeente Haarlem is dat er geen sprake kan zijn van een stapeling van indexatie en dat voor de komende jaren (vooralsnog) wordt uitgegaan van constante tarieven, totdat conform de afspraken de nieuwe index door de gemeenteraad wordt geaccordeerd. Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 19 mei 2026

De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. - Collegebesluit 20 januari 2026 ‘Kadernota 2027 Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond’ (Kadernota_2027_Omgevingsdienst_IJmond) - Raadsbesluit d.d. 19 februari 2026 ‘Zienswijze op de voorgenomen 9e wijziging van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond’ (Zienswijze gemeenteraad op wijziging GR ODIJ) - Collegebesluit d.d. 21 april 2026 ‘Uitvoeringsprogramma 2026 Omgevingsdienst IJmond’(Uitvoeringsprogramma 2026 ODIJ) Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. De raad in de gelegenheid te stellen om door middel van bijgevoegd ontwerpraadsbesluit een zienswijze aan het Dagelijks Bestuur van de Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond (GR ODIJ) kenbaar te maken ten aanzien van de ontwerpbegroting 2027 van de GR ODIJ. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding De Gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond (GR ODIJ) zet zich in opdracht van 14 regiogemeenten en de provincie Noord-Holland dagelijks in voor het in stand houden van een veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit. Voor de aan de GR deelnemende partijen wordt een diversiteit aan wettelijke taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, en milieuadvisering uitgevoerd. In het kader van de in de 2024 gestarte doorontwikkeling van de GR ODIJ tot een financieel robuuste en toekomstbestendige omgevingsdienst is een nieuw financieringsmodel opgesteld. Op basis daarvan zijn de vanaf 2027 geldende nieuwe bijgestelde financiële bijdragen van de deelnemende

Kenmerk: 2026/197049

2/7

partijen bepaald, waarmee de scheefgroei tussen de opdracht en de daarvoor beschikbaar gestelde middelen wordt hersteld. De gevraagde reacties aan de deelnemende partijen op deze nieuwe bijdragen zijn verwerkt in de Kadernota 2027, die vervolgens voor wensen en bedenkingen begin 2026 aan de gemeenteraden en provinciale staten is voorgelegd. De gemeenteraad van Haarlem heeft geen wensen en bedenkingen kenbaar gemaakt. Op basis van de Kadernota 2027 is door de ODIJ de Ontwerpbegroting 2027 opgesteld die nu voor een zienswijze aan de gemeenteraad wordt voorgelegd. Zienswijze ontwerpbegroting 2027 Het Dagelijks Bestuur (DB) van de ODIJ heeft op 8 april 2026 de ontwerpbegroting 2027 vastgesteld (bijlage 2). De gemeenteraden en de Provinciale Staten worden in de gelegenheid gesteld binnen acht weken na het aanbieden van de ontwerpbegroting hun zienswijze over de ontwerpbegroting kenbaar te maken doch uiterlijk 8 juni 2026. De ontwerpbegroting wordt 25 juni 2026 door het Algemeen Bestuur (AB) van de ODIJ vastgesteld en uiterlijk 15 juli ingediend bij Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland. 2. Beoogd resultaat Conform de Wet Gemeenschappelijke Regeling heeft de gemeenteraad de gelegenheid om hun zienswijze op de ontwerpbegroting 2027 kenbaar te maken aan het DB van de ODIJ.

Wanneer de raad een positieve zienswijze afgeeft, zal de aan Haarlem gevraagde financiële bijdrage voor 2027 in de begroting van de ODIJ kunnen worden opgenomen. Met de ontwerpbegroting 2027 herstelt de ODIJ een structureel begrotingstekort van € 1,7 miljoen onder meer door een betere balans tussen incidentele en structurele middelen en herstelt de ODIJ de ontstane scheefgroei tussen de deelnemers. Hiermee wordt het programma Toekomstbestendige Omgevingsdienst IJmond afgerond. De ODIJ vraagt de raad haar zienswijze op de ontwerpbegroting 2027. De raad kan deze aan het algemeen bestuur van de ODIJ meegeven voordat de begroting definitief wordt vastgesteld. 3. Onderbouwing voorstel De ontwerpbegroting 2027 met de nieuwe financieringsstructuur draagt bij aan een evenwichtige en stevige basis voor de (regionale) samenwerking tussen de omgevingsdiensten en de deelnemende gemeenten. 3.1 Begroting 3.1.1. De ODIJ herstelt in de begroting de balans tussen de bijdragen van de deelnemers en de uitvoering van de opdracht. Met de ontwerpbegroting 2027 zet de ODIJ een belangrijke stap in het toekomstbestendig maken van de organisatie. Op basis van de door het AB op 9 juni 2025 vastgestelde uitgangspunten is het nieuwe financieringsmodel doorgevoerd. Daarmee is de disbalans tussen de opdracht en de beschikbare middelen hersteld.

Ook is er een betere balans tussen de incidentele en structurele middelen. Door de inzet van extra structurele middelen stijgt het omzetvolume van de ODIJ met ongeveer 20% (€ 2,6 miljoen). Hiervan is € 1,7 miljoen bestemd voor de dekking van bestaande vaste kosten waarmee ook het meerjarige begrotingstekort wordt opgelost. De omzetstijging draagt daarnaast bij aan de benodigde versterking van de organisatie. Dit vertaalt zich onder andere in een

Kenmerk: 2026/197049

3/7

beperkte groei van de formatie (circa 7,2 fte) en investeringen in opleiding, innovatie en bedrijfsvoering. 3.1.2. De ODIJ heeft ingezet op kostenefficiency. Bij het opstellen van de begroting is door de ODIJ aandacht besteed aan het verzoek van de deelnemende partijen om kostenefficiency te realiseren. In het kader daarvan heeft de ODIJ diverse niveaus van dienstverlening in beeld gebracht op basis waarvan het AB heeft besloten om in ieder geval vast te houden aan het huidige niveau van uitvoering. Op basis van een eerste analyse was het beeld dat de organisatie 17 tot 21 formatieplaatsen nodig had om de kwaliteit en continuïteit in de uitvoering te waarborgen. Zoals ook al in de kadernota tot uitdrukking is gebracht, is door bestuurlijke keuzes het aantal formatieplaatsen teruggebracht tot 7,27 fte. Deze extra formatie is minimaal nodig om de ODIJ toekomstbestendig te maken en de opdracht goed te kunnen blijven uitvoeren. In de begroting 2027 wordt voor zover mogelijk rekening gehouden met externe factoren zoals arbeidsmarktkrapte, stijgende kosten als gevolg van inflatie en de financiële positie van de deelnemende gemeenten, die mogelijk in de toekomst verwachten op de eigen uitgaven te moeten bijsturen. 3.1.3.

Herstel balans tussen incidentele en structurele middelen In reactie op de door de ODIJ aangeboden jaarstukken 2024 en de begroting 2026 heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aangegeven dat het onduidelijk blijft hoe de ODIJ werkt aan het terugdringen van de hoge incidentele baten. Het ministerie heeft aangegeven te verwachten dat in de begroting 2027 daar meer duidelijkheid over wordt gegeven. In de voorliggende ontwerpbegroting wordt de gevraagde duidelijkheid gegeven. Daar waar in de voorgaande jaren nog sprake was van een benodigde incidentele bijdrage door de deelnemende partijen wordt met de introductie van de nieuwe financieringsstructuur de balans tussen de incidentele en structurele middelen herstelt. Door de inzet van extra structurele middelen stijgt het omzetvolume van de dienst met ongeveer 20% (€ 2,6 miljoen). Hiervan is € 1,7 miljoen bestemd voor de dekking van bestaande vaste kosten, waarmee ook het meerjarige begrotingstekort wordt opgelost. 3.2 Jaarrekening 2025 De ODIJ sluit het boekjaar 2025 af met een negatief resultaat van € 7.305. Het negatieve resultaat wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door hogere accountantskosten en advieskosten die verband hebben met de doorontwikkeling van de ODIJ. Omdat de ODIJ over 2025 een negatief resultaat kent, maar gedurende 2025 al een bedrag ad.

€ 1.004.067 heeft toegevoegd de nieuwe bestemmingsreserve vrijval projectgelden zal op de toevoeging een onttrekking moeten worden gedaan van € 7.305. De nieuwe bestemmingsreserve is uitsluitend bedoeld om eventuele verliezen op de projecten op te kunnen vangen, zodat dit niet ten laste komt van alle deelnemers (pag. 45). De accountant heeft een goedkeurende controleverklaring voor getrouwheid verstrekt (bijlage 4). Er zijn geen aanwijzingen van fraude en of niet naleven van wet- en regelgeving.

Kenmerk: 2026/197049

4/7

3.3 Uitvoering a. De ODIJ is afgelopen twee jaar getransformeerd naar een organisatie die steeds meer grip op de bedrijfsvoering krijgt De jaren 2025 en 2026 zijn aangemerkt als transitieperiode waarin de inzichten verder worden uitgewerkt en de toekomst van de ODIJ wordt bepaald. De organisatie komt steeds meer in controle mede dankzij de interventies op de organisatie en de bedrijfsvoering: achterstanden in bedrijfsbezoeken worden ingelopen en de ODIJ werkt aan het verbeteren van de planning en control cyclus en meer grip op de nieuwe organisatiestructuur. De inhaalslag geeft handvatten voor het in het beleidskader genoemde risicogerichte toezicht, draagt bij aan de actualisatie van vergunningen en de actualisatie van het bedrijfsbestand en het zet de trend die de ODIJ in 2025 voortzet. b. De activiteiten van de ODIJ passen bij de ambities van de Uitvoerings- en handhavingsstrategie 2024-2027 en het uitvoeringsprogramma 2027. De ontwerpbegroting bestaat uit twee delen; een opsomming van de inhoudelijk thema’s die een belangrijke rol gaan spelen in 2027 en de verdere versterking van de uitvoeringsorganisatie. Inhoudelijk richt de ODIJ zich op de verdere implementatie en optimalisatie van de Omgevingswet, de versterking van vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en het inspelen op nieuwe maatschappelijke thema’s.

Tegelijkertijd wordt ingezet op datagedreven werken, innovatie en samenwerking met partners onder andere via landelijke trajecten en regionale samenwerkingsagenda’s. Jaarlijks beschrijft de ODIJ in een uitvoeringsprogramma de taken, de projecten en de programma’s die de dienst uitvoert op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, en milieuadvisering. Daarbij wordt ook beschreven welke prioritering in de uitvoering van taken is aangebracht. Zo heeft het college op 21 april 2026 het Uitvoeringsprogramma 2026 (UVP) van de ODIJ vastgesteld. Op basis van de voor 2027 beschikbare middelen wordt eind 2026/begin 2027 het UVP voor 2027 opgesteld. Met een vastgesteld UVP beschikt de gemeente over een document op basis waarvan tussentijds kan worden bijgestuurd op de uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en milieuadvisering. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s Er zijn geen risico’s te benoemen die samenhangen met het uiteindelijk door het AB van de GR ODIJ vast te stellen begroting 2027. Om die reden is in het ontwerpraadsbesluit tot uitdrukking gebracht om geen zienswijze aan het DB van de GR kenbaar te maken. 4.2 Kanttekeningen 4.2.1.

De ODIJ indexeert de meerjarenbegroting met 2,5% Voor de samenstelling van de jaarlijkse begroting wordt uitgegaan van de in de laatst vastgestelde begroting opgenomen ramingen en wijzigingen en wordt tevens rekening gehouden met de laatst bekende cao-afspraken zoals deze gelden voor de gemeentelijke overheid, het prijsindexcijfer voor de overheidsconsumptie en inclusief autonome ontwikkelingen. In de begroting van de ODIJ wordt op voorhand uitgegaan van een indexatie van 2,5% voor de komende jaren. Het uitgangspunt van

Kenmerk: 2026/197049

5/7

gemeente Haarlem is dat er geen sprake kan zijn van een stapeling van indexatie en dat voor de komende jaren(vooralsnog) wordt uitgegaan van constante tarieven, totdat conform de afspraken de nieuwe index door de gemeenteraad wordt geaccordeerd. 4.2.2. Definitief besluit taakharmonisatie Zandvoort Zoals in de ontwerpbegroting door de ODIJ wordt beschreven (zie hoofdstuk 9) is een belangrijk punt voor het bepalen van de richting in de meerjarenraming de uitwerking van het principebesluit van de gemeente Zandvoort om de bouwgerelateerde taken op het gebied van vergunningen, toezicht en handhaving onder te brengen in de Haarlemse ambtelijke organisatie. Als meest passende datum is daarvoor 1 januari 2028 benoemd. Wanneer het definitieve besluit door Zandvoort wordt genomen, heeft dat meerjarige (financiële) consequenties voor de ODIJ en de deelnemende partijen. Bij uittreding van Zandvoort en gelijkblijvende overhead betekent dit dat er een extra financieel bijdrage van gemeente Haarlem gevraagd gaat worden. De verwachting is dat – met het oog op de planning van zowel de gemeentelijke begroting als de begroting van de ODIJ voor 2028 – uiterlijk in de 1e helft 2027 duidelijkheid zal zijn over de definitieve datum van de harmonisatie. 5.

Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Op basis van het nieuwe basistarief voor de dienstverlening van de ODIJ en de nieuwe kostenverdeling wordt de bijdrage van de gemeente Haarlem met ingang van 2027 totaal € 2,179 miljoen. In de Kaderbrief 2027 is de structurele kostenstijging van €266.000,- voor de Programmabegroting 2027 voorzien, bovenop de indexatie. De indexatie wordt opgevangen in het beleidsveld. 5.2 Communicatie Het besluit van de gemeenteraad wordt schriftelijk aan het DB van de ODIJ kenbaar gemaakt. 5.3 Participatie Niet van toepassing. 5.4 Juridisch Ingevolge artikel 35 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen stuurt de GR ODIJ de ontwerpbegroting 12 weken voordat deze wordt vastgesteld door het algemeen bestuur aan de deelnemende gemeenten en provincie. De deelnemers worden in de gelegenheid gesteld een zienswijze naar voren te brengen. In artikel 28 van de GR ODIJ is overeenkomstig de Wet gemeenschappelijke regeling bepaald dat het algemeen bestuur van de GR de jaarrekening vaststelt. 5.5 Planning De zienswijze van de raad over de ontwerpbegroting 2027 wordt zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk op 8 juni 2026 aan het DB van de ODIJ kenbaar gemaakt. Het AB stelt de begroting 2027 op 25 juni

Kenmerk: 2026/197049

6/7

2026 definitief vast en stuurt deze met de zienswijze van de raden aan Gedeputeerde Staten van de provincie Noord-Holland. 6. Bijlagen Bijlage 1. Aanbiedingsbrief ontwerpbegroting 2027 (inclusief overzicht van de ingediende wensen en bedenkingen Kadernota 2027) Bijlage 2. Ontwerpbegroting 2027 Bijlage 3. Gewaarmerkte jaarstukken OD IJmond 2025 Bijlage 4. Accountantsverslag jaarrekening 2025 OD IJmond Bijlage 5. Controleverklaring jaarrekening OD IJmond 2025 Bijlage 6. Publieksjaarverslag OD IJmond 2025 in woord en beeld Bijlage 7. Rapportage Uitvoeringskader 2025

Kenmerk: 2026/197049

7/7