1 Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet IOAW, IOAZ Haarlem 2026

Raadsvoorstel

Onderwerp Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet IOAW, IOAZ Haarlem 2026 Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2026/149856 Loenen, D. van 3.1 Werk WI Beentjes, R.R. 06 39 28 93 97 r.beentjes@haarlem.nl Op 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk in werking getreden. Deze Wet is bedoeld om de kansengelijkheid onder jongeren te vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk. De Wet van school naar duurzaam werk wijzigt de Participatiewet. Met het nieuwe artikel 7a van de Participatiewet hebben gemeenten de opdracht gekregen om alle jongeren tot 27 jaar te ondersteunen bij het vinden van een opleiding, leerwerktraject of werk. Dit doen we in Haarlem al een aantal jaar aan de hand van pro/vso/mbo re-integratietrajecten en leerwerktrajecten voor jongeren, maar is nu een wettelijke verplichting. Met deze nota worden de technische wijzigingen verwerkt in de Reintegratieverordeningen en worden de onderliggende beleidsregels re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem 2023 en ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling en tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Haarlem gewijzigd.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Met dit besluit stelt het college aan de raad voor de wijziging op de Reintegratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ 2017 met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026 vast te stellen. Het college stelt daarnaast de daarop gebaseerde gewijzigde beleidsregels vast. De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. - Raadstuk Vaststellen wijzigingen Afstemmingsverordening en Reintegratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ Haarlem 2017 (2017/210169) in raadsvergadering van 28 september 2017.

Kenmerk: 2026/149856

1/7

-

Besluit college d.d. 19 mei 2026

Raadstuk Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet IOAW, IOAZ 2023 (2023/565477) in raadsvergadering van 29 juni 2023. - Vaststelling beleidsregel Re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem (2015/178460) in de collegevergadering van 9 juni 2015. - Collegebesluit wijziging beleidsregels Re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem (2023/1339010) in de commissie Samenleving van 2 november 2023. 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast. Het college besluit voorts, onder voorbehoud van vaststelling van de Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ 2026 door de raad, vast te stellen: 2. Het Wijzigingsbesluit beleidsregel re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem, en; 3. Het Wijzigingsbesluit beleidsregel ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling en tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Haarlem. de secretaris,

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. De ‘Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet IOAW, IOAZ Haarlem 2026’ met terugwerkende kracht tot 1 januari 2026, vast te stellen. de griffier,

de voorzitter,

1. Aanleiding Op 1 januari 2026 is de Wet van school naar duurzaam werk in werking getreden. Deze Wet is bedoeld om de kansengelijkheid onder jongeren te vergroten door betere begeleiding mogelijk te maken bij de overgang van school naar werk en bij het behouden van werk. Met deze wet wordt de Participatiewet gewijzigd (artikel 7a wordt toegevoegd) en wordt het voor gemeenten mogelijk om

Kenmerk: 2026/149856

2/7

op basis van de Participatiewet jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning te bieden bij de overgang van school naar werk. Met dit besluit stelt het college aan de raad voor de wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewetverordening IOAW, IOAZ Haarlem 2026 vast te stellen en per 1 januari 2026 met terugwerkende kracht in werking te laten treden. Het college stelt daarnaast de daarop gebaseerde gewijzigde beleidsregels vast. 2. Beoogd resultaat Met het vaststellen van de wijzigingsverordening en gewijzigde beleidsregels worden deze in overeenstemming gebracht met de wijzingen in de landelijke wetgeving (de Wet van school naar duurzaam werk), die op 1 januari 2026 van kracht is gegaan. De wijzigingen in de Reintegratieverordening en beleidsregels dragen bij aan het doel om jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning te bieden. 3. Onderbouwing voorstel 1. De wijzigingen in de Re-integratieverordening dragen bij aan het doel om jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning te bieden. Deze wijzigingsverordening draagt bij aan de beleidsdoelstelling van Programma 3 Werken, Inkomen en Schulden uit de begroting. Gemeente Haarlem heeft als doel zoveel mogelijk inwoners mee te laten doen aan de samenleving.

Voor wie dat kan via betaald werk, en voor wie dat (nog) niet haalbaar is door een andere vorm van participatie. De wet- en regelgeving van school naar duurzaam werk bestaat uit vier samenhangende maatregelen: 1. Scholen bieden aanvullende loopbaanbegeleiding tijdens het onderwijs en tot één of twee jaar na diplomering, gericht op de overgang naar vervolgonderwijs of werk. 2. Doorstroompunten begeleiden jongeren zonder startkwalificatie tot 27 jaar terug naar school of naar werk. Voordat deze wet in werking trad werkten scholen in onze regio al samen met het Doorstroompunt (voorheen RMC) om voortijdig schoolverlaten tegen te gaan. Sinds 1 januari 2026 is de doelgroepleeftijd voor doorstroompunten wettelijk verhoogd van 23 naar 27 jaar. 3. Gemeenten bieden jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning richting school, werk of een combinatie van beide. De afdeling Werk en Inkomen van gemeenten zijn met deze wetswijziging verantwoordelijk voor passende begeleiding naar duurzaam werk. In Haarlem gebeurde dit in de praktijk al een aantal jaren via inzet van Agros voor jongeren uit vso/pro/mbo-1 en voor andere jongeren op mbo waar nodig door Spaarne Werkt. Voor jongeren die hier behoefte aan hebben is ondersteuning door gemeenten (via een overgangsdocument vanuit onderwijs) sinds 1 januari verplicht.

Kenmerk: 2026/149856

3/7

Met de Wet van school naar duurzaam werk krijgen gemeenten (via het Doorstroompunt) een centrale regierol in de regionale samenwerking, waardoor onderwijs (mbo/vso/pro) en arbeidsmarkt beter op elkaar aansluiten en de jongere niet uit beeld raak. Dit is dus een sluitende aanpak. 4. Alle partijen werken verplicht samen in een aanvullend regionaal programma. Door het wijzigen van de Re-integratieverordening voorziet de gemeente in regels en ondersteuningsmogelijkheden om jongeren tot 27 jaar meer preventieve en passende ondersteuning te bieden en om deze jongeren beter te begeleiden bij de overgang van school naar werk én bij het behouden van werk. De aanpassing van deze verordening is met name een technische wijziging. De regiegroep VSV (voortijdig schoolverlaten), waar de arbeidsmarkt sinds januari 2026 ook op aangesloten is, werkt aan een sluitende aanpak door middel van het regionaal programma en aan samenwerkingsafspraken. Daarnaast is er in de arbeidsmarktregio een regio-coördinator ‘Jongeren naar werk aangesteld’ en komt er dit jaar vanuit de afdeling Werk en Inkomen een lokaal plan van aanpak. Dit draagt bij aan het beleidsdoel van de gemeente om zoveel mogelijk inwoners mee te laten doen in de samenleving. 2. Het besluit draagt bij aan het uitvoeren van de bredere verordeningsplicht van de gemeente.

Het Rijk heeft gemeenten opdracht gegeven om de verordening aan te passen als gevolg van de Wet Van school naar duurzaam werk en gemeenten zijn verplicht om een nieuwe doelgroep op te nemen in hun re-integratiebeleid. Hierdoor kunnen gemeenten niet alleen beter reageren op problemen, maar actief zorgen voor begeleiding en ondersteuning die voorkomt dat jongeren uitvallen op de arbeidsmarkt. 3. Het vaststellen van de wijzigingsverordening zorgt voor een eenduidig beleid in de regio ZuidKennemerland en IJmond De wijzigingsverordening is ontwikkeld en afgestemd met de regiogemeenten Zandvoort, Heemstede, Heemskerk, Bloemendaal, Beverwijk en Velsen. Voor (PRO/VSO)scholen en (MBO)onderwijsinstellingen en het Doorstroompunt, welke belangrijke ketenpartners zijn in de uitvoering van de Wet van school naar duurzaam werk, is een eenduidig beleid in de regio overzichtelijk en draagt bij aan een samenhangende en doelgerichte aanpak binnen de arbeidsmarktregio, zonder onderscheid te maken naar woonplaats van de jongere.

Kenmerk: 2026/149856

4/7

4. Input onderwijs en doorstroompunt In het kader van de Wet van school naar duurzaam werk wordt samengewerkt met de regiocoördinator van het praktijkonderwijs (PRO) en het voortgezet speciaal onderwijs (VSO), evenals met vertegenwoordiging van het middelbaarberoepsonderwijs (mbo) en coördinator van het doorstroompunt. Deze vertegenwoordigers is om een reactie op de voorgestelde keuzes gevraagd. De opgehaalde input is betrokken bij het verder uitwerken van de beleidskeuzes. Hiermee wordt geborgd dat het onderwijs en het Doorstroompunt betrokken worden bij de totstandkoming van beleid. Dit draagt bij aan een goede onderlinge samenwerking en beleid dat aansluit bij de uitvoeringspraktijk. 5. De wijzigingsverordening zorgt ervoor dat de gemeentelijke beleidskeuzes worden vastgesteld Mede aan de hand van de input van regiogemeenten, onderwijs, het doorstroompunt en de participatieraad is besloten de volgende wijzigingen door te voeren: - Jongeren tot 27 jaar worden toegevoegd aan de doelgroep van de Re-integratieverordening. - Een weigeringsgrond (artikel 3, eerste lid, onderdeel f) en een inhoudelijk artikel (artikel 13D) worden toegevoegd. o Besloten is om de leeftijdsgrens van zestien jaar als facultatieve weigeringsgrond onder artikel 3 eerste lid, niet op te nemen in de re-integratieverordening.

In de praktijk komt het namelijk (in uitzonderlijke gevallen) voor dat een jongeren van 15 jaar al ondersteuning ontvangt bijvoorbeeld via de PRO/VSO dienstverlening. Om deze reden is het niet wenselijk om de leeftijdsgrens van zestien jaar als weigeringsgrond op te nemen. o Wanneer een school de gemeente om ondersteuning van een jongere verzoekt, is het de taak van de school om het overgangsdocument aan de gemeente te verstrekken. Als het overgangsdocument ontbreekt, kunnen gemeenten bepalen dat dit een reden is om een voorziening te weigeren. Besloten is om deze facultatieve weigeringsgrond onder artikel 3, eerste lid, sub f, wel op te nemen in de Verordening. o Besloten is het facultatieve inhoudelijk artikel ‘Specifieke ondersteuning’ niet op te nemen in de re-integratieverordening. Dit artikel zou de mogelijkheid bieden om een specifieke vorm van ondersteuning (zoals een inloopspreekuur) vast te leggen. Er is voor gekozen beleidsruimte te behouden zodat in de praktijk kan worden onderzocht welke vorm van specifieke ondersteuning wenselijk en effectief is. Door deze vorm niet vast te leggen in een verordening behoudt de gemeente ruimte om deze vorm ondersteuning waar nodig aan te passen. o Inhoudelijk artikel 13D is toegevoegd aan de verordening.

Dit artikel houdt verband met de manier waarop gemeenten procesmatig omgaan met verzoeken om een voorziening van scholen of onderwijsinstellingen - Van de gelegenheid is gebruikgemaakt om enkele tekstuele verbeteringen in de Reintegratieverordening door te voeren.

Kenmerk: 2026/149856

5/7

6. Door technische wijzigingen sluiten de beleidsregels aan bij de gewijzigde verordening en gewijzigde Participatiewet. Door de beleidsregels aan te passen wordt verwezen naar de juiste tekst in de wet en de gewijzigde verordening. Daarmee wordt;

-

-

-

In artikel 3 van de gewijzigde beleidsregel re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem, wordt nu ook verwezen naar artikel 7a, eerste lid van de Participatiewet. Hetzelfde geldt voor artikel 2, tweede lid van de gewijzigde beleidsregel ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling en tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Haarlem. Hiermee ontstaat een correcte verwijzing naar de verantwoordelijkheid van het college voor de voorzieningen die ook toezien op de personen jonger dan 27 jaar. Daarnaast wordt in artikel 6, eerste lid, niet langer verwezen naar artikel 10f van de Participatiewet. Dit artikel van de wet is met de inwerkingtreding van de Wet van school naar duurzaam werk, komen te vervallen. Tot slot is artikel 15 aangepast omdat de ondersteuning van visueel beperkten per 1 januari 2024 is overgegaan van de gemeenten naar het Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV).

7. Wijzigingen zijn begunstigend voor de doelgroep De wijzigingen die voortvloeien uit de Wet van school naar duurzaam werk zijn in werking getreden op 1 januari 2026. Aangezien deze wijzigingen een begunstigend karakter hebben, kan aan de wijziging van de Verordening terugwerkende kracht worden verleend. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s Niet van toepassing. 4.2 Kanttekeningen Niet van toepassing. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Communicatie De wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet IOAW, IOAZ 2026 zal in het elektronisch gemeenteblad op Overheid.nl worden gepubliceerd en op de website van de gemeente. Hetzelfde geldt voor de beleidsregels. 5.2 Participatie Op 1 april jl. zijn de beleidskeuzes voorgelegd aan de werkgroep WISA van de Participatieraad en mondeling toegelicht. Tijdens deze bijeenkomst is de werkgroep om een reactie op de voorgestelde

Kenmerk: 2026/149856

6/7

keuzes gevraagd. De Participatieraad heeft niet schriftelijke gereageerd. De opgehaalde input is betrokken bij het verder uitwerken van de beleidskeuzes. 6. Bijlagen - Bijlage 1. Wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet IOAW, IOAZ Haarlem 2026 - Bijlage 2. Was-wordt-tabel bij wijzigingsverordening Re-integratieverordening Participatiewet, IOAW, IOAZ Haarlem 2026 - Bijlage 3. Wijzigingsbesluit beleidsregel re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem 2023 - Bijlage 4. Was-wordt-tabel bij wijziging beleidsregel re-integratie Participatiewet gemeente Haarlem 2023 - Bijlage 5. Wijzigingsbesluit beleidsregel ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling en tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Haarlem - Bijlage 6. Was-wordt-tabel bij wijzing beleidsregel ontheffing van de verplichting tot arbeidsinschakeling en tegenprestatie Participatiewet, IOAW en IOAZ gemeente Haarlem

Kenmerk: 2026/149856

7/7