1. Waarborgfonds collectieve zonnedaken

Informatienota

Onderwerp Waarborgfonds collectieve zonnedaken Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2023/367457 Berkhout, R.A.H. 4.1 Duurzame Stedelijke Ontwikkeling ECDW Kempen, M.S. van 023-5113986 mvankempen@haarlem.nl Een van de actiepunten uit het huidige coalitieakkoord Haarlem (2022-2026) luidt als volgt: “We versnellen energieprojecten op daken door zonneenergiecoöperaties te versnellen door met een waarborgfonds voor eigenaren van daken, bijvoorbeeld in de Waarderpolder, comfort te bieden om hun daken beschikbaar te stellen…”. Naar aanleiding van dit actiepunt heeft het college laten verkennen wat de voor- en nadelen van een dergelijk waarborgfonds zijn. Dit onderzoek is uitgevoerd door Coöperatie Kennemer Kracht. Uit het onderzoek komt naar voren dat een waarborgfonds niet het beste middel is om onzekerheid bij dak-eigenaren weg te nemen. Voorgesteld wordt om onder andere de mogelijkheid van garantstelling(en) te onderzoeken. Het college neemt deze aanbeveling over en zal dit verder verkennen en u hiervan in het derde kwartaal van 2023 nader informeren.

Behandelvoorstel voor commissie

Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 18 april 2023

Deze nota geeft opvolging aan de suggestie voor een waarborgfonds in het huidige coalitieakkoord. In deze informatienota wordt de Commissie Beheer inhoudelijk geïnformeerd over de uitkomsten van het onderzoek. Daarnaast worden de vervolgstappen aangekondigd die naar aanleiding van het onderzoek zullen worden gezet. N.v.t. 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2023/367457

de burgemeester,

1/4

Inleiding In het huidige coalitieakkoord wordt een waarborgfonds voor eigenaren van daken genoemd als een mogelijkheid om energieprojecten op daken door zonne-energiecoöperaties te versnellen. Een waarborgfonds zou eigenaren van daken comfort moeten bieden om hun daken beschikbaar te stellen (pagina 8 van het coalitieakkoord). In dat kader hebben wij een onderzoek uit laten voeren naar de barrières en risico’s omtrent het realiseren van collectieve zonnedaken, en of een waarborgfonds inderdaad een versnelling in de realisatie van collectieve zonnedaken zou kunnen betekenen. Met deze nota informeert het college de Commissie Beheer graag over de voortgang op dit onderwerp door de belangrijkste conclusies uit het onderzoek te delen en de vervolgstappen in kaart te brengen. 2. Kernboodschap De voornaamste conclusies uit het onderzoek (bijlage 1) zijn als volgt: Een waarborgfonds op het niveau van Haarlem lijkt weinig tot geen toegevoegde waarde te hebben Een waarborgfonds is een achtervang voor situaties waarin sprake is van schade die niet kan worden verhaald (onbekende dader) of om risico's op te vangen die niet op een andere manier op te vangen zijn.

Het onderzoek concludeert, op basis van voorbeelden uit het land en gezien de voorwaarden waaraan een waarborgfonds moet voldoen, dat een waarborgfonds in het kader van collectieve zonneprojecten alleen op landelijk niveau in stand zou kunnen blijven. Een Haarlems waarborgfonds zou dus geen geschikt instrument zijn om de realisatie van collectieve zonnedaken te versnellen. Een garantiefonds landelijk à la Bouwgarant is wel mogelijk interessant Een landelijk garantiefonds a la Bouwgarant zou kunnen fungeren in situaties waarin de PVleverancier binnen de realisatie termijn of binnen de garantietermijn failliet gaat. Het garantiefonds zorgt dan dat een andere leverancier die (herstel) werkzaamheden alsnog uitvoert. Dit garantiefonds zou dan dekking verzorgen in de specifieke situatie van faillissement terwijl er ook andere opties denkbaar zijn waarin zich onverwachte een (financiële) situatie voordoet. Daarnaast is ook bij die garantiefonds weer de conclusie dat het landelijk zou moeten zijn. Een garantiefonds lijkt daarmee interessanter maar wellicht nog steeds niet het meest geschikte instrument maar zou verder onderzocht kunnen worden.

Een garantstelling door de gemeente Haarlem heeft in specifieke situaties wel toegevoegde waarde Een garantstelling door de gemeente Haarlem zou van toepassing kunnen zijn in situaties waarin de gebouweigenaar aarzelt om een overeenkomst met een energiecoöperatie aan te gaan. De conclusies uit het onderzoek geven enkele situaties weer waarin dit het geval zou kunnen zijn. Bijvoorbeeld om onvoorziene situaties af te dekken in de eerste jaren van de installatie waarin er nog

Kenmerk: 2023/367457

2/4

geen financiële reserves zijn opgebouwd. Deze onvoorziene situaties zouden verband kunnen houden met onverwachte werkzaamheden aan het dak. Echter, zoals in het onderzoek ook wordt gesuggereerd zouden de situaties en voorwaarden van een garantstelling door de gemeente Haarlem nog nader onderzocht en beoordeeld moeten worden. Een soort van Ontwikkelfonds is steeds relevanter in relatie tot haalbaarheid Daarnaast concludeert het onderzoek dat er werkkapitaal beschikbaar moet zijn in een fase waarin het nog niet duidelijk is of het budget voor het onderzoek als onderdeel van de investering kan worden opgenomen in de business case. Het is goed om te vermelden dat de gemeente Haarlem al een ‘Subsidie Collectieve Zonnestroom’ heeft welke opstartkosten van een collectief zonneproject vergoed. 3. Consequenties Vervolgonderzoek is essentieel Nu een waarborgfonds op schaal van de gemeente Haarlem geen goed instrument blijkt zullen we verder onderzoeken welke (financiële) instrumenten zouden kunnen bijdragen aan het versnellen van de realisatie van collectieve zonnedaken. Ondanks dat de aanbeveling uit het onderzoek was om te kijken naar de mogelijkheden van een garantstelling zal er in het vervolgonderzoek breder worden gekeken naar geschikte (financiële) instrumenten om gebouweigenaren comfort te bieden en de realisatie van collectieve zonnedaken te versnellen.

In dit onderzoek zal expliciet aandacht zijn voor de financiële implicaties, de juridische implicaties en de voorwaarden die zouden moeten worden gesteld bij een dergelijke regeling. Daarnaast zal worden onderzocht of er aanvullende maatregelen nodig zijn in relatie tot de conclusie met betrekking tot een ontwikkelfonds. Mocht de huidige subsidieregeling (Subsidie Collectieve Zonnestroom) niet geschikt blijken dan gaan we in overleg over hoe we deze passender kunnen maken. 4. Vervolg In de komende maanden zullen wij het vervolgonderzoek uitvoeren. De conclusies en de daarmee voorgestelde vervolgstappen zullen in het najaar van 2023 worden gedeeld met de Commissie Beheer. Daarnaast onderzoeken de energiecoöperaties momenteel actief wat de mogelijkheden zijn binnen hun rol en verantwoordelijkheden. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het structureel opbouwen van financiële reserves.

Kenmerk: 2023/367457

3/4

Verder zullen wij, nadat (de conclusies van) het onderzoek met u als Commissie zijn gedeeld, dit onderzoek ook breder delen. Er is bij de energiecoöperaties veel behoefte aan het delen van kennis en informatie, waaronder ook dit onderzoek. 5. Bijlage Bijlage 1: Rapport onderzoek waarborgfonds Haarlem

Kenmerk: 2023/367457

4/4