1 Vrijgave voorlopig ontwerp voor inspraak Koninginneweg Noorder Emmakade e o
Tekst van het document
Collegebesluit
Onderwerp Vrijgave voorlopig ontwerp voor inspraak Koninginneweg & Noorder Emmakade e.o. Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap
Behandelvoorstel voor commissie
Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 1 april 2025
2025/97156 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PCM Koenen, E. 06-43 06 24 26 ekoenen@haarlem.nl In de Koninginneweg, de Noorder-Emmakade en omliggende straten zijn de riolering en bestrating in slechte staat en deze moeten vervangen worden. Het voorlopig ontwerp voor dit groot onderhoud richt zich op het moderniseren van de infrastructuur (riool, bestrating) met aandacht voor vergroening, klimaatadaptatie en behoud van het historische karakter van deze straten. Belangrijke verbeteringen zijn een gescheiden rioolstelsel, zodat regenwater apart wordt afgevoerd, meer groen (ongeveer 26 nieuwe bomen en 900 m2 groenvakken) en duidelijkere rijrichtingen. Bewoners zijn in een vroeg stadium actief betrokken en er zijn twee klankbordgroepen. Het ontwerp weerspiegelt zowel gemeentelijk beleid als wensen uit de buurt en draagt bij aan een duurzame en leefbare openbare ruimte. Het college stuurt dit besluit ter bespreking naar de Commissie Beheer. Volgens afspraak ontvangt de commissie dit besluit ter bespreking, omdat het project midden impact heeft op de belanghebbenden in de buurt. De commissie kan in deze fase nog invloed uitoefenen op het ontwerp. 19 november 2024, collegebesluit, Vaststellen startnotitie Koninginneweg Noorder Emmakade (2024/1588962) Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1.
Het voorlopige ontwerp voor de herinrichting van de Koninginneweg Noorder Emmakade vrij te geven voor inspraak na bespreking in de commissie. de secretaris,
Kenmerk: 2025/97156
de burgemeester,
1/8
1. Aanleiding De riolering en bestrating in de Koninginnebuurt, met name in de Koninginneweg, NoorderEmmakade en de omliggende straten, verkeren in een slechte staat en zijn dringend toe aan vervanging. Het huidige gemengde rioolstelsel, dat dateert uit de jaren ’40 en ’70, voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Daarom is besloten tot grootschalig onderhoud, waarbij het riool wordt vervangen en tegelijkertijd gescheiden wordt, zodat regenwater apart kan worden afgevoerd om wateroverlast te verminderen. Ook de beschadigde bestrating van voetpaden en rijbanen wordt vernieuwd.
Impressie Noorder Emmakade – Tuinlaantje
Het voorlopig ontwerp (VO) richt zich op het vervangen en scheiden van het rioolstelsel, het verbeteren van de bestrating en de verkeersveiligheid, het toevoegen van meer groen en klimaatmaatregelen, met behoud van het historische karakter door materiaalkeuzes. Op basis van het VO wordt onderzocht in hoeverre het mogelijk is om ruimte onder de grond vrij te houden voor warmtenetleidingen in de toekomst, om voorbereid te zijn op de energietransitie. De uitkomst van dit onderzoek wordt verwerkt in het definitieve ontwerp.
Kenmerk: 2025/97156
2/8
Impressie Wilhelminapark met locatie trafo
Bij de totstandkoming van het voorlopig ontwerp is intensief samengewerkt met bewoners via twee klankbordgroepen (Noorder-Emmakade en Koninginneweg/Wilhelminapark) en inspraakmomenten. Hoewel er onder bewoners niet over alle onderdelen consensus bestaat, weerspiegelt het ontwerp nu zowel de beleidsdoelstellingen van de gemeente als de wensen van de bewoners. 2. Beoogd resultaat Na realisatie van dit project beschikken de straten in het projectgebied over een modern, gescheiden rioleringssysteem. Dit vermindert wateroverlast, verbetert de grondwaterstand en zorgt voor de afkoppeling van regenwaterafvoer aan de voorzijde van de woningen. Er wordt extra groen toegevoegd door de aanleg van bomen en groenvakken, wat bijdraagt aan een aantrekkelijke en leefbare omgeving. De inrichting van de straten wordt uniformer volgens de HIOR-straatprofielen. Duurzame en circulaire materialen worden toegepast, passend binnen het beschermd stadsgezicht. Klimaatbestendige maatregelen, zoals regenwaterafkoppeling en vergroening, maken het gebied
Kenmerk: 2025/97156
3/8
beter bestand tegen extreme weersomstandigheden. Daarnaast wordt onderzocht of ondergrondse ruimte kan worden gereserveerd voor een toekomstig warmtenet. De cultuurhistorische waarde blijft behouden en wordt, waar mogelijk, versterkt door hergebruik van materialen, zoals authentieke gebakken klinkers en het terugbrengen van historische verlichtingsarmaturen. Concrete veranderingen: Wilhelminapark • De rijrichting in het Wilhelminapark wordt eenrichtingsverkeer richting Wagenweg om ruimte te maken voor bredere voetpaden. • Er komen bomen en uitstulpingen aan de randen van het park om het verkeer beter te geleiden en te voorkomen dat auto's tegen de richting in rijden. • Het park blijft behouden zoals het is, en het behoud de monumentale bomen.. Koninginneweg • Het schuine parkeren wordt vervangen door langsparkeren, waardoor er meer ruimte komt voor groen, fiets parkeren en voetgangers. • Het parkeren in de zijstraten (Koor-, Leeghwater-, Cruquiusstraat en Tuinlaantje) wordt aangepast van half op de stoep parkeren (stoepparkeren) naar verhoogd parkeren, wat zorgt voor meer orde en ruimte voor extra groen. • De Noorder Emmakade wordt éénrichtingsverkeer, met uitzondering van het deel tussen de Cruquiusstraat en Leeghwaterstraat. 3.
Onderbouwing voorstel 3.1 Het voorlopig ontwerp vertaalt beleid en wensen van bewoners Bij het groot onderhoud van de riolering en straten in dit projectgebied zijn meerdere beleidskaders van toepassing, waaronder het Stedelijk Waterplan, de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR), het Groenbeleid, de Handreiking Inrichting Openbare Ruimte (HIOR), het Mobiliteitsbeleid en de CROWrichtlijnen. Deze beleidsdocumenten zijn geïntegreerd in het voorlopig ontwerp, waarbij ook rekening is gehouden met de wensen van de bewoners. Hierdoor ontstaat een plan dat zowel de gemeentelijke ambities als de behoeften van de buurt weerspiegelt. 3.2 De riolering in het projectgebied is verouderd en moet worden vervangen Het huidige rioolsysteem in het projectgebied is sterk verouderd en toe aan vervanging. Zowel het noordelijke als zuidelijke deel beschikt over een gemengd stelsel voor afval- en regenwater. Door gebrekkige drainage in het zuidelijke deel leidt dit tot een te laag grondwaterpeil. In het tussenliggende gebied is in 2019 al een gescheiden stelsel met drainage aangelegd, wat bijdraagt aan een betere regulering van de grondwaterstand. Het plan is om ook in het noordelijke en zuidelijke deel een gescheiden rioolstelsel met drainage aan te leggen om aan de huidige eisen te voldoen en toekomstige problemen te voorkomen.
In het noordelijke deel is het riool nog in redelijke staat, maar vervanging is noodzakelijk om een gescheiden regenwaterafvoer met drainage te realiseren. Voor de Eerste Emmakade wordt het relinen van het bestaande riool overwogen, zodat verkeershinder wordt beperkt. Relinen is een techniek waarbij de binnenkant van het riool wordt gerenoveerd zonder grote graafwerkzaamheden.
Kenmerk: 2025/97156
4/8
3.3 De voorbereidingen voor een aardgasvrije wijk maken deel uit van de energietransitie De gemeente zet zich in voor duurzaamheid door in de ontwerpfase al rekening te houden met toekomstige warmtenetleidingen. Dit past binnen de langetermijnvisie om de wijk uiteindelijk aardgasvrij te maken. De concrete gevolgen hiervan worden in het definitief ontwerp verder uitgewerkt. Daarnaast wordt het elektriciteitsnetwerk uitgebreid. Netbeheerder Liander heeft aangegeven dat er twee nieuwe transformatorstations noodzakelijk zijn om aan de groeiende elektriciteitsvraag te voldoen. Er is samen met bewoners gezocht naar de meest geschikte locaties voor deze transformatorstations. Met name op de Wilhelminalaan was dit een uitdaging vanwege het karakteristieke straatbeeld. 3.4 Groenparagraaf: het ontwerp richt zich op zowel behoud als uitbreiding van groen In het voorlopig ontwerp wordt, naast het behoud van het bestaande groen, ook meer groen toegevoegd in de straten. Er komen ongeveer 26 nieuwe bomen bij en 900 m² extra groen. Dit is niet alleen goed voor de biodiversiteit, maar helpt ook bij de klimaatadaptatie. De bomen zorgen voor schaduw en verminderen zo de hitte in de zomer, terwijl de groenvakken helpen bij de waterafvoer en zo wateroverlast tegengaan.
Bij de keuze voor nieuwe beplanting zijn inheemse boom- en plantsoorten het uitgangspunt, onder meer omdat dezen beter bestand zijn tegen ziekten. 3.5 Het ontwerp garandeert voldoende parkeergelegenheid voor bewoners Voor het project is onderzoek gedaan naar de parkeerdruk in de wijk, met als doel om te kijken of er mogelijkheden zijn om het fiets parkeren te verbeteren en ruimte te creëren voor extra groen. Uit het onderzoek blijkt dat in de smalle straten, zoals de Koorstraat, Leeghwaterstraat en Cruquiusstraat, de parkeerdruk hoog is en dat er ook (stoepparkeren) wordt geparkeerd. In andere delen van de wijk is er nog voldoende parkeerruimte beschikbaar. Door het parkeren wijk breed te benaderen, ontstaat de mogelijkheid om op strategische plekken parkeerplaatsen te laten vervallen ten gunste van extra fiets parkeerplekken of nieuwe groene elementen. Dit is zorgvuldig afgestemd, zodat de wijk als geheel voldoende parkeercapaciteit behoudt. Tegelijkertijd ontstaat er meer ruimte voor fietsenstallingen en vergroening, waarmee de leefbaarheid en de uitstraling van de wijk zichtbaar worden versterkt. Ook worden in het kader van leefbaarheid en om bewegen te bevorderen op een aantal plekken in het ontwerp bankjes toegevoegd.
3.6 Duurzaamheid wordt op meerdere manieren in het project geïntegreerd Duurzaamheid wordt op verschillende manier geïntegreerd in het project: • Het projectgebied bevat een aanzienlijke hoeveelheid authentieke, gebakken straatstenen. Deze krijgen een tweede leven in het nieuwe ontwerp. Materialen die niet direct hergebruikt worden, gaan naar de grondstoffenhub voor hergebruik elders in de stad. • Nieuwe materialen worden zorgvuldig geselecteerd op basis van duurzaamheid en herbruikbaarheid. • Een gescheiden rioolstelstel verminderd wateroverlast en is beter bestand tegen extreem weer en hoosbuien. • Door beplanting te kiezen die bestand is tegen toekomstige klimaatomstandigheden worden de onderhoudskosten verlaagd en wordt de biodiversiteit verhoogd. • Groenvakken, grote bomen en insectenhotels kunnen de biodiversiteit bevorderen en de leefomgeving verbeteren. (In sommige delen zijn al groenvakken aangebracht)
Kenmerk: 2025/97156
5/8
Deze duurzaamheidsaspecten zijn meegenomen in het VO en worden verder uitgewerkt in het definitieve ontwerp. 3.7 Er is sprake van een historisch verantwoorde herinrichting Het projectgebied valt binnen het beschermd stadsgezicht. In het voorlopig ontwerp is rekening gehouden met de richtlijnen van de HIOR. Er is gekozen voor een inrichting die de cultuurhistorische waarde van het gebied eer aandoet. Een belangrijk uitgangspunt is het behoud van de gebakken klinkers voor de rijbanen en voetpaden, waarbij hergebruik van bestaande materialen voorop staat. Bewoners van de Noorder Emmakade hebben aangegeven de voorkeur te geven aan het vervangen van de huidige tegels door gebakken klinkers die beter passen bij de historische uitstraling van de buurt. Ook hebben zij de wens om de huidige verlichtingsarmaturen te vervangen door armaturen die beter aansluiten bij de sfeer van het gebied. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s • Het verlagen van de grondwaterstand tijdens de werkzaamheden Tijdens de vervanging van de riolering zal de grondwaterstand tijdelijk verlaagd moeten worden. Dit kan risico’s met zich meebrengen, zoals verstoringen in de bodemstructuur waardoor verzakkingen kunnen ontstaan met alle gevolgen van dien.
Om deze risico’s te minimaliseren wordt vooraf een gedegen risicobeoordeling uitgevoerd., Op basis daarvan worden preventieve maatregelen getroffen, voordat de uitvoering van de werkzaamheden begint. • Bewoners niet eensgezind over locatie transformatorstation Een mogelijke locatie voor één van de transformatorstations is het Wilhelminapark. De bewoners hebben hierover een duidelijke en unanieme mening: zij willen dit niet. Over de alternatieve locatie, tussen twee woningen, lopen de meningen uiteen en is er geen eenduidig standpunt. Hoewel Lainder voor deze alternatieve locatie geen vergunning nodig heeft om de werkzaamheden uit te voeren, staat het de bewoners vrij om te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om bezwaar te maken tegen deze keuze.
•
Verkeerswijziging Wilhelminapark mogelijk vertraagd door bezwaren De omzetting van het tweerichtingsverkeer naar eenrichtingsverkeer in een deel van het Wilhelminapark vereist een verkeersbesluit. De verkeerskundige heeft de verkeerstromen in het gebied geanalyseerd, waarbij de politie heeft meegekeken en positief is het eenrichtingsverkeer. Niet alle bewoners zijn blij met het invoeren van éénrichtingsverkeer. Er is een kans dat zij bezwaar aantekenen tegen het verkeersbesluit, wat tot vertragingen in het project kan leiden. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Voor het project Koninginneweg – Noorder Emmakade e.o. is een budget van €5,59 miljoen beschikbaar. Dit budget wordt deels gedekt vanuit de IP post OR.082 uit de Programmabegroting 2025- 2029, waarin €2,26 miljoen is gereserveerd voor de herinrichting van bestrating en groenvoorzieningen. Daarnaast wordt €3,33 miljoen voor rioleringswerkzaamheden gedekt uit stelpost RIO.00.
Kenmerk: 2025/97156
6/8
In de informatienota 2025/0347926 ‘Kostenstijgingen Meerjarenprogramma Onderhoud en Beheer’ worden kostenstijgingen geconstateerd voor projecten in de openbare ruimte. Bij de Kadernota 2026 wordt aandacht besteed aan de impact, de achterliggende redenen en volgt een voorstel voor hoe hiermee om te gaan. Projecten zoals Koninginneweg – Noorder Emmakade e.o. , worden vooralsnog doorgezet, aangezien er geen onomkeerbaar besluit genomen wordt door de inspraak te starten. Eventuele consequenties voor deze projecten zullen onderdeel uitmaken van de integrale afweging bij de Kadernota 2026. De planning van deze VO’s in de commissie beheer wordt in overleg met de voorzitter/griffier van de commissie beheer verdeeld over de commissies in mei en juni. Bij de nadere uitwerking van VO tot DO wordt binnen het project nog gezocht naar optimalisaties of versoberingen. Eventuele consequenties voor dit project maken deel uit van de integrale projecten afweging bij de Kadernota 2026. 5.2 Communicatie De bewoners zijn via brieven en diverse bijeenkomsten geïnformeerd en betrokken bij het concept Voorlopig Ontwerp. Bovendien is er een klankbordgroep van bewoners samengesteld, die actief heeft meegedacht en waardevolle input heeft geleverd gedurende het traject.
Daarnaast zijn de input en adviezen van belangrijke stakeholders, waaronder de politie, de Fietsersbond, Platform Groen en Platform Toegankelijkheid, de klankbordgroep en de overige bewoners betrokken bij het concept Voorlopig Ontwerp. 5.3 Participatie Het project is geclassificeerd als middel-impact project, toch speelt bewonersparticipatie een belangrijke rol. In de initiatieffase zijn ideeën en wensen van bewoners opgehaald en, waar mogelijk, verwerkt in het startnotitie en het programma van eisen, de basis voor dit voorlopig ontwerp. Er zijn twee klankbordgroepen opgericht voor het noordelijke en zuidelijke deel van het gebied, die gedurende het ontwerpproces hebben meegedacht. Dat gaan zij ook doen bij het definitieve ontwerp. Aangezien de klankbordgroepen niet als representatief voor de gehele buurt kunnen worden gezien, is er in de ontwerpfase een bijeenkomsten georganiseerd waar alle bewoners waren uitgenodigd. In het gebied bevindt zich de Cruquiusschool. Er is overleg geweest met het schoolbestuur over manieren om de leerlingen actief te betrekken bij het project. Dit zal plaatsvinden tijdens de uitvoering van de werkzaamheden.
Kenmerk: 2025/97156
7/8
5.4 Planning Het project Koninginneweg – Noorder Emmakade doorloopt de fases van het Haarlems Civiel Planproces, midden impact. De planning is globaal als volgt:
Fase Definitiefase Ontwerpfase Voorbereidingsfase Realisatiefase
Product
Bevoegdheid
Planning
Startnotitie Voorlopig Ontwerp (VO) Definitief Ontwerp (DO) Nadere overeenkomst aannemer Uitvoering werkzaamheden
B&W Commissie B&W
Q3 2024 Q2 2025 Q1 2026 Q2/Q23 2026 Q1 2027 – Q4 2028
6. Bijlagen 1. Voorlopig Voorontwerp - (139377 – concept KNEK VO) 2. Doorsnedes - (139377 Doorsnedes AA, BB en DD en 139777 Doorsnede CC)
Kenmerk: 2025/97156
8/8