1 Vrijgave VO voor inspraak, Herinrichting Gonnetbuurt en omgeving

Collegebesluit

Onderwerp Vrijgave VO voor inspraak: Herinrichting Gonnetbuurt en omgeving Nummer 2025/561487 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling PCM Auteur Clemens, R.C.A. Telefoonnummer 023-511 4699 Email rclemens@haarlem.nl Kernboodschap Het voorlopig ontwerp (VO) voor de herinrichting van de Gonnetbuurt en het Ripperdapark is gereed en kan worden vrijgegeven voor inspraak. Dit ontwerp laat zien hoe de Gonnetbuurt transformeert van een bedrijventerrein naar een levendige, verkeersveilige en klimaatbestendige buurt waar je prettig kunt wonen, werken en ondernemen. Ook de aanpak van het naastgelegen Ripperdapark, een bijzondere plek in Haarlem, is onderdeel van het plan: het wordt opgeknapt en verduurzaamd. De herinrichting omvat de vernieuwing van verharding en openbare verlichting, de aanleg van een regenwaterriool en drainagesysteem, en de inrichting als een 30 km-zone. Daarnaast draagt de aanplant van 57 extra bomen en de aanleg van 1200 m2 nieuw groen flink bij aan de vergroening en klimaatadaptatie van het gebied. Het ontwerp maakt het gebied beter bestand tegen hevige regenval, zorgt voor acceptabele grondwaterstanden en vermindert hittestress. Het voorlopig ontwerp is zorgvuldig opgesteld met input van de buurt, rekening houdend met de belangen van zowel bewoners als ondernemers.

Behandelvoorstel voor Het college stuurt het collegebesluit ter bespreking naar de commissie Beheer. commissie Er is sprake van herinrichting. Het college vraagt daarom de commissie naar haar mening over het ontwerp voordat de inspraakprocedure start. Relevante eerdere Vaststelling startnotitie ‘’Herinrichting Gonnetbuurt en omgeving’’ besluiten (2024/1600627) in commissie Beheer 28 november 2024 Besluit college Het college van burgemeester en wethouders besluit: d.d. 30 september 2025 1. Het voorlopig ontwerp ‘’Herinrichting Gonnetbuurt en omgeving’’ vrij te geven voor de inspraakprocedure. de secretaris,

Kenmerk: 2025/561487

de burgemeester,

1/9

1. Aanleiding De Gonnetbuurt transformeert van een bedrijventerrein naar een levendige buurt om in te wonen, te werken en te ondernemen. Dit vraagt om een grondige herinrichting van de openbare ruimte en noodzakelijk groot onderhoud. De huidige versteende inrichting voldoet niet meer, zeker nu begin 2024 twee nieuwe woontorens zijn opgeleverd en bewoners en de projectontwikkelaar hoge verwachtingen hebben van een groenere en klimaatbestendige omgeving. De projectontwikkelaar betaalt mee aan de herinrichting. De straten van het naastgelegen Ripperdapark, met zijn beschermde historische indeling, hebben eveneens dringend onderhoud nodig. Hier wijzigt de inrichting niet. Beide gebieden kampen bovendien met hoge grondwaterstanden.

Figuur 1: Scope projectgebied

In november 2024 is een startnotitie vastgesteld met randvoorwaarden voor het ontwerp en de participatie. Het voorlopig ontwerp (bijlage 1), is tot stand gekomen met input van buurtbewoners en professionele stakeholders en kan nu worden vrijgegeven voor inspraak. 2. Beoogd resultaat Doelstelling: Het vergroten van de leefbaarheid en klimaatbestendigheid in dit gebied. Acties: Vernieuwing van verharding en openbare verlichting, aanleg van een regenwaterriool en drainagestelsel, inrichting als 30km zone, aanplant van 57 bomen en aanleg van 1200 m2 extra groen. Beoogd resultaat: Een verkeersveilige buurt die prettig is om in te wonen, werken én ondernemen, die bestand is tegen hevige regenval, met acceptabele grondwaterstanden en waarin de hittestress afneemt door vergroening.

Kenmerk: 2025/561487

2/9

3. Onderbouwing voorstel 3.1 Dit onderhoud is noodzakelijk en maakt het gebied tegelijkertijd toekomstbestendig Vanwege de slechte staat van onderhoud hebben deze straten een grondige opknapbeurt nodig. Dit voorlopig ontwerp (VO) zorgt ervoor dat die opknapbeurt ook resulteert in een robuuste en toekomstbestendige inrichting volgens de beleidsregels van Haarlem op het gebied van groen, klimaatadaptatie en mobiliteit. 3.2 De versteende Gonnetbuurt krijgt een stevige groene impuls De openbare ruimte in de Gonnetbuurt is nu nog volledig gericht op bedrijven en mist groen. Enkel de Gonnetstraat heeft bomen. Het Ripperdapark zit riant in het groen en dat blijft zo. In de Gonnetbuurt neemt het groen fors toe: van slechts 250m2 gemeentelijk groen naar 1450m2. Het aantal bomen stijgt van 23 naar 80. Verder zijn alle bestaande bomen opgenomen in het ontwerp zodat er geen kap plaatsvindt. Bestaande bomen in de Gonnetstraat krijgen een groeiplaatsverbetering.

Figuur 2: Impressie C. v. Ruyvenstraat uit schetsontwerp (beeld klopt niet meer 100% qua verdeling parkeren en groenvakken)

3.3 Het VO zorgt voor balans tussen een leefbare woonomgeving en ruimte voor bedrijvigheid De startnotitie ging uit van éénrichtingsverkeer in de hele buurt, zodat een smallere rijbaan volstond en er meer ruimte vrijkwam voor bomen en plantvakken. Dit plan leidde echter tot zorgen bij lokale ondernemers en was ook een aandachtspunt in de raadscommissie beheer. Dit resulteerde in een verkeerskundig onderzoek. De uitkomsten hiervan zijn meegenomen in het huidige VO. In lijn met de wensen van de ondernemers behoudt de Gonnetstraat tweerichtingsverkeer. Dankzij de brede opzet van de straat is er voldoende ruimte voor zowel een groenstrook aan de bewonerszijde (wens van buurtbewoners) als parkeervakken aan de bedrijvenkant (wens van ondernemers). Daarnaast zijn in het VO ook laad- en losplekken zoveel mogelijk aan de bedrijvenkant gelegd zodat het groen aan de zijde van bewoners komt.

Kenmerk: 2025/561487

3/9

De verkeersintensiteit in de Gonnetstraat is bovendien zeer laag. In combinatie met een lengtebeperking voor voertuigen tot 10m – langere voortuigen zijn nauwelijks waargenomen tijdens onderzoek – kan het verkeer veilig draaien op het kruisingsvlak met de Claes van Ruyvenstraat. Deze lengtebeperking zorgt er ook voor dat er ruimte is voor verbetering van de verblijfskwaliteit in dit centrale deel van de buurt. Het VO biedt zo een inrichting die de belangen van zowel ondernemers als bewoners recht doet, en tegelijkertijd bijdraagt aan een toekomst- en klimaatbestendige buurt. 3.4 Aangepaste hoeveelheid parkeerplaatsen in VO na nieuwe parkeerdrukmeting In het gebied is reeds betaald parkeren van kracht. Bewoners van de woontorens parkeren op eigen terrein in parkeerkelders (85 plekken) en hebben geen recht op een parkeervergunning, ook niet voor hun bezoekers. Het aantal op straat aanwezige auto’s is regelmatig inzichtelijk gemaakt met parkeertellingen. Onderstaande tabel toont het getelde aantal auto’s op piekmomenten door de jaren. De cijfers wijzen op een zeer lage parkeerdruk in het gebied. Aantal auto’s op piekmoment in de tellingen 2015

2018

2019

2020

2022

2024

Gonnetbuurt

50

38

48

70

35

41

Ripperdapark

onbekend

39

37

34

46

47

Tabel 1: Piekmomenten uit parkeertellingen van Trajan (resp. Goudappel in 2015). NB. 2020/2022 waren er bouwactiviteiten. Tijdens de telling 2022 waren er coronamaatregelen. Deze tellingen zijn hierdoor minder representatief.

Bij het ontwerpen is gestreefd om de parkeerdruk onder de 85% te houden (omslagpunt waarboven zoekverkeer negatief wordt voor de veiligheid). Bij de startnotitie was het vertrekpunt 80 plekken in de Gonnetbuurt en 53 in het Ripperdapark. Na de startnotitie kwamen de parkeermetingen van 2024 beschikbaar. Dat is eigenlijk het eerste representatieve jaar; de autoblokkade tussen de buurten was er, de nieuwe woontorens waren bewoond en er was geen bouwverkeer of corona. Door de cijfers uit 2024 ook mee te nemen kon het aantal benodigde plekken in de Gonnetbuurt naar beneden, passend bij de meerjarige trend (2020 buiten beschouwing gelaten). Het V.O. is gebaseerd op het vertrekpunt om 62 plekken in de Gonnetbuurt en 62 in het Ripperdapark te maken. O.b.v. de cijfers van de nieuwe situatie van 2024 ontstaat er dan een maximale parkeerdruk van 66%. In dit gebied met ondernemers geeft die reserve qua parkeerdruk ruimte voor het belang van een goede bedrijfsvoering terwijl er nog steeds voldoende ruimte vrijkomt voor groen, fietsparkeren, een betere verblijfskwaliteit en een terras. In het Ripperdapark is het in het V.O. gelukt om 61 plekken op te nemen. Dit resulteert in een parkeerdruk van 77% o.b.v. enkel de cijfers van 2024. Hieronder is nog eens in een tabel weergegeven hoe het V.O. en de startnotitie zich verhouden t.o.v. de bestaande hoeveelheid parkeerplaatsen.

Kenmerk: 2025/561487

4/9

Aantal parkeerplaatsen per buurt Gonnetbuurt

Bestaande situatie

Startnotitie

Voorlopig Ontwerp

93

80

62

53

61

Ripperdapark 69 Tabel 2: Aantallen parkeerplaatsen t.o.v. bestaande situatie

3.5 Het VO investeert door een regenwaterriool extra in duurzaamheid t.o.v. de startnotitie De ‘’Klimaatbestendige stad 2050’’ is een belangrijk uitgangspunt van dit ontwerp. Door vergroening bestrijden we hittestress en houden we water langer vast in het gebied. Daarnaast is het project na de startnotitie uitgebreid met een apart hemelwaterriool om de riolering te ontlasten en regenwater niet onnodig af te voeren richting de zuivering. Deze extra investering is vanwege bodemverontreiniging wel hoger dan gebruikelijk. Naast de duurzaamheidswinst conform het stedelijk waterplan, levert dit bovendien naar de toekomst toe een makkelijke aansluitmogelijkheid richting Spaarne op voor de herontwikkeling van het stationsgebied. Daar zal er ook hemelwater afgekoppeld moeten worden richting open water en zonder hemelwaterstelsel in de Gonnetbuurt/Ripperdapark is dat een forse uitdaging (via bijvoorbeeld de lastige route Kruisstraat richting Nieuwe Gracht). Het ontwerp krijgt verder een hol wegprofiel, met een afvoer op het diepste punt. Bij heftige klimaatbuien zorgt dit voor tijdelijke waterberging op straat. Daarnaast voorkomt een nieuw drainagestelsel dat de grondwaterstanden in natte periodes te hoog worden. Voor het doel van een circulaire stad in 2040 wordt bestratingsmateriaal zoveel mogelijk ter plekke weer gebruikt.

Materiaal dat niet meer past bij het centrum (zoals betontegels) maar wél herbruikbaar is, gaat naar de Haarlemse grondstoffenhub zodat het elders in Haarlem weer gebruikt wordt. Ook aan te leveren materialen komt bij voorkeur uit diezelfde hub. De woontorens zijn reeds aardgasvrij gebouwd. Het herinrichtingsproject levert daarom geen verdere bijdrage aan “Haarlem aardgasvrij 2040”. Om de uitstoot tijdens werkzaamheden te beperken, wordt de geldende trede van het door Haarlem (op basisniveau) ondertekende convenant ‘’Schoon en Emissieloos Bouwen’’ gevolgd. Dit betekent voor licht materieel ‘’zero emissie’’ en verstrengde emissie-eisen aan de uitstoot van overig materieel. Dit convenant maakt ook subsidie voor de inzet van dat schonere materieel mogelijk. Het projectgebied ligt tevens in de zero-emmissiezone waardoor transport met schoner materieel gaat plaatsvinden.

Kenmerk: 2025/561487

5/9

3.6 Het VO doet recht aan de historische context in het Ripperdapark Het Ripperdapark wordt aangepakt met aandacht voor deze bijzondere plek in de stad. De klassieke lantaarnpalen worden opgeknapt en verduurzaamd met energiezuinige ledverlichting. De bestaande, historische indeling blijft grotendeels behouden, met slechts enkele kleine aanpassingen: - De aansluiting met de Parklaan wordt, conform omliggende straten, een uitritconstructie. - Parkeervakken worden op subtiele wijze in het wegdek aangeduid, in lijn met het zonale parkeerverbod dat alleen parkeren in de vakken toestaat. - De verbinding met de Gonnetbuurt wordt ingericht op fietsers en voetgangers. Voor auto’s is deze mogelijkheid al een tijd afgesloten. Deze aanpassingen dragen bij aan een nog groenere uitstraling van het Ripperdapark. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 4.1.1 De bodemverontreiniging in het gebied is een onzekere factor De bodem in de Gonnetbuurt is door haar industriële verleden behoorlijk vervuild. Hoewel er bodemonderzoek is gedaan en de financiële gevolgen voor het grondverzet – inclusief de veiligheidsmaatregelen voor personeel tijdens graafwerkzaamheden en de nodige sanering – zijn ingeschat, blijft dit een onzekere factor. De volledige financiële consequenties zullen pas definitief duidelijk worden tijdens de uitvoeringsfase van het project.

4.2 Kanttekeningen 4.2.1 Het doorzetten van dit project leidt tot extra kosten voor de begroting De kostenraming bij dit VO is hoger dan het bij de startnotitie gereserveerde budget. Dit verschil komt door de extra investering in het regenwaterriool en kosten i.v.m. bodemverontreiniging. Het drukken van de kosten door het ontwerp te versoberen terwijl het project al zo ver is, zou het vertrouwen schaden in de gemeentelijke participatieprocessen en de betrouwbaarheid van de gemeente in het algemeen. Vanwege de gewenste uitvoeringskracht wordt de voorbereiding van dit project doorgezet en zijn de financiële gevolgen verwerkt in de begroting. 4.2.2 Niet alle belanghebbenden zijn het eens met dit VO Ondanks de uitgebreide participatie is niet iedereen positief over het VO. Sportschool Kenamju pleit voor tweerichtingsverkeer in alle straten en wil alle parkeerplaatsen behouden vanwege hun bereikbaarheid. Zij wijzen daarbij op hun ambitie op deze locatie verder te groeien en geven aan geen prioriteit te geven aan vergroening. 4.2.2 Vrachtwagens met oplegger kunnen de buurt niet meer in De lengtebeperking van 10 meter betekent dat grote vrachtwagens met oplegger de Gonnetbuurt niet meer in kunnen. Hierdoor zullen deze voertuigen moeten laden en lossen langs de Friese Varkenmarkt, wat in de praktijk al vaak gebeurt. Uit het verkeerskundig onderzoek blijkt dat er

Kenmerk: 2025/561487

6/9

momenteel nauwelijks voertuigen langer dan 10m door de buurt rijden. De impact van een lengtebeperking is daarom klein. Dit maakt het een verantwoorde afweging om de kwaliteit van de leefomgeving aanzienlijk te verbeteren. 4.2.3 Een fietsverbinding parallel aan het spoor is niet opgenomen in het VO Een fietsverbinding (langs het spoor) via de fietsenstalling aan de Jansweg en het achterpad van Ripperdapark 11 t/m 27 is onderzocht maar niet uitgewerkt in het VO. Er ontstaat geen duidelijk voordeel t.o.v. bestaande routes. Fietsers komen onhandig uit bij de Jansweg, waar men niet mag oversteken of linksaf. De ruimte tussen het spoor en de achtertuinen is voor een deel te smal om zonder grondverwerving een goed tweerichtingsfietspad aan te leggen. Bovendien is er weinig toezicht in deze zone waardoor de route laag scoort op sociale veiligheid. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën De startnotitie (2024/1600627) is 28 november 2024 door de raad vastgesteld met geraamde kosten van € 2,8 miljoen. Zoals aangekondigd in de startnotitie is onderzocht of het haalbaar is om een regenwaterriool aan te leggen. Een hemelwaterriool betekent een forse extra investering van € 3.3 miljoen, mede veroorzaakt door vastgestelde bodemverontreinigingen in de Gonnetbuurt.

Deze extra investering kan gedekt worden vanuit het inmiddels vastgestelde stedelijk waterplan en is naast een duurzaamheidskeuze ook een zeer slimme investering voor de toekomstige herontwikkeling van het stationsgebied. Door dit riool groot genoeg te ontwerpen en nu al aan te leggen kan het stationsgebied er straks makkelijk op aansluiten. Zo wordt voorkomen dat er later alsnog een riool richting Spaarne moet worden gelegd dan wel via de lastige route door de Kruisstraat (richting de Nieuwe Gracht). Hierdoor is het verstandig om dit nu mee te nemen in het werk. Naast deze extra investering blijkt de oorspronkelijke opdracht (maaiveldinrichting en aanleg drainage) vanwege de bodemverontreinigingen € 0.6 miljoen duurder uit te pakken. De raming o.b.v. het V.O. is € 6.7 miljoen. Dit betekent een toename t.o.v. de startnotitie van € 3.9 miljoen. Voorgesteld wordt om € 3.3 miljoen hiervan te dekken vanuit de stelpost riool/stedelijk water en € 0,6 miljoen vanuit de stelpost openbare ruimte. Hiermee is rekening gehouden in de programmabegroting 2026. In het voorjaar van 2025 is de raad met de informatienota ‘’Meerjarenprogrammering openbare ruimte’’ (2025/347926) geïnformeerd over aanzienlijke prijsstijgingen. Deze stijgingen maken een integrale afweging van de budgetten noodzakelijk. Bij de Kadernota 2026 is voor dit project een voorbereidingskrediet van € 601.000 vrijgegeven.

Hierbij is expliciet vermeld dat het project onderdeel zal zijn van de integrale afweging die bij de

Kenmerk: 2025/561487

7/9

Programmabegroting 2026-2030 wordt voorgelegd. In die afweging wordt beoordeeld of versoberingen mogelijk en noodzakelijk zijn om de begrotingsdoelen t/m 2029 te realiseren. Aangezien het starten van de inspraakprocedure geen onomkeerbare financiële gevolgen heeft, wordt het project Herinrichting Gonnetbuurt en omgeving vooralsnog doorgezet. Het uitvoeringskrediet wordt pas aangevraagd bij het DO. Voor nu wordt voorgesteld (uitgaande van een scenario waar niet in wordt versoberd) om de totale kosten in het investeringsplan als volgt te dekken: € 3,8 miljoen is voor de riolering & drainage. Dit komt ten laste van het IP Riool/Stedelijk water; € 2,7 miljoen voor de maaiveldinrichting komt ten laste van het IP OR; € 0,2 miljoen voor de maaiveldinrichting komt uit een bijdrage van de projectontwikkelaar van de woontorens. Het project komt verder niet in aanmerking voor subsidies. 5.2 Communicatie Na vaststelling van het VO ontvangen bewoners en ondernemers een brief met informatie over de inspraakprocedure en de morgelijkheid om een zienswijze in te dienen. Tijdens de inspraakperiode vindt ook een informatieavond plaats waar men zich kan laten bijpraten over het VO en vragen kan stellen. 5.3 Participatie De herinrichting heeft een hoge impact op ondernemers en bewoners in de Gonnetbuurt. Daarom is het participatieniveau ‘’meedenken’’ gehanteerd.

In het Ripperdapark verandert veel minder en is de impact dus ook lager. Bewoners van beide gebieden zijn echter op dezelfde manier benaderd en uitgenodigd voor dezelfde participatiebijeenkomst. Het verslag van het volledige participatieproces is te vinden als bijlage 2 bij dit besluit. De participatie heeft geleid tot aanpassingen in het VO t.o.v. de startnotitie met schetsontwerp, zoals het behoud van tweerichtingsverkeer in de Gonnetstraat en verschuiven van parkeervakken en groen. Daarmee lijkt er genoeg draagvlak te zijn om de inspraakprocedure te starten. 5.4 Juridisch De inspraakprocedure wordt doorlopen volgens de participatieverordening van Haarlem. De zienswijzen die daaruit volgen leiden waar nodig tot een aanpassing van het ontwerp. Nadat de gemeenteraad een definitief ontwerp vaststelt, volgen vergunningen en het verkeersbesluit voor bijvoorbeeld het eenrichtingsverkeer. Deze vergunningen en besluiten bieden bezwaar- en beroepsmogelijkheden voor belanghebbenden.

Kenmerk: 2025/561487

8/9

5.5 Planning

Fase Initiatieffase Definitiefase Ontwerpfase Voorbereidingsfase Realisatiefase

Product Plan van aanpak Startnotitie met PVE Voorlopig Ontwerp (VO) Definitief Ontwerp (DO) Vergunningen Uitvoeringscontract Start uitvoering Oplevering

Bevoegdheid Raad B&W Raad B&W

Planning Gereed Gereed Q4 - 25 Q3 - 26 Q4 - 26 Q4 - 26 Q2 - 27 Q1 - 29

6. Bijlagen 1. Ontwerpnotitie Voorlopig Ontwerp Gonnetbuurt en Ripperdapark (incl. tekeningen) 2. Participatieverslag 3. Verkeersonderzoek Gonnetbuurt, instellen éénrichtingsverkeer

Kenmerk: 2025/561487

9/9