1 Voortgangsbericht weerbaarheid Haarlem

Informatienota

Onderwerp Voortgangsbericht weerbaarheid Haarlem Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsvel Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 25 november 2025

2025/750275 Wienen, J. 6.3 Openbare orde en veiligheid PG Berg, K. van den 06-18354930 kvandeberg@haarlem.nl Omdat het risico op geopolitieke dreigingen, energie-uitval, overstromingen, digitale dreigingen en pandemieën toeneemt neemt de gemeente Haarlem stappen om de maatschappelijke weerbaarheid te vergroten. In deze informatienota informeert het college de raad over de stappen die gemeente Haarlem al heeft gezet en wat er de komende tijd kan worden verwacht. 1. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Bestuur Eerdere documenten aan de raad: 2025/522945 Informatienota Toenemende kwetsbaarheid vraagt om weerbaarheid en veerkracht 8 juli 2025 2025/654796 RIB Lokale en regionale inspanningen om de weerbaarheid van de Haarlemse samenleving te versterken 23 september 2025 Tijdens de commissie bestuur d.d. 11 september jl. is de toezegging gedaan om in de commissie bestuur van 11 december met een meer uitgewerkt plan voor de versterking van de weerbaarheid te komen, waarin de suggesties van de commissie zijn meegewogen (2025/0672704) 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/750275

de burgemeester,

1/5

1. Aanleiding In juli en september bent u geïnformeerd over het landelijk en regionaal programma weerbaarheid en welke voorbereidingen gemeente Haarlem op lokaal niveau treft. Met deze informatienota informeert het college u over de voortgang hiervan. 2. Toelichting In de aanpak voor het versterken van maatschappelijke weerbaarheid volgt gemeente Haarlem de uitgezette lijnen op landelijk en regionaal niveau. Hierbij merken we op dat de het onderwerp weerbaarheid nog sterk in beweging is en het college moet acteren op basis van beperkte informatie en richtlijnen vanuit het Rijk. VNG handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau De VNG heeft in eind augustus 2025 een handreiking gepubliceerd waarin 42 maatregelen staan die gemeenten kunnen nemen. Er zijn 12 maatregelen als prioritair bestempeld. De negen gemeenten binnen de Veiligheidsregio Kennemerland (VRK) hebben afgesproken om eerst uitvoering te geven aan deze 12 prioritaire maatregelen. Wat heeft college al in gang gezet? Op elk van deze maatregelen is een ambtelijk trekker benoemd en gestart met het in kaart brengen wat voor gemeente Haarlem nodig is op die specifieke maatregel. Het college kiest ervoor zoveel als het kan aan te sluiten bij bestaande processen en verantwoordelijkheden in de gemeentelijke organisatie. De 12 maatregelen verschillen en kennen hun eigen tempo.

De overige 30 maatregelen zullen begin 2026 worden opgepakt. De 12 prioritaire maatregelen zijn: 1. Gemeenten brengen de kritieke bedrijfsprocessen, zoals uitkeringen, betalingen en taken op het gebied van openbare orde en veiligheid in beeld en leggen duidelijke waarborgen vast voor de continuïteit ervan. 2. Gemeenten zorgen ervoor dat er in hun Business Continuity Management een prioritering komt voor de meest kritieke bedrijfsprocessen. 3. Gemeenten ontwikkelen een duidelijk communicatieplan richting inwoners in tijden van crisis maar ook in de voor- en nafase. 4. Gemeenten richten noodsteunpunten in, in samenwerking met veiligheidsregio's. De noodsteunpunten voorzien in informatieverstrekking, ook worden de mogelijkheden verkend in het kader van noodstroom en maatschappelijke initiatieven. Sociale partners weten welke noodsteunpunten voor hun wijk relevant zijn. Er zijn afspraken gemaakt over de taakverdeling tussen noodsteunpunten en hulpdiensten. 5. Gemeenten hebben een back-up en/of alternatieven voor stroomvoorziening zoals batterijen en aggregaten (en dan ook voor de daarvoor benodigde diesel) en weten waar die zich bevinden en

Kenmerk: 2025/750275

2/5

hoeveel er nodig zijn voor bedrijfskritische processen (onder meer afvalverwerking en crisisvoorzieningen in het kader van bevolkingszorg). 6. Gemeenten en veiligheidsregio's hebben een protocol in geval van uitval van de drinkwatervoorziening. Bij uitval van waterzuiveringsinstallaties zijn er nood(drink)waterpunten ingericht om de watervoorziening in samenwerking met drinkwaterbedrijven tijdelijk te waarborgen. 7. De gemeente brengt lokale maatschappelijke en (in)formele netwerken in kaart en versterkt de netwerken/ sociale infrastructuur in de wijken met extra aandacht voor verminderd zelfredzame doelgroepen zoals alleenstaande ouders, mindervaliden, ouderen, statushouders, vluchtelingen, etc. 8. Gemeenten faciliteren participatieprojecten/ burgerinitiatieven in de wijken en buurten (leer je buren beter kennen/ samenredzaamheid). 9. Gemeenten en veiligheidsregio's bevorderen zelf- en samenredzaamheid door voorlichting (risicocommunicatie) en bieden inwoners en bedrijven handelingsperspectief over hoe zij zich kunnen voorbereiden op en wat ze kunnen doen bij langdurige verstoringen. Gemeenten sluiten hierbij aan op landelijke campagnes, zoals Denk vooruit. 10. Gemeenten informeren inwoners en ondernemers over de lokale noodsteunpunten in hun wijk en over handelingsperspectieven, bijvoorbeeld met een meterkastkaart. 11.

Gemeenten zorgen ervoor dat democratische processen (o.a. beraadslaging, besluitvorming, verkiezingen en demonstraties) kunnen doorgaan, ondersteund door doordachte en goed geoefende scenario’s voor uiteenlopende situaties. 12. Gemeenten hebben de publieke gezondheidszorg op orde, waarbij GGD's structureel zijn ingericht om ook onder druk hun taken te blijven uitvoeren, en Wmo- en jeugdtaken ook ten tijde van crisis geborgd zijn.

Een aantal maatregelen lichten we uit: Maatregel 1 en 2: Kritische bedrijfsprocessen Sinds 2023 heeft Haarlem beleid op het gebied van bedrijfscontinuïteit (2023/1948368). Dit beleid bevat een afwegingskader om bedrijfsprocessen te kunnen prioriteren. De Business Continuity Manager geeft hieraan uitvoering en neemt nieuwe kennis rondom weerbaarheid zodra deze beschikbaar is daarin mee. Maatregel 3: communicatieplan Sinds 1 november zijn spotjes op radio en televisie te horen en te zien van de landelijke communicatiecampagne Denk Vooruit. Eind november is gestart met de verspreiding van een huisaan-huis boekje richting 8,5 miljoen adressen in Nederland. Eind januari zal elke inwoner een boekje hebben ontvangen.

Kenmerk: 2025/750275

3/5

Gemeente Haarlem heeft een communicatieplan opgesteld dat bij die verschillende momenten aansluit en regelmatig geupdate wordt. Medewerkers en samenwerkingspartners die regelmatig in contact staan met inwoners of ondernemers hebben instructies ontvangen hoe zij mogelijke vragen van inwoners kunnen beantwoorden en waar zij meer informatie kunnen vinden. De gemeente heeft hiervoor een mailadres geopend (weerbaarheid@haarlem.nl). Een webpagina wordt ingericht zodra er voldoende concrete informatie is die met inwoners gedeeld kan worden. Maatregel 4: noodsteunpunten Alle gemeenten in Nederland moeten noodsteunpunten gaan inrichten. Op dit moment is nog beperkt duidelijk waar deze noodsteunpunten aan moeten voldoen. Daarom starten er nog dit jaar pilots in alle veiligheidsregio’s. Binnen de VRK gebeurt dat in Velsen en Heemstede. Zij krijgen hier 18 maanden de tijd voor. Gemeente Haarlem wacht niet af tot de resultaten van de pilots bekend zijn. Voor elk gebied van Haarlem wordt momenteel in beeld gebracht welke locaties mogelijk geschikt zijn als noodsteunpunt. Deze lijst is medio december gereed. In het eerste kwartaal van 2026 wordt bekeken welke locaties als eerste in aanmerking komen als noodsteunpunt, zodat we snel kunnen handelen zodra meer duidelijk is aan welke voorwaarden zo’n noodsteunpunt moet voldoen.

Gemeente Haarlem gaat in gesprek met de beheerders en gebruikers van die locaties en bekijkt of en welke aanpassingen aan de locaties nodig zijn. Het idee is om stapsgewijs te groeien naar een stadsdekkend netwerk van noodsteunpunten. 2. Uitvoering en vervolg Regionale samenwerking Voor de afstemming van bovenstaande 12 maatregelen en de communicatieboodschap is in de negen gemeenten van de Veiligheidsregio Kennemerland een tweewekelijks bestuurlijk overleg met de negen regioburgemeesters. Daarnaast is er een ambtelijk overleg met de coördinerend gemeentesecretaris (Haarlem) en de directeur van de VRK. Het regionale programmateam en het regionale communicatieteam zorgen voor de daadwerkelijke doorvertaling naar de gemeenten. Via deze lijnen wordt ook landelijke informatie en kennis gedeeld. Inrichting programma Weerbaarheid De afgelopen maanden werkte een klein aanjaagteam binnen de gemeente Haarlem aan interne bewustwording en de eerste stappen in het organiseren. Op dit moment wordt dit team omgevormd naar een programmateam onder aansturing van de gemeentesecretaris. Het college kiest ervoor om het programma weerbaarheid zo dicht mogelijk tegen de bestaande processen aan te organiseren en geen parallel spoor in te richten. Het is immers de verwachting dat weerbaarheid structureel onderdeel van de gemeentelijke taak zal blijven.

En veel van de maatregelen die nodig zijn behoren nu al tot het gemeentelijke takenpakket. Tegelijkertijd zal er behoefte blijven aan centrale coördinatie en de mogelijkheid om snel te kunnen escaleren en opschalen indien de uitvoering van de maatregelen of landelijke/regionale ontwikkelingen hierom vragen.

Kenmerk: 2025/750275

4/5

Daarnaast kijkt het college ook op welke wijze het werken aan weerbaarheid kan bijdragen aan reguliere doelen van de gemeente, zoals vergroten samenredzaamheid en optimaliseren van gebruik en onderhoud van maatschappelijke voorzieningen. Financiën Het is duidelijk dat weerbaarheid behoorlijk wat vraagt van de samenleving en van de gemeentelijke organisatie. Het gaat zowel om de programmacoördinatie als om de capaciteit en kosten om maatregelen uit te voeren. In deze fase kan dit opgevangen worden vanuit de bestaande middelen en formatie. De financiële consequenties voor het begrotingsaldo zullen ter integrale afweging worden voorgelegd in een volgende raadsperiode. Het Rijk stelt beperkt financiële middelen beschikbaar gesteld aan gemeenten. Dit jaar en volgend jaar worden er vooral financiële middelen beschikbaar gesteld voor de pilot noodsteunpunten. Vervolg In het eerste kwartaal van 2026 is bekend welke extra stappen er nodig zijn voor de 12 prioritaire maatregelen. Ook inventariseert het college in dat kwartaal welke van de overige maatregelen relevant zijn voor Haarlem, zodat deze geprioriteerd kunnen worden en in gang gezet. Bij de Kaderbrief 2027 zal de raad gevraagd worden om middelen beschikbaar te stellen. De raad zal rond de zomer op de hoogte worden gebracht van de voortgang. 3. Bijlagen -

Kenmerk: 2025/750275

5/5