1 Voortgang uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijnsbeleid

Informatienota

Onderwerp Voortgang uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijnsbeleid Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/489762 Berkhout, R.A.H. 4.5 Overige beheerstaken BBOR Hilgen, S. 06-39814661 shilgen@haarlem.nl De raad heeft op 28 november 2024 het Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn en het Uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijn 2024-2026 vastgesteld. In deze informatienota wordt inzicht gegeven in de stand van zaken van de maatregelen uit het Uitvoeringplan uit de afgelopen periode. Er wordt per maatregel de stand van zaken aangegeven. Een aantal maatregelen is later gestart dan oorspronkelijk gepland maar deze liggen op schema om in 2026 afgerond te worden. Uitzondering is de tegemoetkoming van dierenartskosten voor minima; deze pilot is gestart per 19 januari 2026 en zal door de tweejarige opzet tot eind 2027 doorlopen.

Behandelvoorstel voor commissie

1. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer vanwege het belang dat de commissie hecht aan de uitvoering van de maatregelen.

Relevante eerdere besluiten

Raadsvoorstel vaststellen Haarlems Dierenwelzijnsbeleid (2024/1822704) Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn 2024-2026 Uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijn 2024-2026 Motie 11 Pilot ondersteuning dierenartskosten minima PvdD PvdA SP JH GLH Motie Vreemd aan de Orde van de dag 29 juni 2022: ‘Noodtoestand voor de biodiversiteit’

Besluit college d.d. 27 januari 2026

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/489762

de burgemeester,

1/6

1. Aanleiding Op 28 november 2024 heeft de raad het beleidsplan Haarlems Dierenwelzijnsbeleid vastgesteld met bijbehorend uitvoeringsplan. Met deze informatienota brengt het college de raad op de hoogte van de ontwikkelingen rond deze activiteiten. Met de start van de pilot tegemoetkoming dierenartskosten voor HaarlemPashouders kan motie 11 Pilot ondersteuning minima bij dierenartskosten af worden gedaan. 2. Toelichting Hieronder wordt inzicht gegeven in de huidige stand van zaken rond de uitvoering van alle 23 maatregelen. 1. Dienstverleningsovereenkomst vervoer, opvang en verzorging van zwerfdieren. De verwachting is in het eerste kwartaal 2026 de overeenkomst met de Dierenbescherming te sluiten. 2. Gebruik Trap-Neuter-Return methode. Vanwege juridische eisen kan de Trap-Neuter-Return methode (TNR)1 niet worden uitgevoerd tenzij er een eigenaar aan een zwerfkat is toegeschreven. De gemeente is in overleg over de juridische consequenties van het op zich nemen van het eigenaarschap. Indien de juridische consequenties te overzien zijn voor de gemeente kan de opdracht voor de TNR methode namens de gemeente bij de Dierenbescherming belegd worden. Startdatum voor deze maatregel is nog niet bekend maar is beoogd voor het tweede kwartaal 2026. 3. Tegemoetkoming in kosten kat chippen en neutraliseren. De gemeente heeft afspraken gemaakt met Stichting Zwerfkatten.

De opdracht is verstrekt aan de stichting en uitvoering van de chip en sterilisatie actie start op 19 januari 2026 en zal lopen tot en met 30 april. Daarmee is deze maatregel afgerond. Na afloop van de actie wordt deze maatregel geëvalueerd. 4. Pilot Tegemoetkoming dierenartskosten voor HaarlemPashouders. Dierenartsen in Haarlem kunnen vanaf het begin van 2026 een beroep doen op een gemeentelijk subsidie waarmee HaarlemPashouders tegemoet worden gekomen in de geneeskundige kosten. De tegemoetkoming betreft maximaal € 200 per HaarlemPashouder per kalenderjaar. De tegemoetkoming wordt volledig in mindering gebracht op de dierenartsrekening, HaarlemPashouders hoeven dit dus niet voor te schieten. De pilot start met twee klinieken, waarbij nog twee klinieken aan zullen sluiten zodra hun subsidieaanvraag binnen is en goedgekeurd. Deze pilot loopt van 19 januari 2026 tot en met december 2027. De evaluatie vindt plaats in het vierde

1 TNRC in de praktijk – Stichting Zwerfkatten Nederland.

Kenmerk: 2025/489762

2/6

kwartaal van 2027. Met de start van de pilot wordt motie 11 Pilot ondersteuning minima bij dierenartskosten afgedaan. 5. Dierenvoedselbank. Voedselbank Haarlem heeft het assortiment sinds het vierde kwartaal van 2025 kunnen uitbreiden met dierenvoeding. De gemeente heeft voor de levering van de dierenvoeding een overeenkomst gesloten met Albert Heijn Spoorwegstraat. De Voedselbank was enthousiast over de uitbreiding van het assortiment en in overleg zetten we de uitbreiding van het assortiment door in 2026. Daarmee is deze maatregel eind 2026 afgerond. 6. Natuur-en Milieueducatie. In de diverse educatieve programma’s op de verschillende Haarlemse Natuur- en Milieueducatie (NME) locaties is aandacht voor de vele aspecten van het dierenwelzijn. Dit omvat bijvoorbeeld het programmaonderdeel dat voor scholen wordt georganiseerd en waarmee elk jaar tussen de 800 en 1000 leerlingen worden bereikt. De inzet bij Natuur- en Milieueducatie is doorlopend en verloopt naar verwachting. De NME organiseert daarnaast jaarlijks vier festivals. Tijdens het Houthoeve Festival van afgelopen 20 september werd aandacht besteed aan (zwerf)afval en grondstoffen, én kwam dierenwelzijn aan bod in workshops, theatervoorstellingen en spellen. (Houthoeve Festival | Haarlem duurzaam) 7. Diervriendelijkere inrichting bij projecten.

Diervriendelijke inrichtingselementen zijn opgenomen in het gemeentelijk Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Deze worden bij diverse projecten toegepast en is regulier beleid. Zo is de aanleg van natuurvriendelijke oevers meegenomen in activiteiten binnen de Regio Deal MRA West Beter in Balans, is er een faunapassage meegenomen in de plannen voor de Waddenstraat en de Prins Bernhardlaan en wordt er één voor de Marnixstraat onderzocht. De straatkolken rond het compensatiegebied voor de rugstreeppad op Schoteroog zijn voorzien van paddentrappen (zie ook het filmpje) en bij de Haaremmer kweektuin en Park Oosterspaarn zijn bijenburchten geplaatst. 8. Onderzoeksprogramma diervriendelijk isoleren. In de afgelopen periode zijn alle onderzoeken die nodig zijn om te komen tot het Soorten Management Plan (SMP) van Haarlem uitgevoerd. De Omgevingsdienst OD IJmond is hierbij betrokken en heeft goedkeuring gegeven aan de methodiek en de onderzoeken. In het eerste kwartaal van 2026 zal het schrijfproces van het SMP starten en de planning worden uitgewerkt. 9. Verlichting uit in parken en grote groenstructuren Voor planten en dieren is donkerte cruciaal voor oriëntatie, navigatie, jachtgedrag en voortplantingsritmes. Het toevoegen van donkerte aan groenstructuren en parken is daarom één van de acties uit het uitvoeringsplan Dierenwelzijn.

Naast de ecologische belangen spelen echter ook de

Kenmerk: 2025/489762

3/6

sociale veiligheid en verkeersveiligheid een grote rol voordat overgegaan kan worden tot het toevoegen van donkerte. Daarom wordt er gewerkt aan een weloverwogen afwegingskader om alle aspecten die hierbij komen kijken goed mee te wegen. De conceptaanpak is voorzien in het tweede kwartaal van 2026 en zal met uw raad worden besproken. 10. Vergroten biodiversiteit. De gemeente Haarlem werkt conform de landelijke Gedragscode Soortenbescherming. Ook voert de gemeente binnen Natuur Netwerk Haarlem maatregelen uit om de biodiversiteit en ecologische waarden erin te versterken. Hierbij hebben reparaties en verbeteringen rond de paddenpoelen in de Waarderpolder ertoe geleid dat er dit jaar voor het eerst weer paddenlarven en kleine rugstreeppadden zijn gevonden en is in stadsdeel Zuid-West de duinrel hersteld met hoge bijzondere ecologische waarde. Daarnaast is onder andere het maaien diervriendelijker geworden met de aanpak ‘Anders maaien’. Ook zijn 566 bomen aangeplant ter vervanging van de door storm Poly omgewaaide exemplaren, waarvan alle zijn voorzien van de ‘All the way to planetproof’ certificering. Het vergroten van de biodiversiteit is een doorlopende maatregel en verloopt naar verwachting. 11. Verbeteren ecologische kwaliteit Veerplas. Om de waterkwaliteit te verbeteren voor het waterleven van de Veerplas worden er de komende twee winters baggerwerkzaamheden uitgevoerd.

Het project wordt uitgevoerd door het Recreatieschap Spaarnwoude. De gemeente Haarlem draagt 1 miljoen euro bij in de kosten. In 2028 zijn de werkzaamheden afgerond. 12. Vogelhospitaal Met het Vogelhospitaal wordt begin 2026 een dienstverleningsovereenkomst afgesloten waarmee de verhouding tot de gemeente zakelijker is en financiële zekerheid en continuïteit beter zijn gewaarborgd. Dit helpt de instelling om zich verder te kunnen professionaliseren. 13. Egelopvang Met de Egelopvang wordt begin 2026 een dienstverleningsovereenkomst afgesloten waarmee de verhouding tot de gemeente zakelijker is en financiële zekerheid en continuïteit beter zijn gewaarborgd. Dit helpt de instelling om zich verder te kunnen professionaliseren. 14. Sportvisserij Onder het reguliere beleid valt er een jaarlijkse afstemming met de Hengelsportvereniging Haarlem over handhaving en het bespreken van het uitfaseren van visloodjes. In 2025 is dit gecombineerd met een praktijkbezoek aan de Veerplas waar de Hengelsportvereniging Haarlem helpt met monitoring van de waterkwaliteit in verband met de baggerwerkzaamheden. 15. Ontheffing gebruik busbaan door dierenambulances.

Kenmerk: 2025/489762

4/6

Onder het reguliere beleid kunnen dierenambulances kunnen in Haarlem gebruik blijven maken van de busbaan. De ontheffing wordt gecontinueerd in 2026 en helpt om dieren bij nood snel te kunnen helpen. 16. Inzet van dieren op evenementen wordt vergunningplichtig De inzet van dieren is eind 2025 opgenomen in de Algemene Plaatselijke Verordening gemeente Haarlem. De algehele inzet van dieren verbieden, is wettelijk niet mogelijk. Via de vergunningsplicht kan de gemeente beter nagaan hoeveel, hoe vaak en welke dieren worden ingezet. Ook kan er zo bij misstanden sneller worden ingegrepen. Deze maatregel is hiermee afgerond. 17. Samenwerkingsverband DierVizier De gemeente is aangesloten bij het netwerk DierVizier en is betrokken geweest bij diverse webinars en evenementen. Daarbij heeft het netwerk bijgedragen aan het verkennen van diverse maatregelen zoals de inzet van dieren bij evenementen en mogelijkheden voor de tegemoetkoming in dierenartskosten. Deze maatregel is doorlopend. 18. Ganzenbeheer Tijdens het werkbezoek van de gedeputeerde op 31 januari 2024 is door de provincie toegezegd om de wijkbewoners over het ganzenbeheerplan dat in 2025 gereed is, te informeren. De gemeente is nog niet op de hoogte van een datum hiervoor. 19. Communicatie Onder het reguliere beleid worden regelmatig interviews en filmpjes met de stadsecoloog gepubliceerd.

Daarbij is er in een nieuwsbericht over de nieuwe vorm van maaien ook gewaarschuwd voor de gevaren van grasaren voor huisdieren, en is er via Instagram ingegaan op het broedseizoen in combinatie met de inzet van kattenbelletjes. Ook wordt het belang van inheemse en biologische planten onder de aandacht gebracht bij de bewoners tijdens lezingen, wandelingen en social media. 20. Bekendheid geven aan Dierenbuddy De gemeente Haarlem faciliteert de samenwerking tussen de partners als Buurts en de Dierenbescherming om over het programma te communiceren. Vanuit de samenwerkingspartners kan het beste over het programma worden gecommuniceerd. Verder voorziet de gemeente het programma van extra financiële middelen. In 2025 is op deze manier invulling gegeven aan 14 hulpvragen waarbij 23 dieren zijn geholpen. Daarnaast zijn er 13 nog actieve hulpvragen in behandeling. 21. Communicatie dieren in nood en crisisopvang De gemeente heeft bemiddeld in het arrangeren van overleg over hulp aan dieren in nood tussen de Dierenbescherming en de Veiligheidsregio Kennemerland. Overleg over crisisopvang van dieren is gaande.

Kenmerk: 2025/489762

5/6

De stickers ‘huisdieren in nood’ dienen om hulpdiensten te attenderen op de aanwezigheid van dieren in huis bij calamiteiten als brand e.a. Deze zijn te vinden op de NME locatie in de Haarlemmer Kweektuin en zijn verspreid op diverse gemeentelijke locaties zodat inwoners thuis zichtbaar kunnen maken dat zij huisdieren hebben. Deze maatregel is hiermee afgerond. 22. Datagedreven werken Datagedreven werken is regulier beleid. In het kader hiervan is het Natuur Netwerk Haarlem digitaal toegankelijk gemaakt op het open data kanaal van de gemeente: kaart.haarlem.nl. 23. Leskisten NME De vernieuwing van de leskisten ligt op schema, waarbij er zestien vernieuwde leskisten gerealiseerd zijn. Deze zijn thematisch opgezet en besteden veel aandacht aan dierenwelzijn. In 2026 zal NME dit aantal nog verder uitbreiden. Deze maatregel ligt op schema en zal in het vierde kwartaal 2026 afgerond zijn. 3. Resultaten en/of consequenties De activiteiten en maatregelen van het Uitvoeringsplan dragen bij om het dierenwelzijn te vergroten, de biodiversiteit te verhogen en diereigenaren met een minimum inkomen te ondersteunen. Maatregel 2 kent nog onzekerheid over de mate van aanspraak op het budget. Er loopt een juridisch vraagstuk rond TNR. 4. Uitvoering en vervolg De activiteiten uit het Uitvoeringsplan Dierenwelzijn lopen tot en met het jaar 2026 en zullen daarna worden geëvalueerd.

De pilot Tegemoetkoming dierenartskosten voor HaarlemPashouders loopt tot en met 2027 waarna de betreffende motie 11 hierover kan worden afgedaan. Eind 2026 / begin 2027 zal het college u opnieuw op de hoogte brengen van de voortgang op onderdelen van het Uitvoeringsplan Dierenwelzijn 2024-2026.

Kenmerk: 2025/489762

6/6