1 Voortgang OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid en Financiële bijdrage gemeente Haarlem

Raadsvoorstel

Onderwerp Voortgang OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid en Financiële bijdrage gemeente Haarlem Nummer 2025/215459 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H., Leeuwen, B. van, Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.4 Ruimtegebruik Afdeling PG Auteur Schouwenaars H., Postma J. en Tobben P. Telefoonnummer 06-51304873 Email hschouwenaars@haarlem.nl Kernboodschap Sinds enkele jaren werken Haarlem, provincie Noord-Holland, Vervoerregio Amsterdam, Gemeenschappelijke regeling Bereikbaarheid Zuid- Kennemerland en het Rijk samen aan het regionaal OV-Knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. Het knooppunt is noodzakelijk om de schaalsprong van het regionale OV in het westen van de Metropoolregio Amsterdam (MRA) mogelijk te maken. De groei van het OV is nodig om de toenemende mobiliteitsbehoefte op te vangen die ontstaat door de woningbouwopgave van 175.000 woningen in de MRA, waarvan 10.000 in Haarlem. Het voorlopig ontwerp van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid is gereed en de aanbesteding is gestart. Het college beoogt realisatie volgens planning te starten in 2025, met beoogde opleveringen vanaf eind 2028. Om deze planning haalbaar te maken en de aannemer in de loop van 2026 te kunnen laten starten met de werkzaamheden, worden in 2025 al voorbereidende maatregelen getroffen zoals het verleggen van kabels en leidingen en het verleggen van een sloot.

Omdat de aanbesteding nog loopt, zijn de nadere financiële gegevens opgenomen in een geheime bijlage.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stelt voor om de Haarlemse bijdrage te bekrachtigen met een raadsbesluit. De aan partners toegezegde bijdrage van Haarlem is €21 miljoen. Besluitvorming over de Haarlemse bijdrage zorgt er voor dat alle benodigde besluitvorming gereed is op het moment van gunning. De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. Er wordt geheimhouding opgelegd op de financiële bijlage, ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid. De geheimhouding

Kenmerk: 2025/215459

1/8

Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 15 april 2025

is op te leggen tot en met de oplevering van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. • Verlenen kapvergunning vooruitlopend op realisatie OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid om een sloot en kabels en leidingen te kunnen verleggen (2025/112593), collegebesluit 11-02-2025. • OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid; aanvraag aanvullend voorbereidingskrediet en krediet verleggen kabels en leidingen (2024/1043950), raadsbesluit 28-11-2024. • Voorlopig Ontwerp OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid vrijgeven voor inspraak (2023/1133816), collegebesluit 24-09-2024. • Stedenbouwkundig Plan mobiliteitshub Haarlem Nieuw Zuid (2023/256530), collegebesluit, 04-04-2023. • Vaststellen noordvariant als voorkeursvariant mobiliteitshub Haarlem Nieuw Zuid (2022/609866), raadsvergadering 19 juni 2022. • Stedenbouwkundig programma van eisen knooppunt Haarlem Nieuw-Zuíd (2021/0266076), raadsvergadering 1 juli 2021. • Ontwikkeling OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid (2020/691440), raadsvergadering 26-11-2020. • Startnotitie integrale Toekomstvisie 2020-2040 Stationsgebied (2019/672177), raadsvergadering 19-12-2019. Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het voorstel aan de raad vast te stellen. 2.

Op grond van artikel 87 van de Gemeentewet geheimhouding op te leggen ten aanzien van de financiële bijlage, ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente indien kostenramingen en de totstandkoming van de dekking van de kosten in dit collegebesluit door derden gebruikt kunnen worden bij de aanbesteding van het OV-knooppunt en de nog te voeren financiële onderhandelingen door de gemeente met de geselecteerde aannemer, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid. 3. De geheimhouding op te leggen tot en met de oplevering van het OVknooppunt Haarlem Nieuw Zuid om te voorkomen dat voorinformatie bij financiële onderhandelingen gedurende de uitvoering leidt tot discussie, niet marktconforme kostenopgaven en vertraging. de secretaris,

Kenmerk: 2025/215459

de burgemeester,

2/8

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Kennis te nemen van de voortgang op de werkzaamheden ten behoeve van het Regionaal OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. 2. Kennis te nemen van de stand van zaken van de bekostiging van Regionaal OVKnooppunt Nieuw Zuid, waaronder de resterende risico’s en beheersmaatregelen. 3. De netto eigen dekking van de gemeente Haarlem voor Regionaal OVKnooppunt Nieuw Zuid te bepalen op €21 miljoen en hiervoor IP-post ONT.07 OV Knoop Nieuw Zuid op te hogen met €12,6 miljoen ten laste van post ONT.00 ‘stelpost Cofinanciering OV-Knooppunten en gerelateerde gebiedsontwikkelingen’. de griffier,

de voorzitter,

1. Aanleiding In september 2024 is de aanbesteding van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid gestart. De aanbestedingsprocedure kent twee fasen: de selectiefase (selecteren welke partijen een aanbieding mogen doen) en de inschrijvingsfase (prijsvorming). In de periode september 2024 – januari 2025 is de selectiefase doorlopen. Op 4 februari startte de inschrijvingsfase van de aanbesteding. Het college ontvangt medio juni van dit jaar de aanbiedingen van de inschrijvende partijen. Het college neemt in juli een voorlopige gunningsbeslissing. Medio augustus 2025 vindt de definitieve gunning plaats. Zoals aangekondigd in de raadsinformatiebrief (2025/109352) met de titel: “Start van de inschrijvingsfase voor het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid op 4 februari 2025” legt het college een raadsvoorstel voor waarbij ingegaan wordt op: o de stand van zaken met betrekking tot de bijdragen van partners; o een voorstel ten aanzien van de bijdrage van gemeente Haarlem en de dekking daarvan; o de risico’s en risicobeheersende maatregelen die in de aanbesteding zijn opgenomen terzake van de bijdragen van derden; o informatie over de voorbereidende werkzaamheden dit (voor)jaar, vooruitlopend op de realisatie van het OV-knooppunt door de aannemer. Omdat de aanbesteding nog loopt zijn de eerste drie bullits in de geheime bijlage opgenomen.

Kenmerk: 2025/215459

3/8

De genomen stappen tot nu toe zijn: • In 2020 is door middel van een locatieonderzoek de Schipholweg tussen het Spaarne en de Europaweg aangewezen en vastgesteld als definitieve locatie voor het OV-knooppunt. • In 2021 is een integraal programma van eisen vastgesteld voor OV-knooppunt samen met de omliggende ontwikkelingen Schipholweg 1, Spaarnepoort en Schonenvaert. • In 2021 is tevens een variantenstudie uitgevoerd. Hierbij kwamen twee varianten naar voren (een gelijkvloerse en een ongelijkvloerse oplossing) die nader zijn uitgewerkt. • In 2022 heeft de gemeenteraad een definitieve keuze gemaakt voor de gelijkvloerse oplossing, de zogenaamde noordvariant. Tevens zijn de moties ‘Hub over de brug, bus en auto ontvlechten’ en ‘Maak van een hoogteverschil geen toegankelijkheidsverschil 2.0’ aangenomen. • In 2023 is de noordvariant in een stedenbouwkundig plan verder uitgewerkt en vastgesteld. • In 2023/2024 is een voorlopig ontwerp opgesteld met het stedenbouwkundig plan als kader. • In september 2024 is de eerste fase of selectiefase van de aanbesteding gestart. In deze fase heeft een voorselectie c.q. toets op competenties plaats gevonden. • Van 21 oktober tot 3 december 2024 is het voorlopig ontwerp vrijgegeven voor inspraak.

• Van 21 oktober tot 3 december 2024 konden bewoners een voorstel voor een nieuwe naam indienen ter vervanging van de huidige werknaam Haarlem Nieuw Zuid. Hiermee wordt uitvoering gegeven aan de motie: passende naam, eeuwige faam (maart 2024). • Eind november 2024 is krediet gevraagd om opdracht te kunnen geven om kabels en leidingen te verleggen en de werkzaamheden voort te zetten. De genomen of te nemen stappen en werkzaamheden in 2025 zijn: o Op 4 februari 2025 is de tweede fase of inschrijvingsfase van de aanbesteding gestart. De in de eerste fase geselecteerde kandidaten zijn uitgenodigd om een aanbieding te doen. o Eind februari 2025 zijn de struiken ten zuiden van de Schipholweg gesnoeid om een aangetroffen steenmarter naar een nieuw onderkomen te begeleiden, waarvoor in november 2024 voorzieningen (steenmarternesten) zijn aangebracht. o Op 11 februari 2025 is een collegebesluit genomen om een kapvergunning te verlenen ten behoeve van het verleggen van een sloot en kabels en leidingen, vooruitlopend op realisatie OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. o Op basis van de ingediende zienswijzen naar aanleiding van het voorlopig ontwerp is een nota van antwoorden opgesteld. De resultaten van de nota worden meegegeven aan de aannemer om te verwerken in een definitief ontwerp. o Er zijn ruim 1.000 inzendingen voor en nieuwe naam ontvangen.

Door een jury bestaande uit een vertegenwoordiger van gebied Schalkwijk, gebied Oost, het bestuur, de provincie, de vervoerregio, de gemeenschappelijke regeling ZuidKennemerland, het rijk en het projectteam is een nieuwe naam gekozen. De datum voor de bekendmaking wordt nog nader bepaald.

Kenmerk: 2025/215459

4/8

o

o o

o

o

Op het sportterrein ten zuiden van de Schipholweg wordt ruimte vrijgemaakt om de sloot en de kabels en leidingen te kunnen verleggen. Dit betekent het verplaatsen van een bootcamp (More Impact), het opheffen van een honkbalveld en het verwijderen van 101 bomen in april van 2025. Voor het verleggen van de kabels en leidingen worden proefsleuven gegraven; begin april 2025 vond dit op twee plaatsen dwars door de Schipholweg plaats. Medio mei en van juli tot oktober 2025 worden de kabels en leidingen verlegd (gasleidingen mogen alleen in deze periode verlegd worden). In mei vinden twee oversteken op de Schipholweg plaats met een 34-uurs afsluiting. In het najaar van 2025 wordt mogelijk het noordelijke softbalveld opnieuw aangelegd. Dit gebeurt alleen indien het verleggen van kabels en leidingen via een open ontgraving nodig is. Indien boren mogelijk blijkt te zijn dan is dit niet nodig. Voor de genoemde werkzaamheden zijn diverse vergunningen aangevraagd.

2. Beoogd resultaat Het doel van het gevraagde besluit (besluitpunt 3) is om de toegezegde bijdrage van Haarlem aan Nieuw Zuid formeel te bekrachtigen. Het Rijk en provincie Noord-Holland namen al besluiten over hun toegezegde bijdragen. De gemeente Haarlem heeft dit nog niet gedaan. Het college vindt het belangrijk om de totale Haarlemse bijdrage van €21 miljoen te bekrachtigen met een raadsbesluit. Dit zorgt ervoor dat de Haarlemse financiële besluitvorming gereed is op het moment van gunning. Het beoogde resultaat zijn bindende financiële afspraken met het Rijk en de regionale OVautoriteiten over volledige dekking van Nieuw Zuid. In 2025 worden voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd. Doel hiervan is dat de aannemer, aan wie het werk medio augustus 2025 definitief wordt gegund, voldoende tijd heeft voor de technische uitwerkingen en tijdig start van de werkzaamheden zodat wordt voldaan aan de subsidievoorwaarden van het rijk (start voor eind 2027) en vanaf eind 2028 kan worden opgeleverd. 3. Onderbouwing voorstel 3.1 De benodigde investering volgt uit gezamenlijk opgestelde kostenraming en toegezegde bijdragen Hiervoor wordt verwezen naar de geheime bijlage.

3.2 Door voorbereidende werkzaamheden nu uit te voeren, kan de aannemer in 2026 starten waarmee vertraging en extra kosten worden voorkomen Vanwege de complexiteit van het project is ervoor gekozen om het OV-knooppunt aan te besteden in de vorm van een Design&Construct contract. Dit betekent dat de aannemer, aan wie het contract medio augustus van dit jaar wordt gegund, het voorlopig ontwerp (VO) uitwerkt naar een definitief ontwerp (DO) binnen de vastgestelde scope en kaders. Dit bestuurlijke DO wordt uiterlijk in januari 2026 aan de gemeenteraad voor behandeling voorgelegd, samen met de Nota van Antwoorden (reacties op de ingediende zienswijzen) en de beheer- en exploitatielasten. Vervolgens wordt het DO

Kenmerk: 2025/215459

5/8

door de aannemer verder uitgewerkt tot uitvoeringsplannen. De aannemer begint in 2026 met het bouwrijp maken van het werkterrein en het faseren van het verkeer op de Schipholweg zodat de aannemer naar verwachting vanaf eind 2026 kan beginnen met de aanleg van een bouwkuip voor de fietsenstalling. Volgens deze planning kan vanaf eind 2028 worden opgeleverd. 3.3 De te verwijderen bomen worden ruim gecompenseerd Om de kabels en leidingen en de sloot aan de zuidzijde van de Schipholweg te kunnen verleggen moet het huidige groenbestand worden verwijderd. Door de ‘wortelende’ bomen is handhaving helaas niet of nauwelijks mogelijk. Er is een vergunning gevraagd en verleend voor het kappen van 101 bomen. Daarvan worden er drie verplaatst naar een nieuwe plek aan de Amerikaweg. De te kappen bomen die hiervoor geschikt zijn, worden hoogwaardig verwerkt. Voor het hele project worden in totaal 154 bomen in drie fasen verwijderd waarvan er 22 worden verplant. De vergunning voor de overige bomen worden dit najaar en in 2026 aangevraagd. In de nieuwe plannen voor het OV-knooppunt worden de noodzakelijk te verwijderen bomen ruimschoots gecompenseerd door 172 nieuwe bomen en 95 heesters conform het ontwerp terug te plaatsen. Tevens worden grotere bomen terug geplant met een diameter tot 15/20 cm (indien mogelijk tot 20/25).

3.4 De ingediende zienswijzen leiden tot wijzigingen van het voorlopig naar een definitief ontwerp Er zijn ruim 125 zienswijzen op het voorlopig ontwerp ontvangen, soms kort, soms heel uitgebreid. In de Nota van Antwoorden zijn alle zienswijzen behandeld en beantwoord. De Nota van Antwoorden wordt samen met het definitief ontwerp uiterlijk in januari 2026 aan de gemeenteraad ter besluitvorming voorgelegd. De ingediende zienswijzen zijn vaak strijdig met eerder genomen besluiten over bijvoorbeeld de locatie, de variant of de kaders van het stedenbouwkundig plan. Veel zienswijzen gaan over de gekozen verkeerskundige scheiding tussen het doorgaande autoverkeer en het busverkeer (conform de motie Hub over de brug: bus en auto ontvlechten juni 2022), andere gaan over de toekomstige buslijnen en lijnvoering. De zienswijzen hebben geleid tot nog door te voeren uitwerkingen of aanscherpingen in het definitief ontwerp zoals bijvoorbeeld de hiervoor genoemde grotere diameter van terug te planten bomen, de breedte van hellingbaan en fietspad, ruimere bogen in het fietspad, aandachtspunten qua veiligheid, hoogteligging van de onderdoorgang en een ecologische oversteek bij ’t Spaarne. 4.

Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico op een niet passende aanbieding van de aannemer Als beheersmaatregel in de aanbesteding is een aantal elementen ‘optioneel’ uitgevraagd (waaronder realisatie van de kappen en inrichting van de fietsenstalling). Deze opties kunnen worden geactiveerd op het moment dat financiële afspraken met het Rijk zijn gemaakt of als de aanbesteding financieel gunstig uitvalt. Mocht de aanbesteding stopgezet worden door een niet passende aanbieding, dan komen niet alleen subsidiebijdragen in gevaar maar ook de reeds gemaakte kosten (sunk cost) en het imago van de

Kenmerk: 2025/215459

6/8

gemeente als aanbestedende dienst. Het OV-knooppunt kan conform de aanbestedingsregels niet nog eens op dezelfde manier aanbesteed worden. Dit betekent dat de aanbestedingsdocumenten en een deel van de voorbereiding opnieuw gedaan moet worden. 4.2 Risico op uitblijven van aanvullende bijdragen Voor de financiële risico’s en beheersmaatregelen wordt verwezen naar de geheime bijlage. 4.3 Risico op vertraging werkzaamheden Er zijn factoren die voor vertraging kunnen zorgen. De belangrijkste zijn: - het niet of te laat afgeven van vergunningen; - bezwaar op verleende vergunningen; - tegenvallers tijdens de uitvoering van de voorbereidende werkzaamheden; - vertragingen in de aanbestedingsprocedure. Dit kan ervoor zorgen dat de aannemer, die het werk gegund krijgt pas later kan starten met de voorbereidingen en uitvoering. Het vaststellen van het bestuurlijk DO zou dan pas na de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 plaats kunnen vinden. Hierdoor kan er een opeenvolging van vertragingen ontstaan waardoor de subsidievoorwaarden in gevaar zou kunnen komen en extra vertragings- en indexeringskosten ontstaan. Hiervoor is een aantal beheersmaatregelen opgenomen. 4.4 Geheimhouding Er wordt geheimhouding opgelegd op de bijlage, ter bescherming van het financiële en economische belang van de gemeente, zoals bedoeld in artikel 5.1, tweede lid aanhef en onder b van de Wet open overheid.

De geheimhouding is op te leggen tot en met de oplevering van het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid. Het belang van geheimhouding prevaleert boven het belang van openbaarmaking. De inschrijvingsfase van de aanbesteding van Nieuw Zuid startte in februari. In deze fase bereiden marktpartijen hun inschrijving voor realisatie van het knooppunt voor, inclusief de prijsvorming. Indien kostenramingen en de totstandkoming van de dekking van de kosten in dit collegebesluit openbaar worden gemaakt, bestaat het risico dat marktpartijen voorinformatie kunnen vinden en er zodoende geen marktconforme aanbiedingen worden ingediend bij de komende aanbesteding van het OV-knooppunt. Dit geldt ook voor het totaalbedrag van de kostenraming omdat vervolgens de geraamde aanneemsom herleidbaar is. Daarnaast bestaat het risico dat, als gevolg van kennis van voorinformatie, eventuele noodzakelijke financiële onderhandelingen gedurende de uitvoering leidt tot discussie, niet marktconforme kostenopgaven en vertraging. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Communicatie Op dit moment is er geen communicatie over aanbesteding of bekostiging van Haarlem Nieuw Zuid aan de orde. Voor de voorbereidende werkzaamheden worden de stakeholders geïnformeerd. De werkzaamheden op het sportterrein worden afgestemd met de sportvereniging Olympia.

Kenmerk: 2025/215459

7/8

5.2 Participatie Er vindt geen participatie plaats ten aanzien van de aanbesteding of bekostiging van Haarlem Nieuw Zuid. Voor de verplaatsing van de bootcamp is overleg met diverse de betrokken partijen. 5.3 Juridisch Op dit moment zijn er geen juridische consequenties. 5.4 Planning

fase Initiatieffase Definitiefase

Ontwerpfase

Voorbereidingsfase

Realisatiefase

product Startnotitie Locatiekeuze SPvE Variantenonderzoek Definitieve variant Stedenbouwkundig Plan Voorlopig Ontwerp Definitief Ontwerp Planologische procedure Vergunningen Krediet tbv gunning OV-knooppunt aan marktpartij Definitieve gunning marktpartij Voorbereidende werkzaamheden Start verleggen kabels Start uitvoering OV-knooppunt Start oplevering

bevoegdheid Raad Raad Raad Raad Raad B&W B&W Raad Raad B&W

planning December 2019 November 2020 Juli 2021 November 2021 Juni 2022 April 2023 September 2024 Januari 2026 2025/2026 2025/2026

Raad

Juli 2025 Augustus 2025 Februari-mei 2025 Mei-september 2025 2026 Eind 2028

6. Bijlagen • Geheime bijlage – Nota Financiële bijdrage gemeente Haarlem aan het OV-knooppunt Haarlem Nieuw Zuid.

Kenmerk: 2025/215459

8/8