1 Voortgang opvolging adviezen burgerberaad vermindering CO2-uitstoot

Informatienota

Onderwerp Voortgang opvolging adviezen burgerberaad vermindering CO₂-uitstoot Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/485534 Berkhout, R.A.H. en van Leeuwen, B. 5.1 Milieu, 5.2 Energie, 5.3 Circulariteit, 5.4 Klimaatbestendige stad en 6.2. Gemeentelijk bestuur Programma- en Gebiedsmanagement Akdimi, A. +31 6 4286 8534 aakdimi@haarlem.nl In 2023/2024 vond het eerste burgerberaad plaats in Haarlem, waaraan ruim 100 inwoners deelnamen. Dit burgerberaad resulteerde in 23 adviezen aan het gemeentebestuur. Hiermee informeert het college u over de opvolging van 23 adviezen uit het burgerberaad over het verminderen van de CO₂-uitstoot. Op alle clusters—mobiliteit, circulariteit, groen, communicatie en wonen—zijn concrete stappen gezet. Denk aan bredere fietspaden en nieuwe fietsstraten, een initiatief voor hergebruik en reparatie, een populaire subsidie voor groene daken en gevels, de lancering van Haarlem Duurzaam en de ontwikkeling van het Warmteprogramma. De voortgang van elk advies is opgenomen in de bijlage bij deze informatienota. Elk advies is daarbij voorzien van een status, waarbij in totaal drie statussen worden onderscheiden: • Afgerond: deze adviezen zijn uitgevoerd en hier is geen verdere actie meer op nodig. • Vast onderdeel van het beleid: deze adviezen zijn opgenomen in regulier beleid en lopen mee in de reguliere werkwijzen. • In uitvoering: deze adviezen krijgen momenteel uitvoering in een project of programma. Deze adviezen worden nog afgerond.

De voortgang wordt bijgehouden en doorgegeven aan de zogeheten Vinger Aan De Pols groep.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college benadrukt dat de duurzame vermindering van CO₂-uitstoot een langdurig proces is, waarin zorgvuldige planning en uitvoering cruciaal blijven. Met de uitvoering van deze adviezen zet Haarlem samen met inwoners en partners concrete stappen naar een duurzame toekomst. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer.

Kenmerk: 2025/485534

1/7

Relevante eerdere besluiten

Raadsvoorstel ‘Verwerking van de adviezen Burgerberaad CO2 reductie’ (2024/241483) in de raad van 28 maart 2024.

Besluit college d.d. 27 mei 2025

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding In december 2021 besloot de gemeenteraad een pilot burgerberaad te organiseren. Op 20 april 2023 is vastgesteld dat dit burgerberaad zich zou richten op het verminderen van de CO₂-uitstoot. Het doel was om het duurzaamheidsbeleid te versterken en ervaring op te doen met burgerberaden als vorm van participatie. Ruim 100 inwoners kwamen vijf keer samen om de gemeente te adviseren over de centrale vraag 'Hoe kan de gemeente inwoners helpen om CO₂-uitstoot te verminderen?'. Op 27 januari 2024 presenteerden zij hun 25 adviezen aan het gemeentebestuur. In maart 2024 besloot de raad met het advies van het college over de opvolging van 23 adviezen van het burgerberaad. Nu, ruim een jaar na de start van het burgerberaad, brengt het college verslag uit over de voortgang van de uitvoering van de adviezen. Dit sluit aan bij advies 33 van het burgerberaad, Taskforce Vinger aan de Pols, die aanbeveelt jaarlijks over de voortgang te rapporteren. 2. Toelichting Na de raadsvergadering in maart 2024 is gestart met de uitvoering van 23 adviezen uit het burgerberaad. Dit verslag geeft inzicht in de behaalde resultaten en vervolgstappen per advies (zie bijlage). De meeste adviezen zijn inmiddels vertaald naar concrete acties die bijdragen aan de verduurzaming van Haarlem. De opvolging is onderverdeeld in drie statussen: in uitvoering, vast onderdeel van het beleid en afgerond.

Adviezen die momenteel in uitvoering zijn, worden verder uitgewerkt binnen een project of programma. Er wordt zoveel mogelijk tempo gemaakt om de adviezen zo snel mogelijk te realiseren.

Kenmerk: 2025/485534

2/7

De voortgang wordt gemonitord en teruggekoppeld aan de Vinger Aan De Pols groep. Adviezen die onder de status vast onderdeel van het beleid vallen, zijn inmiddels opgenomen in het bestaande beleid of structureel verankerd in de werkwijze. Hierdoor worden ze niet langer als aparte trajecten beschouwd en verloopt de verdere besluitvorming en communicatie via de reguliere kanalen. De status 'afgerond' omvat adviezen die volledig zijn uitgevoerd en afgesloten. Onderstaande tabel bevat een overzicht van de adviezen uit het burgerberaad, geordend per cluster. Per advies is aangegeven wat de huidige status is: of het advies is afgerond, vast onderdeel is van het beleid, of in uitvoering is. Cluster

Advies

Status

Mobiliteit

OV – Aantrekkelijk alternatief voor de auto in de stad

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Maak de P+R de slimste optie

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Langetermijnvisie en beleid actualiseren en uitvoeren

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Ruim baan voor fietsers

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Verkeer vertragen

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Vlotter op de fiets

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Betere fietsparkeerplekken

Vast onderdeel van het beleid

Mobiliteit

Reductie uitstoot bij bezorging en bevoorrading

Vast onderdeel van het beleid

Circulariteit (Consumeren)

Groenstraat

Vast onderdeel van het beleid

Circulariteit (Consumeren)

Haarlem Herstelt Hub

Vast onderdeel van het beleid

Circulariteit (Consumeren)

Doorlopende campagne voor groene bedrijven en winkels

Vast onderdeel van het beleid

Groen

Groen/Groente buurttuinen

Afgerond

Groen

CO2-absorptie / Haarlem Bomenstad!

Afgerond

Groen

Haarlem Omgroent

Afgerond

Groen

Help de groencommissie

Vast onderdeel van het beleid

Kenmerk: 2025/485534

3/7

Communicatie

Kunstwerk: Weerbericht van ons groene gedrag

In uitvoering

Communicatie

Mensen voorlichten/motiveren om CO2 te verminderen

In uitvoering

Communicatie

Verbeteren Online en Offline Communicatie via een experience center

In uitvoering

Communicatie

Bloemenstad Haarlem

Vast onderdeel van het beleid

Wonen

Help Haarlemmers van het gas af

Vast onderdeel van het beleid

Wonen

Duurzaamheidsshop (loket) gericht op maatwerk

In uitvoering

Wonen

Trek VvE’s over de streep om te verduurzamen

Afgerond

Algemeen

Taskforce Vinger Aan De Pols

Afgerond

3. Resultaten en/of consequenties Resultaten In dit hoofdstuk worden de resultaten per cluster samengevat. Cluster Mobiliteit Haarlem werkt stap voor stap aan beter en duurzaam verkeer in de stad. Zo kan de stad een bereikbare, veilige en schonere plek worden. De gemeente legt meer brede en veilige fietspaden aan en zorgt voor betere fietsvoorzieningen. Ook helpt de stad bedrijven overstappen op schone vervoermiddelen. Daarnaast ontstaan er speciale fietsstraten waar auto's te gast zijn. De gemeente onderzoekt ook hoe snelle en langzame fietsers beter gescheiden kunnen worden. Daarnaast zoekt Haarlem naar oplossingen voor opgevoerde e-bikes en gevaarlijk rijgedrag. De stad wil dat het vrachtvervoer schoner en stiller wordt. Daarvoor werkt de gemeente aan de Nulemissiezone, met steeds meer elektrisch vervoer.

Kenmerk: 2025/485534

4/7

Tot slot werkt Haarlem aan betaalbaar en toegankelijk openbaar vervoer. Daarvoor werkt de gemeente samen met de provincie en de Vervoerregio, die samen verantwoordelijk zijn voor het openbaar vervoer in Haarlem. Cluster Circulariteit (Consumeren) Haarlem werkt aan een circulaire economie. Dat betekent dat er zo weinig mogelijk spullen worden weggegooid. In plaats daarvan worden ze opnieuw gebruikt, gerepareerd of in nieuwe producten verwerkt. De gemeente ondersteunt ondernemers die op deze manier werken. Het oude Jan Sikkes-pand aan de Kruisstraat wordt verbouwd tot werkruimte voor duurzame ondernemers. Zij komen er in 2025 werken. Eerder was er een tijdelijke Fair Fashion Pop-up winkel met meer dan 4.600 bezoekers. De gemeente kocht ook broedplaats De Greiner voor circulaire bedrijven. Er zijn drie nieuwe Repair Cafés geopend, nu zijn het er in totaal vijf. In februari 2024 startte het netwerk Haarlemse Waardemakers met meer dan 40 partners. Zij werken samen aan projecten zoals een reparatienetwerk voor de hele stad. In 2025 richten zij zich vooral op het repareren en opknappen van meubels. Haarlem stimuleert ook het hergebruiken van bouwmaterialen en investeert in circulaire woonprojecten. Om mensen bewuster te maken van duurzaam consumeren organiseert de stad campagnes en evenementen. Tijdens de Week van de Circulaire Economie kwam een circulaire markt met 1.300 bezoekers.

Haarlem werkt samen met bedrijven en organisaties om de overgang naar een circulaire economie te versnellen. In 2024 startten verschillende projecten om horeca en bedrijven te verduurzamen, met hulp in de vorm van advies en geld van de gemeente. Cluster Groen Haarlem werkt hard aan meer groen in de stad. Dat is niet eenvoudig omdat er weinig ruimte is en de bodem niet overal geschikt is om te planten. Toch blijft de gemeente investeren in vergroening en stadslandbouw. Inwoners kunnen op een openbare kaart van de gemeente zien waar ze kunnen vergroenen. Bijvoorbeeld door tegels weg te halen en planten terug te zetten. Er zijn al verschillende succesvolle projecten, zoals het vergroenen van plantvakken en het planten van nieuwe bomen in Zuid-West, Oost en Schalkwijk. Inwoners doen actief mee. De stad werkt samen met scholen en organisaties zoals Meerbomen.nu om mensen te stimuleren. Zij planten bomen en krijgen gratis zaailingen. Haarlem organiseert elk jaar evenementen zoals het Springerfestival en het festival Haarlem Kleurt Groener om bewustwording te vergroten.

Kenmerk: 2025/485534

5/7

In 2024 heeft de gemeente 52 subsidieaanvragen voor groene daken goedgekeurd. Hierdoor kwam er meer groen dakoppervlak bij. Ook werden regentonnen gesubsidieerd, wat helpt bij waterbesparing en het vergroenen van tuinen. Door al deze inspanningen heeft Haarlem de publieksprijs van de Lieven de Key penning 2024 gewonnen. Ook de Right to Challenge-projecten (waarbij inwoners gemeentelijke taken overnemen) blijven een belangrijk onderdeel. Cluster Communicatie Haarlem werkt actief aan communicatie over CO2-reductie en duurzaamheid. Een van de adviezen van het burgerberaad ging over het ontwikkelen van een kunstwerk dat duurzaamheid en bewustwording stimuleert. Het verzamelen van actuele data bleek ingewikkeld, dus wordt nu ingezet op een artistiek en informatief ontwerp. Dit gebeurt samen met een Haarlems kunstcollectief, ondersteund door een commissie met vertegenwoordigers van het burgerberaad en de gemeente. De gemeente werkt aan communicatie die concrete duurzame handelingsmogelijkheden biedt en gedragsverandering richting een duurzame stad stimuleert. Vinger aan de Pols (leden van het burgerberaad die de voortgang volgen) zal worden betrokken om goed aan te sluiten bij wat inwoners en ondernemers nodig hebben. Op dit moment brengt Haarlem de bestaande duurzaamheidsloketten in kaart. Deze zijn nu nog verspreid en werken voor verschillende groepen mensen.

Het doel is één centraal loket te maken fysiek én digitaal - waar iedereen terecht kan met vragen over verduurzaming. Het NME-gebouw in de Kweektuin is hierbij de voorgenomen locatie. Om inwoners beter te informeren is in oktober 2024 het platform Haarlem Duurzaam gelanceerd. Hierin zijn bestaande duurzaamheidswebsites samengevoegd. Dit platform geeft een overzicht van verduurzamingsinitiatieven en wordt in 2025 uitgebreid met nieuwe thema's zoals duurzame mobiliteit. Daarnaast is de gemeente in gesprek met de organisatie van het bloemencorso om het evenement te verduurzamen. Bijvoorbeeld door lokale bloemen te gebruiken en elektrische wagens in te zetten. De gemeente blijft in gesprek om verdere verbeteringen door te voeren. Cluster Wonen Haarlem werkt actief aan het verduurzamen van woningen en helpt inwoners bij de overstap naar schone energie. Een belangrijk onderdeel is het Warmteprogramma, een bijgewerkte versie van het warmteplan. Dit programma komt beschikbaar als een digitale kaart waarop inwoners kunnen zien welke warmtevoorzieningen in hun wijk de voorkeur hebben. De kaart laat de stappen zien richting een toekomst zonder aardgas en wordt in 2025 gepubliceerd.

Kenmerk: 2025/485534

6/7

Naast informatie zet de gemeente in op ondersteuning. De gemeente organiseert informatieavonden en een pop-up energieloket. Daarnaast werkt de gemeente aan een centraal fysiek loket waar inwoners terechtkunnen voor verduurzamingsadvies. Op financieel gebied biedt de gemeente een duurzaamheidslening. Ook is er voor Haarlemmers met energiearmoede een subsidieregeling. Voor verenigingen van eigenaren geldt sinds juli 2024 een subsidieregeling, die binnenkort wordt uitgebreid en verlengd. Daarnaast helpt Haarlem deze verenigingen bij het vinden van deskundige begeleiding. Cluster Algemeen Vinger aan de Pols is opgericht om te controleren of de adviezen van het burgerberaad worden uitgevoerd. Deze groep heeft haar rol actief opgepakt. Vinger aan de Pols bestaat uit zeven leden en heeft regelmatig overleg gevoerd met de gemeente om de voortgang te bewaken. De groep speelt een belangrijke rol bij het volgen van de ontwikkelingen en presenteert in 2025 een eindverslag aan de andere deelnemers van het burgerberaad. 4. Uitvoering en vervolg In september 2024 vond een overleg plaats met de Vinger Aan De Pols groep en ambtenaren die aan de diverse adviezen werken of hebben gewerkt. De Vinger Aan De Pols groep heeft besloten haar werkzaamheden met één jaar te verlengen, waardoor de betrokken inwoners tot eind 2025 actief blijven.

De betrokkenheid van inwoners blijft een belangrijk uitgangspunt in het proces. In 2024-2025 zijn de meeste adviezen in uitvoering gebracht, waaronder beleidsontwikkeling, afstemming met stakeholders en de implementatie van gerichte maatregelen. De gemeente werkt hierin samen met onder meer de provincie Noord-Holland, de Vervoersregio Amsterdam en lokale partners, met als doel een structurele reductie van de CO₂-uitstoot. Het college werkt actief aan de uitvoering van de adviezen, met prioriteit voor maatregelen met de grootste impact. De komende periode richt het zich vooral op de adviezen die nog in uitvoering zijn én op het verbeteren van de communicatie over wat inwoners zelf kunnen doen om CO₂-uitstoot te verminderen. 5. Bijlage Bijlage 1. Voortgang opvolging adviezen burgerberaad vermindering CO₂-uitstoot

Kenmerk: 2025/485534

7/7