1 Voortgang Meerjarenuitvoeringsplan Groen 2025

Informatienota

Onderwerp Voortgang Meerjarenuitvoeringsplan Groen 2025 Nummer 2025/474030 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling BBOR Auteur Tetteroo-Mathijsen, M.T.L.C. Telefoonnummer Email mtetteroomathijsen@haarlem.nl De gemeente Haarlem werkt sinds het Groenbeleidsplan (2022) en het Kernboodschap Meerjarenuitvoeringsplan Groen 2024-2026 (2023) aan een groener en klimaatbestendiger Haarlem. Sinds november 2024 is er 3000m2 aan extra groen gerealiseerd of omgevormd uit verharding. Daarnaast zijn er 230 extra bomen geplant vanuit het bomenoffensief, tientallen ecologische objecten toegevoegd (zoals paddenpoelen en bijenburchten) en zijn inwoners actief betrokken bij de vergroening van hun leefomgeving. De vergroening van Haarlem is in volle gang. De aanpak levert meetbare resultaten in vergroening, aan het versterken van de biodiversiteit en de betrokkenheid van inwoners. De komende periode gaan we aan de slag met verdere vergroening, onder meer via grote civiele projecten aan de Europaweg en de Prins Bernhardlaan, de doorontwikkeling van het bomenoffensief in het Bomenverbeterprogramma in Noord en het project Bomen in Schalkwijk, de uitrol van meer Groene Proefwijken én extra inzet van de Tegeltaxi in de zomermaanden. Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 8 juli 2025

1. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer. - Groenbeleidsplan - Haarlem gaat op groen! (2022/606659) - Meerjarenuitvoeringsplan Groen 2024-2026 (2023/1439206) - RIB Zichtbare vergroening plantseizoen 2024-2025 (2024/1909122) 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/474030

de burgemeester,

1/9

1. Aanleiding Vergroening is noodzakelijk om in Haarlem leefbaar en plezierig te kunnen wonen en werken. Met vergroening worden klimaatextremen tegengegaan en wordt de biodiversiteit vergroot. We zetten in op een groene toekomst voor Haarlem, gericht op een leefbare stad, waar alle Haarlemmers, mensen én dieren, prettig leven. In oktober 2022 is het Groenbeleidsplan inclusief uitvoeringsplan 2023 vastgesteld. Eind 2023 volgde het Meerjarenuitvoeringsplan Groen 2024-2026. Deze plannen vormen, onder de paraplu van de Omgevingsvisie, de basis voor de vergroening van Haarlem in de afgelopen en komende jaren. In deze Informatienota worden de behaalde resultaten uit de afgelopen periode gebundeld en blikken we vooruit. 2. Toelichting De gemeente wil investeren in de groene infrastructuur en daarmee bijdragen aan de biodiversiteit, klimaatadaptatie, gezondheid en het welzijn van inwoners in buurten en wijken. Daarom houden we in Haarlem wat groen is groen, waar het kan breiden we het groen uit en waar groen verdwijnt compenseren we dit op andere plaatsen. Het verbinden van groene gebieden helpt om beter bestand te zijn tegen extreme hitte, langdurige droogte en hevige regenbuien. Ook ontstaan er meer mogelijkheden voor dieren en planten om te leven. We willen dat er meer groen en schaduw komt in de openbare ruimte, zodat de stad minder opwarmt.

De aanpak zet in op vier groene uitvoeringssporen waarmee de komende jaren op een flexibele wijze gewerkt kan worden aan een groener en klimaatbestendiger Haarlem. 3. Terugblik tot nu toe Aan de hand van de vier groene uitvoeringssporen worden hieronder de behaalde resultaten van het afgelopen jaar toegelicht. Spoor 1 Groeninclusief ontwerp Het eerste spoor betreft de grote ontwikkelingen en herinrichtingsprojecten in de stad. Elk ontwerp wordt aangegrepen om Haarlem verder te vergroenen, meer bomen te planten, ecologisch beheer mogelijk te maken en overbodige verharding zoveel mogelijk te vermijden. Projecten In het VO en DO wordt er steeds meer aandacht besteed aan hoeveel extra groen erbij komt vanuit de projecten. Zo is het project van het Houtplein in mei feestelijk geopend met de ingebruikname van de fietsenstalling. Bovengronds zijn er 33 extra bomen aangeplant en is er ruim 300m2 aan extra groen toegevoegd. Het Bisschop Bottemanneplein is op 20 juni geopend. Op het plein is ruim 750m2 aan verharding verwijderd ten gunste van de toevoeging van groen. Langs de Zuid Schalkwijkerweg is de berm ingezaaid met een kruidenmengsel wat is aangepast op de bodemsamenstelling van deze locatie en worden 33 extra bomen aangeplant. Langs de Spaarndamseweg zijn er 71 extra bomen

Kenmerk: 2025/474030

2/9

aangeplant. Vanuit het project van de Jan Gijzenkade wordt een variatie van plantensoorten in de groenstrook langs de Jan Gijzenvaart aangeplant om de biodiversiteit in de ecologische verbindingszone te versterken. Zo ontstaat een natuurvriendelijke oever van 1450m2. Daarnaast worden er 9 extra bomen toegevoegd. In het project Lodewijk van Deijsellaan worden 7 extra bomen en bijna 1300m2 aan extra groen toegevoegd. Met de eerste buurt van het project Herinrichting Meerwijk worden 8 extra bomen en bijna 1090m2 aan verharding omgevormd naar extra groen. Spoor 2 Robuust netwerk van groenstructuren Het tweede spoor richt zich op het versterken van de groene en ecologische structuur. Dit realiseren we door dagelijks beheer en onderhoud dat meer inspeelt op het versterken van de biodiversiteit en gebruikmaakt van data. Hiermee geven we continue invulling aan de strekking van 27.4 Motie Noodtoestand voor de biodiversiteit (2021/0645277). Storm Poly Spaarnelanden heeft in opdracht van de gemeente 566 bomen aangeplant ter vervanging van de exemplaren die tijdens storm Poly zijn omgewaaid. Daarbij hebben de bomen goede groeiplaatsen meegekregen, zijn ze allemaal voorzien van ‘All the way to planetproof’ certificering en waren 13 bomen Skal gecertificeerd. Op 20 mei hebben we hier feestelijk bij stil gestaan tijdens de fietstocht voor raads- en commissieleden.

Landje van Boer Piet Het landje van boer Piet aan het Houtmanpad in het Westelijk Tuinbouwgebied is in 2024 aangekocht voor €561.000 met twee doelstellingen, het gebied toegankelijk houden voor de omgeving en het behouden en verbeteren van de natuurlijke waarde. Het landje van boer Piet heeft potentiële hoge natuurlijke waarde. De locatie dichtbij de duinen zorgt voor kansen voor diepe kwel op lange termijn. Deze ecologische potentie kan in combinatie met recreatieve waarde worden verwezenlijkt. Regio Deal MRA West Beter in Balans De betrokken partners in de Regio Deal hebben een Samenwerkingsovereenkomst (hierna SOK) ondertekend om afspraken tussen de betrokken partners formeel vast te leggen. De SOK biedt daarmee duidelijkheid en rechtszekerheid voor alle betrokken partijen. Dit zorgt voor de noodzakelijke continuïteit in de uitvoering van de Regio Deal in de periode 2025-2028, ook bij bestuurlijke wisselingen of veranderende beleidsprioriteiten. Met de vaststelling van de SOK is de uitvoering van de Regio Deal MRA West formeel van start gegaan. Het convenant is op 15 november 2024 van kracht geworden en loopt tot 31 december 2028.

In het uitvoeringsprogramma 2025-2028 van Haarlem en partners is opgenomen op welke activiteiten en projecten er inspanning wordt gepleegd om de doelstellingen van de Regio Deal te bevorderen: - inrichten van een groene, gezonde leefomgeving, - stimuleren van een actieve en gezonde leefstijl, en

Kenmerk: 2025/474030

3/9

- versterken van sociale cohesie en bewustwording ten aanzien van gezondheid, groen en natuur. Zo investeert Haarlem met bestaande middelen als cofinanciering en het aanvullende budget vanuit de RegioDeal de komende vier jaar €10 miljoen euro in de oostkant van de stad. Denk hierbij aan het toevoegen van groen in buurten, het toevoegen van wandelpaadjes en doorsteekjes naar het buitengebied en sociale programmering. Toevoegen eco-objecten In de Waarderpolder zijn de paddenpoelen gerepareerd om het habitat voor de rugstreeppad te verbeteren. En met succes: dit voorjaar zijn de eerste paddenvisjes en kleine rugstreeppadden gespot (zie bijlage 1). Ook bijen en andere insecten profiteren van het vernieuwde terrein. Er zijn zogenoemde “bijenburchten” gebouwd. Dit zijn stapels boomstammen met zand waar wilde bijen hun eitjes in leggen. En dat doen ze volop: de eerste gaatjes zijn alweer netjes dichtgemetseld met modder, het teken dat er nieuw leven aankomt. Om het gebied daarnaast aantrekkelijker te maken voor inwoners en de mensen die werkzaam zijn in de Waarderpolder, zijn de wandelpaden hersteld. Zo kunnen zij ook voor weer terecht voor bijvoorbeeld een lunch wandeling. Daarnaast zijn er tien bijenhotels geplaatst in de Waarderpolder, in het Schoterbos en bij de NME in de Kweektuin.

Ecologische plantvakken Op diverse plekken in de stad worden plantvakken met een groter aandeel inheemse planten gerealiseerd. Zo zijn de rotonde op de Korte Verspronckweg en de een nieuw plantvak aan de Kennemerstraat in stadsdeel Noord aangeplant met 280m2 aan Living Landscape. In het Centrum zijn langs de Kinderhuisvest plantvakken door een ecologisch hovenier met een groter aandeel inheemse beplanting gemaakt. Op deze manier wordt oa. invulling gegeven aan - 25 Motie op naar mooie ecologische planten (2024/024085). Spoor 3 Samen maken we groen Het derde groene spoor kan gezien worden als het ‘extra’ bovenop de grote projecten en het dagelijks beheer en onderhoud. Het zet in op het vergroenen dicht bij huis, daar waar inwoners het graag zien gebeuren en waar zij directe betrokkenheid bij kunnen hebben. Springerfestival Op 19 april heeft het Springerfestival plaatsgevonden in de Kweektuin. Het was weer een goed bezocht NME evenement met 4.500 bezoekers. Inwoners konden tegels inleveren in ruil voor biologische plantjes, veel Haarlemmers zijn voorzien van tuinadvies, hebben deelgenomen aan de insecten safari of zijn met de stadsecoloog in gesprek gegaan. Voor jong en oud was er voorzien in het aanbod.

Kenmerk: 2025/474030

4/9

NK Tegelwippen & Tegeltaxi Sinds 7 april rijdt de Tegeltaxi weer in Haarlem. Dit jaar is de inzet van de Tegeltaxi uitgebreid met de zomermaanden. De Tegeltaxi rijdt op maandagen en twee dinsdagen (Pasen en Pinksteren). Per dag kunnen maximaal 20 adressen worden ingepland. Bewoners kunnen eenvoudig een afspraak maken via de website van Spaarnelanden. Op de afgesproken dag haalt de Tegeltaxi de tegels op volgens een vaste route. De ophaalservice vindt plaats tussen 07:30 en 16:00 uur. Tot en met 2 juni heeft de Tegeltaxi ruim 10.500 tegels opgehaald bij 147 adressen. Haarlem is uitgedaagd door de gemeente Zaanstad in het NK Tegelwippen. Er wordt een gezamenlijk doel van 150.000 gewipte tegels in 2025 aan gekoppeld. De komende periode worden tegel-inlever momenten georganiseerd op het milieuplein waar inwoners in ruil voor tegels een biologisch plantje ontvangen. Groene daken subsidie Er zijn tot begin juli 42 aanvragen voor groene daken gedaan. Hiervan zijn er inmiddels 31 toegekend. Dit heeft tot een dakoppervlak van bijna 1800m2 geleid. Ook is er subsidie voor 9 regentonnen aangevraagd. Spoor 4 Experimenteerruimte naar een groenere woonomgeving Onder het vierde spoor vallen specifieke groene projecten zoals het Bomenverbeterprogramma.

In dit spoor zit ook de experimenteerruimte en worden jaarlijks stappen gezet in het vergroenen van overbodige verharding aan de hand van de digitale inventarisatiekaart. Ook de Groene Proefwijken behoren tot dit spoor. Bomenoffensief Het bomenoffensief wordt uitgevoerd vanuit verschillende projecten. In Zuidwest en Oost zijn we klaar met het Bomenverbeterprogramma. In deze stadsdelen zijn inmiddels ruim 1100 groeiplaatsverbeteringen aangebracht, zijn er 15 bomen vervangen, 205 extra bomen aangeplant en is er 7833m2 aan plantvak ingericht. In stadsdeel Noord is de schouw afgerond en zullen er in het volgende plantseizoen extra bomen worden aangeplant. Vanuit het project Bomen in Schalkwijk zijn in 2024 155 bomen extra aangeplant en zijn 14 groeiplaatsverbeteringen in Molenwijk uitgevoerd. Het onderzoek naar populieren en de bomen in parken loopt nog door. In 2025 zijn 25 nieuwe bomen geplant, zijn er 126 vervangen en zijn 219 groeiplaatsen verbeterd. Anders maaien Door de aanpak ‘Anders maaien’ verandert het beeld van het gras in Haarlem. Het areaal aan lang gras neemt toe en wordt op een meer diervriendelijke manier beheerd, waarbij de klepelmaaier steeds verder wordt uitgefaseerd. In het areaal aan gazon wordt steeds meer sinus maaien toegepast. Bij deze maaimethode blijft na elke maaibeurt een deel van het gras staan en wordt om

Kenmerk: 2025/474030

5/9

bloemen heen gemaaid om voldoende schuilplekken en voedsel voor insecten beschikbaar te houden. Ook wordt de maaifrequentie van gazon waar mogelijk omlaag gebracht om de biodiversiteit te versterken. Via de gemeentelijke open data kanalen (kaart.haarlem.nl) wordt inzicht geboden in de periodes waarin welk type gras wordt gemaaid. Het effect van het maaibeheer is al op een aantal locaties duidelijk te zien. Zo is er een orchidee waargenomen bij het Sint Jorisveld, daar waar een stukje van het gazon niet gemaaid is (zie bijlage 1). Groene Proefwijken Voor de derde keer sinds 2023 konden inwoners in de afgelopen periode hun plannen bekendmaken voor realisatie van een Groene Proefwijk en daarmee aanspraak maken op budget vanuit het groenbeleid om de directe leefomgeving te vergroenen. In navolging van de Groene Proefwijken uit 2023 (Pretoriaplein, Groene Raaks en Groene Hoek) en 2024 (Hannie Schaftplein, Zaagmolenplaats en de Groene Burgen) konden tot 31 mei 2025 nieuwe voorstellen voor vergroening worden ingediend. Er zijn 10 inzendingen ontvangen. De aanvragen waren afkomstig uit alle stadsdelen. Er is per Groene Proefwijk maximaal € 50.000 beschikbaar. Op 1 juli ontvingen de inzendingen uit 2025 een reactie of hun initiatief is geselecteerd.

De geselecteerde Groene Proefwijken betreffen dit jaar de Solidarnicostraat in Haarlem Oost, het Plesmanplein in Noord en de Hagestraat in het Centrum. De initiatiefnemers zullen worden uitgenodigd om de plannen in de komende maanden verder vorm te geven samen met de gemeente. Bij de bestaande Groene Proefwijk ‘Hannie Schaftplein’ uit 2024 in Haarlem Oost zijn ook de ambassadeurs van Toegankelijk Haarlem betrokken, waarmee invulling is gegeven aan de toezegging inzake betrekken Toegankelijk Haarlem bij inwonersinvulling (2023/1787379). Op advies van de ambassadeurs is hier oa. een rolstoeltoegankelijke picknicktafel in de plannen opgenomen. Vergroenen overbodige verharding In 2025 is er door de gemeente tot nu toe bijna 600m2 aan overbodige verharding omgevormd naar groen. Dit is onder andere gebeurd aan de Gasthuissingel, de Schoterweg, aan de Italiëlaan en de Europaweg. Vergroenen gemeentelijk vastgoed We willen een voorbeeld zijn voor vergroening in de stad. Dat doen we onder andere door het gemeentelijk vastgoed te vergroenen. Zo geven we ook een impuls aan een prettige en veilige werkomgeving. In de komende maanden wordt er gewerkt aan het toevoegen van groen aan de daktuinen op de Raakspoort. Er komen plantenbakken met bomen en heesters. Deze plantenbakken zijn ook vanaf de straatkant te zien.

Het dakterras op de 3e etage boven Pathé en op de 4e verdieping bij de vergaderkantoren (op de hoek) worden als eerst ingericht. Die terrassen zullen uiterlijk begin juli klaar zijn.

Kenmerk: 2025/474030

6/9

Groene daken op nieuwe trafo huisjes De gemeente is in gesprek met Liander om te kijken welke mogelijkheden er zijn om elektriciteitshuisjes/trafo's beter in te passen in de Haarlemse omgeving. Per trafohuisje zullen Liander en gemeente in overleg gaan om te bekijken of er een pilot kan worden opgestart door Liander om af te wijken van de Liander-standaard. Groene daken worden door de gemeente als de nieuwe standaard gezien. Hiermee geeft het college gevolg aan - Motie 59 Maak van de trafohuisjes iets leuks JH SP AP (2024/1308110). Na afloop van de pilot wordt beoordeeld of de groene daken uitgebreid worden of worden verwijderd. MeerBomen.Nu In het afgelopen plantseizoen zijn op 3 uitgiftedagen meer dan 6000 zaailingen gratis uitgedeeld aan geïnteresseerden om op het eigen terrein aan te planten. Tijdens de speciale dagen met vrijwilligers zijn zaailingen o.a. uit de Haarlemmerhout geoogst. Groene buurtinitiatieven Dit jaar is het opvallend dat er ook in buurten waar weinig ruimte is voor het vergroenen van overbodige verharding, aanvragen worden gedaan voor de groene buurtinitiatieven. Op deze locaties zetten bewoners vooral in op het toevoegen van verticaal groen. Daarnaast is er ruim 100m2 aan verharding door bewoners omgevormd naar een groenvak.

Zocher project In de afgelopen periode is er onderzoek gedaan naar de waardevolle en herkenbare elementen van Zocher aanleggen in de openbare ruimte. De Zochers waren (landschaps)architecten van faam die in Haarlem waren gevestigd en beeldbepalend zijn geweest. Een groot deel van het groene erfgoed wat op dit moment nog in Haarlem aanwezig is, komt van hun hand. Denk hierbij oa. aan de Bolwerken, het Kenaupark, de Haarlemmerhout en het Frederikspark, begraafplaats Kleverlaan. Tijdens dit onderzoek is een origineel ontwerp van de Haarlemmerhout van J.D. Zocher jr ontdekt in het Noord Hollands archief. Dit liet zien dat er oorspronkelijk een waterpartij was voorzien waar zich nu de hertenkamp bevindt in de Haarlemmerhout. 4. Vooruitblik 2025 Ook in de tweede helft van 2025 zal er gewerkt worden aan de verdere vergroening van Haarlem. Dit doen we onder meer via grote civiele projecten aan de Europaweg en de Prins Bernhardlaan, de doorontwikkeling van het bomenoffensief in het Bomenverbeterprogramma in Noord en het project Bomen in Schalkwijk én de uitrol van meer Groene Proefwijken. Hieronder bespreken we wat u in de komende maanden aan zichtbare vergroening kunt merken in de stad. Spoor 1 Groeninclusief ontwerp Projecten Bij het Bisschop Bottemanneplein worden er in het aanstaande plantseizoen nog 21 extra bomen aangeplant.

Daarnaast gaat een aantal nieuwe projecten in de komende periode in uitvoering. Dit

Kenmerk: 2025/474030

7/9

zijn onder andere de Europaweg waar ruim 400 bomen toegevoegd gaan worden, er 10.000m2 aan groen wordt aangeplant. In dit project is extra aandacht voor het toevoegen van een heesterlaag. Ook worden er twee faunapassages aangelegd. In het project van de Prins Bernhardlaan worden ruim 70 extra bomen, 1500m2 aan extra groen en een faunapassage gerealiseerd. In het project van de Paul Krugerstraat wordt een boom verplant en worden er 7 extra toegevoegd. Daarnaast komen er ruim 1000 heesters bij en bijna 450 aan vaste planten. Dit levert 260m2 aan extra groen op. In het project rond de Jan van Galenstraat wordt ruim 750m2 aan verharding omgevormd tot groen. Spoor 2 Robuust netwerk van groenstructuren Gedragscode Soortenbescherming Met de behandeling van het Groenbeleidsplan, heeft het college ook de Gedragscode Soortbescherming vastgesteld. De gedragscode biedt houvast voor zorgvuldig en natuurinclusief werken en geeft -onder voorwaarden- vrijstelling voor het aantasten van verblijfplaatsen en leefgebieden van beschermde soorten. Recent is een nieuwe versie van de gedragscode van kracht gegaan vanuit de Minister van Landbouw Visserij Voedselzekerheid en Natuur. De inhoud van de gedragscode is aangescherpt op basis van actuele wetgeving, nieuwe kennisdocumenten en praktijkervaring. Het is de eerste versie onder de Omgevingswet en geldt voor vijf jaar.

Poelpolder Ter compensatie van de aantasting van Natuur Netwerk Nederland op Schoteroog wordt er in de Poelpolder 5 hectare van weiland ontwikkeld naar natuur. Dit betreft de percelen die de gemeente hier heeft aangekocht. De focus ligt op het natuurtype Vochtig Hooiland. Er zullen natuurvriendelijke oevers worden afgegraven waar heel interessante botanische ontwikkeling kan ontstaan. Dit hangt samen met de werkzaamheden van de dijkverzwaring die in de komende jaren door het Hoogheemraadschap van Rijnland worden uitgevoerd. Datagedreven werken Er wordt hard gewerkt aan het digitaal beschikbaar maken van Natuur Netwerk Haarlem. Deze wordt voor het einde van het jaar toegevoegd aan de open data kanalen van de gemeente op www.kaart.haarlem.nl. Ook zal de hoofdbomenstructuur digitaal worden ontsloten. Spoor 3 Samen maken we groen Op 20 september komt er op de Houthoeve een Herfstfestival. Op 11 oktober vindt het ‘Haarlem kleurt groener festival’ plaats. Voor deze editie van het festival wordt een combinatie in onderwerpen gezocht van klimaatadaptatie en vergroening. Tijdens beide evenementen kunnen inwoners tegels inleveren in ruil voor biologische plantjes. In het najaar gaat de NME ook een tweetal lezingen organiseren in de Kweektuin en dit wordt voortgezet in 2026. Daarnaast wordt in november weer de boomfeestdag gevierd door samen met schoolkinderen een boom aan te planten.

Kenmerk: 2025/474030

8/9

Spoor 4 Experimenteerruimte naar een groenere woonomgeving Bomenoffensief In de komende periode worden de voorbereidende werkzaamheden voor het aanstaande plantseizoen getroffen. Het Bomenverbeterprogramma gaat verder in stadsdeel Noord. Daarbij zijn de volgende locaties al in beeld: Generaal Spoorlaan, Saenredamstraat, G. Stuivelingstraat, Herman van de Berghstraat en naast de parkeergarage van het Marsmanplein. Daarnaast wordt onderzocht wat mogelijk is voor de vergroening van de Spaarndamseweg. 5. Bijlagen - Afbeeldingen

Kenmerk: 2025/474030

9/9