1 Voortgang actieplan schone energie

Informatienota

Onderwerp Voortgang actieplan schone energie Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1036795 Berkhout, R.A.H. 5.2 Energie ECDW Cheuk, L.E. 06-81067257 lcheuk@haarlem.nl Haarlem werkt hard aan het vergroten van de hoeveelheid duurzaam opgewekte energie in de stad. De ambitie is om in 2040 een aardgasvrije stad te zijn. Hiervoor is het nodig om in 2030 al minimaal 1/3 van de toekomstige elektriciteitsvraag lokaal en schoon op te wekken. Dat organiseren we met het actieplan schone energie. In 2022 is een groei van ruim 46% gerealiseerd aan duurzame, lokaal opgewekte zonne-energie in Haarlem, tegen een landelijke groei van slechts 15,75%. Er worden dus grote stappen in de goede richting gezet. Een aantal nieuwe uitdagingen zetten het behalen van de ambities echter ook onder druk, zoals netcongestie en de voorgenomen afschaffing van de salderingsregeling. Deze uitdagingen en de impact van het hoofdlijnenakkoord van de landelijke coalitievorming worden komende tijd in kaart gebracht en verwerkt in de actualisatie van het actieplan eind 2024.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer -

Informatienota Actieplan Schone Energie (2020/891686), Vergadering BenW besluitenlijst 27 oktober 2020; Raadsstuk Update Haarlemse Routekaart Duurzaamheid - Route voor CO2reductie (2022/1782261), 9 maart 2023; Informatienota Waarborgfonds collectieve zonnedaken (2023/367467), 11 mei 2023; Raadsstuk Versnellingsprogramma verduurzaming gemeentelijk vastgoed (2023/540627), 5 oktober 2023.

Kenmerk: 2024/1036795

1/5

Besluit College d.d. 18 juni 2024

1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2024/1036795

de burgemeester,

2/5

Inleiding In 2020 is het Actieplan Schone Energie opgesteld als volgende stap in het proces van de Regionale Energiestrategie (RES). Het Actieplan Schone Energie geeft invulling aan de Haarlemse ambities om in 2030 zoveel mogelijk (circa 750 TJ) energie lokaal en duurzaam op te wekken. Deze ambitie staat gelijk aan het jaarlijkse elektriciteitsverbruik van ongeveer 75.000 huishoudens. In de energiestrategie van Haarlem is berekend dat dit 20-30% van het toekomstig elektriciteitsgebruik in Haarlem is. Met deze informatienota informeert het College de gemeenteraad over de voortgang van het actieplan schone energie. 2. Kernboodschap Haarlem werkt hard aan het vergroten van de opwek van duurzame energie in de stad. De ambitie is om in 2040 aardgasvrij te zijn. Voorwaarde hiervoor is om in 2030 minimaal 1/3 deel van de toekomstige elektriciteitsvraag lokaal en schoon op te wekken. 1/3 deel van de toekomstige elektriciteitsvraag staat gelijk aan 750 Terajoule (TJ) aan duurzame lokaal opgewekte elektriciteit. In onderstaande tabel is voor de periode 2018-2022 de jaarlijkse opwek van zonne-energie in Terajoule weergegeven, uitgesplitst over de doelgroepen woningbouw, utiliteitsbouw en openbare ruimte.

Tot slot is het groeipercentage ten opzichte van het vorige jaar in de tabel weergegeven, uitgesplitst naar totale groei, groeipercentage en de doelgroepen woningbouw, utiliteitsbouw en openbare ruimte. Om de doelstelling van 750 Terajoule aan duurzaam opgewerkte energie in 2030 te behalen, is in de periode tot 20230 een jaarlijkse groei van 30% aan duurzaam opgewekte energie benodigd. In 20221 is een groei van bijna 47% in duurzaam, lokaal opgewekte zonne-energie gerealiseerd. Ter vergelijking: landelijk was de groei van zonnestroom nog geen 16%. Hiermee is Haarlem op koers om de gestelde doelen te bereiken. Opwek duurzame energie in Terajoule (TJ) per jaar per doelgroep Actie 1 – Woningbouw Actie 2 – Utiliteitsbouw Actie 3 – Openbare ruimte Totaal Groeipercentage t.o.v. voorgaand jaar

2018

2019

2020

2021

2022

30 14 0 44 51,7%

37 20 0 57 29,6%

61 27 0 88 54,4%

76 31 0 107 21,6%

109 48 0 157 46,7%

1

De PBL Regionale Klimaatmonitor actualiseert jaarlijks de cijfers op basis van de meest recente cijfers. De meest recente cijfers zijn van minimaal twee jaar geleden. Het gevolg is dat Haarlem geen ontwikkelingen van afgelopen twee jaar kan laten zien.

Kenmerk: 2024/1036795

3/5

Tabel 1- cijfers van PBL Regionale Klimaatmonitor 01-05-2024

Realisatie Actieplan Schone Energie in Terajoule (TJ) 800 600 400 200

34

44

57

88

107 157148 193 108

253

328

408

488

573

658

750

0 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025 2026 2027 2028 2029 2030 Realisatie

(Tussen) doel

Figuur 1 - In bovenstaande grafiek is zichtbaar gemaakt hoe de realisatie van de afgelopen jaren zich verhoudt tot de (tussen)doelen

Stand van zaken Op het bedrijventerrein Waarderpolder is het aantal zonnedaken toegenomen. In 2018 telde de Waarderpolder circa 2.000 zonnepanelen. In 2023 was dit aantal zonnepanelen naar 24.000 gestegen. Het doel is om voor 2026 32.000 zonnepanelen gerealiseerd te krijgen. Twee initiatiefnemers werken aan de ontwikkeling van een zonneweide en windturbines op Schoteroog. Voor de zonneweide heeft de initiatiefnemer inmiddels een vergunningaanvraag ingediend bij de Provincie. De initiatiefnemer voor de windturbines is nog in gesprek met lokale energiecoöperaties over een mogelijke samenwerking. Het Hoogheemraadschap Rijnland heeft haar plannen voor windturbines gepauzeerd, in afwachting van de vernieuwing van de afvalwaterzuiveringsinstallatie in de Waarderpolder. Op aandringen van Haarlem onderzoekt de provincie Noord-Holland de mogelijkheden voor zonnepanelen langs de Westelijke Randweg (N208). Haarlem is aangehaakt bij dit proces en betrekt de lokale energiecoöperaties erbij. Coalitieakkoord In het coalitieakkoord is opgenomen dat er kansen zijn om de doelstelling om in 2030 750 Terajoule op te wekken te vergroten, o.a. via een waarborgfonds voor energieprojecten op daken en door de mogelijkheden voor zonne-energie op de Schouwbroekerplas te onderzoeken. Energie coöperatie Kennemer Kracht heeft de mogelijkheden van een waarborgfonds onderzocht.

Uit dit onderzoek blijkt dat een waarborgfonds weinig tot geen positief effect zou hebben op de realisatie van collectieve zonnedaken. Op basis van de onderzoeksresultaten is ervoor gekozen om in te zetten op andere kansen om de opwek te vergroten. O.a. door het ontzorgen van eigenaren van maatschappelijk vastgoed en het bieden van financiële steun aan eigenaren van utiliteitsgebouwen. Op deze wijze wordt de plaatsing van zonnepanelen op grote daken in de stad gestimuleerd.

Kenmerk: 2024/1036795

4/5

Een aantal specifieke zoekgebieden, zoals zonnepanelen op water (Schouwbroekerplas, Mooie Nel en Molenplas) hebben een ingrijpend effect op de leefomgeving. Op dit moment zetten we eerst vol in op het realiseren van schone opwek in de gebouwde omgeving voordat zonnepanelen op water verder onderzocht worden. Ten slotte wil Haarlem de mogelijkheden om de doelstelling van 750 TJ te vergroten in een vervolgstap in kaart brengen. 3. Consequenties Ontwikkelingen rondom zonnepanelen Sinds 18 oktober 2023 is er in de regio Haarlem sprake van netcongestie. Ook introduceren energiemaatschappijen in toenemende mate extra kosten voor bezitters van zonnepanelen vanwege de kosten van het salderen van de opgewekte elektriciteit. Het hoofdlijnenakkoord van het nieuwe kabinet bevat het voornemen om de salderingsregeling in 2027 per direct af te schaffen. Energiebedrijven wachten de precieze uitwerking af. En ook of er aanvullend beleid wordt opgesteld ten aanzien van zonnepanelen voordat een besluit over de terugleververgoeding wordt genomen. Hoewel onduidelijk is wat de precieze invloed is op de groei van zonne-energie, is de verwachting dat particulieren en bedrijven (tijdelijk) terughoudend zullen zijn om zonnepanelen aan te schaffen. 4.

Vervolg Hoofdlijnenakkoord Hoewel de daadwerkelijke uitwerking van het hoofdlijnenakkoord nog onzeker is, gaat Haarlem mogelijke kansen en belemmeringen voor het actieplan schone energie in kaart brengen. Deze analyse zal worden gebruikt om het actieplan schone energie, dat eind dit jaar zal worden opgeleverd, te actualiseren. 5. Bijlagen Geen.

Kenmerk: 2024/1036795

5/5