1 Verzoek om zienswijze op jaarstukken GO Beschermd wonen

Collegebesluit

Onderwerp Verzoek om zienswijze op de jaarstukken van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen regio ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer. Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/353924 Loenen, D. van 2.3 Opvang, wonen en herstel MO Kleijburg, J.P.

Behandelvoorstel voor commissie

De commissie Samenleving wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsstuk in de raadsvergadering. • Besluit Gemeenschappelijke Regeling Beschermd wonen regio ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer, in commissie 12 mei 2021 Behandelvoorstel 20210167245 • Besluit Gemeenschappelijke Regeling Beschermd wonen regio ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer, in raadsvergadering 2021 7 december 2021 Behandelvoorstel 20210592498 Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Aan de raad de ontwerpbegroting 2026-2029, de ontwerp jaarrekening 2024 en het Bijdragebesluit 2026 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer voor te leggen, met daarbij ter overweging van de raad een zienswijze op de ontwerpbegroting.

Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 15 april 2025

jkleijburg@haarlem.nl Het College vraagt de raad op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen om een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting/ kadernota 2026-2029, de ontwerp-jaarrekening 2024 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer en op het ontwerp bijdragebesluit voor het jaar 2026.

de secretaris,

Kenmerk: 2025/353924

de burgemeester,

1/5

1. Aanleiding Met Beschermd wonen wordt bedoeld het wonen in een accommodatie voor mensen met complexe psychische of psychosociale problemen die tijdelijk niet zelfstandig kunnen wonen. Het daarbij behorende toezicht en de begeleiding is gericht op het bevorderen van zelfredzaamheid en participatie en het psychisch en psychosociaal functioneren, en het voorkomen van verwaarlozing of maatschappelijke overlast. Beschermd wonen is onderdeel van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Onder Beschermd wonen valt ook Beschermd thuis. Met Beschermd thuis bedoelen we het begeleiden van inwoners die weliswaar zelfstandig wonen, maar niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving en onplanbare (zeer) intensieve gespecialiseerde begeleiding en 24uurs beschikbaarheid van ondersteuning nodig hebben. Vanaf januari 2024 is de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer gestart met gezamenlijke sturing op Beschermd wonen en Beschermd thuis. Voor deze samenwerking is een Gemeenschappelijke Regeling Beschermd wonen Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer overeengekomen. Een Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen, waarin de voor Beschermd wonen verantwoordelijke wethouders zitting hebben, vormt het bestuur van de regeling.

Met deze regionale samenwerking loopt de regio Zuid-Kennemerland, IJmond en Haarlemmermeer vooruit op de landelijke doordecentralisatie van Beschermd wonen van de 43 centrumgemeenten (waaronder Haarlem) naar alle gemeenten. Wettelijk is bepaald dat het Gemeenschappelijk Orgaan jaarlijks een ontwerpbegroting en kadernota voor het volgende jaar vaststelt, en deze eerst voor zienswijze aan de raden van de deelnemende gemeenten voorgelegd. Tevens wordt een bijdragebesluit voor zienswijze voorgelegd. Het Gemeenschappelijk Orgaan stelt deze stukken vast na verwerking van de ontvangen zienswijzen. 2. Beoogd resultaat De raad is in staat gesteld de ontwerpbegroting/kadernota 2026-2029, de ontwerp-jaarrekening 2024 en het ontwerp Bijdragebesluit 2026 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen te beoordelen en hierop een zienswijze te geven. Het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen betrekt deze zienswijze bij het te nemen besluit over de begroting, kadernota, jaarrekening en bijdragebesluit. 3. Onderbouwing voorstel Geen grote wijzigingen in de uitgangspunten bij de regiobegroting 2024-2028 De ontwerpbegroting is voor de periode 2026 - 2029 beperkt gewijzigd t.o.v. de ontwerpbegroting 2025 - 2028.

Gezien de onzekerheid over het verloop van de kosten die we in 2026 voor Beschermd wonen gaan maken is net als bij de vorige begroting het uitgangspunt dat het budget dat het Rijk via de doeluitkering Beschermd wonen beschikbaar stelt ook het zorgbudget is.

Kenmerk: 2025/353924

2/5

Ten opzichte van de regiobegroting 2025-2028 zijn dit de belangrijkste wijzigingen: • Er is een update gegeven op de reservestand en ontwikkeling, inclusief het verwachte tekort op Maatschappelijke opvang (met daarin de verwerking van het verwachte aanbestedingseffect) • Een budget van €650.000 is overgeheveld van Maatschappelijke opvang naar Beschermd wonen. Dit zijn de geschatte kosten voor BW-waardige cliënten en cliënten met een BW-indicatie die bij gebrek aan een passende BW-plek in de Maatschappelijke opvang verblijven. • De lokale en regionale personele inzet voor 2025 is beperkt aangepast. • Het budget voor externe advieskosten is naar beneden bijgesteld. • De huidige afspraak (artikel 7.3b bijdragebesluit) is om vanuit de reserve BW-tekorten MO (boven de €3 miljoen die structureel in de begroting staat) te dekken tot maximaal 2028. Dit is in de ontwerpbegroting verwerkt. Voor het jaar 2029 is daarom een pm in de ontwerpbegroting GO BW opgenomen. Indien het GO BW besluit tot het ook in 2029 dekken van het tekort op MO vanuit de reserve BW wordt dit aangepast in de volgende begroting van het GO BW 2027-2030. Het bijdragebesluit is verduidelijkt op basis van bestaande financiële afspraken opgesteld De aanname is dat de gemeenten ook in 2026 nog geen eigen middelen ontvangen voor Beschermd wonen.

Er is dan ook nog geen sprake van een bijdrage vanuit de gemeenten aan het Gemeenschappelijk Orgaan. De gemeente Haarlem draagt de rijksmiddelen die zij namens de regio ontvangt voor Beschermd wonen over aan het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen. In het bijdragebesluit is de afspraak opgenomen om in de eerste drie jaar na de doordecentralisatie het tekort op de Maatschappelijke opvang te bekostigen vanuit het verwachte overschot op Beschermd wonen. Met betrekking tot de regionale reserve Beschermd wonen wordt een minimum van €5 mln. en maximum van €7 mln. afgesproken. Wanneer de reserve van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen onder het minimum komt, zullen alle gemeenten de reserve naar rato van het verdeelmodel aanvullen. Wanneer de reserve hoger is dan afgesproken, wordt het overschot naar rato van het verdeelmodel uitgekeerd aan de deelnemende gemeenten. Deze afspraak staat ook al in het bijdragebesluit 2025. Om onduidelijkheid over het referentiejaar waarin de reservestand leidt tot mogelijk uitkeren of aanvullen van de reserve plaatsvindt is toegevoegd dat we hierover besluiten op basis van de stand van de reserve in het jaar ‘t+4’ (2029). Een eventuele aanvulling door regiogemeenten – of uitkering aan de regiogemeenten - vindt dan plaats in het jaar ‘t+2’ (2027) zodat hier in de gemeentebegroting rekening gehouden kan worden. 4.

Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s Onverwachte toename in het aantal cliënten Beschermd wonen De aantallen cliënten en de duur van het verblijf in Beschermd wonen voorzieningen is onvoorspelbaar. Als het aantal cliënten dat op verblijf is aangewezen sneller toeneemt dan verwacht, kan dit leiden tot extra zorgkosten indien er genoeg personeel en plekken beschikbaar zijn. De kans

Kenmerk: 2025/353924

3/5

hierop is klein voor 2026, omdat uitbreiding van personeel en plekken niet op korte termijn te realiseren zijn. Toename van Beschermd wonen voorzieningen Indien er meer (Beschermd wonen) voorzieningen komen zal dit tot toename van de uitgaven Beschermd wonen leiden. De kans dat dit in 2025 tot extra kosten zal leiden is klein, omdat de ontwikkeling van (Beschermd wonen) voorzieningen tijd kost. Anderzijds beoogt de doordecentralisatie meer verbinding met lokaal Wmo aanbod, zodanig dat plaatsing in Beschermd wonen minder vaak nodig is en van kortere duur kan zijn. Als het lukt om de beweging naar Beschermd thuis te maken en mensen vaker thuis te ondersteunen in plaats van in een verblijfsvoorziening zullen de kosten op de middel- tot lange termijn weer afnemen. 4.2 Kanttekeningen Onzekerheid als gevolg van nieuwe contracten en tarieven Begin 2024 is de regionale meerjarige aanbesteding van Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang afgesloten met de gunning van contracten aan 24 aanbieders. De nieuwe contracten zijn op 1 juli 2024 ingegaan. Bij deze aanbesteding is het uitgangspunt reële tarieven gehanteerd en zijn de tarieven bepaald op basis van een onafhankelijk tariefonderzoek. Daarnaast wordt met de nieuwe contracten ingezet op kortere verblijf in voorzieningen en meer mogelijkheden voor begeleiding thuis.

Dit maakt het moeilijk om een betrouwbare prognose van de zorgkosten te maken en is argument om het uitgangspunt ‘rijksbudget is zorgbudget’ te hanteren. 5. Consequenties en uitvoering De ontwerpbegroting/kadernota, de ontwerp-jaarrekening 2024 en het ontwerp bijdragebesluit 2026 worden aan de raden van de deelnemende gemeenten voorgelegd voor een zienswijze. Deze zienswijzen worden verwerkt in de definitieve stukken. Het bijdragebesluit, de jaarverantwoording 2024 en de ontwerpbegroting, met daarin de zienswijzen verwerkt, worden vervolgens door het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen definitief vastgesteld. 5.1 Financiën De beschikbare middelen uit de doeluitkering Beschermd wonen zijn voldoende om de zorgkosten te dekken. 5.2 Communicatie Externe communicatie over deze stukken is niet voorzien. De gecontracteerde aanbieders van Beschermd wonen worden in de gelegenheid gesteld kennis te nemen van de regionale begroting na vaststelling. Deze wordt gepubliceerd op de (besloten) extranet pagina waar informatie met aanbieders gedeeld wordt. 5.3 Juridisch Basis voor dit besluit is Wet Gemeenschappelijk Regelingen en de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Beschermd Wonen die op 19 oktober 2023 door de gemeenteraad is vastgesteld Deze bevat

Kenmerk: 2025/353924

4/5

regels over de inrichting en het functioneren van de samenwerking tussen gemeenten die hier gevolgd worden. Voor een Gemeenschappelijke regeling is bepaald dat het Gemeenschappelijk orgaan (bestuur) de raden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid worden gesteld een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting, ontwerp-jaarrekening en het ontwerp-bijdragebesluit, en deze zienswijze te verwerken. 5.4 Planning Uiterlijk 15 juli 28 augustus

Vaststellen jaarrekening 2024 door het gemeenschappelijk orgaan Beschermd Wonen en aanleveren bij provincie Vaststellen begroting 2026-2029 door het gemeenschappelijk orgaan Beschermd Wonen en aanleveren bij provincie

6. Bijlagen 1. Ontwerpbegroting 2025-2029 Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer 2024 2. Ontwerp-jaarrekening 2024 van het Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer 3. Ontwerp Bijdragebesluit Gemeenschappelijk Orgaan Beschermd wonen 2026 ZuidKennemerland, IJmond en Haarlemmermeer

Kenmerk: 2025/353924

5/5