1 Verkeersmaatregelen compensatie rijtijdverlies (H)OV bij invoering 30kmu

Informatienota

Onderwerp Verkeersmaatregelen compensatie rijtijdverlies (H)OV bij invoering 30km/u Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit college d.d. 18 maart 2025

2025/208022 Leeuwen, B. van 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Peerlkamp-Steltenpool, J. 06-42654694 jpeerlkamp@haarlem.nl In het wegcategoriseringsplan 30km/u 2024 is opgenomen dat een groot aantal wegen in Haarlem een maximumsnelheid van 30km/u krijgt. In oktober 2025 wordt dit gelijktijdig voor een groot deel van het wegennet uitgevoerd door het plaatsen van bebording en een communicatiecampagne. Op een deel van deze wegen rijden bussen die hierdoor langer onderweg zullen zijn. In de motie ‘Garandeer doorstroming HOV voordat 30km/uur wordt ingevoerd’ is gevraagd om maatregelen te nemen om het rijtijdverlies voor het openbaar vervoer te compenseren. Samen met verschillende stakeholders is een lijst met infrastructurele maatregelen opgesteld waardoor de bus sneller door de stad kan rijden. Daarnaast is een analyse uitgevoerd naar vertragingen van bussen bij verkeerslichten. Met name door het optimaliseren van de verkeerslichtenregelingen kan op korte termijn een aanzienlijke rijtijdwinst worden geboekt, zonder dat dit grote negatieve effecten heeft op andere vervoerswijzen. Uit het onderzoek blijkt dat op bijna 40% van de buslijnen een rijtijdwinst van meer dan 50 seconden in de dalperiode mogelijk is door een combinatie van geoptimaliseerde verkeerslichten en infrastructurele maatregelen.

Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer ter afdoening van de motie 2024/728519 Garandeer doorstroming HOV CU. - vaststellen wegcategorisering 30km/u 2024 (2024/256109) in raadsvergadering 25 april 2024 - motie Garandeer doorstroming HOV voordat 30km/uur wordt ingevoerd (2024/728519) in raadsvergadering 25 april 2024 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/208022

de burgemeester,

1/3

1. Aanleiding Het wegcategoriseringsplan 30km/u 2024 (2024/256109) is op 25 april 2024 vastgesteld door de gemeenteraad. In dit plan is opgenomen dat een groot aantal wegen in Haarlem een maximumsnelheid van 30km/u krijgt. In oktober 2025 wordt dit gelijktijdig voor een groot deel van het wegennet uitgevoerd door het plaatsen van bebording en een communicatiecampagne. Ook op delen van routes waar reguliere buslijnen en/of R-Net rijdt zal de maximumsnelheid 30km/u worden. Uit eerder uitgevoerd onderzoek naar de huidige rijtijden van het openbaar vervoer is duidelijk geworden dat dit nadelige gevolgen zal hebben voor de rijtijden van het openbaar vervoer. Tijdens de raadsvergadering van 25 april 2024 is de motie Garandeer doorstroming HOV voordat 30km/uur wordt ingevoerd aangenomen. In deze informatienota wordt aangeven welke maatregelen worden genomen om het rijtijdverlies van het openbaar vervoer te compenseren. Hiermee wordt de vraag uit de motie beantwoord. 2. Toelichting Eenvoudige infrastructurele maatregelen die het openbaar vervoer versnellen Samen met verschillende stakeholders (Provincie Noord-Holland, Vervoerregio Amsterdam, Connexxion, Rover, Platform Buskruit en buschauffeurs) is een lijst met infrastructurele maatregelen opgesteld waarmee huidige knelpunten in de doorstroming en halteertijd van bussen opgelost worden.

De volgende maatregelen worden op korte termijn uitgevoerd: • Twee bushaltes Prins Bernhardlaan aanpassen zodat bus strak aan het perron kan halteren en passagiers sneller in- en uit kunnen stappen. Daarnaast wordt ruimte gecreëerd voor de aflosauto waarmee de chauffeurs wisselen op deze halte. • Het aanpassen van de stoeprand van een vluchtheuvel op het kruispunt Houtplein/Frederikspark • Het verwijderen van een paaltje op het kruispunt van Eedenstraat/Tempelierstraat • Het verkorten van de rijbaanscheidingen op het kruispunt van Eedenstraat/Raamsingel • Het aanleggen van een locatie waar bussen elkaar kunnen passeren op de Italiëlaan Wijzigingen in verkeerslichtenregelingen die het openbaar vervoer versnellen Daarnaast zijn de logbestanden van de tien verkeerslichtenregelingen waar het openbaar vervoer de meeste vertraging oploopt onderzocht. Voor bijna alle verkeerslichten in Haarlem geldt dat het openbaar vervoer met een prioriteitsaanvraag met voorrang wordt afgewikkeld ten opzichte van het overige verkeer. Toch bleek deze prioriteit niet overal optimaal te functioneren. Uit de analyse van de logbestanden is gebleken dat er op zes kruispunten wijzigingen in de instellingen van de verkeerslichten mogelijk zijn om de afhandeling van de prioriteit te optimaliseren. Drie van deze wijzigingen zijn inmiddels doorgevoerd, de andere wijzigingen volgen de komende weken.

Daarnaast bleek op vier kruispunten de ligging van in- en uitmeldpunten geoptimaliseerd te kunnen worden, dit is samen met Connexxion aangepast. Tot slot zijn er twee kruispunten waar bussen nog niet op alle richtingen prioriteit (kunnen) krijgen, dit betreffen oude installaties die in de komende twee jaar vervangen worden. Bij de vervanging wordt dit opgelost.

Kenmerk: 2025/208022

2/3

3. Resultaten en/of consequenties Met name de aanpassingen aan de verkeerslichtenregelingen leveren een grote bijdrage aan het versnellen en betrouwbaarder maken van het openbaar vervoer. Daarnaast leveren de eenvoudige infrastructurele maatregelen enkele seconden winst per rit voor de passerende buslijnen. Uit het onderzoek blijkt dat op bijna 40% van de buslijnen een rijtijdwinst van meer dan 50 seconden in de dalperiode mogelijk is door een combinatie van geoptimaliseerde verkeerslichten en infrastructurele maatregelen. Deze rijtijdwinst zal niet optreden op exact dezelfde locaties en momenten als waar buslijnen extra rijtijd krijgen door de invoering van 30km/u. De invoering van 30km/u zal daardoor uiteindelijk wel gevolgen hebben voor individuele lijnen in de dienstregeling. Deze gevolgen zullen voor sommige buslijnen negatief zijn en voor andere buslijnen door de uitvoering van de maatregelen positief zijn. Hoe groot deze gevolgen daadwerkelijk zullen zijn is niet op voorhand te zeggen vanwege de grote spreiding van rijtijden gedurende de dag. Connexxion gaat niet gelijktijdig met de invoering van 30km/u in Haarlem een nieuwe dienstregeling invoeren. De dienstregeling van de bussen die in opdracht van de provincie rijden is afgelopen december ingegaan, daarin is al rekening gehouden met de gevolgen van de invoering van 30km/u.

Er zijn een paar ritten aan de randen van de dag geschrapt op rustige lijnen om eventuele extra inzet na de invoering van 30km/u op te kunnen vangen. In mei wordt een nieuwe dienstregeling ingevoerd voor de buslijnen die in opdracht van de Vervoerregio Amsterdam rijden. In die dienstregeling wordt alleen rekening gehouden met een langere rijtijd in de avonduren op de Rustenburgerlaan na de invoering van 30km/u, de overige tijden binnen Haarlem blijven in de nieuwe dienstregeling gelijk aan de huidige situatie. 4. Uitvoering en vervolg Naast de uitvoering van de genoemde maatregelen wordt permanent gewerkt aan het verbeteren van de betrouwbaarheid en de doorstroming van het openbaar vervoer in Haarlem. Op basis van de gevonden optimalisaties bij de tien verkeerslichten waar het openbaar vervoer de meeste vertraging oploopt, worden ook alle andere verkeerslichtenregelingen onderzocht en waar mogelijk geoptimaliseerd. Daarnaast worden voor de ontwikkeling richting metrobus twee proefprojecten uitgevoerd. In de ene proef wordt gekeken of de bussen op de N205 en A9 ook bij tankstations en invoegstroken veilig de vluchtstrook kunnen gebruiken. In de andere proef wordt door gebruik te gaan maken van slimme verkeerslichten en het eerder inmelden van bussen getest in hoeverre bussen daardoor makkelijker kunnen doorrijden.

Tot slot zijn uit het overleg met de stakeholders diverse optimalisaties voor het openbaar vervoer naar voren gekomen die op middellange en lange termijn uitgevoerd kunnen worden. Zoals de aanleg van extra busstroken, aanpassen van voorrangssituaties, het verwijderen van haltekommen op wegen met een maximumsnelheid van 30km/u en het anders inrichten van langsparkeren op wegen waar HOV rijdt. Deze maatregelen worden binnen herinrichtingsprojecten afgewogen, omdat ze naast positieve effecten op de doorstroming en betrouwbaarheid van het openbaar vervoer ook negatieve effecten op andere vervoerswijzen hebben. 5. Bijlagen n.v.t.

Kenmerk: 2025/208022

3/3