1 Vaststellen Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem

Collegebesluit

Onderwerp Vaststellen Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem Nummer 2024/426276 Portefeuillehouder Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.1 Wonen en woningbouw Afdeling ECDW Auteur Veen, A.C. van der/ M. von Balluseck Telefoonnummer 0643049908 Email m.v.balluseck@haarlem.nl Kernboodschap Deze subsidieregeling is een vervolg op het raadsbesluit Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie: voorstel uitwerking spelregels voor Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem (2024/213236). Hiermee is de raad akkoord gegaan met het oormerken van in totaal € 6,5 miljoen euro vanuit de reserve Grex voor een Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem en 10 hoofdspelregels als kader voor de uitwerking van deze subsidieregeling. De subsidieregeling voorziet in de juridische en financiële spelregels die van toepassing zijn op aanvragen van een subsidie voor het realiseren van sociale huurwoningen bij projecten die dreigen stil te vallen en waarvan de realisatie van DAEB-sociale huurwoningen met de subsidie wel doorgang kan vinden. Behandelvoorstel voor Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Ontwikkeling. commissie Relevante eerdere besluiten

- Woonvisie en uitvoeringsagenda 2021-2025 "Samen Doorbouwen een aan Duurzaam (t)huis" 2021/25829 - Woonakkoord Zuid-Kennemerland/IJmond 2021-2025 2021/614 (Bestuursakkoord en Uitvoeringsagenda) - Prestatieafspraken Haarlem 2022 t/m 2025 met woningcorporaties Ymere, Pré Wonen en Elan Wonen en huurdersorganisaties 2022/67145 -Actie! Aan de slag voor een sociale, groene en leefbare stad. Coalitieakkoord 2022-2026 PvdA, GroenLinks, D66, CDA en Actiepartij -Besluit Actualisatie spelregels nieuwbouw sociale huur en middensegment (2022/1192863) zoals vastgesteld in de raad van 17 november 2022 -MRA Woondeal (2023/27955) -Informatienota ‘Versterken van de gebiedsontwikkeling’ (2023/845858) -Rapportage Woningbouw 2023 (2023/744380) -Informatienota “Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie” (2023/1739930)

Kenmerk: 2024/426276

1/5

Besluit College d.d. 28 mei 2024

- Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie: voorstel uitwerking spelregels voor Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem (2024/213236) Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. De subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem vast te stellen. de secretaris,

de burgemeester,

1. Inleiding De subsidieregeling is een vervolg op het raadsbesluit Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie: voorstel uitwerking spelregels voor Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem (2024/213236), waarin de raad akkoord is gegaan met het oormerken van in totaal € 6,5 miljoen euro vanuit de reserve Grex voor een Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem en 10 hoofdspelregels als kader voor de uitwerking van deze subsidieregeling. De subsidieregeling voorziet in de juridische en financiële spelregels die van toepassing zijn op aanvragen voor een subsidie voor het realiseren van sociale huurwoningen bij projecten die dreigen stil te vallen en waarvan de realisatie van DAEB-sociale huurwoningen met de subsidie wel doorgang kan vinden. 2. Besluitpunten college Het college besluit de subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem vast te stellen. 3. Beoogd resultaat De subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem heeft als doel om effectief woningbouwprojecten op gang te brengen die door de veranderende omstandigheden nu in de knel komen. Projecten die een wezenlijke bijdrage leveren aan het realiseren van de stedelijke doelen uit de Omgevingsvisie, het coalitieakkoord, de Woonvisie, de Woondeal-afspraken en de prestatieafspraken gemaakt in het kader van het vergroten van het aantal sociale huurwoningen.

De regeling kan worden ingezet om een impasse in planrealisatie te voorkomen bij met name projecten en/of gebiedsontwikkelingen in prioritaire gebieden in de stedelijke ontwikkeling en/of

Kenmerk: 2024/426276

2/5

bovengemiddelde kwaliteit als gevolg van gemeentelijke eisen/doelstellingen te realiseren bij sociale woningbouwprojecten. Uitgangspunt bij dit laatste is nadrukkelijk dat de in visies en beleid door de raad vastgelegde eisen en randvoorwaarden overeind kunnen worden gehouden. De regeling fungeert daarmee als katalysator voor nieuwe woningbouwplannen of als hefboom voor de bredere gebiedsontwikkeling in bijvoorbeeld de prioritaire zones of herstructureringsgebieden. Concreet heeft de gemeente Haarlem als doel voor de regeling het aanjagen van de bouwproductie en het hiermee bijdragen aan de realisatie van onze woningbouwambitie van 10.000 woningen voor eind 2030. Om dit te bereiken zal de regeling worden ingezet voor het zekerstellen van de realisatie van sociale huurwoningen op de korte termijn (start bouw uiterlijk 1-1-2026 en oplevering voor 2028). Het beoogd resultaat is de zekerstelling van de directe realisatie van ongeveer 650 à 700 sociale huurwoningen en indirect de realisatie van 300 tot 500 middeldure en/of vrijesectorwoningen in combinatieprojecten en/of gebiedsontwikkelingen met diverse financieringscategorieën. Dit, omdat in combinatieprojecten met diverse financieringscategorieën het onrendabele deel op de sociale woningbouw minder op het projectresultaat zal drukken. 4.

Argumenten Dit besluit geeft uitvoering aan de vastgestelde onderliggende spelregels uit het raadsbesluit Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie De spelregels uit het raadsbesluit Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie: voorstel uitwerking spelregels voor Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem (2024/213236) zijn verwerkt in de subsidieregeling. De 10 hoofdspelregels zijn: 1. De regeling is gericht op aanjagen van de woningbouw door middel van het wegnemen van knelpunten met betrekking tot de DAEB-sociale huurwoningen. 2. Alleen projecten op locaties binnen het bestaand stedelijk gebied van Haarlem met permanente woningen komen in aanmerking voor een financiële bijdrage. 3. Alleen projecten waar de sociale woningbouw, waarvoor de bijdrage wordt aangevraagd, een start bouw heeft voor 1-1-2026 en een oplevering van de sociale woningbouw voor 1-1-2028 worden in behandeling genomen. 4. Projecten waar tijdige realisatie van de sociale huurwoningen bijdraagt aan het zekerstellen van de WBI-subsidie of die bijdragen aan andere subsidies zoals bijvoorbeeld de toegekende MIRTgelden (Bereikbare Steden) krijgen voorrang. 5. Projecten waar al reeds een omgevingsplan (en/of een onherroepelijke omgevingsvergunning) aanwezig zijn, krijgen bij de toekenning van de bijdragen een hogere ranking. 6.

Het tekort op de ontwikkeling moet objectief en toetsbaar worden aangetoond en de bijdrage van de subsidie staat gelijk aan het afdekken van de aangetoonde onrendabele top, met een maximum van € 12.500 per sociale huurwoning op locaties waar het geen gemeentegrond betreft.

Kenmerk: 2024/426276

3/5

7. Bij een project op gemeentegrond kan zowel een korting op de grondkosten als een subsidie op de onrendabele top worden toegekend. In dat geval bedraagt het maximale bedrag per woning € 20.000. In het geval van stapeling van korting en subsidie vindt eerst de verlaging van de grondprijs plaats. 8. Deelname is mogelijk voor alle partijen die sociale huur (volgens de wettelijke definitie) realiseren. Echter, de indiener moet kunnen aantonen dat de uitgekeerde bijdragen daadwerkelijk terecht komen bij een DAEB-sociale huurwoning van een woningcorporatie waarmee Haarlem prestatieafspraken heeft afgesloten. 9. Vanuit het subsidieplafond van de regeling kan een woningcorporatie waarmee Haarlem prestatieafspraken heeft afgesloten nooit meer dan 3 miljoen euro uitgekeerd krijgen. 10. De regeling kent twee openstellingen, zodat er meerdere momenten zijn om op knelpunten in de markt- en/of ontwikkelpraktijk bij de realisatie van sociale huurwoningen in te springen. De indieners moeten vervolgens op een toetsbare wijze motiveren hoe zij denken te voldoen aan deze spelregels.

Instelling van de subsidieregeling sluit aan bij de gemeentelijke ambities De subsidieregeling sluit aan bij de gemeentelijke ambitie om de kansen van inwoners van Haarlem op passende huisvesting te vergroten en de druk op de woningmarkt waar mogelijk te verlichten, zoals benoemd in de Omgevingsvisie, het coalitieakkoord, de Woonvisie, de Woondeal-afspraken en de prestatieafspraken gemaakt in het kader van het vergroten van het aantal sociale huurwoningen. De subsidieregeling specifiek richten op het stimuleren van sociale woningbouw (DAEB) sluit aan bij onze maatschappelijke verantwoordelijkheid als gemeente Het is in de huidige marktomstandigheden heel moeilijk om voldoende sociale huurwoningen te realiseren. Grote bouwprojecten, waar sociale huur een onderdeel van is, stagneren door onvoldoende afzet (vooral in het duurdere segment) en de huidige marktomstandigheden zoals de sterk gestegen bouwkosten. Een goede ruimtelijke inpassing moet bovendien aan veel vereisten voldoen (klimaat adaptief, duurzaam, groen, ruimte voor bewegen, ruimte voor water, natuur inclusief e.d.). Uitgangspunt bij dit laatste is nadrukkelijk dat de regeling alleen wordt ingezet om in visies en beleid door de raad vastgelegde eisen en randvoorwaarden overeind te kunnen houden.

Kosten, baten en dekking Binnen de huidige reserve grondexploitaties is een bedrag van € 6,5 miljoen geoormerkt als budget onder de regeling. Dit bedrag is tevens het subsidieplafond voor de regeling. De inschatting is dat met een dergelijk bedrag direct circa 650 à 700 sociale huurwoningen kunnen worden versneld, wat neerkomt op bijna driekwart van de gewenste jaarproductie van gemiddeld 1200 woningen, en indirect nog eens 300 tot 500 middeldure en/of vrijesectorwoningen kunnen worden gerealiseerd. Totaal wordt ernaar wordt gestreefd om met dit budget direct en indirect een gehele jaarproductie veilig te stellen.

Kenmerk: 2024/426276

4/5

5. Risico’s en kanttekeningen Toepasselijk staatssteunkader De regeling is juridisch getoetst op de geldende staatssteunkaders. Burgemeester en wethouders verlenen steun op grond van deze regeling met toepassing van Het Europees steunkader voor diensten van algemeen economisch belang, voor de activiteiten die zijn aangewezen op grond van artikel 47 van de Woningwet. Als dit niet mogelijk is belasten burgemeester en wethouders de betrokken onderneming met een aanvullende dienst van algemeen economisch belang. Aanvulling op spelregel 8 en 9 In de spelregels 8 en 9 is opgenomen dat er sprake moet zijn van een woningcorporatie waarmee Haarlem prestatieafspraken heeft afgesloten. Omdat met één corporatie die wel actief is in Haarlem geen prestatieafspraken zijn gemaakt en waarvan een specifiek plan wel een wezenlijke bijdrage kan leveren in de realisatie van DAEB-sociale huurwoningen, is in de subsidieregeling de volgende tekst als aanvullend aangegeven: en/of een anterieure overeenkomst voor het betreffende project heeft afgesloten. 6. Uitvoering Het totale subsidieplafond van deze regeling over de periode 2024 tot en met het einde van de werkingsduur van deze regeling bedraagt € 6,5 miljoen. De subsidieregeling kent twee openstellingen (juni 2024 en november 2024).

Per openstelling worden de ingediende projecten getoetst op volledigheid en beoordeeld aan de hand van criteria en spelregels. Op basis van deze criteria en spelregels en een aanvullend puntensysteem wordt bepaald aan welke projecten per openstelling subsidie wordt toegekend. Als er na de laatste openstelling van de regeling, nog middelen resteren binnen het subsidieplafond dan kan het college, indien nodig, in 2025 een extra openstelling invoeren. Na iedere openstelling zal de commissie Ontwikkeling worden geïnformeerd over de beschikkingen binnen de openstelling en het effect hiervan op de woningbouwproductie. Participatie en communicatie Na vaststelling vindt publicatie plaats in het gemeenteblad. De corporaties en de ontwikkelende partijen die binnen Haarlem actief zijn zullen via de lijn van de lopende projecten op de hoogte worden gebracht van de regeling. Daar zal ook de voorbereiding op de indiening nader worden besproken. 7. Bijlagen -Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem, d.d. mei 2024

Kenmerk: 2024/426276

5/5