1 Vaststellen Definitief Ontwerp herinrichting Kleine Houtweg

Raadsvoorstel Onderwerp Vaststellen Definitief Ontwerp herinrichting Kleine Houtweg Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2025/662026 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PCM Boo, A. de adeboo@haarlem.nl De Kleine Houtweg ondergaat grootschalig onderhoud aan riool, wegdek en bestrating. Dit biedt de gelegenheid voor een integrale herinrichting die de gemeente grijpt om drie doelen te realiseren: betere verkeersveiligheid (30 km/u, erftoegangsweg), herstel van de cultuurhistorische waarden van de aangrenzende monumentale parken, en een forse verbetering van het groen (netto +3.850 m² en +11 bomen). Het ontwerp is gebaseerd op historisch onderzoek naar de oorspronkelijke wegprofielen. Het noordelijke deel wordt ingericht als fietsstraat, het zuidelijke deel sluit aan op het profiel van de Churchilllaan. De verkeersdoorstroming op de Kamperlaan verbetert door het opheffen van de linksafbeweging. Na de herinrichting wordt de Kleine Houtweg veiliger voor fietsers en voetgangers, krijgt de straat meer groen en is ze beter bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering, onder meer door extra ruimte voor waterberging en schaduw. Het ontwerp respecteert en versterkt de historische waarde van de omgeving en sluit aan op de Churchilllaan, waardoor een samenhangend en toekomstbestendig geheel ontstaat. Bij de uitvoering wordt ingezet op duurzaamheid en circulariteit: bestaande materialen zoals hardstenen banden, kasseien en klinkers worden hergebruikt, evenals de huidige lichtmasten.

De werkzaamheden worden uitgevoerd met emissieloos materieel.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten

Het Voorlopig Ontwerp heeft de inspraak doorlopen. Op basis van reacties zijn aanpassingen doorgevoerd, waaronder een extra voetgangersoversteek bij de Kamperlaan. De commissie Beheer wordt verzocht advies te geven aan de raad over het voorstel van het college en over de wijze van agendering van het raadsvoorstel in de raadsvergadering. Vaststellen startnotitie Herinrichting Kleine Houtweg, Raadsvergadering d.d. 27 juni 2024 Vrijgave Voorlopig Ontweg Kleine Houtweg, Vergadering commissie Beheer d.d. 12 juni 2025

Kenmerk: 2025/662026

1/11

Besluit college d.d. 21 april 2026

1. Het college van burgemeester en wethouders stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Ontwerp-besluit raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. Het Definitief Ontwerp voor herinrichting van de Kleine Houtweg vast te stellen. 2. Een krediet vrij te geven van € 7.436.000 voor de herinrichting van de Kleine Houtweg: € 5.949.000 ten laste van IP post OR.081, € 1.487.000 ten laste van IP post RIO.081. Van dit krediet wordt € 150.000 gedekt door een bijdrage van de Gemeenschappelijke Regeling Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland en € 441.000 door subsidies. 3. De toename aan beheerlasten van € 12.000 per jaar vanaf 2028 te verwerken in de Kadernota 2028. de griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2025/662026

2/11

1. Aanleiding De herinrichting van de Kleine Houtweg volgt op noodzakelijk grootschalig onderhoud aan het riool, het wegdek en de bestrating. Ook de groenvoorziening, de openbare verlichting en het straatmeubilair worden tegelijk aangepakt. Het projectgebied is opgedeeld in twee delen: • het noordelijke deel (rood) • het zuidelijke deel (groen) Deze delen worden gescheiden door de Paviljoenslaan en de Kamperlaan. De Kleine Houtweg ligt in een bijzonder gebied, langs de monumentale parken Haarlemmerhout en Frederikspark, en binnen een beschermd stadsgezicht. In de jaren ’50 is de zuidelijke rijbaan als onderdeel van een gemeentelijk verkeersplan verbreed vanwege de verkeersdoorstroming richting de binnenstad, maar de verwachte verkeersdrukte bleef uit. Het huidige onderhoud biedt daarom een uitgelezen kans om de oorspronkelijke inrichting van de weg te herstellen. Op basis van cultuurhistorisch onderzoek naar hoe de weg er vroeger uitzag, is een definitief ontwerp (DO) opgesteld. Dit ontwerp ligt nu klaar voor vaststelling en is te vinden in bijlage 1a. In de volgende paragrafen worden de belangrijkste onderdelen van het ontwerp toegelicht.

Kenmerk: 2025/662026

3/11

2. Beoogd resultaat Na de herinrichting wordt de Kleine Houtweg veiliger voor fietsers en voetgangers, krijgt de straat meer groen en is ze beter bestand tegen de gevolgen van klimaatverandering. Het ontwerp respecteert en versterkt de historische waarde van de omgeving en sluit aan op de Churchilllaan, waardoor een samenhangend en toekomstbestendig geheel ontstaat. Met dit besluit wil het college drie beleidsdoelstellingen bereiken: 1 Een veilige weg voor iedereen die er woont en werkt De weg wordt ingericht als een veilige erftoegangsweg (30 km/uur), passend bij de huidige en toekomstige verkeersintensiteiten. Door één centrale rijstrook te gebruiken en snelheidsremmende maatregelen toe te passen, wordt de snelheid van gemotoriseerd verkeer verlaagd en blijven snelheidsverschillen met fietsers beperkt. Met circa 3.250 motorvoertuigen en 450 fietsers per dag voldoet de weg aan de uitgangspunten voor een ETW, waardoor de verkeersveiligheid duurzaam wordt gewaarborgd. 2 Een comfortabele route voor fietsers De Kleine Houtweg is een belangrijke fietsroute, maar vanwege het beschermd stadsgezicht mag van de comfortrichtlijnen worden afgeweken; toch is in het ontwerp gekozen voor hoogwaardige straatbaksteen om trillingen en obstakels voor fietsers zoveel mogelijk te beperken.

3 Het verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit en herstel van het erfgoed Het ontwerp houdt rekening met de monumentale parkomgeving en combineert verkeersveiligheid met behoud van de ruimtelijke en cultuurhistorische kwaliteit van de Kleine Houtweg. 3. Onderbouwing Definitief Ontwerp Het definitief ontwerp is gemaakt op basis van de bovenstaande drie doelstellingen. De belangrijkste onderdelen van de herinrichting worden hier toegelicht. 3.1

De weginrichting wordt veiliger

De voorgestelde maatregelen – het afsluiten van een straat voor autoverkeer, het inrichten van een fietsstraat en het verlagen van de maximumsnelheid naar 30 km/u – leiden volgens verkeerskundige inzichten tot objectief betere verkeersveiligheid. Minder autoverkeer, lagere snelheden en smallere profielen verminderen de kans op conflicten en beperken de ernst van eventuele ongevallen. Tegelijkertijd zijn er signalen van bewoners die zich zorgen maken over de bereikbaarheid of het gebruiksgemak van grotere voertuigen in een smaller profiel. Deze zorgen zijn begrijpelijk, maar hebben vooral betrekking op ervaren comfort en niet op de feitelijke veiligheid. Om de sociale veiligheid te vergroten wordt ‘dynamische verlichting’ aangebracht. Dit houdt in dat de verlichting zich automatisch aanpast aan de omstandigheden, zoals beweging, tijdstip of drukte, zodat de omgeving beter zichtbaar wordt wanneer dat nodig is.

Kenmerk: 2025/662026

4/11

3.2

De herinrichting van de Kleine Houtweg past binnen de beleidskaders

Het Definitief Ontwerp is opgesteld aan de hand van de volgende beleidskaders: -

Mobiliteitsbeleid. Beleidsnotitie afweging 30 km/u’. Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR).

In bijlage 4a wordt dit meer inhoudelijk beschreven. 3.3

Het profiel van het zuidelijke deel van de Kleine Houtweg sluit aan op de Churchilllaan

In september 2016 heeft de gemeenteraad het Definitief Ontwerp voor de Churchilllaan en omgeving vastgesteld. In het bijbehorende raadsstuk zijn onder meer de volgende argumenten opgenomen: • In het Haarlems Verkeers- en Vervoerplan (HVVP) is de Churchilllaan aangewezen als erftoegangsweg. Met de herinrichting wordt het gebied tussen Zuiderhoutlaan, Spaarne en N205 (Kamperlaan) opgewaardeerd naar een 30 km/uur-zone. Door de asfaltverharding te vervangen door gebakken klinkers sluit het ontwerp aan bij de uitgangspunten van de vastgestelde HIOR • Door de snelheid in het gebied te verlagen en het wegprofiel aanzienlijk te versmallen, neemt de verkeersveiligheid toe. Tegelijkertijd wordt sluipverkeer van Heemstede naar de N205 ontmoedigd. De Churchillaan vóór en ná de herinrichting: Vóór de herinrichting • Asfaltweg met gescheiden fietsstroken • Maximumsnelheid 50 km/uur • Wegbreedte circa 7,20 m

Na de herinrichting • Erftoegangsweg met klinkerverharding • Fietsers op de rijbaan, geen aparte stroken • Maximumsnelheid 30 km/uur • Versmalde rijbaan tot 5,80 m en plaatselijk 4,80 m

In de onderstaande foto’s is de situatie vóór en na de herinrichting te zien.

Google Streetview, opnamedatum juni 2017

Google Streetview, opnamedatum november 2021

Het zuidelijk deel van de Kleine Houtweg wordt gezien als een voortzetting van het profiel van de Churchilllaan.

Kenmerk: 2025/662026

5/11

3.4

Het noordelijke deel van de Kleine Houtweg wordt een fietsstraat

Het noordelijk deel van de weg wordt ingericht als fietsstraat met een profielbreedte van 4,80 meter, passend bij de verkeersintensiteit. De rijbaan wordt 4,20 meter breed met aan beide zijden rabatstroken van natuursteen keien om het historische karakter te benadrukken. De fietsstraat krijgt voorrang op de zijstraten door middel van duidelijke inritconstructies.

Figuur 1. Noordelijk deel Kleine Houtweg; huidige en toekomstige situatie

3.5

Het zuidelijk deel van de Kleine Houtweg wordt een erftoegangsweg waar auto’s en fietsers de weg delen en niet harder rijden dan 30 km/u

Het zuidelijk deel wordt ingericht als een erftoegangsweg van 5,40 meter breed, passend bij de omgeving en het behoud van de lindelaan. Deze breedte biedt voldoende ruimte voor passerend verkeer en sluit aan op de uitstraling van de Churchilllaan. Met klinkerverharding en snelheidsremmende maatregelen wordt het 30 km/uur-regime versterkt en blijven snelheidsverschillen met fietsers beperkt. De inrichting past bij de verkeersintensiteiten (zie bijlage 4b) en borgt daarmee de verkeersveiligheid.

Figuur 2. Zuidelijk deel Kleine Houtweg; huidige en toekomstige situatie

Kenmerk: 2025/662026

6/11

3.6

Speciale aandacht voor kruising Kleine Houtweg met Kamperlaan

De kruising Kleine Houtweg–Kamperlaan is ontworpen met aandacht voor verkeersveiligheid, doorstroming en behoud van het cultuurhistorische landschap. Het definitief ontwerp herstelt het laanprofiel en de visuele eenheid, en sluit aan bij de gewenste doorstroming op de N205.

Figuur 3. Zuidelijk deel Kleine Houtweg nabij kruispunt met Kamperlaan; huidige en toekomstige situatie

3.7

De doorstroming op Kamperlaan (N205) voor gemotoriseerd verkeer wordt verbeterd ten opzichte van de huidige situatie

In het definitief ontwerp is de linksafbeweging vanaf het zuidelijke deel van de Kleine Houtweg naar de Kamperlaan vervallen, omdat dit een extra fase in de verkeerslichten zou vereisen en daarmee de doorstroming op de Kamperlaan zou verslechteren. Voor het Definitief Ontwerp ontstaat in de ochtendspits per cyclustijd een tijdwinst van 9 seconden (-9%) en in de avondspits zelfs 17 seconden (-19%). In bijlage 4c wordt dit inhoudelijk meer beschreven. 3.8

Onderzoek naar herbruikbare materialen (duurzaamheid)

Er is onderzocht welke materialen uit het projectgebied kunnen worden hergebruikt. Hardstenen trottoirbanden, natuurstenen kasseien en gebakken klinkers blijken geschikt voor hergebruik. De bestaande lichtmasten zijn 10 jaar oud en worden in het kader van circulariteit en duurzaamheid hergebruikt. Het project is vooraf besproken in het nutsoverleg van de gemeente Haarlem. Enkele nutspartijen, waaronder Liander elektra, willen daarbij onderhouds- en aanpassingswerkzaamheden uitvoeren om toekomstige storingen te voorkomen. In de kostenraming is rekening gehouden met duurzaam werken, waaronder het inzetten van emissieloos materieel, passend bij de gedeeltelijke ligging van het project in de nul-emissiezone. 3.9

Meer bomen, grotere groeiplaatsen en verbeterde biodiversiteit (groenparagraaf)

Het projectgebied maakt deel uit van de hoofdboomstructuur, waardoor behoud en versterking van bomen centraal staan. Door versmalling en het verwijderen van een rijbaan ontstaat circa 3.850 m² extra groen, wat zorgt voor meer groeiruimte, vitalere bomen en kansen voor nieuwe monumentale bomen. Drie van de zeven bomen bij de kruising kunnen worden verplant; vier moeten worden gekapt vanwege kabels en leidingen. Op meerdere plekken worden nieuwe bomen geplant met veel toekomstpotentie, wat bijdraagt aan biodiversiteit, schaduw en een klimaatbestendige omgeving. De exacte aantal bomen en oppervlaktes groen en verharding zijn opgenomen in bijlage 4d.

Kenmerk: 2025/662026

7/11

3.10 Nieuw stuk monumentaal park Haarlemmerhout in ere hersteld Door het verwijderen van de zuidelijke rijbaan ontstaat een strook van ruim tien meter extra parkgebied langs de Haarlemmerhout. Dit nieuwe parkdeel wordt ontworpen op basis van het historisch kader van Copijn Landschapsarchitecten en sluit aan bij de oorspronkelijke structuur van het park. 3.11 Samenhang van de diverse projecten in de omgeving In de omgeving van de Kleine Houtweg vinden diverse werkzaamheden plaats zoals de aanleg van het OV-knooppunt Spaarnepoort (inclusief aanpassing Buitenrustbrug) en de aanpassing van de kruising Kleine Houtweg - N205. Om de effecten van deze projecten in beeld te brengen is gebruik gemaakt van het Haarlems verkeersmodel. De algemene conclusie is dat de invloed van Spaarnepoort op de Churchilllaan verwaarloosbaar is. Een verdere onderbouwing is opgenomen in bijlage 4e. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Weerstand bij bewoners en stakeholders vanwege de wijziging van het wegprofiel In het voortraject is een participatiegebied afgebakend. Bewoners buiten dit gebied geven aan dat zij ook betrokken hadden moeten worden en hebben bezwaar tegen het ontwerp. Zij pleiten voor een inrichting van de Kleine Houtweg als gebiedsontsluitingsweg (GOW) in plaats van een erftoegangsweg (ETW).

Tevens hebben een aantal bewoners bezwaren tegen het opheffen van de linksaffer op de Kleine Houtweg richting Kamperlaan. De kruispuntstudie van Movensis (zie bijlage 4c) laat zien dat deze linksaffer zeer weinig wordt gebruikt, gemiddeld minder dan één voertuig per minuut in zowel de ochtend- als avondspits.

Kenmerk: 2025/662026

8/11

5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Op basis van de geactualiseerde SSK-raming (inclusief historische kosten) is het project geraamd op € 7,6 miljoen. Voor het project is een budget van € 7,94 miljoen beschikbaar: Kostenraming SSK-raming

€

7.600.000

Beschikbare budget Gereserveerd in Investeringsplan IP OR.081 (groot onderhoud) IP RIO.081 (riool) Subtotaal

€ €

Waarvan gedekt door subsidies Subsidie Impuls SPV* Subsidie emissieloos bouwen** Subtotaal

€ €

Reeds verleend voorbereidingskrediet Kadernota 2025 IP OR.081 (groot onderhoud) IP RIO.081 (riool) Subtotaal

€ €

Nog te verlenen krediet IP OR.081 (groot onderhoud) IP RIO.081 (riool) Subtotaal

€ €

Nog vrij te geven subsidie Subsidie GR Bereikbaarheid Zuid-Kennemerland* Subtotaal

€

Totaal

6.184.000 2.048.000 €

8.232.000

€

- 441.000

€

946.000

€

7.286.000

€

150.000

€

7.941.000

- 191.000 - 250.000

385.000 561.000

5.799.000 1.487.000

150.000

* - deze subsidie is al verleend ** - deze subsidie is nog niet aangevraagd en/of verleend

Voor het Definitief Ontwerp is een zogenaamde beheerlastenraming opgesteld. Hieruit blijkt dat de kosten voor het dagelijks beheer en onderhoud van het huidige ontwerp jaarlijks toenemen met ongeveer € 12.000. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt doordat er meer groen aanwezig en is en minder asfaltverharding. De toename aan beheerlasten van € 12.000 per jaar vanaf 2028 wordt verwerkt in de Kadernota 2028.

Kenmerk: 2025/662026

9/11

5.2 Communicatie en inspraak Het Voorlopig Ontwerp is op 12 juni 2025 vrijgegeven voor inspraak. Gedurende de acht weken durende inspraakperiode vond op 26 juni 2025 een informatiebijeenkomst plaats voor omwonenden. De ingediende reacties zijn verwerkt in de Nota van beantwoording. Mede naar aanleiding van deze inspraak zijn verschillende ontwerpaanpassingen doorgevoerd. Zo is aan de westzijde van het kruispunt Kamperlaan/Kleine Houtweg een voetgangersoversteek toegevoegd, terwijl de oversteek aan de zuidzijde van hetzelfde kruispunt is komen te vervallen. Daarnaast is het eerdere voorstel om het asfaltvoetpad aan de oostzijde van de Kleine Houtweg (tussen de Spijkermanslaan en de Oosterhoutlaan) te vervangen door een schelpenpad herzien. Omdat een schelpenpad onvoldoende toegankelijk is voor onder meer rolstoelgebruikers, mensen met kinderwagens en personen met een visuele beperking, is gekozen voor een halfverhard pad. Deze oplossing past bij de uitstraling van de omgeving en biedt tegelijkertijd goede toegankelijkheid. Ook is het ontwerp verder technisch uitgewerkt, onder andere met betrekking tot de aanleg van drempels en het opstellen van een verlichtingsplan.

In oktober 2025 is het Voorlopig Ontwerp één-op-één besproken met de Adviescommissie Haarlemmerhout, de (nieuwe) eigenaar van het Theehuis, bewonersvertegenwoordigers uit Zuiderhout en Welgelegen en de adviseur van de verkeerspolitie. De VvE Maria Stichting heeft geen gebruik gemaakt van de uitnodiging voor een gesprek. 5.3 Juridisch Eigendomsgrenzen: Het projectgebied de Kleine Houtweg is volledig in eigendom van Gemeente Haarlem. 5.4 Planning Het project doorloopt de fases van het Haarlems Civiel Planproces. De planning is globaal als volgt:

Fase

Product

Definitiefase

NOK Ingenieursbureau Vastellen startnotitie (incl. Schetsontwerp en PvE)

Ontwerpfase

Participatie Vrijgave Voorlopig Ontwerp (VO) Inspraak Vaststellen Definitief Ontwerp (DO)

Bevoegdheid

Planning

Raad

gereed gereed

Bespreken in cie Raad

gereed gereed gereed Q2 2026

Voorbereidingsfase Opstellen uitvoeringsontwerp (UO) Aanvragen vergunningen Opstellen uitvoeringscontract aannemer

Q2 2026 – Q4 2026

Realisatiefase

Q1 2027 – Q3 2028

Kenmerk: 2025/662026

10/11

6. Bijlagen Bijlage 1a. Definitief Ontwerp Kleine Houtweg, Witteveen+Bos, projectcode 142465. Bijlage 1b. Dwarsprofielen DO Kleine Houtweg, Witteveen+Bos, projectcode 142465. Bijlage 2. Ontwerpnotitie, Witteveen+Bos, projectcode 142465 Bijlage 3. Nota van beantwoording Bijlage 4a. Gehanteerde beleidskaders Bijlage 4b. Verkeerstellingen Bijlage 4c. Kruispuntstudie Movensis Bijlage 4d. Aantallen bomen en oppervlaktes groen en bestrating Bijlage 4e. Samenhang van de diverse projecten in de omgeving

Kenmerk: 2025/662026

11/11