1 Vaststellen Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn en Uitvoeringsplan 2024-2026

Raadsvoorstel

Onderwerp Vaststellen Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn en Uitvoeringsplan 2024-2026

Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1822704 Berkhout, R. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Esterik, D.M. van 0646215214 dmesterik@haarlem.nl Haarlem wil een gezonde gemeente zijn voor mens en dier. Hier zijn afgelopen jaren al flinke stappen voor gezet in bijvoorbeeld het Groenbeleidsplan, Natuur Netwerk Haarlem, de aanpak ‘Anders Maaien’, en het actieplan van Natuur en Milieu Educatie. Er zijn nieuwe afspraken gemaakt en er is geld gereserveerd voor de verbetering van de biodiversiteit en de groenstructuren in de stad. Zo passen we de openbare ruimte aan met meer diervriendelijke verlichting, faunapassages en diervriendelijke oevers, putten en kolken. We werken aan versterking van de biodiversiteit en met een soortenmanagementplan borgen we een betere bescherming van vleermuizen, gierzwaluwen en huismussen. Ook educatie over flora en fauna krijgt een nieuwe impuls. We helpen inwoners om zelf een bijdrage te leveren aan het versterken van de biodiversiteit in hun directe omgeving. Maar er is meer nodig. De laatste wijzigingen in het Haarlemse Dierenwelzijnsbeleid dateren uit 2014 en sindsdien is de landelijke wet- en regelgeving veranderd. Dit geldt ook voor de wijze waarop de samenleving met dieren omgaat. Hoewel basisvoorzieningen en dierenopvang in Haarlem goed zijn geregeld zien we ook dat op een aantal punten aanvullende maatregelen noodzakelijk of gewenst zijn.

Dit resulteert in een aantal concrete actiepunten voor de verbetering van de leefomstandigheden van zowel de in het wild levende dieren als gezelschaps- en landbouwhuisdieren. Met dit nieuwe beleid en uitvoeringsprogramma wordt onder meer geregeld dat de verlichting voortaan wordt uitgezet in die parken waar een veilige alternatieve route omheen bestaat. Het vertoon van roofvogels, uilen en reptielen wordt vergunning plichtig en aan banden gelegd. We nemen maatregelen om het aantal zwerfkatten omlaag te brengen. De afspraken met Dierenbescherming,

Kenmerk: 2024/1822704

1/6

Vogelhospitaal en Egelopvang worden vastgelegd in een formele overeenkomst. We onderzoeken hoe we bezitters van een Haarlem Pas tegemoet kunnen komen in de kosten van de dierenarts. We onderzoeken de mogelijkheid voor een dierenvoedselbank. Het beleid heeft in de inspraak gelegen en wordt met vaststelling definitief. Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 8 oktober 2024

Het college stuurt het besluit ter advisering naar de commissie Beheer. B&W besluit Haarlems dierenwelzijn vrijgeven voor inspraak 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. de secretaris,

Besluit Raad d.d. ………. (wordt ingevuld door de griffie)

de burgemeester,

De raad der gemeente Haarlem, Gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders, Besluit: 1. het Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn inclusief het Uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijn 2024-2026 vast te stellen. De griffier,

de voorzitter,

Kenmerk: 2024/1822704

2/6

1. Inleiding Haarlem wil een gezonde gemeente zijn voor mens en dier. De gemeente wil daarom meer doen aan de verbetering van het dierenwelzijn in Haarlem. De laatste wijzigingen in het Haarlemse Dierenwelzijnsbeleid dateren uit 2014 en sindsdien is de landelijke wet- en regelgeving veranderd. Dit geldt ook voor de wijze waarop de samenleving met dieren omgaat. Hoewel basisvoorzieningen als dierenopvang in Haarlem goed zijn geregeld vindt het college dat er op een aantal punten van het beleid aanvullende maatregelen noodzakelijk of gewenst zijn. De actualisatie van het dierenwelzijn is in het coalitieprogramma als ambitie opgenomen. Met de uitvoering van het Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn worden de voorwaarden gecreëerd waarbij vrij levende dieren en gezelschapsdieren in Haarlem een veilig en goed leven kunnen hebben. 2. Besluitpunten college 1. Het college stelt het voorstel aan de raad vast. 3. Beoogd resultaat Het aanbrengen van een breed palet aan verbeteringen in het Haarlemse Dierenwelzijnsbeleid voor zowel vrij levende dieren als gezelschapsdieren. 4. Argumenten 1. Het actualiseren van het dierenwelzijn is een ambitie uit het coalitieprogramma In het coalitieprogramma ‘Actie’ is de ambitie opgenomen om het dierenwelzijn in Haarlem te verbeteren.

Het Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn wordt daarom begeleid met een uitvoeringsplan voor de jaren 2024-2026 met een groot aantal acties om het welzijn van de Haarlemse dieren te verbeteren. Met het vaststellen van de kadernota 2025 is in de begroting nu structureel budget voor dierenwelzijn opgenomen van € 75.000 per jaar vanaf 2025. 2. Het beleid wordt aangepast op de veranderde wet- en regelgeving Sinds 2015 is het dierenwelzijn is bij wet geregeld in de Wet dieren. Artikel 1.3 uit de Wet dieren merkt dieren aan als wezens met gevoel en een eigen waarde. Uitwerking van deze wet regelt welke dieren gehouden mogen worden en onder welke omstandigheden. In 2023 is een wetswijziging aangenomen van de Wet dieren. Hierin staat dat het niet is toegestaan om het welzijn of de gezondheid van een dier te benadelen met als doel het dier op een bepaalde manier te kunnen houden en huisvesten. De in 2024 in werking getreden Omgevingswet biedt binnen het Aanvullingsspoor natuur het belangrijkste wettelijke kader voor de bescherming van vrij levende dieren. 3. Waarborgen voor de wilde fauna Met het Ecologisch beleidsplan (2013), het Groenbeleidsplan (2022) en Natuur Netwerk Haarlem (2022) werken we aan de randvoorwaarden voor de verbetering van de staat van de biodiversiteit in de stad (de flora en fauna).

De kwalitatieve waarde van het bestaande groen wordt beschermd, verbeterd en waar mogelijk uitgebreid, door goed onderhoud en vanuit projecten. Een gezonde en robuuste groenstructuur is goed voor de wilde dieren in de stad.

Kenmerk: 2024/1822704

3/6

De gemeente blijft bij de provincie aandacht vragen voor de overlast die door het schieten op ganzen in de stadsrand wordt veroorzaakt en dringt aan op diervriendelijke beheermethoden. Met het oog op vissenwelzijn blijven we in gesprek met de hengelsport over handhaving en het uitfaseren van het gebruik van loodjes. 4. Diervriendelijke verlichting en Handboek Inrichting Openbare Ruimte Voor nachtdieren is duisternis belangrijk. De grote groenstructuren en parken laten we zoveel mogelijk onverlicht. Indien dit niet mogelijk is wordt diervriendelijke verlichting toegepast. Dit wordt voor de Haarlemse parken uitgewerkt waarbij getoetst wordt aan het fietsbeleid (bv. is er sprake van een hoofdfietsroute) en aan de verkeers- en sociale veiligheid. Dit maken we inzichtelijk met een kaart, een uitvoeringsplanning en een communicatieplanning om inwoners hiervan op de hoogte te stellen. Bij vervanging of nieuw te plaatsen verlichting wordt in de hele stad voortaan een zo laag mogelijk spectrum toegepast, als de verkeersveiligheid dit toelaat. De tekst zoals nu in het HIOR over openbare verlichting staat wordt overeenkomstig aangepast. We hebben ook aandacht voor dierenwelzijn bij groot onderhoud en herinrichting. Onder andere door middel van het aanleggen van natuurvriendelijke oevers, het toevoegen van faunapassages, eendentrappetjes en uitklimmogelijkheden voor amfibieën.

Zo voegen we de optie voor diervriendelijke straatkolken toe aan het HIOR. 4. Aanpassingen in APV We stoppen met het toestaan van shows met roofvogels, uilen en reptielen en nemen dit op in onze APV. We maken evenementen waar dieren worden gebruikt vergunningplichtig en we nemen een verbod op het gebruik van metalen en plastic confetti op in de APV. 5. Minima Met de Kadernota 2025 heeft uw raad besloten om in 2025 en 2026 een pilot uit te voeren hoe huishoudens met een minimuminkomen kunnen worden tegemoetgekomen in dierenartskosten. We starten ook een proef hoe we minima financieel tegemoet kunnen komen bij het chippen en neutraliseren van hun kat. Verder onderzoeken we de mogelijkheid van een dierenvoedselbank als uitbreiding op de voedselbank. 6. Langjarige overeenkomsten met Dierenbescherming, Vogelhospitaal en Egelopvang We zetten de subsidies met de Dierenbescherming, de Egelopvang en het Vogelhospitaal om in structurele dienstverleningsovereenkomsten. Dit sluit beter aan bij de zorgplicht van de gemeente. De bijdragen worden, zoals nu al gebruikelijk, jaarlijks geïndexeerd. 7. Communicatie over dierenwelzijn; educatie en voorlichting We zetten in op integrale communicatie over natuur, milieu en dierenwelzijn. Hierbij combineren we de inzet van natuur & milieueducatie met geactualiseerde informatievoorziening op de

Kenmerk: 2024/1822704

4/6

gemeentelijke website. Dit is onderdeel van brede gemeentelijke communicatie. 8. Inbreng van stakeholders en relatie tot voorgestelde aanpassingen Voorafgaand aan de totstandkoming van het geactualiseerde beleid, hebben de Dierenbescherming, het Vogelhospitaal, de Egelopvang en de hengelsportvereniging Haarlem inbreng geleverd. Deze organisaties onderstrepen de voorgestelde maatregelen waarmee het dierenwelzijn concreet verbetert. 9. Geen wijzigingen naar aanleiding van de inspraakreacties De inspraakreacties hebben geen aanleiding gegeven tot inhoudelijke wijzigingen van het beleidsplan ten opzichte van de conceptversie. 5. Financiële paragraaf Voor de maatregelen van het Uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijn is met ingang van 2025 structureel € 75.000 beschikbaar. Incidenteel is voor 2025 en 2026 een bedrag van € 90.000 beschikbaar ten behoeve van de pilot tegemoetkoming dierenartskosten voor minima. Voor de dienstverleningsovereenkomsten met Dierenbescherming, Vogelhospitaal en Egelopvang zijn achtereenvolgens € 237.500, € 35.000 en € 11.500 structureel beschikbaar in de begroting. Deze bijdragen worden jaarlijks geïndexeerd. Incidenteel is een budget van € 400.000 gereserveerd voor de uitvoering van het soortenmanagementplan (SMP). Voor educatie en voorlichting middels het budget behorende bij het actieplan van het NME basis op orde is € 200.000 beschikbaar.

Voor de verbetering van de recreatieve voorzieningen rond de Veerplas is in 2024 een bedrag van € 500.000 beschikbaar en voor de verbetering van de waterkwaliteit van de Veerplas draagt Haarlem in 2025 een bedrag van € 1.000.000 bij. 6. Vervolg In het Uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijn staan de acties en maatregelen waar we mee aan de slag gaan voor het verbeteren van het dierenwelzijn in de periode 2024 tot en met 2026. Een aantal actiepunten is al onderdeel van het ecologisch beleid of de uitvoering van het Natuur Netwerk Haarlem. Monitoring van de effectiviteit van deze actiepunten gebeurt via de desbetreffende programma’s. In 2026 zal het uitvoeringsplan worden geëvalueerd en zal een nieuw meerjarig uitvoeringsplan worden opgesteld voor de periode 2026-2030.

Kenmerk: 2024/1822704

5/6

7. Bijlagen 1. Beleidsplan Haarlems Dierenwelzijn 2. Uitvoeringsplan Haarlems Dierenwelzijn 2024-2026 3. Nota van beantwoording 3A Reactie Platform Groen 3B Zienswijze Stichting Gezond Water 4. Zienswijzen Partij voor de dieren 4A Reactie college op zienswijzen PvdD

Kenmerk: 2024/1822704

6/6