1. Uitvoeringsprogramma woonwagens 2023-2026

Collegebesluit

Onderwerp Uitvoeringsprogramma woonwagens 2023-2026 Nummer 2023/135268 Portefeuillehouder Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.1 Duurzame stedelijke ontwikkeling Afdeling ECDW Auteur Kessels, B. Telefoonnummer 023-5114313 Email bkessels@haarlem.nl Kernboodschap In 2021 is gestart met de uitvoering van het actieplan Woonwagens 2021-2022. Binnen dit actieplan werkten de gemeente Haarlem, woonwagenbewoners (vertegenwoordigd door Woonwagen Belangen Haarlem), Elan Wonen, Pre Wonen, Ymere en Woonwagenstandplaatsen Kennemerland BV samen om tien acties uit te voeren. Met dit uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026 geeft de gemeente een vervolg aan het actieplan Woonwagens 2021-2022. In het uitvoeringsprogramma zijn acties opgenomen om te komen tot een:  Kwalitatief en kwantitatief passend huisvestingsklimaat voor (toekomstige) woonwagenbewoners  Genormaliseerde situatie op bestaande woonwagenlocaties op het gebied van (brand)veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid Dit uitvoeringsprogramma is wederom een gezamenlijk product van de woningcorporaties en de gemeente Haarlem. Behandelvoorstel voor Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Ontwikkeling. commissie Relevante eerdere besluiten

Besluit College d.d. 28 maart 2023

-

Informatienota Rijksbeleidskader gemeentelijke woonwagen en – standplaatsenbeleid , 2019/352607, september 2019, in commissie Ontwikkeling februari 2020 - Informatienota Voortgang actieplan Woonwagenstandplaatsen, 2020/588561, juli 2020, in commissie Ontwikkeling augustus 2020 - Collegebesluit Vaststellen actieplan woonwagens 2021/133105, maart 2021 - Informatienota Actieplan Woonwagens 2021-2022, 2022/99025 - Raadsbesluit Onderzoek nieuwe woonwagenlocaties (gewijzigd besluit), 2021/253912 in raad op 1 juli 2021 - Raadsstuk Resultaten onderzoek woonwagenlocaties in Haarlem, 2022/586539 1. Het uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026 vast te stellen. de secretaris,

Kenmerk: 2023/135268

de burgemeester,

1/5

1. Inleiding Het uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026 (zie bijlage) geeft een vervolg op het actieplan Woonwagens 2021-2022. In 2021 is gestart met de uitvoering van het actieplan Woonwagens 20212022. Binnen dit actieplan werkten de gemeente Haarlem, woonwagenbewoners (vertegenwoordigd door Woonwagen Belangen Haarlem), Elan Wonen, Pre Wonen, Ymere en Woonwagenstandplaatsen Kennemerland BV samen om tien acties uit te voeren. De kwalitatieve woonbehoefte is in kaart gebracht, op alle locaties zijn kijkrondes uitgevoerd. Het voorstel voor een betere toewijzing van standplaatsen is in procedure en het onderzoek naar nieuwe woonwagenlocaties is in gang gezet. Ook zijn de eerste stappen gezet om het beheer op de locaties te verbeteren. Twee jaar later is duidelijk dat het werk nog niet klaar is. Wel is er sprake van een andere fase. In het actieplan lag het accent op onderzoeken, verkennen en werken aan de onderlinge relaties. Nu wordt de stap gezet naar uitvoering en realisatie. Reden om de samenwerking voort te zetten en ook langer vooruit te kijken in de vorm van dit uitvoeringsprogramma 2023-2027. De doelen zijn hetzelfde gebleven. Afdoening moties 24.5 en 24.6 Motie 24.5 ‘Sociale huurwoonwagen’ (BAZ 2022/1012945) De motie roept op om te onderzoeken of de inzet van sociale huurwoonwagens ook gewenst is in de gemeente Haarlem en de uitkomsten te delen met de raad.

De reactie van het college: Op dit moment is het in Haarlem alleen mogelijk om een standplaats te huren en daar een eigen woonwagen op te plaatsen. In het kader van het actieplan woonwagens 2021-2022 hebben gemeente, corporaties en woonwagenbewoners onderzocht welke woonbehoeften er zijn onder woonwagenbewoners. Uit het onderzoek blijkt dat er behoefte is aan (sociale) huurwoonwagens. Ook blijkt dat er behoefte is om de standplaats te kopen. Door eisen aan duurzaamheid, energiebesparing en -transitie, veiligheid in combinatie met een beperkte levensduur van woonwagens, is sprake van hoge onrendabele investeringen. Deze kunnen oplopen tot 60%. De gemeente verhuurt geen (sociale) huurwoonwagens. De verhuur van (sociale) huurwagens is belegd bij de corporaties. Gemeente, corporaties en woonwagenbewoners bereiden een vervolg voor op het actieplan. Een van de doelen is om beter in te spelen op de woonbehoefte van woonwagenbewoners. Het voorstel aan de commissie is om met bovenstaande verantwoording de motie af te doen. Motie 24.6 woonwagenstandplaatsen (BAZ 2022/1013004) Kenmerk: 2023/135268

2/5

De motie roept op de vier voorgedragen kansrijke locaties verder te onderzoeken, in overleg met de organisatie van woonwagenbewoners te onderzoeken of de lijst van potentiële locaties kan worden aangevuld, en op grond van het behoefte-onderzoek van 2019 te streven naar de realisatie van voldoende standplaatsen. De reactie van het college: In het raadsstuk ‘Resultaten onderzoek woonwagenlocaties Haarlem’ (2022/586539) is opgenomen dat de vier genoemde kansrijke locaties nader worden onderzocht. Overleg met de organisatie van woonwagenbewoners heeft opgeleverd dat er nog één locatie aan het onderzoek is toegevoegd. Uitbreiding van standplaatsen in Haarlem is nodig. Daarvoor wordt gekeken naar mogelijkheden om nieuwe woonwagenlocaties te realiseren. Daarnaast wordt onderzocht welke mogelijkheden er zijn om het aantal standplaatsen op en grenzend aan de bestaande woonwagenlocaties uit te breiden. Het voorstel aan de commissie is om met bovenstaande verantwoording de motie af te doen.

2. Besluitpunten college 1. Het uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026 vast te stellen. 3. Beoogd resultaat In het uitvoeringsprogramma zijn acties opgenomen om te komen tot een: • Kwalitatief en kwantitatief passend huisvestingsklimaat voor (toekomstige) woonwagenbewoners. • Genormaliseerde situatie op bestaande woonwagenlocaties op het gebied van (brand)veiligheid, toegankelijkheid en leefbaarheid. 4. Argumenten 4.1 Door het uitvoeringsprogramma vast te stellen wordt een vervolg gegeven op het actieplan Woonwagens 2021-2022 om de beoogde resultaten te behalen. In 2020 is de samenwerking gestart tussen gemeente, corporaties en woonwagenbewoners. Na een periode van aftasten heeft dit geleid tot het gezamenlijke actieplan Woonwagens 2021-2022. Hierin zijn tien acties opgenomen. Een aantal acties is uitgevoerd en afgerond, maar niet allemaal. Om de doelen te bereiken is een vervolg nodig. De uitgevoerde acties hebben de informatie opgeleverd om de stap te zetten naar uitvoering en realisatie. Het uitvoeringsprogramma geeft aan wat er moet gebeuren, wat daarvoor nodig is en wanneer. In de samenwerking is soms sprake van tegengestelde belangen. Door met elkaar in gesprek te blijven, lukt het partijen om weer tot elkaar te komen. Dat geeft voldoende vertrouwen om de samenwerking ook in ook de komende jaren voort te zetten.

4.2 Het uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026 past binnen de uitgezette koers In 2018 is het ’beleidskader gemeentelijk woonwagen- en standplaatsenbeleid’ opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Kenmerk: 2023/135268

3/5

Naar aanleiding van dit beleidskader heeft het college de gelijknamige informatienota 2019/352607 vastgesteld en gedeeld met de commissies Bestuur en Ontwikkeling. In deze informatienota heeft het college geconstateerd dat er (1) een directe vraag is naar extra woonwagenstandplaatsen in Haarlem, (2) op diverse woonwagenlocaties problemen zijn op het gebied van (brand)veiligheid en leefbaarheid en (3) de mogelijkheden voor uitbreiding van het aantal standplaatsen zeer beperkt zijn, gelet op de diverse andere ruimteclaims in de stad. Het college zag daardoor aanleiding om de (on)mogelijkheden voor wijziging van het beleid ten aanzien van standplaatsen nader in beeld te brengen en hiervoor het eerder genoemde actieplan op te stellen. Het nieuwe beleid ten aanzien van woonwagenstandplaatsen is inmiddels verankerd in de geactualiseerde Woonvisie 2021-2025 ‘Samen doorbouwen aan een duurzaam (t)huis’ en in de prestatieafspraken met gemeente, corporaties en huurdersorganisaties. Door het Rijk zijn woonwagenbewoners benoemd tot verplichte aandachtsgroepen die onder het actieprogramma ‘Een thuis voor iedereen’ vallen.

4.3 Om de verbeterplannen op bestaande woonwagenlocaties uit te voeren is reeds geld gereserveerd in het investeringsprogramma Met de uitvoering van kijkrondes is de kwaliteit van de leefbaarheid, veiligheid en toegankelijkheid van de bestaande woonwagenlocaties in beeld gebracht. Om deze locaties op een vergelijkbaar kwaliteitsniveau te brengen als voor de rest van Haarlem geldt, zijn investeringen nodig. Ook dient achterstallig onderhoud te worden uitgevoerd. Per locatie wordt een verbeterplan opgesteld. Daarbij worden ook de mogelijkheden voor extra standplaatsen onderzocht. Voor de uitvoering van de verbeterplannen is geld gereserveerd in het Investeringsprogramma 2023-2027. 4.4 Om standplaatsen op nieuwe woonwagenlocaties te realiseren zijn nieuwe investeringen nodig. Het uitvoeringsprogramma moet leiden tot meer standplaatsen (doelstelling 1 van het uitvoeringsprogramma). Daarvoor wordt gezocht naar mogelijkheden op bestaande woonwagenlocaties. Die mogelijkheden zijn beperkt. Daarom is onderzoek gestart naar nieuwe woonwagenlocaties. Voor vijf kansrijke locaties wordt een haalbaarheidsstudie uitgevoerd. Er wordt gestart met de locaties Louis Pasteurstraat en Wim Sonneveldlaan. Daarna vindt een definitieve keuze plaats. Voor de aanleg en inrichting van standplaatsen zijn investeringen nodig.

Voor de aanleg van standplaatsen op bestaande locaties is reeds geld gereserveerd in het Investeringsprogramma. Voor de aanleg van standplaatsen op nieuwe locaties is een nieuwe reservering in het Investeringsprogramma nodig voor de periode 2024 - 2026. De aanleg van nieuwe standplaatsen wordt geschat op basis van ervaringen bij andere gemeenten, op € 75.000 per standplaats. Hierbij is ervan uitgegaan dat de grond al in eigendom is van de gemeente. Op dit moment wordt rekening gehouden met de realisatie van 12 standplaatsen op nieuwe locaties.

Kenmerk: 2023/135268

4/5

Financiën De bestaande begroting voorziet in de financiële dekking van de acties voor 2023. Voor de verbeterplannen is € 750.000 gereserveerd in het Investeringsprogramma (WON.01) voor de periode 2023-20226. De actualisatie van het investeringsprogramma is gaande. Voor de aanleg van 12 standplaatsen op nieuwe woonwagenlocaties wordt voorgesteld om € 900.000 te reserveren voor de periode 2024-2026. Dit voorstel zal worden besproken bij de integrale afweging richting de Kadernota. Tegenover de investering kunnen inkomsten staan. Dit is afhankelijk van de keuze die wordt gemaakt over de exploitatie en het eigendom van de standplaatsen. Van de corporaties, verenigd in Woonwagenbeheer Kennemerland BV wordt verwacht dat zij financieel bijdragen voor hun deel van het uitvoeringsprogramma. De corporaties staan hier positief tegenover. 5. Risico’s en kanttekeningen Uitvoeringsrisico Continuïteit in de uitvoering is belangrijk voor het behoud van vertrouwen. Bij de uitvoering van dit programma zijn veel partijen betrokken. Het vertrouwen van de woonwagenbewoners in de gemeente is laag. Die kan alleen maar verbeteren als de gemeente afspraken na komt en voortgang boekt. De ervaring heeft geleerd dat het gebrek aan vertrouwen leidt tot stilstand die enkele maanden kan duren.

Corporaties en Woonwagen Belangen Haarlem kennen hun eigen besluitvormingstraject Het uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026 is het resultaat van een samenwerking. Elke partner in de samenwerking dient akkoord te gaan met het voorstel. De formele besluitvorming vindt voor alle drie de partijen in dezelfde periode plaats. Draagvlak in stad voor nieuwe woningbouwontwikkelingen De aanleg van woonwagenlocaties is vergelijkbaar met de aanleg van nieuwbouwwoningen. Hiervoor wordt een beslag gelegd op de schaarse ruimte. De ervaring leert dat nieuwbouwplannen regelmatig op weinig draagvlak kunnen rekenen. 6. Uitvoering Het uitvoeringsprogramma vloeit voort uit het actieplan. Acties die reeds in gang zijn gezet, zijn opgenomen in dit programma. Nieuwe acties starten zodat het uitvoeringsprogramma is vastgesteld. De raad ontvangt in het najaar van 2023 een update over de voortgang. 7. Bijlage Uitvoeringsprogramma Woonwagens 2023-2026

Kenmerk: 2023/135268

5/5