1 Uitvoeringsprogramma 2026 Omgevingsdienst IJmond

Collegebesluit

Onderwerp Uitvoeringsprogramma 2026 Omgevingsdienst IJmond Nummer 2026/148671 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling VTH Auteur Buskop, R. Telefoonnummer 06-39290040 Email rbuskop@haarlem.nl Kernboodschap De Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) beschrijft jaarlijks in een uitvoeringsprogramma de taken, de projecten en de programma’s die de dienst uitvoert voor de aan de Gemeenschappelijke Regeling ODIJ deelnemende gemeenten en provincie. Met het Uitvoeringsprogramma 2026 geeft de ODIJ inzicht in welke werkzaamheden in 2026 worden uitgevoerd op het gebied van vergunningverlening, toezicht & handhaving en milieuadvisering. Daarbij wordt ook aangegeven welke prioriteiten zijn gekozen. In het programma wordt ook beschreven hoe de ODIJ zich - ook in 2026 - verder ontwikkelt tot een toekomstbestendige organisatie. Met een vastgesteld uitvoeringsprogramma beschikt de gemeente Haarlem over een sturingsdocument op basis waarvan tussentijds kan worden bijgestuurd op de uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en milieuadvisering. Behandelvoorstel voor commissie

Het college zendt het besluit ter informatie aan de commissie Beheer.

Relevante eerdere besluiten

- ODIJ Kadernota en Begroting 2026 in de raadsvergadering 19 juni 2025 (ODIJ Kadernota en Begroting 2026)

Besluit college d.d. 21 april 2026

Het college van burgemeester en wethouders Besluit: 1. Het Uitvoeringsprogramma 2026 Omgevingsdienst IJmond vast te stellen; de secretaris,

Kenmerk: 2026/148671

de burgemeester,

1/5

1. Aanleiding Jaarlijks beschrijft de Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) in een uitvoeringsprogramma de taken, de projecten en de programma’s die de dienst uitvoert voor de voor de aan de Gemeenschappelijke Regeling ODIJ deelnemende gemeenten en provincie op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, en milieuadvisering. Daarbij wordt ook beschreven welke prioritering in de uitvoering van taken is aangebracht. Daarnaast wordt in het UVP ook beschreven op welke wijze de ODIJ verder werkt aan de in 2024 in gang gezette doorontwikkeling van de omgevingsdienst tot een toekomstbestendige organisatie. Met het Uitvoeringsprogramma 2026 zet ODIJ in weer een aan aantal stappen. Na het verder inlopen van de achterstanden in 2025 en op basis van het in 2025 verder ontwikkelde datagedreven risico- en prioriteitenmodel worden ten opzichte van vorige jaar in 2026 stappen gezet naar thematisch en ketengericht toezicht werken. De taken die in het UVP worden beschreven , zijn te verdelen in drie categorieën: 1. Op basis van de Omgevingswet zijn gemeenten en provincies verplicht om bepaalde milieutaken bij een omgevingsdienst te beleggen. Voor de uitvoering van deze wettelijke taken neemt de gemeente Haarlem – tezamen met 13 andere gemeenten en de provincie Noord-Holland - deel aan de GR ODIJ.

De ODIJ verricht voor deze partijen de werkzaamheden op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en advisering rondom ‘milieubelastende activiteiten’. Een milieubelastende activiteit is een activiteit die nadelige gevolgen kan hebben voor de bodem, de lucht of het water. 2. Daarnaast voert de ODIJ voor de deelnemende partijen ook een aantal specialistische wettelijke taken uit die niet verplicht bij een omgevingsdienst belegd hoeven te worden, maar waarvan het Algemeen Bestuur van de ODIJ wel heeft besloten dat de omgevingsdienst deze taken uitvoert. Daarbij kan worden gedacht aan taken op het gebied van bijvoorbeeld luchtkwaliteit en geluidshinder. 3. Het derde soort takenpakket bestaat uit de zogenoemde plustaken, zoals vergunningverlening, toezicht en handhaving rondom de bouwtaken en toezicht op de uitvoering van de Alcoholwet en brandveiligheid. De taken wordt voor een deel van de deelnemende partijen uitgevoerd op basis van een dienstverleningsovereenkomst (DVO). 2. Beoogd resultaat Met een vastgesteld uitvoeringsprogramma beschikt de gemeente Haarlem over een sturingsdocument op basis waarvan de gemeente tussentijds kan bijsturen op de uitvoering van de taken op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving en milieuadvisering. 3. Onderbouwing voorstel In 2026 staan drie hoofdopgaven centraal: 1.

programmatisch en risicogericht toezicht, met het accent op de opdracht; 2. thematisch werken en ketensamenwerking; 3. organisatieontwikkeling en toekomstbestendigheid.

Kenmerk: 2026/148671

2/5

Programmatisch en risicogericht toezicht Voor 2026 is nadrukkelijk gekozen voor de sturing op de uitvoering van de opdracht vanuit de deelnemende partijen, met aandacht voor kwaliteit en risico’s. Dat betekent dat de uitvoering van toezicht, vergunningverlening en handhaving plaatsvindt op basis van de vertaling van de opdracht van de deelnemende partijen, afgezet tegen de bestuurlijke prioritering door het Algemeen Bestuur, landelijke afspraken en gestelde risicoprofielen. Zo wordt capaciteit ingezet waar de milieueffecten en nalevingsrisico’s het grootst zijn. Dit betekent bijvoorbeeld dat een aantal bedrijven jaarlijks of periodiek wordt gecontroleerd, met daarnaast een aantal controles op basis van een risicoinschatting. Samen met andere omgevingsdiensten is hiervoor een risico- en prioriteitenmodel ontwikkeld. Thematisch werken en ketensamenwerking Op basis van de in 2024 en 2025 uitgevoerde controles van bedrijven waar één of meer milieubelastende activiteiten plaatsvond, gaat de ODIJ in 2026 meer thematisch toezicht houden en jaarlijks een of meerdere thema’s centraal stellen in de uitvoering. Daarnaast zet de ODIJ in 2026 verdere stappen in het ketentoezicht. Door samen te werken met andere overheden, bedrijven en ketenpartners kan toezicht worden gehouden op de gehele milieuketen.

Een concreet voorbeeld is de ketenaanpak rondom het gebruik van het restproduct ‘staalslakken’, waarbij zowel aandacht is voor de milieuveiligheid als hergebruik en de juridische status van het gebruik daarvan. In dat kader voert Odij de meldplicht staalslakken voor Haarlem uit. Organisatieontwikkeling en toekomstbestendigheid In het kader van de versterking van de organisatie is ODIJ in 2024 gestart met een traject van doorontwikkeling tot een financieel robuuste en toekomstbestendige omgevingsdienst. Onderdeel daarvan is een gewijzigde financieringsstructuur en een gewijzigde GR per 1 januari 2027. In de afgelopen periode heeft daarover diverse besluitvorming in zowel het AB als op het niveau van de gemeenten en de provincie plaatsgevonden. Met het in 2026 aanpassen van de financiële administratie en het tijdschrijven op de nieuwe financieringsstructuur - die vanaf 1 januari 2027 gaat gelden - zet de ODIJ weer een stap in de verdere doorontwikkeling van de eigen organisatie. Voor de actualisatie van de GR geldt dat de volgende stap in 2026 is het verder voorbereiden van de nieuwe DVO-structuur die op 1 januari 2027 inwerking treedt. Productgroepen Het UVP 2026 is opgebouwd aan de hand van de volgende zes productgroepen: - toezicht & handhaving , - milieu,

Kenmerk: 2026/148671

3/5

- vergunningverlening milieu, - VTH-bouw, - juridische advisering, - advisering en projecten. Per productgroep en per gemeente wordt in het UVP beschreven welke werkzaamheden worden uitgevoerd met een prognose van het aantal zaken en bijbehorende urenbesteding. In 2026 ligt de nadruk op de volgende onderwerpen: Toezicht en Handhaving Milieu - risicogericht toezicht op bedrijven met aanzienlijke milieu-impact; - controles op naleving van energiebesparingsplicht, bodem, afval, geluid, luchtkwaliteit en veiligheid; - handhaving bij overtredingen en samenwerking met justitie bij ondermijning; - thematisch toezicht, zoals asbest, energiegebruik, waterkwaliteit en Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS). Vergunningverlening milieu - vergunningen rond energieopslag en staalslakken; - samenwerking met andere Omgevingsdiensten in Noord-Holland; - afstemming met de provincie over complexe bedrijven en hergebruik van afvalstoffen. Advisering over de leefomgeving - het integreren van milieubeleid in omgevingsvisies; - het actualiseren van bodemkwaliteitskaarten; - het opstellen van geluidsemissiekaarten; - het verwerken van bruidsschatregels in omgevingsplannen.

4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s Aan het besluit tot het vaststellen het UVP 2026 – dat eerder al in het AB van de ODIJ op 17 december 2025 is vastgesteld – zijn geen risico’s verbonden. Het UVP is onderdeel van de planning & controle cyclus van de ODIJ, waarbij er ook jaarlijks twee tussentijdse rapportages en een jaarverslag wordt gemaakt. Op basis van de tussentijdse rapportages kunnen de deelnemers op de opdracht tussentijds bijsturen. 4.2 Kanttekeningen Zoals in het UVP door de ODIJ wordt aangegeven, is bij het opstellen van het UVP uitgegaan van de middelen en de capaciteit die de ODIJ in 2026 beschikbaar heeft. Oftewel, de ODIJ is uitgegaan van

Kenmerk: 2026/148671

4/5

de financiële middelen die door de deelnemende partijen beschikbaar zijn gesteld. Daar waar de ODIJ – onder andere op basis van de evaluatie over 2025 – verwacht dat de beoogde productie of aantallen nog niet kunnen worden gehaald, wordt in het UVP rekening mee gehouden. In 2027 kan op basis van de herijkte financieringsstructuur de balans volledig worden hersteld tussen de opdracht van de deelnemende partijen en de daarvoor beschikbaar gestelde financiële middelen en uren. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Op basis van de voor 2026 vastgestelde begroting van de ODIJ is het UVP opgesteld. De benodigde financiële middelen voor de uitvoering van de werkzaamheden zijn door de deelnemende partijen eerder dus al beschikbaar gesteld. 5.2 Communicatie De ODIJ wordt over het besluit van het college schriftelijk geïnformeerd. 5.3 Participatie Niet van toepassing. 5.4 Juridisch Het college is op grond van artikel 13.8 van het Omgevingsbesluit bevoegd tot vaststelling van het UVP. In het kader van het interbestuurlijk toezicht moet een vastgesteld UVP voor 1 mei 2026 door de gemeente Haarlem aan de provincie worden toegestuurd. 5.5 Planning - Het UVP wordt ter informatie toegestuurd aan de gemeenteraad. - Het UVP en het genomen collegebesluit worden in het kader van het interbestuurlijke toezicht aan de provincie Noord-Holland toegestuurd.

6. Bijlagen - Uitvoeringsprogramma 2026 Omgevingsdienst IJmond.

Kenmerk: 2026/148671

5/5