1 Uitvoeringsplan Fietsparkeren

Informatienota

Onderwerp Uitvoeringsplan Fietsparkeren Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/2122720 Leeuwen, B. van 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Molendijk, F. fmolendijk@haarlem.nl Er wordt in Haarlem steeds meer gefietst. Dat is goed nieuws, want fietsen is gezond en duurzaam. Tegelijkertijd leidt het tot grote aantallen geparkeerde fietsen in de openbare ruimte. De komende jaren worden er verschillende nieuwe fietsenstallingen gerealiseerd. Deze bieden parkeercapaciteit voor ongeveer 2.000 fietsen in allerlei soorten en maten. Het plan beoogt: • Verbeterde ordening van geparkeerde fietsen in Haarlem; • Toegankelijke openbare ruimte voor voetgangers; • Stimulering van het gebruik van nieuwe fietsenstallingen; • Door uitbreiding zones met fietsparkeerverbod; • En stapsgewijze invoering van intensieve handhaving en inzet van fietsstewards. Maar daarmee is het nog niet op orde. Het organiseren van fietsparkeren vraagt om aanpak van de hele keten: stallingscapaciteit, duidelijke regels, communicatie en handhaving. In het uitvoeringsplan Fietsparkeren wordt op een rij gezet wat er nodig is om het fietsparkeren in Haarlem te regelen en welke kosten daarmee gemoeid zijn. Dit is een uitwerking van de vastgestelde Nota Fietsbeleid. Met het uitvoeren van het plan wordt het stallen van een fiets makkelijker en duidelijker. Hier zullen de inwoners, bezoekers, fietsers en ondernemers van Haarlem de voordelen van merken.

Behandelvoorstel voor commissie

Dit uitvoeringsplan is een uitwerking van al eerder genomen besluiten: coalitieakkoord 2022-2026, Nota Fietsbeleid en eerdere investeringsbesluiten voor fietsenstallingen. Het college stuurt de informatienota ter bespreking naar de commissie Beheer. Definitieve vaststelling volgt na de financiële afweging bij de kadernota 2026.

Relevante eerdere besluiten

-

Vastellen Nota Fietsbeleid 2023 (2023/595630) Raadsbesluit kredietaanvraag Fietsenstalling Houtplein (2022/1615940)

Kenmerk: 2024/2122720

1/6

Besluit college d.d. 21 januari 2025

B&W besluit aankoop fietsenstalling Gierstraat (2024/2024020) Raadsbesluit kredietaanvraag aankoop pand Kruisstraat 30-32 (2024/326893) Collegebesluit Fiets, brom- en snorfietsparkeerverbod Hortusplein en omgeving en verlaging hersteltijd naar 1 uur (2023/928684) 1. het college stelt de informatienota aan de commissie vast.

de secretaris,

Kenmerk: 2024/2122720

de burgemeester,

2/6

Inleiding Met de Nota Fietsbeleid is door de raad een ambitie vastgesteld om te zorgen voor voldoende goede fietsparkeerplekken. De gemeente opent de komende jaren verschillende nieuwe fietsenstallingen: op het Houtplein, in de Gierstraat en in de Kruisstraat. Deze bieden parkeercapaciteit voor ongeveer 2.000 fietsen in allerlei soorten en maten. Ook komt buiten het centrum een grote stalling bij het OVknooppunt Nieuw Zuid. Maar daarmee is het fietsparkeren nog niet geregeld. Ervaring met de bestaande stallingen laat zien dat fietsers vaak kiezen voor gemak en hun fiets dichtbij de bestemming op straat stallen. Het organiseren van fietsparkeren vraagt dus om een aanpak van de hele keten: stallingscapaciteit, duidelijke regels, communicatie en handhaving. Met dit uitvoeringsplan wordt het fietsbeleid voor het fietsparkeren uitgevoerd. Dit is een groeiproces waarbij handhaving stapsgewijs wordt uitgebreid, gelijklopend aan de opening van de nieuwe stallingen. Met dit uitvoeringsplan Fietsparkeren wordt de toezegging afgedaan, om te kijken naar de mogelijkheid om de tijdsduur voor handhaving te verkorten (2023/1791498). Daarnaast wordt uitvoering gegeven aan de motie 14.04 “Gastvrij met fietsstewards” (20 juli 2023) omdat in het uitvoeringsplan de gerichte inzet van stewards een rol krijgt in het fietsparkeren.

Tot slot wordt tegemoet gekomen aan de wensen in de motie “Flankerend fietsbeleid, benut beter wat je hebt” (19 december 2024).

2. Kernboodschap Er wordt in Haarlem steeds meer gefietst. Dat is goed nieuws, want fietsen is gezond en duurzaam. Tegelijkertijd leidt het tot grote aantallen geparkeerde fietsen in de openbare ruimte. De komende jaren worden er verschillende nieuwe fietsenstallingen gerealiseerd. Deze bieden parkeercapaciteit voor ongeveer 2.000 fietsen in allerlei soorten en maten. Het plan beoogt: • Verbeterde ordening van geparkeerde fietsen in Haarlem; • Toegankelijke openbare ruimte voor voetgangers; • Stimulering van het gebruik van nieuwe fietsenstallingen; • Door uitbreiding zones met fietsparkeerverbod; • En stapsgewijze invoering van intensieve handhaving en inzet van fietsstewards. Maar daarmee is het nog niet op orde. Het organiseren van fietsparkeren vraagt om aanpak van de hele keten: stallingscapaciteit, duidelijke regels, communicatie en handhaving. In het uitvoeringsplan Fietsparkeren wordt op een rij gezet wat er nodig is om het fietsparkeren in Haarlem te regelen en welke kosten daarmee gemoeid zijn. Dit is een uitwerking van de vastgestelde Nota Fietsbeleid. Met het uitvoeren van het plan wordt het stallen van een fiets makkelijker en duidelijker. Hier zullen de inwoners, bezoekers, fietsers en ondernemers van Haarlem de voordelen van merken.

Kenmerk: 2024/2122720

3/6

Dit uitvoeringsplan is een uitwerking van al eerder genomen besluiten: coalitieakkoord 2022-2026, Nota Fietsbeleid en eerdere investeringsbesluiten voor fietsenstallingen. 3. Consequenties In de Nota Fietsbeleid (2023/595630) staat: We zorgen voor voldoende fietsparkeervoorzieningen, zodat de stoepen in de stad toegankelijk zijn voor mensen met kinderwagens of rollators, mensen die slecht ter been zijn, blinden en slechtzienden. Ook in de wijken buiten de binnenstad. Op hotspotlocaties waar voldoende parkeervoorzieningen zijn, maar fietsen toch hinderlijk geparkeerd worden, stellen we een handhavingsplan op. Een parkeerverbod op het parkeren buiten de parkeervoorzieningen maakt onderdeel uit van zo’n handhavingsplan. Ook draagt dit plan fietsparkeren bij aan het behalen van de doelstelling van de mobilitietstransitie dat in 2030 bijna alle (90%) verplaatsingen binnen de stad met een afstand kleiner dan 2,5 km, met de fiets of te voet plaatsvinden. Dit uitvoeringsplan moet leiden tot een betere ordening van geparkeerde fietsen waarvan de fietser, de bewoner, de bezoeker en de ondernemers voordeel hebben. In dit uitvoeringsplan wordt beschreven hoe de hele keten van fietsparkeren wordt aangepakt: voldoende capaciteit, duidelijke regels, communicatie en handhaving.

Investeren in nieuwe stallingen heeft alleen zin als fietsers hierover worden geïnformeerd, en gestimuleerd deze stallingen te gebruiken, en daarop te handhaven. Daarbij wordt ook gebruik gemaakt van de inzet van stewards. Het beoogd resultaat is namelijk niet van vandaag op morgen bereikt. Er zal een periode aan vooraf gaan waarin de fietser in Haarlem kan wennen aan de nieuwe situatie en de handhavingsinzet wordt geïntensiveerd. De effecten van deze maatregelen zullen uiteindelijk leiden tot een gedragsverandering. Dit is misschien niet direct merkbaar (gedragsverandering vraagt tijd) en kan in eerste instantie ook weerstand bij bewoners en bezoekers opwekken. Nieuwe regels voor fietsparkeren In de omgeving van het NS-station en het Hortusplein is al een aantal jaren een parkeerverbod voor fietsen buiten de aangegeven plekken. Na opening van de fietsenstalling aan het Houtplein gaat dit ook in die omgeving gelden. Voorgesteld wordt om in een groot deel van de binnenstad een fietsparkeerverbod in te voeren. Dit betekent fietsen alleen in rekken en stallingen geplaatst mogen worden en niet los op straat.

Het fietsparkeerregime gaat er in de binnenstad als volgt uitzien; • fietsen zo veel mogelijk parkeren in de stallingen; • daarvoor worden huidige rekken op straat rondom de stallingen verwijderd; • ten behoeve van kort parkeren rond supermarkten brengen we groene vakken aan; • voor iets langer parkeren op plekken zonder stalling op loopafstand blijven er rekken beschikbaar of worden die uitgebreid; • fietsen die langer dan 30 dagen in een fietsrek staan en wrakken worden verwijderd om plaats te bieden aan de fietsen van bezoekers aan de stad;

Kenmerk: 2024/2122720

4/6

• • • • •

inzet van middelen als fietsstewards, borden en digitale informatie om gewenst gedrag te stimuleren; er komt een meerjarige communicatieaanpak voor het bekendmaken van nieuwe fietsparkeerregels en voor het promoten van de stallingen; stallingen krijgen nieuwe openingstijden en worden allemaal gratis; strenge handhaving op de maximale parkeerduur, foutparkeren en fietswrakken; er wordt niet alleen in het centrum gehandhaafd, maar ook in winkelcentra buiten centrum.

Handhaving wordt effectiever In het uitvoeringsplan staat beschreven hoe en waar de handhaving op fietsen plaatsvindt, waarbij de focus zal liggen op een aantal aangewezen gebieden. Er wordt ingezet op een mix van intensivering van handhaving en fietsstewards die de fietser zullen wijzen op de plekken waar de fiets gestald mag worden. Deze intensivering is binnen de bestaande formatie niet op te lossen zonder in te grijpen op bestaande prioriteiten die in het Uitvoeringsprogramma Handhaving 2025 – 2026 zijn vastgesteld. In het uitvoeringsplan Fietsparkeren wordt daarom een voorstel gedaan om bij de Kadernota 2026 de inzet van extra handhaving af te wegen. Voor handhaving wordt nauw samengewerkt met Spaarnelanden. Spaarnelanden is verantwoordelijk voor het ophalen van de fietsen en het beheer van het fietsendepot (dit werd eerder uitgevoerd door Spaarne Werkt). Ook de randvoorwaarden en afspraken met Spaarnelanden worden toegelicht in het plan. Financiën De nieuwe aanpak fietsparkeren in combinatie met het in beheer nemen van de nieuwe fietsenstallingen zal meer gaan eisen van de organisatie. Op het vlak van handhaving, maar ook op het vlak van beheer. In het plan Fietsparkeren is een eerste inschatting gemaakt van de kosten van de verschillende maatregelen uit het plan.

Bij de Kadernota 2026 zal de kostenonderbouwing nader worden uitgewerkt en de uitkomsten daarvan worden betrokken bij de afweging in de Kadernota 2026. 4. Vervolg De Centrum Management Groep, wijkplatform Binnenstad, ondernemers in het centrum en de Fietsersbond hebben meegedacht over dit plan fietsparkeren. De extra financiële lasten zullen afgewogen worden in de kadernota die in juni 2025 aan de raad wordt voorgelegd. Daarna zal het plan definitief worden vastgesteld. Na definitieve vaststelling van dit plan wordt een meerjarige communicatie aanpak uitgewerkt om deze partijen te informeren en ook met de bewoners te communiceren over de nieuwe aanpak. In navolging van het uitvoeringsplan worden de volgende besluiten nog voorbereid:

Kenmerk: 2024/2122720

5/6

•

• • • •

Wijziging van de APV artikel 2:51 en het vervallen van artikel 5:12 vooruitlopend op de jaarlijkse wijziging van de APV door de raad (hiervoor wordt nog een raadsbesluit voorgelegd). Definitie van fietswrak toevoegen aan het uitvoeringsbesluit afvalstoffenverordening (hierover wordt nog een raadsbesluit voorgelegd). Verkeersbesluit en aanwijzingsbesluit instellen fietsparkeerverbod binnenstad Haarlem. Nieuw contract Spaarnelanden fietsdepot 2026. Meerjarige communicatie aanpak, met o.a. inzet stewards, aanpassen website.

5. Bijlagen Bijlage 1: Uitvoeringsplan Fietsparkeren

Kenmerk: 2024/2122720

6/6