1 Uitkomsten en vervolg verkenningen fase metrobus BRT

Informatienota

Onderwerp Uitkomsten en vervolg verkenningen fase metrobus /BRT Nummer 2025/835973 Portefeuillehouder Leeuwen, B. van Programma/beleidsveld 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving Afdeling BBOR Auteur Hendriksen, A. Telefoonnummer 06-46215266 Email ahendriksen@haarlem.nl Kernboodschap In Haarlem wordt gewerkt aan het verbeteren van het openbaar vervoer, zoals de ontwikkeling van OV-knooppunt Spaarnepoort en een pilot met nieuwe IVRI’s. Ook de metrobus (BRT) is een belangrijk toekomstgericht OV-project voor Haarlem en de regio. Een metrobus is een vorm van openbaar vervoer die de snelheid en betrouwbaarheid van een metro combineert met de flexibiliteit van een bus. Metrobussen rijden vaak op vrije busbanen, hebben voorrang bij verkeerslichten en zorgen voor snelle verbindingen tussen woon- en werkgebieden. Voor Haarlem en de andere gemeenten in Zuid-Kennemerland en IJmond kan de metrobus bijdragen aan een betere bereikbaarheid richting Amsterdam en Schiphol, met name voor de wijken die verder van het spoor liggen. OV-knooppunt Haarlem Spaarnepoort vormt daarbij een belangrijk overstappunt in het systeem.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 17 maart 2026

Er is een verkenning uitgevoerd naar hoe dit systeem verder ontwikkeld kan worden. In deze verkenning staat dat de metrobus langs twee uitwerking lijnen verder gebracht kan worden. Hierbij gaat het om: 1. Maatregelen op het kerntraject langs de A9, uit te werken via een zogenaamde planstudie. 2. Doorvoeren van doorstromingsmaatregelen op de lijnen in de stad en omliggende gemeenten. Voor verdere uitwerking is samenwerking met het Rijk, vervoerregio Amsterdam, de provincie en regiogemeenten noodzakelijk. Het college stuurt deze informatienota ter bespreking naar de commissie Beheer. - Fase 3 uitwerking BRT-studie Haarlem/Schiphol/Amsterdam in commissie beheer 7 maart 2024, 2023/1923798 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/835973

de burgemeester,

1/4

1. Aanleiding In januari 2024 heeft het college ingestemd met de uitkomsten van de zogenaamde initiatieven fase van het metrobus project (2023/1923798). Vervolgens is samen met de overige opdrachtgevers (Rijk, provincie Noord-Holland, Vervoerregio en de gemeenten Amsterdam en Haarlemmermeer) de metrobus verder uitgewerkt. Die uitwerking is nu opgeleverd in de nota ‘verkenningen metrobus/BRT’ (zie bijlage 1 en bijlage 2). In deze verkenningen staat dat de metrobus/BRT langs twee uitwerking lijnen verder gebracht kan worden. Het gaat hierbij om: 1. Maatregelen op het kerntraject langs de A9, uit te werken via een zogenaamde planstudie. 2. Doorvoeren van doorstromingsmaatregelen op de lijnen in de stad en omliggende gemeenten. Voor deze maatregelen zijn in de huidige programmabegroting geen middelen voorhanden. 2. Toelichting In Amsterdam zijn er drie beginpunten voor de metrobus voorzien. Een bus vanaf station Lelylaan (nieuw), vanaf Amsterdam Zuid (nu bus 346) en Bijlmer Arena (nu lijnen 300 en 356). Het metrobus systeem kent het toekomstige OV-knooppunt Haarlem Spaarnepoort als knooppunt. Daar komen lijnen samen die via de A9 aanrijden.

Daarna waaieren de lijnen om en om de regio in via drie trajecten: een lijn via Heemstede naar Zandvoort (nu lijn 80); een lijn via de bestaande bus route binnenstad naar Velsen/IJmuiden (nu lijn 346 tot station en vanaf station lijn 385) en een lijn via een nieuwe route door het oostelijk deel van Haarlem via de Amsterdamse Poort naar Velserbroek. Daarnaast is er het traject van de bestaande lijn 300 via de Gedempte Oude Gracht.

Kenmerk: 2025/835973

2/4

De metrobus heeft voor het kerntraject A9 als eindbeeld een vrij liggende busbaan, parallel lopend aan de A9 tussen Amsterdam en Haarlem. De kosten van deze busbaan worden geraamd op 900 miljoen euro en dit betreft een Rijksproject. Naast de huidige pilot waarbij de vluchtstrook wordt gebruikt, blijkt uit de verkenning dat er voor de A9 geen tussenoplossingen mogelijk zijn. Om de vrij liggende busbaan te realiseren, zal er een planstudie moeten worden gestart (criteria van het Rijk). De opdrachtgevende partijen (gemeente Haarlem, de Vervoerregio Amsterdam, gemeente Amsterdam, gemeente Haarlemmermeer, Rijkswaterstaat en de provincie Noord-Holland) zullen dit gezamenlijk moeten doen. Bezien wordt of middelen gevonden kunnen worden om met de mede opdrachtgevers deze planstudie te starten. Voor Haarlem gaat het om 10% van de kosten planstudie, ofwel een bedrag van € 300.000. De overige 90% komt van de andere opdrachtgevers. Daarnaast zijn er maatregelen die op korte termijn door Haarlem als wegbeheerder zelf genomen kunnen worden op de uitwaaierlijnen. Het gaat om maatregelen die ook los van de planstudie uitwerking nu al de metrobus kwaliteit van buslijnen kunnen vergroten. Hier is de betrokken vervoerautoriteit (bij ons de provincie Noord-Holland en in en rond Amsterdam de VRA) samen met de wegbeheerder (de gemeente) verantwoordelijk voor realisatie.

Waarbij de vervoerautoriteit 70% van de investeringskosten draagt. Zie voor de onderbouwing van maatregelen in bijlage 2, het Arcadis rapport met analyse korte termijn maatregelen. 3. Resultaten en/of consequenties De metrobus vormt voor Haarlem en de regio Zuid-Kennemerland IJmond een speerpunt project voor de toekomstige opvang van reizigers openbaar vervoer. De metrobus heeft vooral een functie voor bewoners in Zuidwest Haarlem, Schalkwijk, Heemstede een deel van de gemeente Bloemendaal en Zandvoort uid-die te ver van het spoor wonen en die zijn gericht op de grote werkgelegenheid gebieden in Amsterdam en rond Schiphol. De metrobus kan gefaseerd worden gerealiseerd met als eerste de verbetermaatregelen op de uitwaaierlijnen, met als eindpunt de vrijliggende busbaan langs de A9. Het inzetten van een planstudie uitwerking A9 zal gebeuren wanneer het Rijk ruimte heeft voor nieuwe investeringen. Op dat moment moet bij alle opdrachtgevers duidelijk zijn of middelen voor deze planstudie beschikbaar zijn. Er is nu weinig ruimte op de Rijksbegroting voor nieuwe projecten. Dit kan mogelijk de komende jaren veranderen. De opdrachtgevende partijen (Vervoerregio, de Provincie Noord-Holland en de gemeenten Amsterdam, Haarlemmermeer en Haarlem) hebben afgesproken nu te verkennen of er middelen beschikbaar kunnen komen voor de planstudie.

Daarna wordt bepaald op welk moment deze, in afstemming met het Rijk, gestart kan worden. Binnen de huidige financiële kaders en de vastgestelde programmabegroting zijn middelen voor vervolgstappen metrobus niet opgenomen. Bezien zal moeten worden wanneer en of deze in de komende jaren mogelijk wel gerealiseerd kunnen worden, wellicht in combinatie met het regionale mobiliteit fonds van de GR bereikbaarheid Zuid-Kennemerland.

Kenmerk: 2025/835973

3/4

4. Uitvoering en vervolg Op dit moment is er een pilot met een nieuw systeem van bus beïnvloeding van verkeerslichten. Deze pilot wordt gefinancierd door het Rijk. Als deze pilot slaagt, wat eind 2026 duidelijk wordt, zullen rond de verkeerslichten in Haarlem de ingebrachte data voor bus prioriteit definitief worden gemaakt. Dit is binnen bestaande middelen mogelijk. Daarna zullen de in deze nota geschetste maatregelen verder gebracht moeten worden. Het moment van uitvoering wordt onder meer bepaald door het vinden van de hiervoor benodigde middelen. 5. Bijlagen - Bijlage 1: samenvatting resultaten verkenningen fase metrobus /BRT - Bijlage 2:de links naar de volgende stukken: - Samenvattende rapportage metrobusnetwerk - HOV HSA eindbeeld Metrobus - Analyse kansrijke korte termijn maatregelen Arcadis - Analyse haltes lijn 300 Goudappel

Kenmerk: 2025/835973

4/4