1 Uitkomsten benchmark huishoudelijk afval 2023

Informatienota

Onderwerp Uitkomsten benchmark huishoudelijk afval 2023 Nummer 2024/2141090 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit Afdeling BBOR Auteur Werner, A. Telefoonnummer 06 - 51898101 Email awerner@haarlem.nl Kernboodschap Jaarlijks wordt de gemeente Haarlem in de benchmark huishoudelijke afval vergeleken met gemeenten in dezelfde hoogbouwklasse (A) met 50-100% hoogbouw. De uitkomst van de benchmark wordt met de raad gedeeld. Net als voor 2022 is het algemene beeld, dat Haarlem het in 2023 beter deed dan het gemiddelde van de benchmark klasse. Met het Uitvoeringsprogramma Continuering Afval Scheiding (CAS), blijft Haarlem de aandacht richten op de gewenste verbeteringen, waaronder de reductie van de hoeveelheid restafval, afvalpreventie en afvalscheiding.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 17 december 2024

Opvallend is dat het scheidingspercentage van het benchmarkgemiddelde en dat van de gemeente Haarlem licht afnemen. Hier is niet direct een verklaring voor te geven. De benchmark geeft inzicht in het verbeterpotentieel door de vergelijking met de best presterende vergelijkbare gemeenten. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer. Uitkomsten Benchmark huisvuilinzameling NVRD 2022 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2024/2141090

de burgemeester,

1/5

1. Inleiding De raad wordt jaarlijks geïnformeerd over de uitkomsten van de Benchmark Huishoudelijk Afval waaraan Haarlem deelneemt in klasse A (meer dan 50% hoogbouwaansluitingen). De benchmark geeft weer hoe Haarlem op 4 onderdelen (zie afbeelding 1) presteert ten opzichte van de andere klasse A gemeenten. Aan de benchmark peiljaar 2023 hebben 122 deelnemers meegedaan die in totaal 189 gemeenten vertegenwoordigen (sommige inzamelbedrijven doen voor meerdere gemeenten mee). Daarmee beslaat de benchmark ruim de helft van de Nederlandse gemeenten.

Afbeelding 1 Onderdelen Benchmark

2. Kernboodschap Haarlem volgt qua ontwikkeling, de trendlijnen die bij alle klasse A gemeenten gezien worden. De prestaties stabiliseren en het scheidingspercentage daalt zelfs licht. De Haarlemse milieuprestaties (2017-2023) liggen hoger in vergelijking met het benchmarkgemiddelde. De maatregelen die zijn ingezet met de laatste uitrolfase van SPA (Strategisch Plan Afvalscheiding) en het programma Duurzaam Doen als voorloper van het uitvoeringsprogramma CAS (Continuering Afvalscheiding) hebben bijgedragen aan de milieuprestaties van Haarlem. De onderstaande grafieken (afbeelding 2) geven dit weer.

Afbeelding 2 Ontwikkeling hoeveelheid afval, afscheidingspercentage en hoeveelheid restafval.

Haarlem heeft de positieve ontwikkeling van afvalscheiding in 2023 niet kunnen vasthouden en het scheidingspercentage daalt licht. Haarlem presteert met 202 kg/inwoner restafval beter dan het klasse A gemiddelde (207 kg/inw). Het scheidingspercentage is met 49% in Haarlem beter ten opzichte van het klasse A gemiddelde van 46%.

Kenmerk: 2024/2141090

2/5

Wat zit er nog in ons restafval? De hoeveelheid grondstoffen die nog in het restafval zitten geven een indicatie van het afvalscheidingspotentieel. Dit is bepaald op basis van de meest recent gehouden sorteeranalyse van het fijn huishoudelijk restafval. Afbeelding 3 geeft weer hoeveel kg grondstoffen er nog in het restafval zitten.

Afbeelding 3 Grondstoffen in het restafval.

In totaal zitten er nog 123 kg grondstoffen in het fijn restafval bij de gemeente Haarlem. Dit is minder dan het benchmarkgemiddelde van 130 kg fijn restafval. PMD zit verhoudingsgewijs meer in het restafval in Haarlem. GFT is met 69 kg/inwoner per jaar de grootste fractie die niet in het restafval thuishoort en verloren gaat als herbruikbare grondstof. CAS zet hier met een maatregelenpakket flink op in om deze hoeveelheid terug te dringen. Recyclepercentage, beter dan klasse gemiddelde Bij het onderdeel milieu is dit jaar een nieuwe indicator toegevoegd: het recyclingpercentage (afbeelding 4). Dit zijn de gescheiden hoeveelheden grondstoffen minus de vervuiling/ stoorstromen die er tijdens het sorteer en verwerkingsproces nog worden uitgehaald. Gescheiden stromen niet geschikt voor recycling (waaronder asbest, C-hout) worden hierin ook niet meegenomen. Het recyclepercentage van Haarlem ligt met 41% ver boven het gemiddelde van de benchmark (35%).

Afbeelding 4 Recyclingpercentage

Kenmerk: 2024/2141090

3/5

Afvalbeheerkosten Haarlem zit met € 210 afvalbeheerkosten per huishouden goed (afbeelding 5). Er werd in 2023 een beter dan gemiddeld scheidingsresultaat tegen lagere kosten gerealiseerd dan de meeste andere gemeenten in de benchmark. Samen met Spaarnelanden werd ingezet op een zo efficiënt mogelijke inzameling en verwerking tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Afbeelding 5 Afvalbeheerkosten

Dienstverlening hoger dan benchmark gemiddelde Het dienstverleningsniveau wordt in de benchmark gekwantificeerd met behulp van een vragenscoremethodiek. Er worden twee scores berekend: één voor de dienstverlening op grondstoffen (inclusief milieustraat) en één voor de dienstverlening op (grof) restafval. De benchmark hanteert het principe dat er zo min mogelijk service voor restafval aan huis dient te zijn. Dit zou betere afvalscheiding tot gevolg moeten hebben. Uit onderstaande afbeelding 6 blijkt dat de gemeente Haarlem op beide dienstverleningsniveau ’s beter scoort dan het gemiddelde van de benchmark.

Afbeelding 6 Dienstverleningsscore

3. Consequenties Haarlem staat er, in vergelijking met de andere klasse A gemeenten in 2023 beter voor. Dit is het gevolg van het vastgestelde beleid (SPA en nu CAS) en de samenwerking met Spaarnelanden om de gestelde doelen te behalen. Het is van belang voor de gemeente om met behulp van CAS ambitieus te blijven en ervoor te zorgen dat zoveel mogelijk grondstoffen behouden blijven.

Kenmerk: 2024/2141090

4/5

In het ingezamelde Haarlemse restafval zitten (zo blijkt uit de sorteeranalyses) herbruikbare grondstoffen die er niet in thuis horen. Verdere verbetering van afvalscheiding is vooral te realiseren op de stromen GFT, papier, PMD, textiel en de milieustraat. Ook wordt het belang van schone(re) gescheiden grondstofstromen om tot hoogwaardige recycling te komen komende jaren groter. 4. Vervolg Door elk jaar via de benchmark de prestaties van Haarlem te vergelijken met gemeenten met dezelfde stedelijkheidsklasse, kunnen resultaten van het gevoerde gemeentelijk beleid en beheer worden gemonitord en waar nodig bijgestuurd. De benchmarkgegevens over 2024 worden eind 2025 verwacht. 5. Bijlage Rapport Benchmark Huishoudelijk Afval, peiljaar 2023

Kenmerk: 2024/2141090

5/5