1. Uitkomsten benchmark huishoudelijk afval 2021

Informatienota

Onderwerp Uitkomsten benchmark huishoudelijk afval 2021 Nummer 2022/1617926 Portefeuillehouder Berkhout, R.A.H. Programma/beleidsveld 5.1 Openbare ruimte en mobiliteit Afdeling BBOR Auteur Ploeger, E Telefoonnummer 023-5114131 Email eploeger@haarlem.nl Kernboodschap Haarlem wordt in de benchmark huishoudelijke afval jaarlijks vergeleken met gemeenten in dezelfde hoogbouwklasse (A) met 50-100% hoogbouw. De uitkomst wordt jaarlijks met de raad gedeeld. De meerjarige ontwikkeling tot en met 2021 van de milieuprestaties is positief en Haarlem scoort hiermee boven het gemiddelde van de benchmark. De inzet op bronscheiding werpt zijn vruchten af en de verwachting is dat ook in de toekomst de milieuprestaties verder toenemen als gevolg van de laatste uitrolfases van SPA en de inzet van het budget uit de nota Versterkers Duurzaam Doen. Er waren corona-effecten in 2021, maar deze namen in 2022 af. De hoeveelheid te verbranden restafval is met 14 kg/inwoner gedaald van 233 kg/inwoner in 2020 naar 219 kg/inwoner in 2021. Met deze daling van scoort Haarlem goed en volgt de landelijke trend. Op de onderdelen beheerskosten, dienstverlening en regievaardigheid scoort Haarlem beter dan het klasse gemiddelde van de benchmark.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit College d.d. 31 januari 2023

Een goede prestatie in de benchmarks van de komende jaren vereist een continue verbetering. Om de hoeveelheid restafval met stijgende verbrandingstarieven verder te reduceren zijn nieuwe maatregelen nodig. De benchmark geeft inzicht in het verbeterpotentieel en GFT is daar een goed voorbeeld van. Er zit nog 84 kg GFT in het restafval en verschillende gemeenten doen dat beter dan Haarlem. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie beheer. Uitkomsten Benchmark huisvuilinzameling NVRD 2020 (2021/603748) 1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2022/1617926

de burgemeester,

1/4

1. Inleiding De raad wordt jaarlijks geïnformeerd over de uitkomsten van de Benchmark Huishoudelijk Afval waaraan Haarlem deelneemt in klasse A met meer dan 50% hoogbouw aansluitingen. De benchmark geeft weer hoe Haarlem op 4 onderdelen (zie afbeelding 1) presteert ten opzichte van de andere klasse A gemeenten. Bij het onderdeel milieu is dit jaar een nieuwe indicator toegevoegd. Deze indicator vergelijkt de gemeten CO2-reductie als gevolg van het recyclen van grondstoffen. Aan de benchmark peiljaar 2021 hebben 105 deelnemers meegedaan die in totaal 171 gemeenten vertegenwoordigen. Daarmee beslaat de benchmark 49% van de Nederlandse gemeenten.

Afbeelding 1: Onderdelen Benchmark

2. Kernboodschap De ontwikkeling van de Haarlemse milieuprestaties (2016-2021) is positief en goed in vergelijking met de ontwikkeling van het benchmark gemiddelde. De maatregelen die zijn ingezet met de laatste uitrolfase van SPA (Strategisch Plan Afvalscheiding) en recent met het budget uit de nota Versterkers Duurzaam Doen, hebben bijgedragen aan de milieuprestaties van Haarlem. De onderstaande grafieken (afbeelding 2) geven dit weer.

Afbeelding 2: ontwikkeling hoeveelheid huishoudelijk restafval en afvalscheiding in Haarlem (paars) vergeleken met klasse A-gemiddelde (grijs).

Haarlem heeft de positieve ontwikkeling van afvalscheiding in 2021 kunnen vasthouden en presteert met 219 kg/inwoner iets lager dan het klasse gemiddelde. Het scheidingspercentage is met 51% in Haarlem beter ten opzichte van het klasse A-gemiddelde van 47%. Door een snellere stijging van het gemiddelde wordt de voorsprong wel kleiner. De hoeveelheid te verbranden restafval is met 14 kg/inwoner gedaald van 233 kg/inwoner in 2020 naar 219 kg/inwoner in 2021. Met deze daling van scoort Haarlem gelijk aan het klasse gemiddelde en volgt de landelijke trend.

Kenmerk: 2022/1617926

2/4

De hoeveelheid herbruikbare grondstoffen in het restafval zijn duidelijk lager dan het gemiddelde van de klasse in de benchmark (zie afbeelding 3). GFT is met 84 kg/inwoner per jaar de fractie waar de meeste kilogrammen herbruikbare grondstoffen zijn terug te winnen.

Afbeelding 3: Grondstoffen in het restafval

Haarlem zit met 212 euro afvalbeheerkosten per huishouden bij de beste vier gemeenten in zijn klasse (afbeelding 4). Spaarnelanden realiseert in 2021 een beter dan gemiddeld scheidingsresultaat tegen lagere kosten dan de meeste andere vergelijkbare gemeenten in de benchmark. Uiteraard wordt samen met Spaarnelanden verder ingezet op een zo efficiënt en duurzaam mogelijke inzameling en verwerking van huishoudelijk afval en grondstoffen tegen maatschappelijk aanvaardbare kosten.

Afbeelding 4: Afvalbeheerkosten

Kenmerk: 2022/1617926

3/4

Nieuw in de benchmark is het kengetal CO2 reductie. Door recycling in plaats van verbranding wordt CO2 bespaard. Haarlem reduceert per inwoner meer CO2 dan vergelijkbare gemeenten in zijn klasse (afbeelding 5).

Afbeelding 5: CO2-reductie

3. Consequenties Om ook komende jaren goed te presteren in de benchmark is het van belang dat de hoeveelheid restafval met stijgende verbrandingstarieven verder daalt. Omdat andere gemeenten ook continu bezig zijn hun prestaties te verbeteren, is intensivering en uitbreiding van maatregelen noodzakelijk. In het ingezamelde Haarlemse restafval zitten nog genoeg herbruikbare grondstoffen die er niet in thuis horen. Verdere verbetering van afvalscheiding is vooral te realiseren op GFT, glas en de milieustraat. Hiervoor is reeds aandacht met de inzet van de maatregelen die voortkomen uit de nota Versterkers Duurzaam Doen zoals de inzet van de recycletas en de recyclewagen die recent gestart zijn. Ook wordt het belang van schone(re) gescheiden grondstofstromen om tot hoogwaardige recycling te komen komende jaren groter. Hiervoor wordt een nieuw uitvoeringsprogramma Continuering Afvalscheiding (CAS) opgesteld in aansluiting op het afgeronde programma SPA. 4. Vervolg Door elk jaar via de benchmark de prestaties van Haarlem te vergelijken kunnen resultaten van het gevoerde gemeentelijk beleid en het beheer worden gemonitord en waar nodig bijgestuurd. De volgende benchmarkgegevens over 2022 worden eind 2023 verwacht. 5. Bijlage Rapport Benchmark Huishoudelijk Afval, peiljaar 2021

Kenmerk: 2022/1617926

4/4