1 Uitbreiding Voorrangsregeling Zorg-, Onderwijs-, en kinderopvangpersoneel

Collegebesluit

Onderwerp Uitbreiding Voorrangsregeling Zorg-, Onderwijs-, en kinderopvangpersoneel Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2026/8781 Roduner, F.J. 4.1 Wonen en woningbouw ECDW Adriaansz, E. +31627108329 eadriaansz@haarlem.nl Gemeente Haarlem heeft in de periode 2023-2025 een pilot uitgevoerd waarbij 40 woningen met voorrang zijn aangeboden aan zorg-, onderwijs en kinderopvangpersoneel. Op 1 juli 2025 is de pilot gesloten en is de regeling onder betrokkenen geëvalueerd. De blijvende tekorten in de zorg, het onderwijs en kinderopvang, de resultaten uit het onderzoek onder gebruikers van de regeling en gesprekken met corporaties en andere verhuurders, onderschrijven het belang van het bestaan van de regeling. Daarom wordt de regeling uitgebreid met maximaal 100 woningtoewijzingen per jaar. De regeling is inhoudelijk op enkele onderdelen aangepast ten opzichte van de pilot.

Behandelvoorstel voor commissie

1. Het college stuurt het collegebesluit met onderbouwing ter kennisname naar de commissie Ontwikkeling. Het collegebesluit waarin de pilot voor de voorrangsregeling is vastgesteld, is ter kennisname aan de commissie Ontwikkeling aangeboden, als agendapunt op de commissievergadering van 8 juni 2023. Hierin staat dat ook de evaluatie van de pilot ter kennisname met de commissie gedeeld zal worden.

Relevante eerdere besluiten

- Pilot Voorrangsregeling Zorg- en Onderwijspersoneel (en kinderopvang) (2023/435676), in commissie Ontwikkeling op 8 juni 2023.

Besluit college d.d. 21 april 2026

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. De Uitbreiding Voorrangsregeling Zorg-, Onderwijs- & Kinderopvangpersoneel vast te stellen. de secretaris,

Kenmerk: 2026/8781

de burgemeester,

1/6

1. Aanleiding Op 1 juli 2023 is de pilot voorrangsregeling zorg- en onderwijspersoneel (en kinderopvang)1 gestart. De personeelstekorten in ze zorg, het onderwijs en kinderopvang waren in Haarlem, net als in heel Nederland, onverminderd hoog. De gemeente probeerde destijds op verschillende manieren in te spelen op deze tekorten, door bijvoorbeeld omscholingstrajecten voor zorg- en welzijnsberoepen in te zetten, en maatwerk te verlenen in betaald parkeren voor leraren. Deze maatregelen bleken echter niet genoeg om de tekorten in deze vitale sectoren terug te dringen. Daarom is aanvullend hierop de pilot ingericht om zorg, onderwijs- en kinderopvangpersoneel in Haarlem te behouden door ze hier met voorrang een woning aan te bieden. De pilot is destijds opgezet als uitwerking van de kan-bepaling in de toenmalige huisvestingsverordening. Deze maakte voorrang voor deze doelgroep mogelijk voor bepaalde typen woningen, te weten jongerenwoningen en middeldure huurwoningen. Via de pilot zijn gedurende twee jaar 40 corporatiewoningen (20 jongerenwoningen, en 20 middeldure huurwoningen) beschikbaar gesteld voor geselecteerde functies in de zorg en het onderwijs.

Deze lijst met functies1 is tot stand gekomen op basis van gesprekken met zorg-, onderwijs- en kinderopvangkoepels, en op basis van passendheid van de salarisschalen bij de inkomenseisen voor de woningen die beschikbaar werden gesteld voor de regeling. Op 1 juli 2025 is de regeling gesloten, en kunnen woningzoekenden zich niet meer aanmelden voor de regeling. Cijfers van het UWV2 laten zien dat de tekorten in deze sectoren nog steeds onverminderd hoog zijn. Onder de gebruikers van de regeling is een enquête uitgezet om de doelmatigheid van de regeling te evalueren. Ook uit gesprekken met de zorg-, onderwijs- en kinderopvangkoepels, betrokken beleidsadviseurs en corporaties is gebleken dat de regeling gewaardeerd wordt. Daarom besluit het college de voorrangsregeling voort te zetten en uit te breiden. 2. Beoogd resultaat Doelstelling: Met het vaststellen van de uitbreiding van de voorrangsregeling wordt bijgedragen aan het huisvesten en daarmee behouden van zorg-, onderwijs- en kinderopvangpersoneel in Haarlem. Acties: Door jaarlijks maximaal 100 woningen met voorrang aan te bieden voor geselecteerde functies binnen de zorg- en het onderwijs en kinderopvang, wordt bijgedragen aan het inperken van de oplopende tekorten in de zorg, het onderwijs en kinderopvang in Haarlem.

1 Pilot Voorrangsregeling Zorg- en Onderwijspersoneel Haarlem 2023 2 Bijlage 3, Tabel 1

Kenmerk: 2026/8781

2/6

Beoogd resultaat: Met het behouden van het zorg-, onderwijs- en kinderopvangpersoneel, wordt bijgedragen aan het op peil houden van de vitale sectoren van Haarlem. 3. Onderbouwing voorstel 1. De tekorten in de zorg, het onderwijs en de kinderopvang zijn nog altijd onverminderd hoog. Cijfers van het UWV laten zien dat de tekorten in de zorg-, het onderwijs en de kinderopvang nog net zo hoog zijn als toen de pilot startte. Er wordt door de gemeente en de arbeidsmarktregio op verschillende manieren ingezet op het verminderen van personeelstekorten in vitale sectoren. Bijvoorbeeld door het mogelijk maken van meer parkeervergunningen voor onderwijs- en kinderopvanginstellingen. Ook wordt er in zowel landelijk als regionaal verband samengewerkt aan strategieën op werving, matching, opleiding, begeleiding en professionalisering van personeel. Naast deze inspanningen, wordt door de Haarlemse zorg- en onderwijskoepels aangegeven dat gebrek aan huisvesting van personeel een groot obstakel vormt in het aantrekken en behouden van de doelgroep. De koepels hebben dan ook een groot belang bij het voortzetten van de regeling. 2. Uit de evaluatie van de pilot blijkt dat de voorrangsregeling voor de personen die een woning toegewezen hebben gekregen doelmatig heeft uitgepakt. De regeling kreeg grote belangstelling onder woningzoekenden3.

Er waren 320 geïnteresseerden in de regeling, waarvan er 133 een positieve beschikking hebben gekregen. Onder de woningzoekenden met een positieve beschikking is een enquête4 uitgezet. Gebruikers van de regeling geven aan waardering te voelen voor hun werk door het bestaan van de regeling. Uit de enquête blijkt dat een groot deel van de respondenten geneigd is elders te solliciteren indien er geen woning dichter bij de werkplek gevonden wordt. Nagenoeg alle personen die een woning hebben gekregen via de regeling, geven aan meer tevredenheid over het werk te hebben door het verkorten van de reistijd. Hiermee kan worden aangenomen dat het bieden van huisvesting dichtbij de werkplek helpt bij het behouden van de doelgroep. 3. Corporaties, huurdersorganisaties en particuliere verhuurders onderschrijven het belang van het huisvesten van deze doelgroep. De voorrangsregeling is geëvalueerd met de corporaties en huurdersorganisaties. Ook is de inzet van verschillende particuliere verhuurders gevraagd voor het toewijzen van hun woningen voor de regeling. Alle partijen onderschrijven het belang van het huisvesten van de doelgroep. Omdat sociale huurwoningen van corporaties beperkt zijn, en er een grote groep urgenten binnen dit bezit gehuisvest moet worden, blijft de inzet van de corporaties beperkt tot maximaal 20 sociale huurwoningen, en 20 middeldure huurwoningen per jaar.

3 Bijlage 3, tabel 2 en 3 4 Bijlage 4

Kenmerk: 2026/8781

3/6

4. Voorrang voor vitale beroepen is opgenomen in de huisvestingsverordening van Haarlem sinds 1 januari 2026. In de huisvestingsverordening die op 1 januari 2026 in werken is getreden, is de voorrang voor vitale beroepen opgenomen. In de vorige versie van de huisvestingsverordening, was de voorrangsregeling opgenomen als zogenaamde kan-bepaling, en diende de voorrangsregeling uitgevoerd te worden als experiment. Inmiddels is een nieuwe huisvestingsverordening van kracht, waar de voorrangsregeling voor vitale beroepen niet langer als kan-bepaling is opgenomen, maar als regulier artikel (artikel 2.3.2 lid 3) waarbij het college de mogelijkheid heeft de regeling uit te werken in nadere regels. De wijziging van de huisvestingswet sinds 1 januari 2024, heeft het voor gemeenten mogelijk gemaakt voorrang te verlenen aan vitale beroepen. Alle gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland hebben dit artikel in hun verordeningen opgenomen. Voor de uitvoering van de voorrangsregeling voor vitale beroepen, wordt regionaal afgestemd en wordt de regeling zoveel mogelijk gelijk uitgevoerd. 4. Risico’s en kanttekeningen 4.1 Risico’s 1. Het verlenen van voorrang aan een doelgroep betekent een langere wachtduur voor woningzoekenden zonder voorrang. Het verlenen van voorrang voor een doelgroep, zorgt ervoor dat andere woningzoekenden langer moeten wachten op een woning.

Het bieden van voorrang voor deze doelgroep draagt echter bij aan het belang van het op peil houden van vitale sectoren in Haarlem. Door een maximum van 100 woningtoewijzingen per jaar te stellen en de inzet van corporaties beperkt te houden, blijft het effect op andere woningzoekenden beheersbaar. 4.2 Kanttekeningen 1. Voor vrijkomende woningen is de gemeente afhankelijk van mutaties van corporaties en opleveringen van projecten. Net als gedurende de pilot, is de gemeente voor het uitvoeren van de regeling afhankelijk van vrijkomende woningen van corporaties en opleveringen van nieuwbouwprojecten waarmee samenwerking is gezocht. Dit kan betekenen dat de inzet van 40 woningtoewijzingen van de corporaties en 60 van particuliere verhuurders niet ieder jaar gehaald wordt. Met de verhuurders is afgesproken dat er geen consequenties verbonden zijn aan het niet halen van de aantallen. Wel wordt de voortgang van de regeling jaarlijks besproken met de verhuurders, wat kan leiden tot aanpassingen van de regeling.

Kenmerk: 2026/8781

4/6

2. In het kader van de herhuisvesting van het Spaarne Gasthuis, wordt gewerkt aan alternatieve afspraken met betrekking tot voorrang voor Spaarne Gasthuis personeel. Het Spaarne Gasthuis gaat de klinische zorg concentreren in Haarlem-Zuid óf in Hoofddorp. Indien het Spaarne Gasthuis in Haarlem blijft, wil de gemeente voldoende huisvesting bieden voor het Spaarne Gasthuis personeel. Daarom wordt er gewerkt aan een afsprakenset met particuliere verhuurders voor voorrang voor werknemers exclusief van het Spaarne Gasthuis. Deze afspraken staan los van deze regeling. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën Het uitvoeren van de regeling zal extra kosten opleveren voor de werkzaamheden van Woonservice. De extra kosten zullen naar alle waarschijnlijkheid uitkomen op circa €11.000,- per jaar, welke zullen worden gedekt uit de huidige begroting. 5.2 Communicatie Na vaststelling van het collegebesluit, kan de aangepaste voorrangsregeling worden verwerkt in een spelregelset in Woonservice, en kunnen woningzoekenden zich weer aanmelden voor de regeling. Hiervoor zal een aankondiging worden gedaan op de website van de gemeente Haarlem en op de website van Woonservice.

Daarnaast worden alle betrokken beleidsadviseurs van de afdelingen JOS, MO en Regionale Arbeidsmarkt op de hoogte gebracht van het heropenen van de regeling, zodat de onderwijs- en zorgkoepels hiervan op de hoogte kunnen worden gebracht. 5.3 Participatie Voor participatie is een onderzoek uitgezet onder gebruikers van de regeling die een positieve beschikking hebben gekregen. Zij hebben hierbij kunnen aangeven welke suggesties zij hadden voor het voortzetten van de regeling (‘meedenken’), welke zijn meegenomen in besluiten over de aanpassingen voor de nieuwe regeling. De onderzoeksrapportage (bijlage 4) en de het besluit over de voortzetting van de regeling worden gedeeld met de deelnemers van het onderzoek. Deze stukken zijn ook openbaar beschikbaar op de webpagina van gemeente Haarlem over de voorrangsregeling, en Haarlem in Cijfers. 5.4 Juridisch Artikel 2.3.2 lid 3 in de huisvestingsverordening van Haarlem maakt het mogelijk om voorrang te verlenen aan vitale beroepen. De verordening geeft daarbij ruimte om hiervoor woningtypen aan te wijzen, waarbij is gekozen voor sociale huurwoningen en middeldure huurwoningen omdat die het meest passend zijn bij de inkomens van de vitale beroepen. De afspraken over het aanbieden van woningen van particuliere verhuurders via de regeling, dienen te worden vastgesteld in bijvoorbeeld (een aanvulling op reeds bestaande) anterieure

Kenmerk: 2026/8781

5/6

overeenkomsten tussen de gemeente en betreffende verhuurder. Hiervoor wordt per project met een jurist beoordeeld wat passend is. 5.5 Planning Na vaststelling van het besluit zal de regeling in uitvoering gaan. Voor het maken van afspraken met particuliere ontwikkelaars, wordt per project beoordeeld hoe de afspraken worden vastgelegd, afhankelijk van de opleverdatum. Jaarlijks wordt gerapporteerd over de voortgang van de regeling via de informatienota over de Trendmonitor Woonruimteverdeling die Woonservice jaarlijks oplevert. Aan de hand van de rapportage wordt de regeling met de verhuurders besproken. Indien er uit de rapportage blijkt dat er aanleiding is voor het wijzigen van de regeling, wordt dit aan het college voorgelegd. 6. Bijlagen Bijlage 1: Uitbreiding Voorrangsregeling Zorg-, Onderwijs-, en Kinderopvangpersoneel Bijlage 2: Evaluatie Pilot Voorrangsregeling Zorg-, Onderwijs-, en Kinderopvangpersoneel Bijlage 3: Tabel 1, 2 en 3 Bijlage 4: Onderzoeksrapport Evaluatie Voorrangsregeling Wonen Bijlage 5: Aanmeldings- en toewijzingsproces

Kenmerk: 2026/8781

6/6