1 Tussenrapportage Schone Lucht Akkoord

Informatienota

Onderwerp Tussenrapportage Schone Lucht Akkoord Nummer 20240699490 Portefeuillehouder Berkhout, R Programma/beleidsveld 5.1 Milieu Afdeling OMB Auteur Boesveldt, Jasper Telefoonnummer 06-38563340 Email jboesveldt@haarlem.nl In 2020 heeft Haarlem het Schone lucht akkoord (SLA) ondertekend. Hiermee Kernboodschap werken het Rijk, provincies en gemeenten aan halvering van de negatieve gezondheidseffecten van luchtverontreiniging uit binnenlandse bronnen in 2030 ten opzichte van 2016. Nu bijna op de helft van de looptijd van het convenant is een tussenrapportage opgesteld van de Haarlemse voortgang. Deze laat zien dat de gemeente op stoom ligt. Een groot aantal maatregelen is inmiddels verwerkt in gemeentelijk beleid, verordeningen en inkoop of aanbestedingsregels. In aanvulling op de 0 emissiezone voor vracht- en bestelwagens heeft de raadscommissie recent een routekaart voor andere voertuigcategorieën besproken. De Havendienst heeft een brede duurzaamheidsstrategie, inclusief plan voor verdergaande elektrificatie. En ook voor de bouwsector en de openbare ruimte projecten ligt er een convenant schoon emissievrij bouwen. Het project burgermetingen is meerjarig gefinancierd en een aanpak op houtstook volgt begin 2025.

En met onze ketenpartners, zoals de omgevingsdienst ODIJ en Spaarnelanden zijn en worden verdergaande afspraken gemaakt over maatregelen die bijdragen aan een betere gezondheid en schone lucht. Behandelvoorstel voor Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer commissie Het SLA loopt tot 2030. Deze -eenmalige- tussenrapportage geeft inzicht in hoe Haarlem hier invulling aan geeft en goed op weg is. Rapportage over de voortgang van -afzonderlijke- maatregelen vindt verder plaats binnen de betreffende routekaarten, uitvoeringsprogramma’s en meer overkoepelend in de begroting. - Informatienota luchtkwaliteitsbeleid (2016/82132) Relevante eerdere - Regionaal samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit Noordvleugel (2008/50279) besluiten - Deelname Schone Lucht Akkoord (2019/1054629) Besluit College d.d. 10 december 2024

1. Het college stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2024/0699490

de burgemeester,

1/3

Inleiding Het Schone Lucht Akkoord (SLA / 2020-2030) heeft als ambitie een halvering van de negatieve gezondheidseffecten van luchtverontreiniging uit binnenlandse bronnen in 2030 ten opzichte van 2016. Het SLA is een paraplu van veel projecten, van gemeenten, provincies en het Rijk. Haarlem heeft haar beleid aan de maatregelen uit het convenant gekoppeld. Het college stuurt hierop gezamenlijk. Rapportage over de uitvoering vindt veelal plaats binnen de betreffende portefeuilles van wonen, mobiliteit, gezondheid, openbare ruimte en milieu, binnen een bredere routekaart of uitvoeringsprogramma. Het SLA is bijna halverwege haar looptijd (2020-2030). Recent is vanuit het SLA-platform een monitor uitgebracht waaruit blijkt dat gezondheidsdoelen van het SLA in zicht komen. In deze tussenrapportage, opgenomen in bijlage 1, zijn de Haarlemse maatregelen gebundeld samengevat. Het geeft aan op welke onderwerpen we onze inzet voortzetten of is opgestart. 2. Kernboodschap Haarlem zet in op een sociale, groene en leefbare stad. Gezondheid en schone lucht zijn hierbij een volwaardig onderdeel van de integrale beleidsontwikkeling. Bijna op de helft van de looptijd van het convenant Schone lucht akkoord is een tussenrapportage opgesteld. Op 5 van de 7 thema’s uit dit akkoord zet Haarlem actief stappen, namelijk Mobiliteit, Emissievrije werktuigen, Binnenvaart, Wonen en Industrie.

Op Landbouw en Internationaal luchtbeleid heeft Haarlem geen directe invloed en worden dan ook geen zelfstandige maatregelen uitgezet. Deze tussenrapportage laat zien dat de gemeente op stoom ligt. Op verschillende beleidsvelden zijn besluiten genomen die in het convenant passen. Daarmee is luchtkwaliteit en gezondheid in Haarlem een vast onderdeel van de beleids- en uitvoeringscyclus en het eigen handelingsrepertoire. Tevens is luchtkwaliteit onder de aandacht gebracht bij onze ketenpartners en uitvoeringsorganisaties, zoals de omgevingsdienst ODIJ en Spaarnelanden of zijn met hen afspraken gemaakt over maatregelen die bijdragen aan een betere lucht kwaliteit. Het convenant heeft een doorlooptijd tot 2030. Mobiliteit; De mobiliteitstransitie vindt plaats op verschillende (schaal)niveaus, dat gaat onder meer uit van het verminderen en veranderen en verschonen van autokilometers. Het instellen van een oemissiezone voor bestelbussen en vrachtvervoer is een grote aanvullende stap. Met de raadscommissie wordt een routekaart besproken hoe tot 2030 op meer voertuigcategorieën, zoals bromfietsen en bussen maatregelen genomen kunnen worden. Emissievrije werktuigen; Met de organisatoren van evenementen bespreken we o.a. hoe zij het gebruik van diesel-aggregaten in de stad kunnen terugdringen en bij (woning)bouwprojecten wordt gewerkt aan hoe de sector kan elektrificeren.

Een stappenplan met bijbehorende (financiële) consequenties wordt richting kadernota aan u voorgelegd, als uitwerking van het recent ondertekende convenant schoon en emissieloos bouwen.

Kenmerk: 2024/0699490

2/3

Binnenvaart: De Havendienst heeft een brede duurzaamheidsstrategie. Ten aanzien van het aspect luchtkwaliteit gaat dat onder meer over de elektrificatie van eigen vaartuigen, het overschakelen op walstroom en verscherpte eisen voor nieuwe ligplaatsvergunningen. Wonen, inclusief houtstook en burgermetingen; Het mengen en verdichten in de ontwikkelzones draagt bij aan de principes van de compacte stad. We houden zoveel mogelijk rekening met de situering van hooggevoelige functies en/of doelgroepen, zoals basisscholen. Nieuwbouw wordt niet meer aangesloten op aardgas. En houtstook is in nieuwbouwwoningen niet meer mogelijk omdat hiervoor geen aparte rookkanalen worden aangelegd. Een voorstel voor een aanpak op houtstook staat gepland voor eerste helft van 2025. In de tussentijd is afgesproken dat de gemeente eraan werkt om bewoners te attenderen op de Stookwijzer. In aanvulling op het landelijk meetnet en in het kader van participatie wordt er met bewoners een kleinschaliger lokaal meetnet onderhouden. Industrie: Omgevingsdienst IJmond (ODIJ) zet namens de gemeente extra in op het terugdringen van emissies door bedrijven, al dan niet via het vergunningenstelstel. 3. Consequenties Voorliggend stuk geeft inzicht in hoe Haarlem invulling geeft aan het convenant, door het te integreren in een breed aantal portefeuilles en beleid-uitvoeringsprogramma’s.

De uitvoering van het SLA gaat zonder specifieke financiële reservering. Voor individuele maatregelen zoekt het college, als deze meerkosten opleveren, financiering voordat uitvoering aanvangt. Veel maatregelen sluiten echter aan bij al voorzien of lopend beleid, zoals hierboven aangegeven. 4. Vervolg Het SLA loopt tot 2030. Deze -eenmalige- tussenrapportage geeft inzicht in hoe Haarlem hier breed invulling aan geeft en goed op weg is. Rapportage over de voortgang van -afzonderlijke- maatregelen vindt verder plaats binnen de betreffende routekaarten, uitvoeringsprogramma’s en meer overkoepelend in de begroting. Het doel is de ontwikkeling van de Haarlemse luchtkwaliteit op te nemen in de cyclus van de duurzaamheidsbegroting. Een routekaart voor emissievrije mobiliteit is recent besproken in de raadscommissie. Een aanpak op houtstook staat gepland voor de eerste helft van 2025.

5. Bijlagen 1. Tussenrapportage Schone lucht akkoord 2020-2030

3/3