1 Trendmonitor Woonservice Zuid-KennemerlandIJmond 2024

Informatienota

Onderwerp Trendmonitor Woonservice Zuid-Kennemerland/IJmond 2024 Nummer 2025/479373 Portefeuillehouder Roduner, F.J. Programma/beleidsveld 4.1 Wonen en woningbouw Afdeling ECDW Auteur Adriaansz, E. Telefoonnummer +31627108329 Email eadriaansz@haarlem.nl Jaarlijks brengt Woonservice de Trendmonitor Woonruimteverdeling uit waarin de Kernboodschap woonruimteverdeling van de acht samenwerkende woningcorporaties in de regio Zuid-Kennemerland/IJmond in beeld wordt gebracht. Inmiddels zijn alle corporaties in de regio aangesloten bij het woonruimteverdeelsysteem. Samen beheren en verhuren zij 51.500 woningen in de regio.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 8 juli 2025

Sinds 2023 is het aantal ingeschreven woningzoekenden toegenomen, net als het aantal reacties per woning en de benodigde inschrijftijd. Het aantal verhuringen is ook flink gestegen ten opzichte van 2023, waarmee het historisch lage aantal verhuringen van destijds is ingehaald. Ook het percentage verhuringen van de prijsklasse hoge aftoppingsgrens tot liberalisatiegrens nam toe in 2024, wat een verschuiving laat zien naar een hogere prijsklasse van het aanbod. Daarnaast stijgt het percentage verhuringen aan regulier woningzoekenden stijgt in de afgelopen jaren. Het aantal toewijzingen aan urgenten in Haarlem is in 2024 toegenomen, dit heeft te maken met een verhoogd aantal toewijzingen via het Pact voor Uitstroom. Ook wordt gezien dat het grootste aantal verhuringen wordt gedaan aan woningzoekenden uit de regio, en dat Haarlemmers het meest verhuisgeneigd zijn van alle acht gemeenten. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de Commissie Ontwikkeling. Jaarlijks wordt de Commissie Ontwikkeling geïnformeerd over de trends en ontwikkelingen op de regionale sociale woningmarkt. Informatienota Trendmonitor Woonruimteverdeling Zuid-Kennemerland/IJmond 2023 (2024/822469) 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast. de secretaris,

Kenmerk: 2025/479373

de burgemeester,

1/4

1. Aanleiding Stichting Woonservice publiceert jaarlijks de Trendmonitor Woonruimteverdeling ZuidKennemerland/IJmond, met inzichten in het aantal verhuringen, zoekgedrag, doelgroepen en verhuisbewegingen. Woonservice voert de woonruimteverdeling uit volgens wet- en regelgeving en de huisvestingsverordening. De meeste sociale huurwoningen worden via het aanbodmodel (www.mijnwoonservice.nl) aangeboden. Een deel wordt via directe bemiddeling toegewezen aan o.a. statushouders en uitstromers, en de vrije ruimte wordt gebruikt om maatwerk te kunnen bieden. Sinds 2023 zijn alle acht woningcorporaties aangesloten, inclusief Woonopmaat, en worden ook vrije sectorwoningen via Woonservice aangeboden zonder betaalde inschrijving. Gezamenlijk beheren en verhuren de corporaties ruim 51.500 woningen in zeven gemeenten. 2. Toelichting Het aantal woningzoekenden in de regio is fors gestegen. De druk op de sociale woningmarkt blijft hoog. Tussen 2019 en 2024 nam het aantal ingeschreven woningzoekenden toe van 62.250 naar 76.800, en het aantal actieve zoekenden van 21.000 naar 34.500. Vooral in 2023 en 2024 was de toename fors. De meeste actieve zoekenden zijn alleenstaand (65%) en tussen de 23 en 44 jaar. Het aantal reacties op woningen steeg flink in 2024, evenals het aantal advertenties, mede door de aansluiting van Woonopmaat.

Toch blijft de weigeringsgraad stijgen: woningzoekenden reageren veel, maar zijn kritisch. Velen schrijven zich preventief of in meerdere regio’s in om hun kansen te vergroten. De afname van het aantal verhuringen in 2023 is weer ingehaald. In 2024 is het aantal verhuringen flink toegenomen, namelijk van 2.288 naar 2.972 (+28%). Hiermee is de afname in verhuringen in 2023 ingehaald, toen het aantal verhuringen historisch laag was. Ook het aantal geadverteerde woningen steeg met 28,5%, onder andere door de aansluiting van Woonopmaat. Haarlem noteerde in 2024 het hoogste aantal verhuringen in vijf jaar (1.396), vooral dankzij veel nieuwbouwopleveringen. De gemiddelde inschrijftijd voor de regio is toegenomen. De gemiddelde inschrijf- en zoektijd in de regio is in 2024 toegenomen, wat wijst op een toenemende druk op de woningmarkt. De gemiddelde benodigde inschrijftijd is het aantal inschrijfjaren dat nodig is om succesvol een woning toegewezen te krijgen. De gemiddelde zoektijd is het gemiddeld aantal jaren dat actief gezocht moet worden om succesvol een woning toegewezen te krijgen. De inschrijftijd steeg van 7,1 naar 7,5 jaar en de zoektijd van 4,1 naar 4,4 jaar. In Haarlem zijn deze gestegen naar respectievelijk 8,2 en 5,2 jaar. In Heemstede is de inschrijftijd het hoogst (10,7 jaar), in Beverwijk het laagst (5,6 jaar). IJmond kent kortere tijden dan Zuid-Kennemerland.

Kenmerk: 2025/479373

2/4

De gemiddelde benodigde inschrijftijd per leeftijdscategorie fluctueert. Voor jongeren en tweepersoonshuishoudens is de gemiddelde benodigde inschrijftijd het laagst. De gemiddelde benodigde inschrijftijd varieert per leeftijd en huishouden. Jongeren (tot 23 jaar) en tweepersoonshuishoudens hebben de kortste inschrijftijd. In de leeftijdsgroepen 18-22 en 35-44 jaar is een daling te zien, terwijl de inschrijftijd bij 28-34, 40-45 en 55-65 jaar is toegenomen. Bij 55plussers fluctueren de cijfers sterker door het lage aantal verhuringen. De langste inschrijftijd is voor 45-54 jaar (9,0 jaar), de kortste voor jongeren tot 23 (4,1 jaar). Gezinnen met kinderen hebben iets langere inschrijftijden, met uitzondering van grote gezinnen, waar deze juist licht is gedaald. Jongeren en 55-plussers vinden sneller een woning dankzij labels en voorrangsregelingen. Alleenstaanden zitten rond het gemiddelde, wat logisch is gezien hun hoge aandeel (60-64%) in verhuringen. Tweepersoonshuishoudens zoeken meestal het kortst. Het aantal verhuringen tot de lage aftoppingsgrens neemt af. Het aantal verhuringen tot de lage aftoppingsgrens (max. €650,43 in 2024) daalde van 2020 tot 2023, maar stijgt weer in 2024. Toch daalt het aandeel van deze woningen van 59% naar 47%. Verhuringen in hogere prijsklassen tot aan de liberalisatiegrens nemen toe, wat duidt op stijgende huurprijzen.

De meeste woningen worden verhuurd aan alleenstaanden en tweepersoonshuishoudens. Vooral in de leeftijdsgroepen 23-44 jaar is het aantal verhuringen gestegen. Verhuringen aan alleenstaanden stegen in 2024 fors van 1344 naar 1748. Er worden procentueel steeds minder woningen direct bemiddeld en het percentage verhuringen aan regulier woningzoekenden neemt toe. Het merendeel van de sociale huurwoningen wordt via het aanbodmodel bij Woonservice aangeboden. Dit aandeel steeg van 65% in 2020 naar 74% in 2024 (1.733 woningen). Een deel van de sociale huurwoningen wordt direct bemiddeld. In de huisvestingsverordening is vastgelegd dat de corporaties, na aftrek van de directe toewijzing aan statushouders en mensen die uitstromen uit Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang (via het Pact voor Uitstroom), maximaal 25% van de verhuringen via directe bemiddeling mogen toewijzen. Maximaal 25% mag via directe bemiddeling worden toegewezen; in 2024 was dit slechts 15%, dus ruim binnen de norm. Directe bemiddeling betreft o.a. zorgwoningen, stadsvernieuwingsurgenten, woningruil en seniorenverhuizingen. Het aantal direct bemiddelde woningen steeg van 700 naar 775, vooral door toenameaan toewijzingen binnen het Pact voor Uitstroom en toewijzingen met indicatie. Het aandeel toewijzingen aan statushouders daalde van 11% naar 7% in de regio.

De regeling Ouder Worden Prettig Wonen wordt vaker gebruikt: van 53 verhuringen in 2023 naar 104 in 2024, doordat meer gemeenten zijn aangesloten. Het percentage verhuringen aan urgenten in de regio is in de afgelopen jaren afgenomen. Het aantal toewijzingen aan urgenten in Haarlem is in 2024 toegenomen. Het percentage verhuringen aan urgenten in de regio is in 2024 gedaald van 24% naar 21%, ondanks een stijging in Haarlem (van 219 naar 310 toewijzingen). In Zuid-Kennemerland en gemeente Velsen

Kenmerk: 2025/479373

3/4

kunnen woningzoekenden met een urgentiebeschikking op basis van sociaal-medische gronden, mantelzorgers, stadsvernieuwingsurgenten en uitstroom van huiselijk geweld reageren op woningen via het aanbodmodel (statushouders en urgenten via het Pact voor Uitstroom dus niet). In de gemeenten Beverwijk en Heemskerk (regio IJmond) worden alle urgenten direct bemiddeld. In Haarlem werden 87 urgenten via het aanbodmodel toegewezen, 223 via directe bemiddeling. De meeste urgenties zijn op medische gronden. In de regio zijn jaarlijks circa 550 urgente verhuringen via het aanbodmodel. Verhuringen via het Pact voor Uitstroom stegen in 2024 van 93 naar 131. Dit is het gevolg van verschillende maatregelen om processen binnen het Pact te versnellen en te versoepelen. De zogenaamde ‘woonwensen’ en het ‘woonplaatsbeginsel’ zijn losgelaten, en er word enkel nog gekeken naar wooneisen en cliënten stromen naar gemeenten uit volgens de verhoudingen van de vastgestelde verdeelsleutel. Evaluatie van het Pact volgt in Q3/Q4 2024.Bemiddelingen aan statushouders daalden van 11% naar 7%. Het grootste deel van de verhuringen gaat naar inwoners uit de regio, waarbij Haarlemmers het meest verhuisgeneigd zijn. Het aantal verhuringen aan Haarlemmers is in 2024 toegenomen. De meeste sociale huurwoningen worden verhuurd aan inwoners uit de regio, vooral aan Haarlemmers.

In 2024 ging 84% van de Haarlemse verhuringen naar Haarlemmers, waarvan 70% binnen de eigen gemeente. Dit is een stijging van 7% t.o.v. 2023. Van alle regionale verhuringen komt 51% uit Haarlem, daarmee zijn Haarlemmers het meest verhuisgeneigd van alle acht gemeenten. Gemiddeld gaat 13% van de verhuringen naar woningzoekenden van buiten de regio, met relatief hoge aantallen in Heemstede en Bloemendaal. 3. Resultaten en/of consequenties De resultaten van de Trendmonitor Woonruimteverdeling 2024 laten met het aantal toegenomen reacties per woning en de toegenomen benodigde inschrijftijd voor de regio zien dat de regionale sociale woningmarkt nog steeds verhoogde druk kent. Het belang van toevoegen van woningen in dit segment blijft hiermee onverminderd belangrijk. 4. Uitvoering en vervolg Resultaten van de monitor worden gebruikt ter controle van de afspraken met corporaties en geven de effecten van voorrangs- en doorstroommogelijkheden weer, die worden gebruikt om de doeltreffendheid van de regelingen in de Huisvestingsverordening te evalueren. In 2025 wordt de nieuwe Huisvestingsverordening vastgesteld. 5. Bijlagen Bijlage 1: Aanbiedingsbrief Trendmonitor Woonruimteverdeling Zuid-Kennemerland/IJmond 2024 Bijlage 2: Trendmonitor Woonruimteverdeling 2024 Zuid-Kennemerland/IJmond 2024

Kenmerk: 2025/479373

4/4