1 Toepassing Hardheidsclausule Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem

Collegebesluit

Onderwerp Toepassing Hardheidsclausule Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2026/5456 Roduner, F.J. 4.1 Wonen en woningbouw PG Vester, M. 0643035613 mvester@haarlem.nl In maart 2024 ging de raad akkoord met het oormerken van in totaal € 6,5 miljoen vanuit de reserve grondexploitatie (Grex) voor de subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem. De regeling dient om sociale woningbouwprojecten op gang te brengen waar als gevolg van onder andere gestegen bouwkosten de haalbaarheid onder druk staat. Middels juridische en financiële spelregels is de subsidieregeling opgezet, welke twee openstellingen kende in juni en november 2024. In totaal zijn 12 aanvragen toegekend van woningbouwprojecten die dreigden stil te vallen, en waarvan de realisatie van 765 sociale huurwoningen door de subsidie wel doorgang kan vinden. Voor toekenning van de subsidie gelden voorwaarden rondom start bouw (start voor 1-1-26) en oplevering laatste woning (voor 1-1-28). Ondanks dat deze planning op het moment van aanvragen realistisch werd geacht is gebleken dat een aantal projecten hier niet aan kan voldoen. Volgens strikte toepassing van de regeling verliezen deze projecten het recht op subsidie. Daardoor dreigt het risico dat deze projecten verder vertragen of zelfs stil komen te liggen. Naar het oordeel van het college leidt intrekking daarmee tot een uitkomst strijdig met het belang van volkshuisvesting.

Volgens artikel 16 uit de regeling is het college in dat geval bevoegd om af te wijken van de regeling door toepassing van de hardheidsclausule, en daarmee de start bouw- verplichting in de verleningsbeschikking te schrappen. Middels dit collegebesluit wordt toepassing van de hardheidsclausule bekrachtigd.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter informatie naar de commissie Ontwikkeling.

Relevante eerdere besluiten

-

Informatienota “Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie” (2023/1739930)

Kenmerk: 2026/5456

1/5

-

-

Besluit college d.d. 27 januari 2026

Aanjagen van de Haarlemse woningbouwproductie: voorstel uitwerking spelregels voor Regeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw Haarlem (2024/213236) Toekenning eerste tranche Regeling aanjagen realisatie sociale woningbouw Haarlem (2024/1521055)

Het college van burgemeester en wethouders besluit: 1. Om door toepassing van de hardheidsclausule af te wijken van de in artikel 7 en artikel 15 van de Subsidieregeling Aanjagen Realisatie Sociale Woningbouw. Daarmee worden de opgenomen voorwaarden om te starten met de bouw van de sociale huurwoning vóór 1 januari 2026 en op te leveren vóór 1 januari 2028 geschrapt; 2. De verleningsbeschikking te wijzigen overeenkomstig het vorige besluitpunt. de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding In maart 2024 ging de raad akkoord met het oormerken van in totaal € 6,5 miljoen vanuit de reserve grondexploitatie (Grex) voor de subsidieregeling. De regeling dient om sociale woningbouwprojecten op gang te brengen waar als gevolg van onder andere gestegen bouwkosten de haalbaarheid onder druk staat. Middels juridische en financiële spelregels is de subsidieregeling opgezet, welke twee openstellingen kende in juni en november 2024. In totaal zijn 12 aanvragen toegekend van woningbouwprojecten die dreigden stil te vallen, en waarvan de realisatie van sociale huurwoningen door de subsidie wel doorgang kan vinden. Het betreft de volgende 12 projecten: Eerste tranche 1. Rozenprieel blok J (Ymere; 4 sociale huurwoningen) 2. Romolenbeek (PréWonen; 9 sociale huurwoningen 3. Oostpoort kavel 1F (Ymere; 100 sociale huurwoningen) 4. Centrum Schalkwijk fase 2; Groosman blok (PréWonen; 80 sociale huurwoningen) 5. Centrum Schalkwijk fase 2; Groosman blok (Ymere; 68 sociale huurwoningen) 6. Louis Pasteurstraat (Elan; 155 sociale huurwoningen) 7. De Koepel (Elan; 96 DAEB-sociale huurwoningen en Duwo 154 sociale huurwoningen) Tweede tranche 8. Sonneborn (Préwonen; 48 sociale huurwoningen)

Kenmerk: 2026/5456

2/5

9. Orionweg/Helene Swarthstraat (Ymere; 40 sociale huurwoningen) 10. Spaarne Gasthuis (Préwonen; 52 sociale huurwoningen) 11. Aart van der Leeuw (Préwonen; 23 sociale huurwoningen) 12. Fietsznfabriek (Ymere; 20 sociale huurwoningen) Door subsidie toe te kennen aan deze projecten wordt de onrendabele top op de bouw van in totaal netto 765 sociale huurwoningen verkleind en wordt een financieel knelpunt weggenomen om tot de bouw van deze woningen over te gaan. Naast de 765 sociale huurwoningen profiteren ook 442 woningen in andere categorieën, zoals middenhuur, van deze impuls. Voor toekenning van de subsidie gelden voorwaarden rondom start bouw (start voor 1-1-26) en oplevering laatste woning (voor 1-1-28). Ondanks dat deze planning op het moment van aanvragen realistisch werd geacht is gebleken dat een aantal projecten hier niet aan kan voldoen. Vertraging doet zich voor bij De Koepel, Sonneborn, Orionweg en Spaarne Gasthuis. De uitlooptermijn varieert tussen slechts enkele weken tot een jaar voor wat betreft start bouw. Volgens strikte toepassing van de regeling verliezen deze projecten het recht op subsidie omdat zij niet hebben voldaan aan de voorwaarden. Bij verlies van toekenning komen de betreffende projecten financieel onder water te staan.

De vrees bestaat dat een aantal projecten geheel stil komen te liggen, ook als zij opnieuw een aanvraag kunnen doen voor een volgende tranche van de aanjaagregeling. Dat zou de continuïteit van de Haarlemse gebiedsontwikkelingen en toevoegingen in het sociale huursegment in het geding brengen. Naar het oordeel van het college zou dit leiden tot een uitkomst strijdig met het belang van de volkshuisvesting. Volgens artikel 16 uit de regeling is het college bevoegd om af te wijken van de regeling door toepassing van de hardheidsclausule, en daarmee de verplichting in de verleningsbeschikking te verruimen. Middels dit collegebesluit wordt toepassing van de hardheidsclausule bekrachtigd.

2. Beoogd resultaat Door toepassing van de hardheidsclausule worden de verplichtingen volgend uit de subsidievoorwaarden verruimd. Er wordt geen nieuwe termijn verbonden aan start bouw en oplevering laatste woning. Daarmee leidt het niet behalen van beide niet langer tot het intrekken van de toekenning. Het beoogd resultaat is het op peil houden van de productie in de betreffende projecten. 3. Onderbouwing voorstel Geen vertraging is ook versnelling Voor een aantal van de projecten is start bouw voorzien in Q1 2026. Dit is een vertraging van enkele maanden ten opzichte van de aanvraag. Bij verlies van toekenning komen de betreffende projecten financieel onder water te staan. De vrees bestaat dat een aantal projecten geheel stil komen te liggen. Dat zou de continuïteit van de Haarlemse gebiedsontwikkelingen en toevoegingen in het sociale huursegment in het geding brengen. Het veiligstellen van de bijdrage nu de projecten bijna bij start bouw zijn is van groot belang voor om verdere vertraging te voorkomen. Uiteindelijk is het

Kenmerk: 2026/5456

3/5

resultaat, namelijk het toevoegen van nieuwe woningen aan het corporatiebezit, van het grootste belang voor de stad. Een (in sommige gevallen) marginale vertraging mag dit niet in gevaar brengen. Het kwaliteitsniveau wordt geborgd Zodra projecten financieel onder druk komen te staan, wordt veelal het beoogde kwaliteitsniveau verlaagd of komen ambities te vervallen. Uitgangspunt bij deze subsidie is dat door de verkleining van de onrendabele top de beoogde ambities in stand kunnen worden gehouden. Om de projecten haalbaar te maken na het wegvallen van de subsidiebijdrage zou substantieel aan het kwaliteitsniveau getornd moeten worden, wat de gemeente onwenselijk acht. Belang voor volkshuisvestingsopgave Doel van de regeling is “de bouwproductie aan te jagen voor projecten die een wezenlijke bijdrage leveren aan het realiseren van de stedelijke doelen uit de Omgevingsvisie, het coalitieakkoord, de Woonvisie, de Woondeal-afspraken en de prestatieafspraken, gemaakt in het kader van het vergroten van het aantal sociale huurwoningen”. Strikte toepassing van de regels leidt tot een onevenredige uitkomst dan wel een uitkomst strijdig met het belang van volkshuisvesting. Primair wil het college met deze subsidieregeling de realisatie van sociale huurwoningen stimuleren, om zo aan doelstellingen uit haar eigen beleid en regionale afspraken te voldoen.

Daarmee kan toepassing van de hardheidsclausule gemotiveerd worden. 4. Risico’s en kanttekeningen Versnellingsprikkel vervalt De subsidie is opgetuigd met als doel de bouwproductie in de sociale sector ‘aan te jagen’. Echter is gebiedsontwikkeling vaker gevoelig voor vertraging door de veelheid aan betrokken actoren en de complexiteit van de achterliggende processen. Alhoewel de versnellingsimpuls kleiner wordt bij het loslaten van de voorwaarden, is er nog steeds sprake van een stimulans om het toegezegde woningbouwprogramma te realiseren. Gevolgen voor nieuwe openstelling De huidige regeling is per 31 december 2025 vervallen, naar verwachting wordt in Q1 2026 een nieuwe regeling opengesteld. Daarbij worden enkele aanpassingen in de voorwaarden doorgevoerd op basis van opgedane ervaring. In de nieuwe regeling zal toekenning van de subsidie pas na de start van de bouwwerkzaamheden geschieden, om soortgelijke knelpunten rondom vertraging in de toekomst te voorkomen. 5. Consequenties en uitvoering 5.1 Financiën De benodigde en toegekende middelen zijn reeds beschikbaar gesteld binnen de gemeentelijke reserve grondexploitaties bij de behandeling van de Programmabegroting. Toepassing van de hardheidsclausule heeft enkel impact op het moment van uitbetaling.

Kenmerk: 2026/5456

4/5

5.2 Communicatie De aanvragers worden schriftelijk geïnformeerd. 5.3 Participatie Niet van toepassing. 5.4 Juridisch De wettelijke grondslag voor toepassing van de hardheidsclausule is vastgelegd in de publicatie van de regeling, artikel 16. Hiermee is het college bevoegd om af te wijken. 5.5 Planning Aanvragers zullen gewijzigde beschikkingen ontvangen waarmee de verplichtingen worden verruimd. De huidige regeling is per 31 december 2025 vervallen, naar verwachting wordt in Q1 2026 een nieuwe regeling opengesteld. Daarbij worden enkele aanpassingen in de voorwaarden doorgevoerd op basis van opgedane ervaring.

Kenmerk: 2026/5456

5/5