1 Startnotitie groot onderhoud Koninginneweg en Noorder Emmakade e o

Collegebesluit

Onderwerp Vaststellen Startnotitie en PvE Project Koninginneweg – Noorder Emmakade e.o. Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2024/1588962 Berkhout, R.A.H. 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving PCM Koenen, E. 06-43 06 24 26 ekoenen@haarlem.nl In de Koninginneweg, Noorder-Emmakade en omliggende straten verkeert de riolering en bestrating in slechte staat en moet vervangen worden. Om dit toekomstbestendig uit te voeren wordt meteen gekeken naar mogelijkheden voor klimaatadaptieve maatregelen, meer groen en het creëren van extra ruimte voor fietsers. Het riool wordt gescheiden aangelegd, zodat regenwater apart kan worden afgevoerd. De cultuurhistorische waarde van het gebied blijft behouden en wordt, waar mogelijk, versterkt door hergebruik van materialen zoals de authentieke gebakken klinkers. In een vroegtijdig participatietraject hebben bewoners waardevolle kennis en inzichten over hun buurt gedeeld. Deze input is verwerkt in de startnotitie die samen met het programma van eisen de kaders vastlegt voor het ontwerpproces. De opgestelde schets vormt het vertrekpunt voor verdere gesprekken en participatie met bewoners en andere belanghebbenden. Zo wordt niet alleen het onderhoud aangepakt, maar ook een duurzame, groenere en fietsvriendelijke omgeving gecreëerd. Met het vaststellen van de startnotitie kan de ontwerpfase voor de herinrichting van start.

Behandelvoorstel voor commissie

Het college stuurt dit besluit ter kennisname naar de commissie Beheer.

Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 19 november 2024

N.v.t. Het college van burgemeester en wethouders besluiten: 1. De startnotitie en de daarbij behorende PvE-schets voor het verbeteren van de omgeving Koninginneweg – Noorder Emmakade vast te stellen. de secretaris,

Kenmerk: 2024/1588962

de burgemeester,

1/7

1. Inleiding De riolering en bestrating in de Koninginnebuurt met name in de Koninginneweg, Noorder-Emmakade en de omliggende straten, verkeren in een slechte staat en zijn dringend toe aan vervanging. Het huidige gemengde rioolstelsel dat dateert uit de jaren ’40 en ’70, voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Daarom is besloten tot grootschalig onderhoud, waarbij het riool wordt vervangen en tegelijkertijd gescheiden zodat regenwater apart kan worden afgevoerd. Ook de beschadigde bestrating van voetpaden en rijbanen wordt vernieuwd.

Blauwe lijn - Is al uitgevoerd Ingekleurde delen - worden nu uitgevoerd, Rode lijn - worden meegenomen in buurgerichte aanpak

Kenmerk: 2024/1588962

2/7

Bij dit groot onderhoud wordt niet alleen gekeken naar het noodzakelijke onderhoud, maar wordt ook ingezet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Zo wordt rekening gehouden met klimaatadaptieve maatregelen en het hergebruik van materialen. Daarnaast wordt ruimte gecreëerd voor voorzieningen zoals transformatorhuisjes en een mogelijk toekomstig warmtenet. Hoewel een deel van de straten al eerder zijn aangepakt, blijven er nog een aantal straten over die in een later stadium worden aangepakt. De keuzes voor de projectscope zijn zorgvuldig afgestemd op de onderhoudsbehoefte van de openbare ruimte op straatniveau. In een eerder stadium is al onderhoud uitgevoerd aan de Julianastraat. Voor de Olieslagerslaan, de Lordensstraat, het Nauwe Geldelozepad en de Mecklenburgstraat bleek op dat moment geen dringende onderhoudsnoodzaak, waardoor deze straten buiten de projectscope van de Koninginneweg en de Noorder Emmakade zijn gebleven. Binnen de nieuwe buurtgerichte aanpak zal worden beoordeeld wanneer de resterende straten aan de beurt zijn. Conform het nieuwe participatiebeleid zijn bewoners van deze wijk al in de initiatieffase betrokken bij het project. Zo hebben de bewoners hun wensen, aandachtspunten en zorgen kunnen delen. Deze zijn al deels verwerkt in de startnotitie en worden meegenomen in de volgende stappen.

De startnotitie en het programma van eisen (PvE) leggen vast aan welke eisen en uitgangspunten de inrichting minimaal moet voldoen. De schets waarin de eisen visueel zijn vertaald, dient als basis voor de verdere participatie en het Voorlopig Ontwerp dat daaruit volgt. 2. Besluitpunten college Het College besluit: 1. De startnotitie Project Koninginneweg - Noorder-Emmakade e.o. vast te stellen inclusief programma van eisen en schetsontwerp, zodat de uitgangspunten voor het Voorlopig Ontwerp vastliggen. 3. Beoogd resultaat Na realisatie van dit project beschikken de straten in het projectgebied over een modern en gescheiden rioleringssysteem. Hierdoor wordt wateroverlast verminderd en grondwaterstanden worden verbeterd. Er wordt gestreefd naar meer groen, eenheid in de straatprofielen conform het HIOR en toepassing van duurzame en circulaire materialen. Dit zal bijdragen aan een aantrekkelijk en veilig straatbeeld. Door klimaatbestendige maatregelen wordt het gebied beter bestand tegen extreme weersomstandigheden. De cultuurhistorische waarde van het gebied blijft behouden en wordt, waar mogelijk, versterkt door hergebruik van materialen zoals de authentieke gebakken klinkers. 4.

Argumenten 4.1 De startnotitie vertaalt beleid naar concrete uitgangspunten voor groot onderhoud Voor het groot onderhoud van riolering en wegen in dit projectgebied zijn de volgende beleidskaders van toepassing: het Stedelijk Waterplan, de Structuurvisie Openbare Ruimte (SOR), het Groenbeleid,

Kenmerk: 2024/1588962

3/7

de Handreiking Inrichting Openbare Ruimte (HIOR), het Mobiliteitsbeleid en de CROW-richtlijnen. Deze beleidsdocumenten worden in de startnotitie vertaald naar concrete uitgangspunten, specifiek gericht op de uitvoering van het groot onderhoud in dit project. 4.2 Er is sprake van verouderde riolering en noodzakelijke vervanging Het huidige rioolsysteem in het projectgebied is sterk verouderd en toe aan vervanging. Zowel het noordelijke als zuidelijke deel beschikt over een gemengd stelsel voor afval- en regenwater. Gebrekkige drainage in het zuidelijke deel leidt dit tot een te laag grondwaterpeil. In het tussenliggende gebied is in 2019 al een gescheiden stelsel met drainage aangelegd, wat bijdraagt aan een betere regulering van de grondwaterstand. Het plan is om ook in het noordelijke en zuidelijke deel een gescheiden rioolstelsel met drainage aan te leggen om aan de huidige eisen te voldoen en toekomstige problemen te voorkomen. In het noordelijke deel is het riool nog in redelijke staat, maar vervanging is noodzakelijk om een gescheiden regenwaterafvoer met drainage te realiseren. Voor de Eerste Emmakade wordt het relinen van het bestaande riool overwogen zodat verkeershinder wordt beperkt. Relinen is een techniek waarbij de binnenkant van het riool wordt gerenoveerd zonder grote graafwerkzaamheden.

4.3 Bij de inrichting wordt rekening gehouden met een balans tussen verleden en toekomst In het projectgebied varieert de breedte van de straten van 10 tot 16 meter. Dit heeft invloed op de inrichting. Bij het ontwerpen van de straatprofielen wordt rekening gehouden met de richtlijnen van de HIOR, waarbij een passende inrichting wordt gekozen die recht doet aan de cultuurhistorische waarde van het gebied. Het behoud van gebakken klinkers voor de rijbanen is een belangrijk uitgangspunt met de nadruk op hergebruik van de bestaande materialen. De maximale snelheid in het gebied blijft 30 km/u. 4.4 Er wordt rekening gehouden met de Warmtetransitie en uitbreiding elektriciteitsnetwerk De gemeente zet in op duurzaamheid door in de ontwerpfase van het groot onderhoud eventueel ruimte te reserveren voor toekomstige warmtenetleidingen. Dit sluit aan bij de langetermijnvisie om de wijk uiteindelijk aardgasvrij te maken. Parallel daaraan wordt gekeken naar uitbreiding van het elektriciteitsnetwerk. Netbeheerder Liander heeft aangegeven dat er drie nieuwe transformatorstations nodig zijn om de groeiende vraag naar elektriciteit, onder andere door zonnepanelen en elektrische voertuigen, op te vangen. De locaties van deze stations worden zoveel mogelijk samen met de bewoners bepaald.

4.5 De toekomst van het Wilhelminapark wordt nader bepaald Het Wilhelminapark bevat een grasveld met monumentale bomen dat momenteel voornamelijk functioneert als 'kijkgroen'. Tijdens de bewonersparticipatie kwamen verschillende wensen naar voren; sommigen waarderen de rust, terwijl anderen het park toegankelijker willen maken met meer recreatiemogelijkheden zoals speelplekken. In de ontwerpfase wordt samen met buurtbewoners

Kenmerk: 2024/1588962

4/7

gekeken naar een passende invulling voor het park die rekening houdt met de uiteenlopende belangen. 4.6 Groenparagraaf: behoud en uitbreiding van groen vindt plaats De VTA+ (Virtual Tree Assessment) heeft aangetoond dat de meeste bomen in het projectgebied gezond zijn. Voor bomen die aandacht behoeven, wordt een Boom Effect Analyse (BEA) uitgevoerd om de impact van de werkzaamheden nauwkeurig in kaart te brengen. Mocht uit de analyse blijken dat bomen niet behouden kunnen worden, wordt dit opgenomen in de besluitvorming. Naast behoud wordt gestreefd naar uitbreiding van het groen. Het planten van nieuwe bomen draagt bij aan de biodiversiteit, maar door de ruimte is het aantal bomen dat geplant kan worden beperkt. Ook het aanbrengen van andere groenvakken is hierdoor beperkt. De voorkeur gaat uit naar inheemse soorten die beter bestand zijn tegen ziektes. 4.7 Er wordt gestreefd naar een evenwicht op gebied van parkeren: evenwicht tussen behoefte en beleid Het projectgebied, waar het parkeren al gereguleerd is, kampt met een parkeerdruk. Vooral in het noordelijke deel, waar aan beide zijden van de straat wordt geparkeerd. In het zuidelijke deel is de parkeerdruk lager en wordt voornamelijk aan één zijde geparkeerd.

Bij de herinrichting wordt gestreefd naar een evenwicht tussen parkeerbehoefte, verkeersveiligheid, duurzaamheid, leefbaarheid en toegankelijkheid in lijn met de HIOR-richtlijnen. 4.8. Duurzaamheidsparagraaf: duurzaamheidskansen worden onderzocht Er zijn verschillende mogelijkheden om duurzaamheid te integreren in het ontwerp van het project Koninginneweg - Noorder-Emmakade e.o. Zo kan hergebruik van materialen, inzet van elektrisch materieel en klimaatadaptieve maatregelen bijdragen aan minder afval en een verbeterde leefomgeving. Materialen en hergebruik: - Hergebruik van bestratingsmateriaal, zoals klinkers en oude rioolbuizen, levert kostenbesparingen op en vermindering van afval. Daarnaast is het een voordeel dat dit past binnen de visie van materiaal gebruik in beschermd stadsgezicht. - Door het inzetten van elektrisch gereedschap vermindert de geluidsoverlast en verbetert de luchtkwaliteit. Klimaatadaptatie: - Door beplanting te kiezen die bestand is tegen toekomstige klimaatomstandigheden worden onderhoudskosten verlaagd en de biodiversiteit verhoogd. - Maatregelen zoals maaiveldverlagingen en toepassen van infiltratiekratten helpen om de wateroverlast te verminderen en de natuurlijke watercyclus te herstellen. Dit resulteert in betere waterafvoer en grondwateraanvulling.

Kenmerk: 2024/1588962

5/7

Ecologie en openbare ruimte: - Groenvakken, grote bomen en insectenhotels kunnen de biodiversiteit bevorderen en de leefomgeving verbeteren (in delen zijn al groenvakken aangebracht). - Groene initiatieven, bredere trottoirs en betere verlichting dragen bij aan een betere mobiliteit, luchtkwaliteit en sociale cohesie. In de komende ontwerpfase wordt gekeken of de bovenstaande duurzaamheidsaspecten meegenomen kunnen worden in de verder uitwerking van het plan. De financiële middelen die hiervoor nodig zijn worden in kaart gebracht. 4.9 Bewonersparticipatie in de initiatieffase en inspraak vindt plaats via klankbordgroepen Ondanks dat dit project als middel-impact is geclassificeerd, is er toch voor bewonersparticipatie gekozen. In de initiatieffase zijn ideeën en wensen van bewoners opgehaald. Hierdoor zijn waardevolle inzichten verkregen voor de verdere planuitwerking van dit project. Op initiatief van het wijkplatform is een klankbordgroep opgericht voor zowel het noordelijk als zuidelijk deel van het gebied. Tijdens het ontwerpproces adviseren deze groepen het projectteam. Aangezien de klankbordgroepen niet als representatief beschouwd mogen worden voor de hele buurt, zal tijdens het project ook informatiebijeenkomsten worden georganiseerd voor alle bewoners uit de omgeving.

Tevens worden via de lokale scholen (De Cruquius en ECL) jongeren betrokken bij het project en gevraagd om input te geven wat betreft de inrichting van de omgeving. De bedoeling hiervan is om voor de scholieren onder andere de verkeersveiligheid op deze routes te verbeteren. 4.10 De geraamde kosten zijn voorzien in het Investeringsplan Voor het project is een kostenraming opgesteld, gebaseerd op de omvang van het plangebied en de aard van de geplande werkzaamheden. In het Investeringsplan (IP) is op post OR.082 voor de herinrichting van bestrating en groenvoorzieningen een bedrag van € 2,26 miljoen gereserveerd. De kosten voor rioleringswerkzaamheden, geraamd op € 3,33 miljoen, worden gedekt uit IP stelpost RIO.000. Hiermee zijn de huidige geraamde kosten van het project financieel afgedekt. 5. Risico’s en kanttekeningen 5.1. Benodigde financiële middelen voor een duurzame uitvoering De inzet van duurzaam materieel is een belangrijk onderdeel van de gemeentelijke ambitie. Op dit moment zijn deze kosten nog niet opgenomen in de kostenraming. Dit brengt een financieel risico met zich mee omdat de inzet van duurzame middelen tot hogere kosten kan leiden. In de fase van het Voorlopig Ontwerp (VO) zal inzicht worden verschaft in de benodigde financiële middelen voor de inzet van duurzaam materieel.

Ook wordt in deze fase onderzocht op welke manier en in welke mate duurzaam materieel het meest effectief kan worden ingezet binnen het project.

Kenmerk: 2024/1588962

6/7

5.2. De grond is verontreinigd Uit de gemeentelijke basisgegevens blijkt dat er in het projectgebied verontreinigde grond aanwezig is. Nader onderzoek zal uitwijzen hoe deze verontreinigingen het beste gesaneerd kunnen worden. Dit vormt een mogelijk risico voor zowel de tijdsplanning als de kosten van het project. Onverwachte vondsten of complexere saneringswerkzaamheden kunnen zorgen voor aanzienlijke vertragingen en extra kosten. In de verdere uitwerking van het plan zal de saneringslocatie verder onderzocht worden. 5.3. De grondwaterstand wordt verlaagd tijdens de werkzaamheden Bij de vervanging van de riolering zal de grondwaterstand tijdelijk verlaagd moeten worden. Het verlagen van de grondwaterstand kan risico’s met zich meebrengen. Het is daarom essentieel om vooraf een gedegen risicobeoordeling uit te voeren en te onderzoeken welke preventieve maatregelen genomen kunnen worden. 6. Uitvoering Het project Koninginneweg – Noorder Emmakade doorloopt de fases van het Haarlems Civiel Planproces, midden impact. De planning is globaal als volgt:

Fase Definitiefase Ontwerpfase Voorbereidingsfase Realisatiefase

Product

Bevoegdheid

Planning

Startnotitie Voorlopig Ontwerp (VO) Definitief Ontwerp (DO) Nadere overeenkomst aannemer Uitvoering werkzaamheden

B&W B&W B&W

Q3 2024 Q2 2025 Q1 2026 Q2/Q23 2026 Q1 2027 – Q4 2028

8. Bijlagen 1. Startnotitie

Kenmerk: 2024/1588962

7/7