1 Stand van zaken nul-emissiezone bestel- en vrachtautos

Informatienota

Onderwerp Stand van zaken nul-emissiezone bestel- en vrachtauto's Nummer Portefeuillehouder Programma/beleidsveld Afdeling Auteur Telefoonnummer Email Kernboodschap

2026/55458 Leeuwen, B. van 4.3 Aantrekkelijke leefomgeving BBOR Kors, A.M. 06 13 05 34 74 akors@haarlem.nl Het college informeert de commissie over de stand van zaken van het eerste halfjaar na de invoering van nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens. De nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s is sinds 1 juni 2025 van kracht. Tot 1 maart 2026 wordt er gewaarschuwd en worden er nog geen boetes verstuurd. De aantallen verstuurde waarschuwingsbrieven nemen af. In juni 2025 werden er 1966 waarschuwingsbrieven verstuurd. In december 2025 nog 1060. Ondernemers lijken de logistiek makelaar goed te vinden. De afgelopen periode zijn er 98 verzoeken tot informatie en/of gesprekken binnen gekomen. De logistiek makelaar helpt ondernemers met het zoeken naar een alternatief voertuig of kan helpen met een ontheffingsaanvraag. Sinds 15 september 2025 is ontheffingverlening voor de nul-emissiezone ondergebracht bij het RDW (m.u.v. lokale ontheffingen). Zowel de landelijke als de gemeentelijke ontheffingverlening verloopt soepel. Er komen geen signalen binnen van ondernemers die lang moeten wachten op een beslissing of dat er veel aanvragen worden afgewezen.

Behandelvoorstel voor commissie Relevante eerdere besluiten Besluit college d.d. 3 maart 2026

De invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens zorgt voor minder CO2-uitstoot, een schonere lucht en minder verkeerslawaai. Dit draagt bij aan het behalen van de ambities uit het door Haarlem ondertekende Schone Lucht Akkoord en de Green Deal Zero-Emissie Stadslogistiek, met als doel om de stedelijke logistiek efficiënter en duurzamer te maken. 1. Het college stuurt de informatienota ter kennisname naar de commissie Beheer. Het college heeft toegezegd de commissie te informeren over de voortgang van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto's. - Besluit invoeren nul-emissiezone voor vracht- en bestelwagens Haarlem per 1 juni 2025 (2024/145071) in de raadsvergadering van 29 februari 2024, 1. Het college van burgemeester en wethouders stelt de informatienota aan de commissie vast.

Kenmerk: 2026/55458

1/5

de secretaris,

de burgemeester,

1. Aanleiding In deze informatienota staat een overzicht van gegevens over het eerste halfjaar na invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens. Dit zijn zowel kwantitatieve gegevens (aantal overtredingen/waarschuwingsbrieven, aantal verleende ontheffingen) als kwalitatieve gegevens (stand van zaken communicatie, logistiek makelaar en beleid). De nul-emissiezone voor bestel- en vrachtauto’s is sinds 1 juni 2025 van kracht. Van 1 juni tot 1 maart 2026 wordt er gewaarschuwd en worden er nog geen boetes verstuurd. De invoering van de nul-emissiezone voor bestel- en vrachtwagens zorgt voor minder CO2-uitstoot, een schonere lucht en minder verkeerslawaai. Dit draagt bij aan het behalen van de ambities uit het door Haarlem ondertekende Schone Lucht Akkoord en de Green Deal Zero-Emissie Stadslogistiek, met als doel om de stedelijke logistiek efficiënter en duurzamer te maken. 2. Stand van zaken landelijk beleid Recentelijk zijn de beleidsregels ontheffingen aangepast. De commissie beheer is hier op 10 december 2025 over geïnformeerd. Daarnaast heeft de Rijksoverheid per 1 januari 2026 een nieuw bord voor de nul-emissiezone voorgeschreven. Haarlem heeft hierop geanticipeerd door met stickers als tijdelijke bebording te werken. In de 1e week van januari 2026 zijn alle stickers van de bebording verwijderd.

Het OM eist een extra waarschuwingsperiode van minimaal twee maanden om voertuigeigenaren aan het nieuwe bord te laten wennen. Vandaar dat de waarschuwingsperiode voor de nul-emissiezone is verlengd naar 1 maart 2026. 3. Stand van zaken logistiek makelaar De logistiek makelaar helpt ondernemers met het zoeken naar een alternatief voertuig of kan helpen met een ontheffingsaanvraag. Van juni tot en met december 2025 zijn er 98 verzoeken tot informatie en/of gesprekken binnengekomen. Na de eerste serie waarschuwingsbrieven kwamen er vooral veel vragen binnen van particulieren met campers en particulieren die de bedrijfsauto alleen particulier gebruiken. Voor beide groepen is ontheffing mogelijk en daar is dan ook naar verwezen. De laatste drie maanden zijn het weer vooral bedrijven die om ondersteuning vragen. Een groot aantal vragen

Kenmerk: 2026/55458

2/5

ging over de volgende fase van de nul-emissiezone wanneer ook Euro 5 en Euro 6 voertuigen de zone niet meer in mogen. Bedrijven sorteren daar al op voor. Daarnaast waren er veel vragen over voertuigen die nog niet vervangen kunnen worden door elektrische varianten. Daar zijn nieuwe landelijke regels voor opgesteld. Bedrijven kunnen altijd nog een ontheffing aanvragen vanuit economische omstandigheid (geen middelen om de investering te doen). 4. Aantal overtredingen (waarschuwingsbrieven) Onderstaande cijfers geven inzicht in het aantal overtreders binnen de nul-emissiezone van Haarlem over de periode 1 juni tot en met 1 december 2025. Een overtreder krijgt één keer per week een waarschuwingsbrief, ook al rijdt deze meerdere keren per week de zone in. Aantal verstuurde waarschuwingsbrieven per kalendermaand

Aantal overtreders die meer dan één waarschuwingsbrief per kalendermaand ontvangen

Juni

1966

348

Juli

1651

298

Augustus

1449

223

September

1629

265

Oktober

1500

263

November

1373

480

December

1060

155

Het aantal verstuurde waarschuwingsbrieven per kalendermaand loopt af. Tussen juni en december is het aantal bijna gehalveerd. Het aantal overtreders dat meer dan één waarschuwingsbrief per kalendermaand ontvangt daalt niet direct, maar schommelt per kalendermaand. Dat kan toeval zijn, of een vaste groep overtreders betreffen die bewust door blijven rijden totdat er boetes worden uitgedeeld. Vanwege privacy wetgeving worden kentekens niet bewaard, maar geanonimiseerd. Dat betekent dat niet inzichtelijk is of iedere maand dezelfde kentekens herhaaldelijk één of meerdere waarschuwingsbrieven ontvangen. 5. Aantal ontheffingen De meeste ontheffingen worden door het landelijk loket verleend voor alle deelnemende gemeenten. Dat is prettig voor ondernemers die in meerdere gemeenten werken. Zij hoeven dan

Kenmerk: 2026/55458

3/5

maar één keer een ontheffing aan te vragen. Deze ontheffingen kunnen niet herleid worden naar specifiek Haarlemse aanvragers. Onderstaande aantallen zijn van de periode 15 september 2025 tot en met 7 december 2025. Sinds 15 september 2025 verleend de RDW ontheffingen voor de nul-emissiezone en krijgen de deelnemende gemeenten een wekelijkse rapportage over het aantal aanvragen. Landelijke ontheffing

Aantal

Bijzondere voertuigen

51

Aangepast voertuig door handicap

34

Lange levertijd vervang voertuig

19

Verlenging lange levertijd

11

Niet emissieloos verkrijgbaar

260

Voor particulieren

171

Onderstaande cijfers betreffen de specifiek door de gemeente Haarlem aangevraagde ontheffingen (te weten: dagontheffingen, langdurige ontheffing voor marktondernemers, hardheidsclausule of ontheffing vanwege financiële omstandigheden). Haarlemse ontheffing

Aantal

Dagontheffingen

152

Ontheffing voor marktondernemers

8

Ontheffing op basis van afwijkingsbevoegdheid

5

Ontheffing vanwege bedrijfseconomische omstandigheden

3

Zowel de landelijke als de gemeentelijke ontheffingverlening verloopt soepel. Er komen geen signalen binnen van ondernemers die lang moeten wachten op een beslissing of dat er veel aanvragen worden afgewezen. 6. Stand van zaken communicatie De volgende acties zijn de afgelopen periode uitgevoerd met betrekking tot communicatie over de nul-emissiezone:

Kenmerk: 2026/55458

4/5

6.1. Posters in de (binnen)stad Tijdlijn: 2 juni – 16 juni 2025 De campagne bestond uit twee verschillende posters. Op elke poster staat een ondernemer. De ene ondernemer maakt gebruik van de goederenhub en de andere van een elektrische bestelauto. De ondernemers staan op een herkenbare plek in Haarlem, zoals bij hun eigen bedrijf of op een andere bekende locatie in de stad. Een groot deel van de afbeelding is de schone, blauwe lucht. Onderaan het beeld is te lezen dat deze ondernemer klaar is voor de nul-emissiezone. Met een link naar www.haarlem.nl/nul-emissiezone. 6.2. Video op social media Tijdlijn: 3 juni – 19 juni 2025 De ondernemer met een elektrische bestelauto, Sjoerd, is ook te zien in een korte video. Deze video is 2 weken lang gepromoot via social media – gericht op ondernemers in Haarlem en omgeving. In de video vertelt Sjoerd wat hij vindt van de invoering van de nul-emissiezone en welke oplossing hij heeft gevonden voor deze verandering. 6.3. Nieuwsbericht Op haarlem.nl is op 27 mei 2025 een nieuwsbericht geplaatst over de invoering van de nulemissiezone. De fasering van de invoering wordt hierin benadrukt. Het nieuwsbericht werd uitgelicht in de nieuwsbrief op 30 mei 2025. Deze berichten worden vooral gelezen door inwoners van gemeente Haarlem en journalisten.

Daarom werd het nieuwsbericht ook gedeeld via de nieuwsbrieven van organisaties voor ondernemers, zoals CMG, Waarderpolder, IKH en BIZ. 6.4. Waarschuwingsbrief De waarschuwingsbrief is in duidelijke taal geschreven. In de brief bieden we overtreders een handelingsperspectief, zoals een gratis adviesgesprek met de logistiek makelaar. Ook wordt er verwezen naar ontheffingen die eventueel te krijgen zijn. 6.5. Website De projectpagina www.haarlem.nl/nul-emissiezone wordt continu geüpdatet met de meest actuele informatie. Ook is er een online formulier ontwikkeld die het mogelijk maakt een vraag te stellen aan de logistiek makelaar. Op de website wordt o.a. verwezen naar de kentekencheck en naar alternatieve mogelijkheden om goederen te laten vervoeren. Voor de meeste gemeenteoverstijgende informatie en regels wordt verwezen naar www.opwegnaarzes.nl, de landelijke website van het ministerie van I&W.

Kenmerk: 2026/55458

5/5